III SA/Po 311/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2006-11-23
NSAbudowlaneNiskawsa
prawo wodnepozwolenie wodnoprawnerozbiórkasamowola budowlanaurządzenia wodnestawpostępowanie administracyjneWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanych urządzeń wodnych, wskazując na brak wymaganego pozwolenia wodnoprawnego.

Skarżący R. J. domagał się uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę budowli wpustowej i upustowej stawu, argumentując, że powinna nastąpić likwidacja całego stawu i przywrócenie stanu poprzedniego. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że organy administracji prawidłowo nakazały rozbiórkę urządzeń wykonanych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Kwestia likwidacji stawu i rozgraniczenia działek wykracza poza kompetencje organów prowadzących postępowanie wodnoprawne.

Sprawa dotyczyła skargi R. J. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty nakazującą Z. D. rozbiórkę budowli wpustowej i upustowej na jego stawie. Starosta uznał, że urządzenia te zostały wykonane bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, zgodnie z ustawą Prawo wodne z 2001 r. Skarżący domagał się jednak likwidacji całego stawu i przywrócenia stanu poprzedniego, powołując się na szkodliwy wpływ stawu na jego grunty oraz nieprawidłowe rozgraniczenie działek. Wojewoda utrzymał decyzję Starosty, wskazując, że rozbiórka urządzeń spowoduje wyłączenie stawu z użytkowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę. Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo zastosowały przepisy Prawa wodnego, nakazując rozbiórkę urządzeń wykonanych bez pozwolenia. Sąd wyjaśnił, że żądanie likwidacji stawu i przywrócenia stanu poprzedniego leży w kompetencji wójta gminy, a nie organów prowadzących postępowanie wodnoprawne. Podobnie, kwestia rozgraniczenia nieruchomości nie mogła być przedmiotem rozważań w niniejszej sprawie. Sąd dostrzegł naruszenie art. 10 Kpa (brak zapewnienia czynnego udziału stron), jednak uznał, że nie miało ono wpływu na wynik sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, organ administracji jest właściwy do nakazania rozbiórki urządzeń wodnych wykonanych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego na podstawie przepisów ustawy Prawo wodne.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy Prawa wodnego jasno wskazują na obowiązek podmiotu, który wykonał urządzenie wodne bez wymaganego pozwolenia, do jego rozebrania. Organ administracji prawidłowo ustalił brak pozwolenia i brak możliwości legalizacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.p.w. art. 64 a § 1

Prawo wodne

Podmiot, który wykonał urządzenie wodne bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, jest obowiązany do jego rozebrania na własny koszt.

Pomocnicze

u.p.w. art. 64 a § 2

Prawo wodne

Możliwość legalizacji wykonanych już urządzeń wodnych.

u.p.w. art. 29 § 3

Prawo wodne

Wójt, burmistrz lub prezydent miasta może nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, jeżeli zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie.

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu.

p.u.s.a. art. 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.g.k.

Prawo geodezyjne i kartograficzne

u.p.w. z 1974

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. - Prawo wodne

Określała urządzenia melioracji wodnych szczegółowych, na które nie było wymagane pozwolenie wodnoprawne.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 marca 1985 r. w sprawie rodzajów szczególnego korzystania z wód oraz wykonania i eksploatacji urządzeń wodnych nie wymagających pozwolenia wodnoprawnego

Stawy zaliczano do urządzeń melioracji wodnych szczegółowych, nie wymagających pozwolenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Urządzenia wodne (budowla wpustowa i upustowa) zostały wykonane bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Właściciel stawu nie wystąpił o legalizację wykonanych urządzeń. Kwestia likwidacji stawu i rozgraniczenia działek wykracza poza kompetencje organów prowadzących postępowanie wodnoprawne.

Odrzucone argumenty

Żądanie likwidacji całego stawu i przywrócenia stanu poprzedniego przez właściciela stawu. Niezgodne z prawem rozgraniczenie działek.

Godne uwagi sformułowania

organ administracji prawidłowo uznał, iż przyjęte w tej ustawie rozwiązania, w szczególności obowiązek rozebrania urządzenia wodnego, skierowane jest do podmiotu, który wykonał urządzenie wodne bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. do rozpoznania przedmiotowego żądania skarżącego nie są uprawnione organy administracji orzekające w niniejszej sprawie, ale właściwy miejscowo wójt gminy. kwestia nieprawidłowego rozgraniczenia nieruchomości należących do R. J. i Z. D. nie pozostaje w związku z niniejszą sprawą i nie mogła być ona również przedmiotem rozważań zaskarżonych decyzji wydanych w postępowaniu wodnoprawnym. Sąd dostrzega naruszenie przez organy administracyjne obowiązku zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu [...] Niemniej w ocenie Sądu uchybienie to choć istotne, nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy

Skład orzekający

Tadeusz M. Geremek

przewodniczący

Małgorzata Bejgerowska

sprawozdawca

Barbara Koś

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasad odpowiedzialności za samowolnie wykonane urządzenia wodne oraz rozgraniczenia kompetencji organów administracji w sprawach wodnoprawnych i rozgraniczeniowych."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów Prawa wodnego z 2001 r. Interpretacja przepisów dotyczących czynnego udziału stron jest standardowa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ilustruje typowy konflikt sąsiedzki dotyczący samowolnie wykonanych urządzeń wodnych i podkreśla znaczenie właściwości rzeczowej organów administracji.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Po 311/06 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2006-11-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-04-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Barbara Koś
Małgorzata Bejgerowska. /sprawozdawca/
Tadeusz Geremek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek Sędziowie WSA Barbara Koś As. sąd. Małgorzata Bejgerowska ( spr.) Protokolant: ref. staż. Damian Wojtkowiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi R. J. na decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2005r. . nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budowli wodnej oddala skargę /-/M. Bejgerowska /-/T.M. Geremek /-/B. Koś
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] października 2005 r., nr [...], Starosta K., działając na podstawie art. 64 a ust. 1, art. 122 ust. 1 pkt 3, art. 140 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zobowiązał Z. D. do trwałej rozbiórki budowli wpustowej i budowli upustowej, usytuowanych w groblach stawowych na własnym stawie na terenie działki nr [...], w miejscowości B. , gmina G. . Jednocześnie zastrzegł, że rozbiórkę należy dokonać na własny koszt w terminie dwóch miesięcy od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji.
W uzasadnieniu decyzji organ administracji pierwszej instancji wskazał, iż postępowanie wodnoprawne w sprawie likwidacji stawu zostało wszczęte na wniosek R. J. , którego grunty sąsiadują z działką Z. D. . Z akt sprawy wynika, że staw wykonany został w 1997 r. i posiada on urządzenia wpustowe (wprowadzające wodę z rowu - działka nr [...]) oraz upustowe, odprowadzające nadmiar wody ze stawu.
Przedmiotowy staw powstał w czasie obowiązywania ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo wodne (Dz. U. Nr 38, poz. 230 ze zm.) i zaliczany był do urządzeń melioracji wodnych szczegółowych, na wykonanie których, zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 marca 1985 r. w sprawie rodzajów szczególnego korzystania z wód oraz wykonania i eksploatacji urządzeń wodnych nie wymagających pozwolenia wodnoprawnego (Dz. U. Nr 13 poz. 55), nie było wymagane uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego.
Pozwolenie takie jest wymagane dla stawów wykonanych po dniu 1 stycznia 2002 r., tj. z chwilą wejścia w życie nowej ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229 ze zm.). Organ pierwszej instancji ustalił, że właściciel przedmiotowego stawu nie posiadał, wymaganego na podstawie ostatnio powołanej ustawy, pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych (wpustowych i upustowych) w groblach stawowych i jednocześnie w trybie art. 64 a ust. 2 nie wystąpił o legalizację przedmiotowego urządzenia.
Wobec powyższego, w myśl art. 64 a ust. 1 wyżej cytowanej ustawy - Prawo wodne, Starosta K. uznał, że Z. D. jako osoba, która wykonała urządzenie wodne bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego jest obowiązany do jego rozebrania na własny koszt.
W odwołaniu od powyższej decyzji organu pierwszej instancji R. J. wniósł o jej zmianę poprzez zobowiązanie właściciela stawu do przywrócenia stanu poprzedniego, tj. likwidacji stawu, na postawie art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne. Odwołujący się podniósł, że od dziewięciu lat jego grunty są zalewane wodą ze stawów, w których nie są hodowane ryby. Wskazał, że przy wykopaniu stawu dokonano wycinki drzew i zajęto działkę nr [...] należącą do Skarbu Państwa oraz zasypano rów melioracyjny, skąd wcześniej Z. D. wyprowadził wodę do swojego stawu. Dodatkowo podał, że bez jego udziału nastąpiło rozgraniczenie działek, które, jego zdaniem, jest niezgodne z prawem.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...], Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W motywach tego rozstrzygnięcia organ drugiej instancji wskazał, że zobowiązanie przez Starostę K. właściciela stawu do trwałej rozbiórki budowli wpustowej i budowli upustowej na obiekcie stawowym spowoduje nie użytkowanie przedmiotowego obiektu stawowego, jak również doprowadzi do zaniechania poboru wody z przyległego rowu melioracyjnego.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu R. J. wniósł o uchylenie decyzji organu pierwszej i drugiej instancji, powtarzając argumenty zawarte w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodatkowo podkreślił, że wykonanie decyzji Starosty K. spowoduje wyłączenie z użytkowania przedmiotowego stawu i nie zamknie drogi do uregulowania strony formalnoprawnej na tym obiekcie stawowym.
W toku rozprawy skarżący oświadczył, że nie kwestionuje decyzji nakazującej rozbiórkę urządzeń pobierających i wyprowadzających, ale chodzi mu o odzyskanie rowu melioracyjnego, przez którego środek przebiegała granica, a sprawa ta pozostaje niewyjaśniona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Rozpoznając wniesioną skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), a także art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) bada, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a w szczególności czy przy jej wydawaniu doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów postępowania, dającego podstawę do jego wznowienia, względnie mającego istotny wpływ na wynik tego postępowania (art. 145 powyższej ustawy).
Do takich naruszeń prawa materialnego, względnie procesowego w niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, nie doszło.
Organ administracji prawidłowo uznał, na gruncie przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229 ze zm.), iż przyjęte w tej ustawie rozwiązania, w szczególności obowiązek rozebrania urządzenia wodnego, skierowane jest do podmiotu, który wykonał urządzenie wodne bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Zatem po ustaleniu przez organ administracji, że Z. D. nie spełnił wymogów zawartych w treści art. 64 a ust. 2 powołanej powyżej ustawy, a dotyczących możliwości legalizacji wykonanych już urządzeń wodnych, zobowiązał go do trwałej rozbiórki budowli wpustowej i budowli upustowej, usytuowanych w groblach stawowych na własnym stawie na terenie działki nr 27. Nie ulega także wątpliwości, że realizacja decyzji pierwszoinstancyjnej spowoduje wyłączenie z użytkowania przedmiotowego stawu.
Podniesiony przez skarżącego zarzut, iż w myśl art. 29 ust. 3 ustawy - Prawo wodne, na właściciela stawu winien być nałożony obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego, tj. likwidacji stawu, nie mógł być uwzględniony. Z analizy treści powyższego przepisu wynika jednoznacznie, że wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie. Zatem do rozpoznania przedmiotowego żądania skarżącego nie są uprawnione organy administracji orzekające w niniejszej sprawie, ale właściwy miejscowo wójt gminy.
Wbrew twierdzeniom skarżącego kwestia nieprawidłowego rozgraniczenia nieruchomości należących do R. J. i Z. D. nie pozostaje w związku z niniejszą sprawą i nie mogła być ona również przedmiotem rozważań zaskarżonych decyzji wydanych w postępowaniu wodnoprawnym. Kwestia ustalenia granic może nastąpić jedynie w toku postępowania rozgraniczeniowego przeprowadzonego na wniosek strony lub z urzędu przez wójta gminy (burmistrza, prezydenta miasta) na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawa geodezyjnego i kartograficznego (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r., Nr 240, poz. 2027 ze zm.).
Na gruncie zebranego w toku postępowania materiału dowodowego, należy uznać, iż organ administracji prawidłowo ustalił, że właściciel przedmiotowego stawu nie posiada, wymaganego przepisami prawa pozwolenia wodnoprawnego, na wykonanie urządzeń wodnych (wpustowych i upustowych) w groblach stawowych i jednocześnie w trybie art. 64 a ust. 2 nie wystąpił o ich legalizację. Wobec powyższego zasadne było zobowiązanie Z. D. do trwałej rozbiórki budowli wpustowej i upustowej, znajdujących w groblach stawowych, czego sam skarżący w istocie nie kwestionuje.
W zarzutach skargi strona skarżąca idzie dalej, żądając zasypania stawów, jednak jak wskazano wcześniej ani Starosta K. ani Wojewoda nie są organami uprawnionymi do orzekania w tym zakresie. Dlatego materiały dotyczące tej kwestii zostały przekazane pismem z dnia [...] października 2005 r. do Wójta Gminy G., w trybie art. 29 ust. 3 ustawy - Prawo wodne.
Sąd dostrzega naruszenie przez organy administracyjne obowiązku zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu i umożliwienia im wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego, wynikającego z art. 10 Kpa, poprzez niezawiadamienie o prawie zapoznania się z aktami sprawy i zgłaszania własnych wniosków dowodowych przed organem pierwszej i drugiej instancji. Niemniej w ocenie Sądu uchybienie to choć istotne, nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy, albowiem strony uczestniczyły aktywnie w czynnościach przeprowadzonych w toku niniejszego postępowania.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, iż zarzuty skargi nie mogły zostać uwzględnione, wobec czego podlegała ona oddaleniu, na podstawie art. 151 powołanej wcześniej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
/-/M. Bejgerowska /-/T.M. Geremek /-/B. Koś
JMd

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI