III SA/Po 326/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję ZUS odmawiającą umorzenia odsetek od zaległych składek, uznając, że nie zaszły przesłanki całkowitej nieściągalności.
Skarżący M.G. domagał się umorzenia odsetek od zaległych składek za pracowników, argumentując ważnym interesem osobistym i wolą szybkiej spłaty zadłużenia. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia, wskazując na brak przesłanek całkowitej nieściągalności zgodnie z art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu podzielił stanowisko ZUS, oddalając skargę.
Sprawa dotyczyła wniosku M.G. o umorzenie odsetek od zaległych składek za zatrudnionych pracowników. Po tym, jak ZUS przeniósł na niego odpowiedzialność za zobowiązania spółki, M.G. zawarł umowę ratalną. Następnie złożył wniosek o umorzenie naliczonych odsetek, powołując się na ważny interes osobisty i proponując nową formę płatności z wyższymi ratami. ZUS odmówił umorzenia, stwierdzając, że nie zaszły przesłanki całkowitej nieściągalności określone w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego, podkreślając uznaniowy charakter decyzji ZUS i swój priorytet w spłacie zobowiązań. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo ocenił brak przesłanek do umorzenia odsetek. Sąd podkreślił, że umorzenie jest możliwe tylko w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności, a w sytuacji skarżącego, który posiadał dochody, majątek i był w trakcie spłaty zobowiązań, taka przesłanka nie wystąpiła. Sąd zaznaczył również, że sprawa dotyczyła odsetek za pracowników, a nie składek własnych płatnika, co wykluczało zastosowanie niektórych przepisów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, umorzenie odsetek od zaległych składek jest możliwe tylko w przypadku stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności, zgodnie z art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ prawidłowo ocenił brak przesłanek całkowitej nieściągalności, które są warunkiem koniecznym do umorzenia odsetek. Skarżący posiadał dochody, majątek i był w trakcie spłaty zobowiązań, co wykluczało stwierdzenie nieściągalności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
u.s.u.s. art. 28 § ust. 2
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 28 § ust. 3
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Określa przesłanki całkowitej nieściągalności, które muszą być spełnione, aby możliwe było umorzenie należności.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 28 § ust. 3a
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo upadłościowe art. 13
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe
Prawo upadłościowe art. 361 § pkt 1
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe
Ordynacja podatkowa
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Argumenty
Odrzucone argumenty
Argument skarżącego o ważnym interesie osobistym i woli szybkiej spłaty jako podstawie do umorzenia odsetek. Argument skarżącego o uznaniowym charakterze decyzji ZUS w zakresie umarzania należności. Argument skarżącego o zastosowaniu przepisów dotyczących umarzania należności z tytułu składek na własne ubezpieczenia.
Godne uwagi sformułowania
nie wystąpiła w sposób bezsporny żadna z przesłanek uzasadniających uznanie należności za całkowicie nieściągalne Decyzja w sprawie zastosowania ulgi w spłacie zaległych należności składkowych wydawana jest bowiem na zasadzie uznania administracyjnego, którego nie można utożsamiać z zupełną dowolnością sposobu rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej sądowa kontrola jest ograniczona i sprowadza się wyłącznie do oceny, czy organ administracji uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających znaczenie w sprawie oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów
Skład orzekający
Izabela Paluszyńska
przewodniczący
Marek Sachajko
członek
Robert Talaga
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umarzania odsetek od zaległych składek na ubezpieczenia społeczne, w szczególności brak możliwości umorzenia w przypadku niewystąpienia przesłanek całkowitej nieściągalności, nawet przy istnieniu ważnego interesu osobistego strony."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku przesłanek całkowitej nieściągalności. Sprawa dotyczy odsetek za pracowników, a nie składek własnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje rygorystyczne podejście organów i sądów do umarzania należności publicznoprawnych, nawet w sytuacjach, gdy strona wykazuje wolę spłaty i posiada pewne trudności finansowe. Jest to istotne dla płatników składek.
“Czy można umorzyć odsetki od długu ZUS, nawet jeśli nie jest się całkowicie niewypłacalnym?”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Po 326/22 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2022-09-22 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-04-27 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Izabela Paluszyńska /przewodniczący/ Marek Sachajko Robert Talaga /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a ustaw Hasła tematyczne Zabezpieczenie społeczne Skarżony organ Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 329 art. 151, art. 134 § 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2021 poz 423 art. 28 ust. 3 Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Dz.U. 2022 poz 2000 art. 7, art. 8, art. 11 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędzia WSA Marek Sachajko Asesor sądowy WSA Robert Talaga (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 września 2022 r. sprawy ze skargi M.G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek od zaległych składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika składek za ubezpieczonych oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z [...] sierpnia 2017 r., nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych przeniósł na M.G., A.G. oraz A.G. odpowiedzialność za zobowiązania z tytułu składek M. S.C. Organ ustalił, że M.G. był wspólnikiem Spółki od 3 stycznia 2014 roku do 1 czerwca 2016 roku, dlatego ponosi odpowiedzialność za nieopłacone należności z tytułu składek obejmujące okres od sierpnia 2014 roku do kwietnia 2016 roku. Decyzja stała się prawomocna 19 października 2017 roku. W dniu 28 marca 2019 r. skarżący złożył wniosek o układ ratalny, który był aneksowany. W dniu 26 maja 2021r. złożył kolejny wniosek o aneks do układu, który jako złożony po terminie został uznany za nowy wniosek o rozłożenie zaległości na raty. Odsetki za zwłokę od zaległych składek za okres 08/2014 - 04/2016 zostały naliczone na dzień złożenia wniosku tj. 26 maja 2021 r. Warunki umowy ratalnej [...] zostały zaakceptowane w dniu 20 września 2021 r. Dnia 8 września 2021 roku pełnomocnik M.G. wniósł o umorzenie odsetek za zwłokę od zaległych składek. We wniosku zaproponowano zastąpienie Umowy nr [...] aneksem, który byłby kontynuacją Umowy nr [...] z dnia 07 maja 2019 r. oraz umorzenie odsetek za zwlokę, naliczonych na dzień złożenia wniosku o rozłożenie na raty należności oraz ustalenie ich na poziomie dotychczas obowiązującym. Decyzją z [...] grudnia 2021 r., nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia odsetek od zaległych składek, ponieważ nie wystąpiła w sposób bezsporny żadna z przesłanek uzasadniających uznanie należności za całkowicie nieściągalne w myśl zapisu art. 28 ust. 2 u.s.u.s. Ponadto zastąpienie Umowy nr [...] kolejnym aneksem było niemożliwe, bowiem ww. umowa na dzień złożenia wniosku z dnia 21 maja 2021 r. o dalsze rozłożenia na raty należności z tytułu składek zobowiązań spółki już nie obowiązywała. Wniosek rozpatrzony został jako nowy wniosek M.G. o rozłożenie na raty należności z tytułu składek, a to z uwagi na jego złożenia po terminie, który przypadał na dzień 20 maja 2021 r. Pełnomocnik M.G. wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy. Decyzją z dnia [...] lutego 2022 r., nr [...], znak sprawy [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] grudnia 2021 r. nr [...] o odmowie umorzenia M.G. odsetek od zaległych składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika składek oraz ubezpieczonych. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej, która nie prowadzi działalności gospodarczej z 21 maja 2021 r. wynika, że: M.G. jest stanu wolnego, pracuje zarobkowo na podstawie umowy o pracę w Zakładzie K., nie pobiera świadczeń emerytalno-rentowych, nie uzyskuje dochodów z innych źródeł, nie pobiera zasiłków z pomocy społecznej, świadczeń z Urzędu Pracy oraz nie korzysta z innych form pomocy, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, ponosi stałe miesięczne wydatki związane z utrzymaniem z tytułu opłat eksploatacyjnych - 150,00 zł oraz innych - 500,00 zł, nie posiada innych zobowiązań pieniężnych, jest właścicielem domu o powierzchni 320 m² w C., posiada samochód marki Mercedes z 1995 r., nie posiada praw majątkowych i wierzytelności. Do rozpatrzenia sprawy skorzystano z danych wygenerowanych z Kompleksowego Systemu Informatycznego ZUS oraz rejestrów centralnych: Centralnej Ewidencji Pojazdów i Bazy Danych Ksiąg Wieczystych, na podstawie których stwierdzono, że M.G. od 6 maja 2019 r. do 31 grudnia 2021 r. posiadał tytuł do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego jako pracownik w "K." Zakładzie; podstawa wymiaru składek od maja 2021 r. do grudnia 2021 r. wynosiła 4.826,86 zł miesięcznie. Ponadto M.G. od 3 stycznia 2022 r. posiada tytuł do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego jako pracownik w firmie Ś. S.C. T.J. & P.D. Na nazwisko wnioskodawcy zarejestrowane są samochody osobowe marki Volkswagen Sharan z 2013 r. o wartości pozwalającej na dokonanie zastawu skarbowego oraz Mercedes Benz C180 z 1995 r. i Peugeot 206 z 2010 r.; oraz pojazdy Volkswagen Sharan z 2013 r. oraz Peugeot z 2010 r. M.G. jest właścicielem nieruchomości o powierzchni 0,1320 ha w S. obciążonej hipotecznie na rzecz banku w łącznej wysokości 3.519.320,64 zł, a także nieruchomości o powierzchni 0,8030 ha w C., obciążonej hipotecznie na rzecz banku i Skarbu Państwa w łącznej wysokości 1.101.769,50 zł. Ponadto jest on współwłaścicielem: 6/168 części nieruchomości o łącznej powierzchni 0,4476 ha w S., oraz współwłaścicielem 12/780 części nieruchomości o łącznej powierzchni 1,0526 ha w S. - oba udziały są obciążone hipotekami. Przymusowe dochodzenie należności prowadzone przez Dyrektora Oddziału ZUS zostało zawieszone ze względu na zawarcie 20 września 2021 r. umowy nr [...] o rozłożeniu zaległości na raty. Reasumując organ wskazał, że zgodnie z art. 28 ust. 2 z zastrzeżeniem art. 30 u.s.u.s. należności z tytułu składek (w tym składki, odsetki za zwłokę, koszty upomnienia, opłata dodatkowa) mogą być umarzane tylko w przypadku stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności. Ponieważ wobec M.G. nie zachodziły przesłanki pozwalające na stwierdzenie całkowitej nieściągalności odsetek od zaległych składek uniemożliwiało to pozytywne rozstrzygnięcie wniosku w żądanym zakresie na podstawie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Objęte wnioskiem zadłużenie dotyczyło odsetek od składek za pracowników, przez co ZUS mógł procedować wniosek tylko w zakresie art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s., tj. istnienia przesłanek całkowitej nieściągalności. Zakład Ubezpieczeń Społecznych związany jest przepisami prawa i wobec braku spełnienia przesłanek całkowitej nieściągalności ustawodawca nie przyznał organowi kompetencji do umarzania należności z tytułu składek, nawet w drodze wyjątku, gdy żadna z przesłanek całkowitej nieściągalności nie zachodzi. Organ nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji o odmowie umorzenia odsetek od zaległych składek. Pismem z dnia 28 marca 2022 roku pełnomocnik M.G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2022 r. [...] utrzymującej w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] o odmowie umorzenia odsetek od zaległych odsetek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika składek oraz ubezpieczonych. Powyższej decyzji zarzucił: - naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 28 ust. 3 a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 1998 nr 137, poz. 882); - naruszenie przepisów proceduralnych, tj. art. 7, art. 8, art. 11 ustawy z dnia 18 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.). Wobec powyższego wniósł o uchylenie ww. decyzji w całości. Zdaniem pełnomocnika strony decyzje ZUS w zakresie umarzania należności Zakładu z tytułu składek mają charakter uznaniowy, a rozstrzygnięcie zależy od indywidualnych okoliczności sprawy, ocenianych przez pryzmat warunków koniecznych do umorzenia, tj.: całkowitej nieściągalności, o której mowa w art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych lub ważnego interesu osoby zobowiązanej. Nie można zignorować ważnego interesu osobowego M.G., który na mocy umowy nr [...] o rozłażenie na raty należności z tytułu składek zobowiązał się do regularnej spłaty rat, początkowo w wysokości 1.010,00 zł, a od 20 września 2022 r. - 6.966,06 zł, od 20 grudnia 2022 r. - 7.028,06 zł, finalnie nawet do kwoty 7.740,22 zł. Aby móc regularnie realizować ww. obowiązek mój mocodawca korzysta także z pomocy rodziny. Wszelki uzyskany przez niego dochód, poza pokryciem kosztów niezbędnego utrzymania, przeznaczony zostaje na pokrycie zobowiązań względem ZUS. Spłatę przedmiotowych zobowiązań traktuje on priorytetowo. Ponadto zaproponowana przez niego nowa forma płatności, z uwzględnieniem większych, miesięcznych rat spowoduje szybsze zaspokojenie roszczeń Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, dlatego też zasadnym byłoby potraktowanie niniejszej sprawy jako wyjątkowej, biorąc pod uwagę wysokość zadłużenia, regularnego spłacania dotychczasowych rat, woli jak najszybszego uregulowania zaległości biorąc pod uwagę nowy harmonogram. Organ pominął też, że nieruchomość gruntowa zabudowana w C. obciążona jest hipoteką umowna kaucyjną w wysokości 1.091.700,00 zł. Przez pryzmat zasad współżycia społecznego zasadnym byłoby uwzględnienie niniejszej skargi oraz pozostawienia naliczonych odsetek w kształcie obowiązującym przed zawarciem umowy nr [...] o rozłażenie na raty należności z tytułu składek. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 t.j. - dalej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z kolei w myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), jak też w razie stwierdzenia okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji (pkt 2). Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując sprawę w tak zakreślonych granicach Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz postępowania poprzedzającego jej wydanie, Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa, które skutkowałoby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji jej poprzedzającej. Decyzją z dnia [...] lutego 2022 r., nr [...], znak sprawy [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] o odmowie umorzenia M.G. odsetek od zaległych składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika składek oraz ubezpieczonych. W rozpoznawanym przypadku organ zasadnie rozpoznał wniosek na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 423 - zwanej dalej u.s.u.s.), który stanowi, że całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 1228 i 2320); 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym; 4c) ogłoszono upadłość, o której mowa w części III w tytule V ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. W świetle powyżej przytoczonych przepisów w pierwszym etapie postępowania z wniosku o umorzenie należności składkowych organ bada, czy w ogóle występują przesłanki do umorzenia należności. Jeśli żadna z tych przesłanek nie zostanie spełniona organ bezwzględnie zobowiązany jest odmówić przyznania ulgi. W przypadku ustalenia zaistnienia którejś z wymienionych w przepisach prawa przesłanek umorzenia należności, postępowanie wchodzi w drugi etap - uznania administracyjnego, tj. możliwości wyboru określonego kierunku rozstrzygnięcia. Z treści wyżej zacytowanych przepisów wynika, że dopiero na tym etapie postępowania organ korzysta ze swobody uznania administracyjnego. Organ ma zatem prawo wyboru rozstrzygnięcia, może w przypadku stwierdzenia przesłanki uwzględnić wniosek lub odmówić jego uwzględnienia. Decyzja w sprawie zastosowania ulgi w spłacie zaległych należności składkowych wydawana jest bowiem na zasadzie uznania administracyjnego, którego nie można utożsamiać z zupełną dowolnością sposobu rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, z uwagi na to, że organy administracji publicznej, zgodnie z art. 6 k.p.a. działają na podstawie przepisów prawa. Organ zatem przy wydawaniu rozstrzygnięcia zobowiązany jest do uwzględnienia przepisów powszechnie obowiązującego prawa, oraz do stosowania przy wydaniu decyzji przepisów określających zasady postępowania administracyjnego. Tym samym czyniąc ustalenia faktyczne sprawy w toku postępowania dowodowego, a następnie dokonując subsumpcji tego stanu do hipotezy normy zezwalającej na umorzenie należności organ jest związany określonymi w Kodeksie postępowania administracyjnego przepisami. Powyższe oznacza również, że ze względu na charakter decyzji uznaniowej jej sądowa kontrola jest ograniczona i sprowadza się wyłącznie do oceny, czy organ administracji uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających znaczenie w sprawie oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów (por. wyrok NSA z dnia 8 maja 2002 r., SA/Sz 2548/00 dostępny, podobnie jak pozostałe orzeczenia powołane w dalszej części uzasadnienia, na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Kontrola sądu dotyczy więc przede wszystkim prawidłowości postępowania organu administracji poprzedzającego wydanie decyzji i w szczególności polega na sprawdzeniu, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy zgodnie z obowiązkami nałożonymi na organy administracji (zob. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 26 sierpnia 2021 r., sygn. akt II SA/Go 188/21). W ocenie Sądu w zakresie powyższych przesłanek organ dokonał prawidłowych ustaleń, że: - przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 1 u.s.u.s. nie wystąpiła z przyczyn oczywistych; - przesłanki określone w art. 28 ust. 3 pkt 2, 3, 4 i 4b u.s.u.s. nie miały zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ wnioskodawca odpowiada za zaległości składkowe na podstawie wydanej decyzji o odpowiedzialności; - przesłanka określona w art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s. nie zachodziła, ponieważ wysokość nieopłaconych składek przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; - przesłanka określona w art. 28 ust. 3 pkt 4c u.s.u.s. nie zachodziła, ponieważ nie pozyskano żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że ogłoszono upadłość, o której mowa w części III w tytule V ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe; - przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. nie zachodziła ponieważ Naczelnik Urzędu Skarbowego bądź Komornik Sądowy nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję; - przesłanka opisana w art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. nie zachodziła - nie można było stwierdzić, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne, ponieważ przymusowe dochodzenie należności zostało zawieszone ze względu na zawarcie z ZUS umowy o rozłożeniu zaległości na raty; 20 stycznia 2022 r. na numer rachunku składkowego wpłynęła kwota 1.021,00 zł. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego ani materialnego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji, a uzasadnienie zawiera przesłanki, jakimi kierował się Zakład odmawiając umorzenia należności z tytułu zaległych składek. Ze względu na poczynione ustalenia organ w sposób uzasadniony nie stwierdził przesłanek wynikających z art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Zakład nie miał możliwości podejmowania decyzji o umorzeniu zaległości w oparciu o jakiekolwiek inne przesłanki, niż te, które wynikają z ogólnie obowiązujących przepisów prawa. Rozpoznając wniosek szczegółowo rozważył wszystkie możliwe przesłanki umorzenia, co wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i nie znalazł podstaw do umorzenia. Argumenty podniesione skardze nie mogą stanowić w związku z wyżej przytoczonymi przepisami prawa podstawy do umorzenia zaległości. W ocenie Sądu argumentacja organu wyjatkowych okoliczności umorzenia należności nie mogła zostać uznana za podstawe do uchylenia rozstrzygnięcia organu, które ma oparcie w aktach sprawy i nie jest dowolne, co oznacza, że w sprawie nie naruszono granic uznania administracyjnego. Jak wynika z akt sprawy odsetki od należności z tytułu składek są w przedmiotowej sprawie wymagalne i nie uległy przedawnieniu. Przymusowe dochodzenie należności zostało zawieszone wobec zawarcia w dniu 20 września 2021 r. umowy o układ ratalny. Zadłużenie nie uległo przedawnieniu. Podniesiona w skardze argumentacja odnośnie specyfiki sytuacji wnioskodawcy nie mogła stanowić wcześniej wystarczającej podstawy do definitywnej rezygnacji z należności z tytułu składek. Odnosząc się do jednej z nieruchomości której właścicielem pozostaje skarżący, pomimo obciążenia jej hipoteką kaucyjną w znacznej wysokości, organ był umocowany do odmowy umorzenia odsetek od zaległych składek, gdyż w sprawie nie zachodziła całkowita nieściągalność. W szczególności skarżący pracuje zarobkowo, jest ubezpieczony od podstawy wymiaru składki 4826,86 zł, prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, jest właścicielem i współwłaścicielem nieruchomości oraz właścicielem mienia ruchomego – samochodów. Organ również prawidłowo nie uwzględnił w niniejszej sprawie przepisu art. 28 ust. 3a u.s.u.s., który może mieć zastosowanie pomimo całkowitej nieściągalności, ale nie we wszystkich przypadkach. W rozpoznawanej sprawie nie miały natomiast zastosowania przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 roku w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), albowiem dotyczą one należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia. Sprawa M.G. nie dotyczy natomiast składek na własne ubezpieczenia osoby prowadzącej działalność gospodarczą, lecz odsetek od składek należnych za pracowników. Stąd zarzut zawarty w tym względzie w skardze jest nieuzasadniony. Sąd uważa, że ocena organu została zatem dokonana w granicach dozwolonych prawem w oparciu o prawidłowe ustalenia w postępowaniu administracyjnym. Ocena okoliczności, które determinuje konstrukcja normatywna przesłanek prawnych umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, została dokonana na podstawie całego ujawnionego przez skarżącego i uzyskanego w miarę możliwości organu z urzędu materiału dowodowego sprawy i nie narusza granic tzw. swobodnej oceny dowodów. Prawidłowo organ przeprowadził postępowanie z uwzględnieniem reguł w nim obowiązujących, a w szczególności z poszanowaniem art. 7, art. 8, art. 11, k.p.a. Organ ustosunkował się do wszystkich okoliczności faktycznych i dowodów podnoszonych przez skarżącego w toku postępowania, a także ocenił zebrany materiał dowodowy w sposób kompletny, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, czyniąc tym samym zadość art. 107 § 3 k.p.a. W zaistniałym stanie faktycznym Sąd nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI