III SA/Po 31/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2019-06-11
NSApodatkoweWysokawsa
podatek akcyzowyzwrot podatkurejestracja pojazdueksportprawo o ruchu drogowymkonsumpcjasamochody osoboweWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiającą zwrotu podatku akcyzowego od samochodów osobowych, które zostały czasowo zarejestrowane w kraju przed ich eksportem.

Podatnik domagał się zwrotu podatku akcyzowego zapłaconego od samochodów osobowych nabytych wewnątrzwspólnotowo i następnie wyeksportowanych. Kluczowym zagadnieniem była interpretacja przepisu o obowiązku braku wcześniejszej rejestracji pojazdu na terytorium kraju. Sąd uznał, że nawet czasowa rejestracja pojazdu, niezależnie od jej celu (np. wywozu), stanowi przeszkodę do zwrotu akcyzy, ponieważ pojazd został dopuszczony do ruchu na terytorium kraju. W konsekwencji skarga podatnika została oddalona.

Sprawa dotyczyła wniosku o zwrot podatku akcyzowego zapłaconego od samochodów osobowych marki Skoda, które zostały nabyte wewnątrzwspólnotowo, czasowo zarejestrowane w Polsce, a następnie wyeksportowane. Organ podatkowy odmówił zwrotu, powołując się na art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym, który wymaga, aby samochód nie był wcześniej zarejestrowany na terytorium kraju. Podatnik argumentował, że rejestracja była jedynie czasowa i miała na celu umożliwienie wywozu pojazdów, a faktyczna konsumpcja nie nastąpiła w Polsce. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu podzielił stanowisko organu, uznając, że każda rejestracja pojazdu na terytorium kraju, w tym rejestracja czasowa na podstawie art. 74 Prawa o ruchu drogowym, wyklucza możliwość zwrotu podatku akcyzowego. Sąd podkreślił, że istotne jest prawne dopuszczenie pojazdu do ruchu, a nie jego faktyczne wykorzystanie. Nawet umorzenie postępowania rejestracyjnego nie przywraca prawa do zwrotu akcyzy. W związku z tym skarga podatnika została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, czasowa rejestracja samochodu osobowego na terytorium kraju, nawet jeśli miała na celu jego wywóz, stanowi przeszkodę do zwrotu podatku akcyzowego, ponieważ oznacza dopuszczenie pojazdu do ruchu na terytorium kraju.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepis art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym odwołuje się do wszelkich rejestracji pojazdu zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, w tym rejestracji czasowej. Dopuszczenie pojazdu do ruchu, nawet tymczasowe, jest wystarczającą przesłanką do odmowy zwrotu akcyzy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.p.a. art. 107 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym

Zwrot akcyzy przysługuje od samochodów osobowych niezarejestrowanych wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, od których akcyza została zapłacona na terytorium kraju, a które następnie zostały wyeksportowane lub dokonano ich dostawy wewnątrzwspólnotowej. Czasowa rejestracja pojazdu na terytorium kraju wyklucza możliwość zwrotu akcyzy.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi.

Pomocnicze

P.r.d. art. 74 § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym

Określa przypadki czasowej rejestracji pojazdu z urzędu po złożeniu wniosku o rejestrację.

P.r.d. art. 72 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym

Ogólna norma dotycząca rejestracji pojazdu.

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Zasada prawdy obiektywnej.

O.p. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Obowiązek organu zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

O.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Ocena materiału dowodowego.

K.p.a. art. 105 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do umorzenia postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Czasowa rejestracja pojazdu na terytorium kraju, nawet w celu jego wywozu, stanowi przeszkodę do zwrotu podatku akcyzowego. Umorzenie postępowania rejestracyjnego nie przywraca prawa do zwrotu akcyzy, jeśli pojazd był wcześniej zarejestrowany.

Odrzucone argumenty

Błędna wykładnia art. 107 ust. 1 u.p.a. przez zrównanie rejestracji czasowej z rejestracją stałą. Niewłaściwe zastosowanie art. 107 ust. 1 u.p.a. w zw. z art. 74 P.r.d. przez uznanie, że rejestracja czasowa uniemożliwia zwrot akcyzy. Niewłaściwe zastosowanie dyrektywy 2008/118/WE. Naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego i oceny dowodów. Naruszenie zasady równego traktowania (art. 32 Konstytucji RP). Niewłaściwa interpretacja art. 2a O.p. (zasada in dubio pro tributario).

Godne uwagi sformułowania

ratio legis tego warunku zasadza się na założeniu, że obrót tego rodzaju wyrobem, podobnie jak obrót wyrobami akcyzowymi, podlega zasadzie opodatkowania akcyzą w kraju jego konsumpcji. W przypadku samochodów osobowych ich konsumpcja w danym kraju postrzegana być powinna, jako dopuszczenie pojazdu do ruchu na stałe, to jest umożliwienie właścicielowi pojazdu poruszania się za pomocą zarejestrowanego pojazdu bez ograniczeń na terytorium kraju. Złożenie wniosku o rejestracje samochodu oraz czasowa jego rejestracja w trybie art. 74 ust. 2 pkt 1 P.r.d., dopuszczająca taki pojazd do ruchu, przesądza, iż pojazd taki zostaje dopuszczony do konsumpcji na terenie kraju. Nie ma przy tym znaczenia w ocenie organu II instancji, czy samochody były faktycznie wykorzystywane na terytorium kraju, istotne jest bowiem to, że ich rejestracja czasowa stwarzała formalnoprawne warunki do ich eksploatacji na terytorium kraju. Decyzja o umorzeniu postępowania nie wywołuje skutków prawnych z mocą wsteczną. Dopuszczenie do ruchu, a tym samym możliwość konsumowania wynikających z tego uprawnień, nastąpiło z dniem wydania decyzji o rejestracji czasowej.

Skład orzekający

Walentyna Długaszewska

przewodniczący

Szymon Widłak

sprawozdawca

Mirella Ławniczak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisu art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym w kontekście czasowej rejestracji pojazdów i prawa do zwrotu akcyzy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji czasowej rejestracji pojazdów w celu ich wywozu i zastosowania przepisów o podatku akcyzowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z eksportem samochodów i interpretacją przepisów o rejestracji pojazdów, co może być interesujące dla przedsiębiorców i prawników specjalizujących się w prawie podatkowym.

Czasowa rejestracja auta w Polsce blokuje zwrot akcyzy? WSA rozstrzyga kluczową kwestię dla eksporterów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Po 31/19 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2019-06-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-01-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Mirella Ławniczak
Szymon Widłak /sprawozdawca/
Walentyna Długaszewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne
Podatek akcyzowy
Sygn. powiązane
I GSK 1439/19 - Postanowienie NSA z 2023-09-14
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2017 poz 43
art. 107 ust. 1
Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym.
Sentencja
Dnia 11 czerwca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędziowie WSA Mirella Ławniczak WSA Szymon Widłak (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2019 roku przy udziale sprawy ze skargi J. N. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] listopada 2018r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu podatku akcyzowego oddala skargę
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej: "DIAS") decyzją z [...] listopada 2018 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J. N. (dalej: "strona") od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] (dalej: "NUS") z [...] września 2018 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję wydaną w I instancji.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym sprawy.
Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] decyzją z [...] września 2018 r., nr [...], działając na podstawie art. 107 ust. 1 ustawy z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 43 ze zm., dalej: "u.p.a."), odmówił zwrotu podatku akcyzowego zapłaconego na terytorium kraju od samochodów osobowych marki Skoda Octavia u numerach VIN: [...], [...], [...] w związku z ich nabyciem wewnątrzwspólnotowym, będących następnie przedmiotem eksportu, w łącznej kwocie [...]zł.
Na skutek wniesionego odwołania DIAS powyższą decyzją utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu przywołał treść art. 107 ust. 1 u.p.a. oraz wskazał, że w sprawie nie ulega wątpliwości, że wniosek o zwrot akcyzy został złożony do właściwego naczelnika urzędu skarbowego z zachowaniem rocznego terminu określonego przez ustawodawcę. W aktach sprawy znajdują się również dokumenty potwierdzające zapłatę na terytorium kraju akcyzy od nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów ujętych we wniosku, a także komunikat IE599 – potwierdzenie wywozu, potwierdzające dokonanie ich eksportu. Z kolei załączone do wniosku faktury zakupu i sprzedaży pojazdów przez stronę oraz faktury za transport pozwalają stwierdzić, że strona rozporządzając przedmiotowymi samochodami jak właściciel zleciła ich transport we własnym imieniu.
Odnosząc się do argumentacji przedstawionej przez stronę w odwołaniu organ II instancji wskazał, że z art. 107 ust. 1 u.p.a. wynika, iż zwrot akcyzy przysługuje tylko od samochodów osobowych niezarejestrowanych wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. W ocenie organu ratio legis tego warunku zasadza się na założeniu, że obrót tego rodzaju wyrobem, podobnie jak obrót wyrobami akcyzowymi, podlega zasadzie opodatkowania akcyzą w kraju jego konsumpcji. W przypadku samochodów osobowych ich konsumpcja w danym kraju postrzegana być powinna, jako dopuszczenie pojazdu do ruchu na stałe, to jest umożliwienie właścicielowi pojazdu poruszania się za pomocą zarejestrowanego pojazdu bez ograniczeń na terytorium kraju. Z tego punktu widzenia uzasadnione zdaniem DIAS jest twierdzenie, że wymóg dotyczący braku rejestracji pojazdu na terytorium kraju jest naruszony także wtedy, gdy samochód przed dokonaniem wywozu został czasowo zarejestrowany na terenie kraju w trybie art. 74 ust. 2 pkt 1 ustawy z 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1260 ze zm., dalej: "P.r.d."), a więc w procedurze dopuszczenia pojazdu do ruchu po drogach publicznych. Złożenie wniosku o rejestracje samochodu oraz czasowa jego rejestracja w trybie art. 74 ust. 2 pkt 1 P.r.d., dopuszczająca taki pojazd do ruchu, przesądza, iż pojazd taki zostaje dopuszczony do konsumpcji na terenie kraju. Wydanie decyzji o rejestracji pojazdu jest jedynie końcowym etapem tego procesu, ale jego cel od samego początku zdeterminowany jest na dopuszczenie pojazdu do stałego użytkowania na drogach publicznych. W ocenie organu II instancji rozróżnić przy tym trzeba omówioną powyżej rejestrację czasową z urzędu, jako etap rejestracji stałej dopuszczającej pojazd do ruchu po drogach publicznych, od rejestracji czasowej na wniosek właściciela pojazdu, np. w celu jego wywozu poza terytorium Polski.
Z analizy zebranych w sprawie dokumentów wynika natomiast, jak w dalszej kolejności wskazał DIAS, że sporne samochody osobowe były wcześniej, to jest przed dokonaniem ich eksportu, zarejestrowane w kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Sporne samochody zostały czasowo zarejestrowane na terytorium kraju [...] listopada 2017 r., a wkrótce potem sprzedane i wyeksportowane do Szwajcarii [...] listopada 2017 r. Samochody te zostały zarejestrowane czasowo w trybie art. 74 ust. 2 pkt 1 P.r.d. w celu dopuszczenia ich do ruchu na terytorium kraju, o czym świadczą decyzje Starosty [...]. Dopuszczenie do ruchu, a tym samym możliwość konsumowania wynikających z tego uprawnień, nastąpiło z dniem wydania decyzji o rejestracji czasowej. Nie ma przy tym znaczenia w ocenie organu II instancji, czy samochody były faktycznie wykorzystywane na terytorium kraju, istotne jest bowiem to, że ich rejestracja czasowa stwarzała formalnoprawne warunki do ich eksploatacji na terytorium kraju. Pojazdy te zostały zatem najpierw zarejestrowane w Polsce (dopuszczone do konsumpcji), a następnie wywiezione poza jej terytorium.
Organ II instancji, odnosząc się do umorzenia postępowania w sprawie rejestracji, wskazał, że oceniając przesłanki zwrotu podatku akcyzowego organ bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w momencie dokonania eksportu samochodu osobowego. Istotą zawartego w art. 107 ust. 1 u.p.a. wymogu braku wcześniejszej rejestracji pojazdu jest ustalenie, czy przed eksportem pojazd został dopuszczony do konsumpcji w kraju, co stanowi negatywną przesłankę zwrotu podatku akcyzowego. Dokumenty w rozpatrywanej sprawie wskazują, że pojazdy były zarejestrowane na terytorium kraju przed dokonaniem ich eksportu, pomimo późniejszego wydania decyzji umarzających postępowania w sprawie ich rejestracji. DIAS podkreślił przy tym, że decyzja o umorzeniu postępowania nie wywołuje skutków prawnych z mocą wsteczną.
DIAS zauważył jednocześnie, że przy ocenie spełniania przez wnioskodawcę przesłanki rejestracji pojazdu organ nie bierze pod uwagę intencji podatnika ani skutku w postaci faktycznego wywozu pojazdu za granicę, lecz wyłącznie prawny aspekt rejestracji pojazdu. W przypadku nie dopełnienia przez wnioskodawcę któregokolwiek z wymogów z art. 107 ust. 1 u.p.a. organ zobligowany jest odmówić zwrotu podatku akcyzowego. Podatnik powinien w konsekwencji tak dostosować swoje działania, w tym dobrać partnerów handlowych i zorganizować transport samochodu w taki sposób, aby móc sprostać obowiązującym w tym zakresie wymogom prawnym.
DIAS uznał wobec tego, że wobec spornych pojazdów strona nie wykazała, że spełniła wszystkie przesłanki z art. 107 ust. 1 u.p.a.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji organu I instancji, strona zarzuciła naruszenie:
- art. 107 ust. 1 u.p.a. w zw. z art. 72 oraz art. 74 P.r.d., przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na zrównaniu pojęcia i konsekwencji rejestracji czasowej z pojęciem i konsekwencjami rejestracji stałej,
- art. 107 ust. 1 u.p.a. w zw. z art. 74 ust. 2 pkt 1 i 2 P.r.d., przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na bezpodstawnym uznaniu przez DIAS, że rejestracja czasowa uniemożliwia zwrot podatku akcyzowego zapłaconego na terytorium kraju, podczas gdy brak rejestracji zgodnie z przepisami prawa o ruchu drogowym należy interpretować zgodnie z zasadą konsumpcyjności podatku akcyzowego, a skarżący w trakcie postępowania bezsprzecznie wykazał, iż celem rejestracji spornych pojazdów był wyłącznie ich wywóz za granicę oraz, że na terytorium Polski nie doszło do rzeczywistej konsumpcji tych samochodów osobowych,
- art. 1 ust. 3 w zw. z motywem 5 dyrektywy Rady nr 2008/118/WE z 16 grudnia 2008 r. w sprawie ogólnych zasad dotyczących podatku akcyzowego, uchylającej dyrektywę 92/12/EWG (Dz. U. UE Serial L z 2009 r. Nr 9, poz. 12 ze zm.) w zw. z art. 100 i art. 107 ust. 1 u.p.a., przez niewłaściwe (niezastosowanie) zastosowanie, polegające na odmowie zwrotu podatku akcyzowego w sytuacji czasowej rejestracji pojazdów na podstawie art. 74 ust. 2 pkt 1 P.r.d., i w konsekwencji doprowadzeniu polskiego przedsiębiorcy do stania się niekonkurencyjnym w stosunku do podobnych przedsiębiorców zagranicznych, u których taki podatek nie występuje,
- art. 121, art. 122, art. 124, art. 187, art. 191 i art. 192 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm.), przez błędne przyjęcie, że rejestracja czasowa spornych samochodów osobowych, która nastąpiła z urzędu, co za tym idzie na którą skarżący nie miał wpływu, świadczy o zamiarze doprowadzenia do rejestracji stałej i konsumpcji tych samochodów na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
- art. 122, art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej, przez pominięcie, że sporne samochody osobowe nigdy nie zostałyby wyprodukowane, gdyby nie złożone przez skarżącego zamówienie skierowane do dealera stricte pod klienta zagranicznego, o czym świadczy specyfikacja tych samochodów,
- art. 120, art. 121, art. 122, art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej, przez pominięcie okoliczności, że z uwagi na fakt, iż dealer samochodów wymaga od skarżącego dostarczenia skanów tymczasowych dowodów rejestracyjnych, a nie zgadza się na dowody "wywozowe", to skarżący nie mógł dokonać rejestracji na podstawie art. 74 ust. 2 pkt 2 lit. a P.r.d., ponieważ nie otrzymałby na pojazdy stosownej gwarancji,
- art. 121, art. 122, art. 187, art. 191 i art. 210 Ordynacji podatkowej, polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie II instancji obowiązkowi i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wymogami z art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej,
- art. 32 Konstytucji RP, polegające na złamaniu zasady równego traktowania obywateli RP przez władze publiczne, przez wydanie przez organ I instancji pozytywnych decyzji na rzecz konkurencyjnych do skarżącego podmiotów w analogicznych stanach faktycznych spraw dotyczących zwrotu podatku akcyzowego, jak w rozpatrywanej sprawie, co jest przejawem jawnej dyskryminacji skarżącego,
- art. 107 ust. 1 u.p.a., przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, wobec przyznawania zwrotu podatku akcyzowego w sytuacji "wywozowej" rejestracji pojazdu na podstawie art. 74 ust. 2 pkt 2 lit. a P.r.d. i nie przyznawania zwrotu podatku skarżącemu w sytuacji czasowej rejestracji pojazdu na podstawie art. 74 ust. 2 pkt 1 P.r.d., pomimo, że art. 107 ust. 1 u.p.a. nie rozróżnia rejestracji "czasowej-wywozowej" od "czasowej-zwykłej", a z przedłożonych dokumentów i pism bezsprzecznie wynika, że skarżący zarejestrował sporne pojazdy wyłącznie w celu umożliwiającym wywóz tych samochodów za granicę i ich konsumpcję za granicą, nie zaś w celu trwałego dopuszczenia do ruchu w Polsce, zaś ze względów od skarżącego niezależnych nie mógł zarejestrować tych pojazdów na "wywozówkach",
- art. 105 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, dalej: "K.p.a."), przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że umorzenie postępowań rejestracyjnych spornych samochodów osobowych nie niweluje skutków prawnych rejestracji tych pojazdów, pomimo że wobec umorzenia postępowań nie dochodzi do wydania dowodu stałego w sprawach skarżącego, a przewidziana przez prawo adminstracyjno-procesowe forma rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania, jaką jest decyzja administracyjna, spełnia wobec strony funkcję gwarancyjną,
- art. 2a Ordynacji podatkowej, przez nie rozstrzygnięcie na korzyść podatnika wątpliwości dotyczących rozumienia pojęcia "niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym" na kanwie art. 107 ust. 1 u.p.a. w sytuacji, gdy wskazana treść przepisu nie rozróżnia rejestracji "czasowej-zwykłej" od "czasowej-wywozowej",
- art. 233 Ordynacji podatkowej, przez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy prawidłowe było uchylenie tej decyzji i orzeczenie o zwrocie na rzecz skarżącego podatku akcyzowego zapłaconego na terytorium kraju w związku z nabyciem wewnątrzwspólnotowym spornych samochodów osobowych będących następnie przedmiotem eksportu.
DIAS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Warunkiem zastosowania prawa materialnego jest ustalenie faktów istotnych dla rozstrzygnięcia z dokładnością pozwalającą na trafne zastosowanie prawa materialnego i przy zachowaniu gwarancji procesowych strony postępowania. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 122 Ordynacji podatkowej) stanowiącą, że w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, to na organie podatkowym spoczywa ciężar dowodzenia wszystkich faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, czyli obowiązek dokładnego ustalenia stanu faktycznego. To organ podatkowy zatem, stosownie do art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, oceniając – na podstawie całego zebranego materiału dowodowego – czy dana okoliczność została udowodniona (art. 191 Ordynacji podatkowej). Jednocześnie organ zobowiązany jest prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, to jest starannie i merytorycznie poprawnie (art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej), udzielając niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania (art. 121 § 2 Ordynacji podatkowej). Organy powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez stosowania środków przymusu (art. 124 Ordynacji podatkowej), działając na podstawie przepisów prawa (art. 120 Ordynacji podatkowej).
W ocenie tut. Sądu zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] listopada 2018 r. została wydana w postępowaniu podatkowym spełniającym wszelkie powyższe wymagania.
Zgodnie z przepisem stanowiącym materialnoprawną podstawę rozpatrzenia wniosku skarżącego – a więc art. 107 ust. 1 u.p.a. – podmiot, który nabył prawo rozporządzania jak właściciel samochodem osobowym niezarejestrowanym wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, od którego akcyza została zapłacona na terytorium kraju, dokonujący dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu tego samochodu osobowego, lub jeżeli w jego imieniu ta dostawa albo eksport są realizowane, ma prawo do zwrotu akcyzy na wniosek złożony właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie roku od dnia dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu tego samochodu osobowego.
W kontrolowanej sprawie istota sporu, jaki powstał pomiędzy stronami niniejszego postępowania, dotyczy tego, czy w okolicznościach faktycznych tejże sprawy zachowana została – odnosząca się do spornych samochodów osobowych marki Skoda – przesłanka z art. 107 ust. 1 u.p.a. w postaci ich "niezarejestrowania wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym". Zdaniem skarżącego pojazdy te nie były zarejestrowane, stąd należy mu się zwrot zapłaconego od nich podatku akcyzowego. Sąd podziela jednak ocenę prawną dokonaną w tym względzie przez DIAS, zgodnie z którą przedmiotowe pojazdy były zarejestrowane na terenie kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, przed ich eksportem.
W tym miejscu wskazać zatem trzeba, że ustawodawca w zakresie rzeczonej przesłanki "niezarejestrowania wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym" odwołuje się do "przepisów o ruchu drogowym". Rejestracji pojazdu dokonuje się zaś w trybie art. 72 ust. 1 P.r.d. Ponadto, zgodnie z art. 74 ust. 2 P.r.d. (w brzmieniu właściwym dla sprawy) czasowej rejestracji dokonuje się m. in.: 1) z urzędu - po złożeniu wniosku o rejestrację pojazdu; 2) na wniosek właściciela pojazdu - w celu umożliwienia wywozu pojazdu za granicę (lit. a). Zgodnie z art. 74 ust. 3 P.r.d. czasowej rejestracji zasadniczo dokonuje się na okres nieprzekraczający 30 dni.
Sąd, biorąc pod uwagę powyżej przywołane przepisy, akceptuje pogląd, wyrażający wykładnię art. 107 ust. 1 u.p.a., zgodnie z którą niezarejestrowanie samochodu osobowego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, oznacza, że wolą ustawodawcy było w tym względzie objęcie zakresem unormowania wszelkich przypadków wcześniejszej rejestracji samochodu osobowego na terytorium kraju. Przepis art. 72 ust. 1 P.r.d. zawiera ogólną normę odnoszącą się do każdej rejestracji, a więc również i do rejestracji czasowej pojazdu, o której mowa w art. 74 tej ustawy (por. wyrok NSA z 18 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 1168/10, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Gdyby zamiarem ustawodawcy miało być zróżnicowanie określonych w art. 107 ust. 1 u.p.a. skutków prawnopodatkowych rejestracji stałej oraz czasowej, jak chce tego skarżący, z pewnością wyraziłby swoją wolę w omawianej kwestii w zdecydowanie inny sposób, niż to uczynił (por. wyroki NSA z 30 października 2014 r., sygn. akt I GSK 124/13, a także z 21 grudnia 2017 r., sygn. akt I GSK 962/16, CBOSA). Rejestracja czasowa z urzędu, o której stanowi art. 74 ust. 2 pkt 1 P.r.d., jest etapem postępowania w sprawie rejestracji i poprzedza ostateczne dopuszczenie pojazdu do ruchu. Celem postępowania było dopuszczenie pojazdu do ruchu na terytorium kraju, co potwierdza decyzja właściwego organu. Czasowa rejestracja z urzędu umożliwia właścicielowi pojazdu jego użytkowanie w jej ramach czasowych.
W rozpoznawanej sprawie pojazdy, co do których odmówiono zwrotu podatku akcyzowego, bezspornie zarejestrowano czasowo w oparciu o art. 74 ust. 2 pkt 1 P.r.d. w dniu [...] listopada 2017 r. (dopuszczono czasowo do ruchu drogowego), zaś ich eksport nastąpił w dniu [...] listopada 2017 r., czyli już po ich zarejestrowaniu. Uprzednia rejestracja samochodów osobowych stanowi natomiast przeszkodę do zwrotu podatku akcyzowego na rzecz skarżącego.
Bez znaczenia pozostają przy tym przesłanki oraz cel, które motywowały skarżącego w wystąpieniu o rejestrację rzeczonych pojazdów. Dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy nie ma również znaczenia i to, że ostatecznie na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. umorzono postępowania dotyczące ich rejestracji. Na akceptację zasługuje stanowisko NSA, zgodnie z którym: "po uzyskaniu rejestracji samochód osobowy przestaje podlegać obowiązkowi podatkowemu. Obrót takim samochodem odbywa się poza zakresem zastosowania przepisów ustawy o podatku akcyzowym. Zatem w odniesieniu to takiego samochodu nie może powstać prawo do zwrotu podatku akcyzowego. Także w sytuacji umorzenia postępowania w sprawie rejestracji. Samochód osobowy nie staje się na nowo przedmiotem opodatkowania podatkiem akcyzowym po późniejszym umorzeniu postępowania w sprawie rejestracji. Ustawodawca poza zakresem regulacji ustawy o podatku akcyzowym pozostawił wszelkie formy prawne późniejszej utraty mocy prawnej aktu rejestracji samochodu osobowego na terytorium kraju" (wyrok NSA z 21 lutego 2018 r., sygn. akt I GSK 702/16, CBOSA).
Wobec powyższego na uwzględnienie nie zasługują zarzuty, w których skarżący wywiódł naruszenie art. 120, art. 121, art. 122, art. 124, art. 187, art. 191, art. 192 i art. 210 Ordynacji podatkowej.
Sąd nie znalazł także podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 32 Konstytucji RP, albowiem organy podatkowe prawidłowo zastosowały przepis prawa i dokonały prawidłowej jego interpretacji, zaś inne sprawy, o których skarżący pisze nie są przedmiotem kontroli sądowej. Zdaniem Sądu niezasadny okazał się też zarzut naruszenia art. 2a Ordynacji podatkowej (zasady in dubio pro tributario), bowiem nie budzi wątpliwości, kiedy mamy do czynienia z samochodem niezarejestrowanym wcześniej na terytorium kraju, o czym Sąd wypowiedział się już we wcześniejszej części uzasadnienia.
Za chybione uznać zaś trzeba odwoływanie się przez skarżącego do regulacji dyrektywy 2008/118/WE. Wskazane w tym względzie przepisy nie znajdują bowiem zastosowania w okolicznościach faktycznych kontrolowanej sprawy.
Z powyższych powodów niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 107 ust. 1 u.p.a. i pozostałych przepisów wskazanych w skardze.
Z tych względów, działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), oddalono skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI