III SA/Po 321/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę P. W. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (PWIS), które utrzymało w mocy postanowienie o oddaleniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązku szczepień małoletniego syna skarżącego. Sprawa wywodziła się z informacji o uchylaniu się rodziców od wykonania obowiązku szczepień, co skutkowało wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Rodzice wnieśli zarzuty, kwestionując m.in. prawidłowość upomnienia, tytułu wykonawczego, wymagalność obowiązku z uwagi na rzekomą niekonstytucyjność przepisów oraz brak wykluczenia przeciwwskazań do szczepień przez lekarza. PWIS oddalił zarzuty, argumentując m.in., że zarzut dotyczący wad tytułu wykonawczego nie jest już podstawą zarzutu egzekucyjnego, a upomnienie zostało skutecznie doręczone. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo oceniły zarzuty. Sąd podkreślił, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący § 5 rozporządzenia z 2011 r. nie unieważnił obowiązku szczepień, a jedynie wskazał na potrzebę dostosowania formy prawnej. Ponadto, postępowanie egzekucyjne i postanowienia organów zapadły już w okresie obowiązywania nowego rozporządzenia. Sąd uznał, że lekarskie badanie kwalifikacyjne zostało przeprowadzone prawidłowo, nie stwierdzono przeciwwskazań, a rodzice nie wywiązali się z obowiązku poddania dziecka szczepieniu, mimo stawienia się na badanie kwalifikacyjne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących egzekucji administracyjnej obowiązków niepieniężnych, w szczególności w kontekście obowiązkowych szczepień ochronnych, oraz kwestii związanych z wyrokami Trybunału Konstytucyjnego wpływającymi na stan prawny.
Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i prawnego związanego z egzekucją obowiązku szczepień, a także interpretacji przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wyrok TK miał wpływ na okres, w którym zapadły postanowienia organów.
Zagadnienia prawne (4)
Czy zarzut dotyczący wadliwości tytułu wykonawczego może być podstawą zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym w administracji w świetle aktualnego brzmienia przepisów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut oparty na art. 29 § 2 w zw. z art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie może stanowić zarzutu egzekucyjnego w obecnym stanie prawnym, choć mógł stanowić podstawę do umorzenia postępowania.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do zmiany przepisów, zgodnie z którą możliwość zgłoszenia takiego zarzutu przewidywał art. 33 § 1 pkt 10 ustawy w treści obowiązującej przed 30 lipca 2020 r. Obecnie okoliczność ta może stanowić podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Czy obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym jest wymagalny w sytuacji, gdy przepisy rozporządzenia wykonawczego zostały uznane za niezgodne z Konstytucją, ale termin utraty ich mocy obowiązującej został odroczony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, obowiązek szczepień był wymagalny, ponieważ wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie unieważnił samego obowiązku, a jedynie wskazał na potrzebę dostosowania formy prawnej. Postępowanie egzekucyjne i postanowienia organów zapadły już w okresie obowiązywania nowego rozporządzenia.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że wyrok TK nie podważył obowiązku szczepień, a jedynie wskazał na niekonstytucyjność formy jego określania. Odroczenie utraty mocy obowiązującej przepisów oraz wejście w życie nowego rozporządzenia zapewniły ciągłość realizacji obowiązku.
Czy stawienie się na lekarskie badanie kwalifikacyjne i brak stwierdzenia przeciwwskazań przez lekarza POZ jest równoznaczne z wykonaniem obowiązku poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo stawienie się na badanie kwalifikacyjne i brak stwierdzonych przeciwwskazań nie jest równoznaczne z wykonaniem obowiązku szczepienia. Obowiązek ten wynika z mocy prawa i wymaga poddania się szczepieniu po badaniu kwalifikacyjnym.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że lekarskie badanie kwalifikacyjne bezpośrednio poprzedza szczepienie, a jego celem jest wykluczenie przeciwwskazań. W przypadku braku przeciwwskazań, obowiązkiem rodziców było poddanie dziecka szczepieniu, a nie tylko stawienie się na badanie.
Czy brak uprzedniego doręczenia upomnienia stanowi podstawę do zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli w aktach sprawy znajduje się dowód skutecznego doręczenia upomnienia.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że w aktach sprawy znajdowało się potwierdzenie skutecznego doręczenia upomnienia na ręce dorosłego domownika, co czyniło ten zarzut bezzasadnym.
Przepisy (20)
Główne
u.z.z.c.z.l. art. 5 § ust. 1 pkt 1 lit. b i ust. 2
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.z.z.c.z.l. art. 17 § ust. 1 i ust. 10
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych
Obecnie obowiązujące rozporządzenie.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 33 § par. 2 pkt 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 15 § ust. 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 29 § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 27
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych art. 5 § ust. 1
Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją wyrokiem TK sygn. akt SK 81/19, jednak z odroczonym terminem utraty mocy obowiązującej.
k.p.a. art. 7
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 81
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej art. 5 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej art. 2
k.w.
Ustawa - Kodeks wykroczeń
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy prawidłowo oceniły zarzuty dotyczące wadliwości upomnienia i tytułu wykonawczego. • Obowiązek szczepień był wymagalny pomimo wyroku TK dotyczącego przepisów wykonawczych. • Stawienie się na badanie kwalifikacyjne bez poddania się szczepieniu nie jest równoznaczne z wykonaniem obowiązku.
Odrzucone argumenty
Zarzut wadliwości tytułu wykonawczego jako podstawy zarzutu egzekucyjnego. • Brak wymagalności obowiązku z uwagi na niekonstytucyjność przepisów rozporządzenia. • Wykonanie obowiązku poprzez stawienie się na badanie kwalifikacyjne. • Brak uprzedniego doręczenia upomnienia. • Brak tożsamości obowiązku w upomnieniu i tytule wykonawczym. • Niezapoznanie się przez organ z aktami sprawy i nieprawidłowe badanie tytułu wykonawczego. • Brak wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia przez lekarza. • Naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących oceny dowodów i rozstrzygania wątpliwości.
Godne uwagi sformułowania
Komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego nie może stanowić podstawy rekonstrukcji zakresu nakazów wynikających z obowiązku szczepień ochronnych nałożonego na jednostkę na mocy ustawy. • Materia dotycząca obowiązkowych szczepień ochronnych może – ze swej istoty – ulegać potrzebie częstych zmian, co zależy od wielu czynników, w tym aktualnej wiedzy medycznej. • Trybunał Konstytucyjny wskazał na potrzebę dostosowania stanu prawnego w pierwszej kolejności poprzez zmianę rozporządzenia, co poskutkowało określeniem innego terminu (6 miesięcy) utraty mocy obowiązującej przepisów prawa, których niezgodność z Konstytucją stwierdzono, co motywowane było z kolei nadrzędną potrzebą zapewnienia ciągłości realizacji obowiązku szczepień ochronnych. • Obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu wynika z mocy prawa. • Lekarskie badanie kwalifikacyjne bezpośrednio poprzedza szczepienie ochronne. • Żaden przepis nie przewiduje obowiązku przeprowadzania testów uczuleniowych na substancje wchodzące w skład szczepionek.
Skład orzekający
Zbigniew Kruszewski
przewodniczący sprawozdawca
Walentyna Długaszewska
członek
Piotr Ławrynowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących egzekucji administracyjnej obowiązków niepieniężnych, w szczególności w kontekście obowiązkowych szczepień ochronnych, oraz kwestii związanych z wyrokami Trybunału Konstytucyjnego wpływającymi na stan prawny."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i prawnego związanego z egzekucją obowiązku szczepień, a także interpretacji przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wyrok TK miał wpływ na okres, w którym zapadły postanowienia organów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu obowiązkowych szczepień i związanych z nimi postępowań egzekucyjnych, a także interpretacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Pokazuje konflikt między prawem rodziców a obowiązkiem państwa ochrony zdrowia publicznego.
“Czy rodzice mogą odmówić szczepienia dziecka? Sąd rozstrzyga spór o obowiązek i egzekucję administracyjną.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.