III SA/Po 321/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuRolniczka H. K. wniosła o pomoc finansową na refundację wydatków poniesionych na środki związane z bioasekuracją stada świń, w tym zakup materiałów i sprzętu. Po kilku decyzjach organów administracji, ostateczna decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w P. z dnia 9 kwietnia 2024 r. utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji, odmawiając refundacji części wydatków. Rolniczka zaskarżyła tę decyzję do WSA w Poznaniu, podtrzymując swoje zarzuty dotyczące m.in. zakwestionowanych wydatków, wcześniejszego przyznania wyższej kwoty pomocy oraz braku wezwania do złożenia wyjaśnień. WSA w Poznaniu oddalił skargę, podzielając argumentację organów administracji. Sąd uznał, że pomoc finansowa w ramach § 13e rozporządzenia Rady Ministrów jest refundacją ściśle określonych wydatków, a nie wszelkich materiałów, które mogą być potencjalnie wykorzystane do celów bioasekuracji. Zakwestionowane przez organ wydatki, takie jak wapno budowlane, siatka rolnicza, worki big-bag, obuwie (chodaki), konewka, lejek, szczotki, plandeka, taśma izolacyjna, cement, czy drugi opryskiwacz, nie spełniały kryteriów kwalifikowalności określonych w rozporządzeniu. Sąd podkreślił, że pomoc ma charakter refundacji wydatków podstawowych, dostosowanych do wielkości hodowli i adekwatnych do warunków, a nie refundacji ogólnych narzędzi czy materiałów technicznych. Odnosząc się do zarzutu o nieprawomocności przywołanego wyroku WSA, sąd stwierdził, że nawet nieprawomocny wyrok może być podstawą powołania się na argumentację, a ponadto wspomniany wyrok stał się prawomocny. Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących kwalifikowalności wydatków w ramach pomocy finansowej dla rolników na cele bioasekuracji, w szczególności w kontekście afrykańskiego pomoru świń (ASF). Orzeczenie precyzuje, jakie rodzaje wydatków (np. materiały budowlane, środki czystości, obuwie) nie podlegają refundacji, nawet jeśli są wykorzystywane w gospodarstwie.
Orzeczenie dotyczy specyficznego rozporządzenia i konkretnych kategorii wydatków. Interpretacja może być stosowana do podobnych spraw, ale wymaga analizy konkretnych przepisów i stanu faktycznego.
Zagadnienia prawne (4)
Czy wydatki na materiały takie jak wapno budowlane, siatka rolnicza, worki big-bag, obuwie (chodaki), konewka, lejek, szczotki, plandeka, taśma izolacyjna, cement, czy drugi opryskiwacz, mogą być uznane za kwalifikowane do refundacji w ramach pomocy finansowej na cele bioasekuracji stada świń, zgodnie z § 13e rozporządzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, większość z tych wydatków nie kwalifikuje się do refundacji, ponieważ nie są to produkty ściśle wymienione w rozporządzeniu jako kwalifikowane do refundacji w ramach pomocy de minimis na cele bioasekuracji, lub nie spełniają dodatkowych warunków.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pomoc finansowa w ramach § 13e rozporządzenia jest refundacją ściśle określonych wydatków, a nie wszelkich materiałów, które mogą być potencjalnie wykorzystane do celów bioasekuracji. Zakwestionowane wydatki nie spełniały kryteriów kwalifikowalności określonych w rozporządzeniu, które wymaga refundacji wydatków podstawowych, dostosowanych do wielkości hodowli i adekwatnych do określonych warunków.
Czy organ administracji miał obowiązek wezwać stronę do złożenia wyjaśnień w postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy o ARiMR?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie przed organami ARiMR, zgodnie z art. 10a ust. 1 ustawy o ARiMR, stosuje przepisy K.p.a. z wyłączeniem m.in. art. 7, 9, 10, 75 § 1, 77 § 1 oraz 81 K.p.a., co oznacza, że inicjatywa dowodowa pozostawiona jest co do zasady stronie.
Uzasadnienie
Przepisy ustawy o ARiMR wyłączają stosowanie niektórych przepisów K.p.a., w tym tych nakładających na organ obowiązek podejmowania z urzędu czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, co ogranicza obowiązek organu do stosowania tych przepisów.
Czy zmniejszenie wysokości przyznanej pomocy w kolejnej decyzji organu pierwszej instancji, po uchyleniu poprzedniej decyzji przez organ odwoławczy, stanowi naruszenie zakazu reformationis in peius?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zmniejszenie wysokości pomocy nastąpiło w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ pierwszej instancji po uchyleniu jego poprzedniej decyzji przez organ odwoławczy, a nie w wyniku działania organu odwoławczego, co oznacza, że zakaz reformationis in peius nie został naruszony.
Uzasadnienie
Zakaz reformationis in peius dotyczy sytuacji, w której organ odwoławczy orzeka na niekorzyść strony odwołującej się. W tym przypadku obniżenie kwoty pomocy nastąpiło w decyzji organu pierwszej instancji, a nie odwoławczego.
Czy organ odwoławczy może powoływać się na argumentację zawartą w nieprawomocnym wyroku sądu administracyjnego?
Odpowiedź sądu
Tak, nie było przeszkód do powołania się przez organ na wyrażoną w nieprawomocnym wyroku argumentację, nawet jeśli podczas kontroli sądowej Sąd z argumentacją tą się nie zgodził, a ponadto wspomniany wyrok stał się prawomocny.
Uzasadnienie
Wyroki sądowe, nawet nieprawomocne, mogą być powoływane w decyzjach administracyjnych i orzeczeniach sądowych jako argumentacja, a w tym przypadku wyrok stał się prawomocny przed wydaniem ostatecznej decyzji.
Przepisy (5)
Główne
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa art. 13e § ust. 1 i 3
Pomoc jest udzielana w formie refundacji wydatków dla producentów rolnych na zakup ściśle określonych produktów i sprzętu związanych z bioasekuracją stada świń, a nie na wszelkie materiały mogące być potencjalnie wykorzystane.
Pomocnicze
K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.ARiMR art. 10a § ust. 1
Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
W postępowaniach ARiMR stosuje się przepisy K.p.a. z wyłączeniem niektórych przepisów, w tym dotyczących obowiązku organu do dokładnego wyjaśnienia sprawy z urzędu, co oznacza, że inicjatywa dowodowa należy do strony.
u.o.z.z.c.z. art. 2 § pkt 8
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wydatki na materiały takie jak wapno budowlane, siatka rolnicza, worki big-bag, obuwie (chodaki), konewka, lejek, szczotki, plandeka, taśma izolacyjna, cement, czy drugi opryskiwacz, nie spełniają ściśle określonych w rozporządzeniu kryteriów kwalifikowalności do refundacji w ramach pomocy de minimis na cele bioasekuracji. • Pomoc finansowa w ramach § 13e rozporządzenia jest refundacją ściśle określonych wydatków, a nie wszelkich materiałów, które mogą być potencjalnie wykorzystane do celów bioasekuracji. • W postępowaniach ARiMR inicjatywa dowodowa pozostawiona jest co do zasady stronie, a organ nie miał obowiązku z urzędu wzywać strony do złożenia wyjaśnień w zakresie niekwalifikowanych wydatków.
Odrzucone argumenty
Zakwestionowane przez organ wydatki zrealizowano zgodnie z § 13e ust. 3 pkt 2-4 rozporządzenia. • Organ za pierwszym razem przyznał wyższą pomoc. • Drugi opryskiwacz jest konieczny, gdyż gospodarstwo jest duże i trzeba by przenosić jedyny opryskiwacz. • Odzież i obuwie (m. in. chodaki) nie muszą spełniać wymogów z Kodeksu pracy (BHP). • Organ nie wezwał strony do złożenia wyjaśnień. • Wyrok, na który powołał się organ, jest nieprawomocny. • Organ myli pkt 2 z pkt 4 rozporządzenia, a poza tym oprócz wjazdów do gospodarstwa opryskuje też budynki, w których znajdują się świnie.
Godne uwagi sformułowania
pomoc finansowa na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi • zakupione środki, które mają podlegać refundacji, winny być podstawowe, dostosowane do wielkości hodowli i adekwatne do warunków • nie każdy produkt może zostać objęty refundacją • pomoc określona w § 13e ust. 3 rozporządzenia nie polega na refundacji wszelkich wydatków poniesionych przez stronę na zakup rzeczy mogących potencjalnie być wykorzystanych do celów bioasekuracji, ale muszą to być wydatki ściśle na cele wymienione w powyższym przepisie rozumiane jako wydatki podstawowe, dostosowane do wielkości hodowli i adekwatne do określonych warunków.
Skład orzekający
Marzenna Kosewska
przewodniczący
Walentyna Długaszewska
sprawozdawca
Piotr Ławrynowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kwalifikowalności wydatków w ramach pomocy finansowej dla rolników na cele bioasekuracji, w szczególności w kontekście afrykańskiego pomoru świń (ASF). Orzeczenie precyzuje, jakie rodzaje wydatków (np. materiały budowlane, środki czystości, obuwie) nie podlegają refundacji, nawet jeśli są wykorzystywane w gospodarstwie."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego rozporządzenia i konkretnych kategorii wydatków. Interpretacja może być stosowana do podobnych spraw, ale wymaga analizy konkretnych przepisów i stanu faktycznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne problemy rolników w uzyskiwaniu pomocy finansowej i precyzyjne wymagania stawiane przez przepisy. Jest to ciekawe dla branży rolniczej i prawników zajmujących się prawem administracyjnym i rolnym.
“Rolnik chciał refundacji za wapno i chodaki na bioasekurację świń. Sąd wyjaśnia, co naprawdę można odzyskać z publicznych pieniędzy.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.