Orzeczenie · 2025-12-03

III SA/PO 307/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Miejsce
Poznań
Data
2025-12-03
NSAAdministracyjneWysokawsa
dotacje celowezwrot dotacjiKodeks postępowania administracyjnegouzasadnienie decyzjipostępowanie kontrolneśrodki publicznefinanse publicznekontrola sądowaWSA Poznań

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę spółki z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Marszałka Województwa o zwrocie dotacji celowej. Spółka zarzucała organom naruszenia przepisów KPA, w tym brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego, wadliwe uzasadnienie oraz bezkrytyczne przyjęcie prywatnej ekspertyzy jako dowodu. Sąd administracyjny, kontrolując legalność zaskarżonych decyzji, stwierdził istotne naruszenia przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy. W szczególności Sąd wskazał na brak wystarczającego uzasadnienia faktycznego w decyzji organu I instancji oraz na brak własnej oceny dowodów przez organ odwoławczy, który jedynie zacytował wnioski opinii. Sąd podkreślił, że organy nie mogą bezkrytycznie przyjmować opinii, lecz muszą dokonać własnej oceny materiału dowodowego i wyjaśnić stan faktyczny. Z uwagi na te uchybienia, Sąd uchylił obie zaskarżone decyzje i nakazał organom ponowne rozpatrzenie sprawy, z uwzględnieniem wniosków dowodowych strony i standardów wynikających z art. 107 KPA. Sąd zasądził od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Wskazuje na obowiązek organów administracji do dokładnego wyjaśniania stanu faktycznego, rzetelnej oceny dowodów (w tym prywatnych ekspertyz) oraz prawidłowego uzasadniania decyzji, szczególnie w sprawach dotyczących zwrotu środków publicznych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyfiki rozpatrywania spraw o zwrot dotacji, ale ogólne zasady dotyczące uzasadniania decyzji i oceny dowodów mają szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organy administracji publicznej prawidłowo uzasadniły decyzję o zwrocie dotacji celowej, w szczególności w zakresie określenia kwoty dotacji pobranej w nadmiernej wysokości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organy administracji publicznej nieprawidłowo uzasadniły decyzję o zwrocie dotacji celowej, ponieważ brakowało im należytego uzasadnienia faktycznego i nie dokonały własnej oceny dowodów, opierając się bezkrytycznie na prywatnej ekspertyzie.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że decyzje organów obu instancji były pozbawione wystarczającego uzasadnienia faktycznego w części dotyczącej zwrotu dotacji w nadmiernej wysokości. Organy nie poczyniły konkretnych ustaleń faktycznych, nie zweryfikowały twierdzeń opinii i nie dokonały własnej oceny jej wartości dowodowej, co narusza przepisy KPA.

Czy prywatna ekspertyza, sporządzona na potrzeby postępowania kontrolnego, może stanowić wystarczający dowód w postępowaniu administracyjnym w sprawie zwrotu dotacji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Prywatna ekspertyza może stanowić dowód w sprawie, jednak organy administracji mają obowiązek dokonać jej oceny i nie mogą przyjmować jej bezkrytycznie, zwłaszcza gdy strona kwestionuje jej rzetelność i wnioskuje o przeprowadzenie dodatkowych dowodów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy nie mogą bezkrytycznie przyjmować opinii pozyskanej z akt innego postępowania. Obowiązkiem organu jest ocena wartości dowodowej opinii i weryfikacja jej wniosków, a także ustosunkowanie się do wniosków dowodowych strony, czego organy w tej sprawie nie uczyniły.

Czy odmowa przeprowadzenia dowodu z przesłuchania autorów opinii, bez wskazania uzasadnionych przyczyn, narusza przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, odmowa przeprowadzenia dowodu z przesłuchania autorów opinii, bez wskazania uzasadnionych przyczyn zgodnych z art. 78 § 1 KPA, stanowi naruszenie prawa.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że odmowa przeprowadzenia dowodu z przesłuchania autorów opinii była błędna, ponieważ organ nie wskazał żadnych okoliczności uzasadniających taką decyzję zgodnie z przepisami KPA, co miało wpływ na wynik sprawy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa.

Przepisy (35)

Główne

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Uzasadnienie decyzji musi zawierać wyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego, a także przyczyny, z powodu których organ nie uwzględnił dowodów i twierdzeń strony. Brak takiego uzasadnienia stanowi istotne naruszenie prawa.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

u.f.p. art. 252 § 1

Ustawa o finansach publicznych

Określa przesłanki zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem lub pobranej w nadmiernej wysokości.

Pomocnicze

u.f.p. art. 44 § 3

Ustawa o finansach publicznych

Wydatki ze środków publicznych powinny być dokonywane w sposób celowy i oszczędny z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów.

u.z.p. art. 14 § 3

Ustawa z dnia 11 września 2015 r. o zdrowiu publicznym

u.z.p. art. 17 § 5

Ustawa z dnia 11 września 2015 r. o zdrowiu publicznym

u.z.p. art. 252 § 1

Ustawa z dnia 11 września 2015 r. o zdrowiu publicznym

u.z.p. art. 252 § 5

Ustawa z dnia 11 września 2015 r. o zdrowiu publicznym

u.z.p. art. 252 § 6

Ustawa z dnia 11 września 2015 r. o zdrowiu publicznym

u.z.p. art. 126

Ustawa z dnia 11 września 2015 r. o zdrowiu publicznym

u.z.p. art. 127

Ustawa z dnia 11 września 2015 r. o zdrowiu publicznym

u.z.p. art. 251

Ustawa z dnia 11 września 2015 r. o zdrowiu publicznym

k.p.a. art. 104

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 84 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 78 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 83 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 83 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 84 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

P.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 2 § 8

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nie wykazały w sposób należyty podstaw faktycznych do zwrotu dotacji w nadmiernej wysokości. • Organy nie dokonały własnej oceny dowodów, w tym prywatnej ekspertyzy, opierając się na niej bezkrytycznie. • Odmowa przeprowadzenia dowodu z przesłuchania autorów opinii była nieuzasadniona i naruszała przepisy KPA. • Decyzje organów były wadliwie uzasadnione, co uniemożliwiało kontrolę sądową.

Odrzucone argumenty

Zarzut braku oznaczenia adresata decyzji organu I instancji. • Zarzut utrzymania w mocy decyzji organu I instancji bez ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ II instancji.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja organu I instancji w istocie pozbawiona jest uzasadnienia faktycznego w części dotyczącej obowiązku zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości. • Organy powołały się opinię pozyskaną z akt innego postępowania, bezkrytycznie, nie czyniąc przy tym własnych ustaleń faktycznych. • Nie można uznać, że żądanie przesłuchania autorów opinii [...] mogło w jakikolwiek sposób być niedopuszczalne. • Organ nie jest tą opinią związany. W uzasadnieniu decyzji nie może się on ograniczyć do powołania konkluzji opinii, lecz jest zobowiązany sprawdzić, na jakich przesłankach biegły wysnuł wnioski w niej zawarte i skontrolować prawidłowość jego rozumowania.

Skład orzekający

Piotr Ławrynowicz

przewodniczący

Szymon Widłak

członek

Zbigniew Kruszewski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wskazuje na obowiązek organów administracji do dokładnego wyjaśniania stanu faktycznego, rzetelnej oceny dowodów (w tym prywatnych ekspertyz) oraz prawidłowego uzasadniania decyzji, szczególnie w sprawach dotyczących zwrotu środków publicznych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki rozpatrywania spraw o zwrot dotacji, ale ogólne zasady dotyczące uzasadniania decyzji i oceny dowodów mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty postępowania administracyjnego i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli merytoryczna zasadność zwrotu dotacji mogłaby być uzasadniona. Podkreśla znaczenie rzetelnego uzasadnienia i dowodzenia.

Wadliwe uzasadnienie decyzji o zwrocie milionowej dotacji – sąd uchyla rozstrzygnięcie!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst