III SA/Po 305/25

III SA/Po 305/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-11-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Marek Sachajko /sprawozdawca/
Piotr Ławrynowicz
Zbigniew Kruszewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 415
par. 2
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014- 2020
Dz.U. 2022 poz 1234
art. 3
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 106, art. 145
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 4 listopada 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski Sędzia WSA Marek Sachajko (sprawozdawca) Sędzia WSA Piotr Ławrynowicz Protokolant: st. sekr. sąd. Agnieszka Raczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2025 roku sprawy ze skargi J. R. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia 3 marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2022 I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] na rzecz skarżącego kwotę 697,- (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 3 marca 2025 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "organ odwoławczy", "Dyrektor ARiMR"), po rozpatrzeniu odwołania J. R. (dalej także jako "skarżący", "strona"), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej: "organ I instancji", "Kierownik BP ARiMR") z dnia 16 listopada 2023 r. w przedmiocie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2022.
Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie sprawy.
W dniu 28 maja 2022 r. za pomocą aplikacji e-Wniosek Plus J. R. złożył wniosek o przyznanie płatności na 2022 rok, w którym ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności dodatkowej, uzupełniającej płatności podstawowej, płatności dla krów, płatności dla bydła, płatności do powierzchni upraw roślin pastewnych, płatności ONW, płatności dobrostanowej, płatności o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) oraz płatności ekologicznej (PROW 2014-2020).
W dniu 27 czerwca 2022r. w przedmiotowej sprawie wpłynęły następujące dokumenty:
- Informacja zawierająca wymogi określone przez eksperta przyrodniczego w zakresie Pakietu 4 - Cenne siedliska i zagrożone gatunki ptaków na obszarach Natura 2000 wraz z Oświadczeniem eksperta przyrodniczego.
W dniu 15 lipca 2022r. J. R. złożył kopię pierwszej i trzeciej strony planu działalności rolnośrodowiskowej zawierających podpis doradcy rolnośrodowiskowego.
W dniach 17 lutego 2023r., 24 marca 2023r. oraz 4 maja 2023r. J. R. złożył kopię kolejnych wersji pierwszej i trzeciej strony planu działalności rolnośrodowiskowej zawierających podpis doradcy rolnośrodowiskowego.
W dniu 30 września 2022r. J. R. złożył kopię pierwszej strony dokumentacji przyrodniczej.
W przedmiotowym wniosku J. R., zgodnie z § 19 ust, 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z dnia 24 marca 2015 r.; poz. 415 ze zm.; dalej: "rozporządzenie RŚK") wystąpił o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na rok 2022 w tym retencjonowanie wody.
Na podstawie treści wniosku ustalono, iż J. R. ubiega się o przyznanie płatności za realizację:
- pakietu 2 - Ochrona gleb i wód w wariancie 2.1 - międzyplony na powierzchni 29,52 ha. Do płatności w ramach realizowanego wariantu zadeklarowano działki rolne:
- D4A o powierzchni 7,00 ha (wariant 2.1),
- D5 o powierzchni 10,74 ha (wariant 2.1),
- D6 o powierzchni 0,65 ha (wariant 2.1),
- G2 o powierzchni 4,90 ha (wariant 2.1),
- M2A o powierzchni 4,20 ha (wariant 2.1),
- N2A o powierzchni 2,03 ha (wariant 2.1).
- pakietu 4 - Cenne siedliska i zagrożone gatunki ptaków na obszarach Natura 2000 w wariancie: 4.8
- Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki na powierzchni 18,55 ha.
Do płatności w ramach realizowanych wariantów zadeklarowano działki rolne:
- C1 o powierzchni 8,29 ha (wariant 4.8),
- E1 o powierzchni 2,18 ha (wariant 4.8),
- O1 o powierzchni 1,36 ha (wariant 4.8),
- P1 o powierzchni 6,72 ha (wariant 4,8).
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] poddał wniosek strony o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2022 kontroli administracyjnej zgodnie z art. 28, art. 29 Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014 r., str. 69) - zwanego dalej rozporządzeniem nr 809/2014.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] ustalił, iż obszar na którym zostały spełnione warunki do przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2022 wynosi:
- w wariancie 2.1 - Międzyplony - 29,52 ha,
- w wariancie 4.8 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki - 18,38 ha.
W dniu 19 kwietnia 2023 roku Kierownik Biura Powiatowego w [...] wystosował do J. R. wezwanie do złożenia wyjaśnień lub dokumentów w ciągu 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Przedmiotowe wezwanie zostało skutecznie doręczone stronie w dniu w dniu 21 kwietnia 2023r. W wezwaniu wskazano, iż na działkach ewidencyjnych oraz leżących na nich działkach rolnych nie zadeklarowano pakietu 1 - Rolnictwo zrównoważone, który był deklarowany w gospodarstwie wnioskodawcy w 2021 roku. Wskazano również, iż "wraz z wyjaśnieniami w przedmiotowym zakresie należy dostarczyć zmianę do planu rolno-środowiskowo-klimatycznego z roku 2018 w ramach wariantu 1.1., do czego skarżący zobowiązał się oświadczeniem z dnia 16 grudnia 2019r.
Mając na uwadze treść § 21 ust. 5a rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego w przedmiotowym wezwaniu wskazano, iż działki rolne C1, E1, O1, P1 na których zadeklarowano realizację 4.8 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki położona jest na obszarze PO lub PZO, a na oświadczeniu eksperta przyrodniczego lub doradcy rolnośrodowiskowego zaznaczono, iż działki rolne w ramach zadeklarowanego wariantu 4.8 – Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki nie są położone na obszarze, dla którego został ustanowiony plan ochrony albo plan zadań ochronnych.
W odpowiedzi na wezwanie w dniu 30 kwietnia 2023r. wpłynęło poprawione oświadczenie eksperta przyrodniczego, gdzie wskazano, iż działki rolne w ramach zadeklarowanego wariantu 4.8 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki są położone na obszarze, dla którego został ustanowiony plan ochrony albo plan zadań ochronnych a wymogi realizowanego wariantu nie są sprzeczne z ustanowionymi dla danego obszaru chronionego działaniami obligatoryjnymi.
W dniu 12 czerwca 2023 roku Kierownik Biura Powiatowego w [...] wydał postanowienie o dopuszczeniu dowodu w sprawie. Na mocy przedmiotowego postanowienia dopuszczono w przedmiotowej sprawie dowód w postaci oświadczenia J. R. złożone w dniu 16 grudnia 2019r. w siedzibie Biura Powiatowego ARiMR w [...] w którym oświadczył, iż: "rozpoczynam wariant 1.1 dn. 15.03.2018 r. i zobowiązuję się do dostarczenia zmienionego planu P.R.Ś.K."
W dniu 12 czerwca 2023 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wydał decyzję Nr [...] w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020).
Na mocy przedmiotowej decyzji odmówiono przyznania płatności za realizację wariantu 2.1, w związku z faktem, iż jak ustalono w kontroli administracyjnej wnioskodawca w dniu 15 marca 2018 roku podjął zobowiązanie w ramach pakietu 1 - Rolnictwo zrównoważone. Zgodnie z § 9 ust. 4 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna w ramach pakietu rolnictwo zrównoważone nie może być przyznana w przypadku równoczesnej realizacji między innymi wariantu 2.1 - międzyplony. Na mocy przedmiotowej decyzji odmówiono przyznania płatności za realizację wariantu 4.8 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż poprawnie wypełniony dokument oświadczenia eksperta przyrodniczego został złożony przez wnioskodawcę po terminie 7 dni określonym w wezwaniu do złożenia wyjaśnień. Na mocy przedmiotowej decyzji odmówiono również przyznania płatności za realizację pakietu 9 - retencjonowanie, w związku z faktem, iż na deklarowanych trwałych użytkach zielonych nie został spełniony w 2022 warunek przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej mimo, iż częściowo zostały potwierdzone przez Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa - Państwowy Instytut Badawczy jako uprawnione do płatności w ramach pakietu 9.
J. R. wniósł w dniu 10 lipca 2023r. (data stempla pocztowego) odwołanie od decyzji w którym nie zgodził się z odmową przyznania płatności w ramach wszystkich trzech deklarowanych wariantów. Odwołujący podkreślił, iż w toku prowadzonego postępowania doszło do naruszenia art. 7 i 9 k.p.a. Zdaniem odwołującego postępowanie nie zostało przeprowadzone w sposób przewidziany wskazanym przepisem, skutkiem czego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odnotował rzekome nieprawidłowości i różnice między deklarowanymi i stwierdzonymi powierzchniami, na których realizowane są poszczególne działania i warianty.
W dniu 26 lipca 2023r. J. R. reprezentowany przez adwokata przesłał uzupełnienie do odwołania, w którym wskazał, iż: "wnioskodawca uzupełnił żądane materiały tj. poprawione oświadczenie eksperta przyrodniczego dotyczące objęcia przedmiotowych działek planem ochrony przyrody lub planem zadań ochronnych. W tej sytuacji skoro uzupełnienie nastąpiło przed zamknięciem postępowania i wydaniem decyzji organ I instancji winien był orzec w oparciu o materiały, które zostały załączone do akt postępowania."
Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...], w dniu 29 września 2023r. wydał decyzję Nr [...] o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Organ II instancji uzasadniając decyzję wskazał, iż zgodnie z § 21 ust. 5a rozporządzenia RŚK w przypadku gdy ekspert przyrodniczy w oświadczeniu, o którym mowa w ust. 4 pkt 1, lub doradca rolnośrodowiskowy w oświadczeniu, o którym mowa w ust. 4 pkt 3, wskazał, że grunty zadeklarowane przez rolnika lub zarządcę w ramach danego zobowiązania nie są położone na obszarze, dla którego został ustanowiony plan ochrony lub plan zadań ochronnych, a Agencja ustali, że grunty te są położone na obszarze, dla którego został ustanowiony plan ochrony lub plan zadań ochronnych, kierownik biura powiatowego Agencji wzywa na piśmie rolnika lub zarządcę do złożenia:
1) poprawionego, zgodnie z ustaleniami Agencji, oświadczenia, o którym mowa w ust. 4 pkt 1 lub 3,
2) kopii pisemnego potwierdzenia, o którym mowa w § 12 ust. 5a, jeżeli wymogi realizowanego wariantu są sprzeczne z ustanowionymi dla danego obszaru Natura 2000 działaniami fakultatywnymi określonymi w planie ochrony lub w planie zadań ochronnych - w przypadku wariantów pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 4 innych niż wariant 4.7.,
3) informacji, o której mowa w ust. 2, w przypadku gdy w wyniku poprawionego, zgodnie z ustaleniami Agencji, oświadczenia, o którym mowa w ust. 4 pkt 1 lub 3:
a) do rolnika lub zarządcy mają zastosowanie wymogi, o których mowa w § 4 ust. 3 pkt 1 lit. b lub pkt 2, lub
b) wymogi, o których mowa w § 4 ust. 3 pkt 1 lit. b lub pkt 2, uległy zmianie - w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania.
Organ odwoławczy wskazał, iż § 21 ust. 7 rozporządzenia RŚK czynność, o której mowa w ust. 1, 2, 4b, 4c, 4d, 5 lub 5a, dokonaną do dnia wydania decyzji w sprawie o przyznanie płatności rolno- środowiskowo-klimatycznej za dany rok, uważa się za dokonaną w terminie. W ocenie organu odwoławczego trafnym zatem okazuje się zarzut pełnomocnika odwołującego, iż: "skoro uzupełnienie nastąpiło przed zamknięciem postępowania i wydaniem decyzji organ I instancji winien był orzec w oparciu o materiały, które zostały załączone do akt postępowania." skoro ustawodawca dopuścił taką możliwość.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wydał w dniu 16 listopada 2023 r. decyzję Nr [...] w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo- klimatycznej (PROW 2014-2020). Na mocy przedmiotowej decyzji odmówiono przyznania płatności za realizację wariantu 2.1, w związku z faktem, iż jak ustalono w kontroli administracyjnej wnioskodawca w dniu 15 marca 2018 roku podjął zobowiązanie w ramach pakietu 1 - Rolnictwo zrównoważone. Zgodnie z § 9 ust. 4 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna w ramach pakietu rolnictwo zrównoważone nie może być przyznana w przypadku równoczesnej realizacji między innymi wariantu 2.1 - międzyplony. Płatność za realizację wariantu 4.8 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki została przyznana do powierzchni stwierdzonej w kontroli administracyjnej wynoszącej 18,38ha. Powierzchnia zakwalifikowana do przyznania płatności w ramach Wariantu: 4.8 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki wyniosła 18,38 ha (wykluczono powierzchnie 0,17 ha z działki rolnej C1). Wyliczoną procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych kwalifikowanych w ramach Wariantu: 4.8 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wyniosła 0,92%. Zgodnie z art. 18 ust. 6 akapit pierwszy rozporządzenia (UE) nr 640/2014 w przypadku, gdy powierzchnia zadeklarowana (kwalifikowana) we wniosku przekracza powierzchnię stwierdzoną oraz gdy różnica między powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną wynosi nie więcej niż 3% lub 2 ha, płatność przysługuje do powierzchni stwierdzonej. Na mocy przedmiotowej decyzji przyznano płatności w ramach Pakietu 9 - retencjonowanie wody do powierzchni potwierdzonej przez Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa - Państwowy Instytut Badawczy wynoszącej 4,62 ha w wysokości 1201,20 zł.
J. R. wniósł odwołanie od przedmiotowej decyzji, składając w dniu 7 grudnia 2023r. (data stempla pocztowego) pismo odwoławcze, w którym nie zgodził się z rozstrzygnięciem w niej zawartym w zakresie odmowy przyznania płatności do działek zadeklarowanych w ramach wariantu 2.1 - międzyplony. W dniu 23 stycznia 2024 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] wydał postanowienie w sprawie uchybienia terminu do wniesienia odwołania wskazując, iż ostatnim dniem do wniesienia odwołania był dzień 6 grudnia 2023r., który nie był dniem wolnym od pracy. Pełnomocnik strony odwołanie wniósł w dniu 7 grudnia 2023 r. nie ulegało wątpliwości zdaniem organu odwoławczego, iż czynność ta została dokonana z uchybieniem ustawowego terminu.
J. R. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyższe postanowienie w sprawie uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
W dniu 10 lipca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu r. wydał wyrok (sygn. akt III SA/Po 136/24) uchylający postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego w [...] w sprawie stwierdzenia uchybienia do wniesienia odwołania od decyzji rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2022 rok.
W dniu 8 stycznia 2024r. do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] wpłynęło pismo strony w toku postępowania z dnia 31 grudnia 2024r., do którego pełnomocnik odwołującego załączył pismo Poczty Polskiej SA z dnia 20 grudnia 2024r., z którego wynika że przesyłka została nadana 6 grudnia 2024r., a datę 7 grudnia umieszczono omyłkowo z powodu nieprawidłowego ustawienia daty w pocztowym stemplu. Strona, działając przez pełnomocnika, odwołanie wniosła w dniu 6 grudnia 2024 r., a więc czynność ta została dokonana z zachowaniem ustawowego terminu.
Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...], stwierdził, iż odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Organ w uzasadnieniu decyzji wskazał, że postępowanie organu I instancji było prawidłowe i oparte na całości zgromadzonej dokumentacji oraz zastosowaniu w sposób właściwy przepisów prawa. Organ odwoławczy nie dopatrzył się w postępowaniu organu I instancji błędów lub naruszeń prawa, które skutkować powinny rewizją wydanej w sprawie decyzji, która w ocenie organu odwoławczego wydana została zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Podstawą prawną określającą warunki i tryb udzielania producentom rolnym płatności z tytułu realizacji działań rolno-środowiskowo-klimatycznych jest rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z dnia 24 marca 2015 r., poz. 415 ze zm.). Organ odwoławczy podkreślił, iż art. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020 (t.j. Dz. U, z 2023 r. poz. 2298; dalej: ustawa PROW), określa zadania oraz właściwość organów i jednostek organizacyjnych w zakresie dotyczącym wspierania rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, wskazuje stosowne rozporządzenia komisji i parlamentu (UE) i powołuje się na przepisy Unii Europejskiej wydane w trybie tego rozporządzenia oraz stanowi o warunkach i trybie przyznawania, wypłaty i zwrotu pomocy finansowej w ramach działań i poddziałań objętych programem - w zakresie nieokreślonym w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w pkt 1, lub przewidzianym w tych przepisach do określenia przez państwo członkowskie Unii Europejskiej. Organ wskazał, że zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy PROW organ administracji publicznej:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Natomiast w ust. 3 powyższego przepisu wskazano, iż strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1. są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek: ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Organ ten wskazał, ze w rozpoznawanej sprawie odwołujący nie akceptuje decyzji w zakresie odmowy przyznania płatności za realizację wariantu 2.1, kwestionując fakt ustalony w kontroli administracyjnej, iż wnioskodawca w dniu 15 marca 2018 roku podjął zobowiązanie w ramach pakietu 1 - Rolnictwo zrównoważone. Zgodnie z § 9 ust. 4 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna w ramach pakietu rolnictwo zrównoważone nie może być przyznana w przypadku równoczesnej realizacji między innymi wariantu 2.1 - międzyplony.
Realizując kontrolę decyzji organu I instancji organ ten wyjaśnił, iż zgodnie z § 2 Rozporządzenia RŚK, które weszło w życie z dniem 25 marca 2015 roku płatność rolno-środowiskowo- klimatyczna przysługuje rolnikowi, jeżeli:
- został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności,
- realizuje 5-letnie zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, o którym mowa w art. 28 ust. 3 rozporządzenia nr 1305/2013 lub art. 7 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 807/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i wprowadzającego przepisy przejściowe (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014, str. 1) w ramach określonego pakietu albo jego wariantu,
- spełnia warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu rolno- środowiskowo-klimatycznym.
W § 4 ust 2 Rozporządzenia RŚK ustanowiono natomiast, iż rolnik realizujący zobowiązanie rolno- środowiskowo-klimatyczne:
1) posiada plan działalności rolnośrodowiskowej, który sporządza się przed upływem 25 dni od dnia, w którym upływa termin składania wniosków o przyznanie płatności bezpośredniej w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, przy udziale odpowiednio doradcy rolnośrodowiskowego lub eksperta przyrodniczego, na formularzu udostępnionym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwaną dalej "Agencją";
2) nie może przekształcać występujących w gospodarstwie rolnym trwałych użytków zielonych i pastwisk trwałych w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. h rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm.), zwanych dalej "trwałymi użytkami zielonymi";
3) zachowuje elementy krajobrazu rolniczego nieużytkowane rolniczo, tworzące ostoje przyrody, określone w planie działalności rolnośrodowiskowej;
4) prowadzi na formularzu udostępnionym przez Agencję rejestr działalności rolnośrodowiskowej zawierający wykaz:
a) działań agrotechnicznych, w tym zastosowania nawozów i wykonania zabiegów przy użyciu środków ochrony roślin,
b) wypasów zwierząt - w przypadku prowadzenia wypasu;
5) przestrzega innych wymogów, które są określone dla poszczególnych pakietów lub ich wariantów w załączniku nr 2 do rozporządzenia,
6) nie jest obowiązany do wypełnienia obowiązku informacyjnego, o którym mowa w części I pkt 2.2 lit. b załącznika III do rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 808/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014, str. 18, z późn. zm.)
Organ stwierdził, że prawidłowo przeprowadzono postępowanie w tym zakresie z poszanowaniem zasad ustanowionych w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Organ wskazał, iż dniu 12 czerwca 2023 roku Kierownik Biura Powiatowego w [...] wydał postanowienie o dopuszczeniu dowodu w sprawie. Na mocy przedmiotowego postanowienia dopuszczono w przedmiotowej sprawie dowód w postaci oświadczenia J. R. złożonego w dniu 16 grudnia 2019r. w siedzibie Biura Powiatowego ARiMR w [...] w którym oświadczył, iż: "rozpoczynam wariant 1.1 dn. 15.03.2018 r. i zobowiązuje się do dostarczenia zmienionego planu P.R.Ś.K." Organ wskazał, że J. R. na mocy decyzji w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2018 nr [...] z dnia 27 stycznia 2020r. otrzymał płatność za realizację pakietu 1.1 - Rolnictwo zrównoważone. Na mocy przedmiotowej decyzji ustalono zobowiązanie w ramach tego pakietu na powierzchni 79,00 ha, które zostało podjęte w dniu 15 marca 2018 roku i będzie realizowane przez 5 lat. Organ podkreślił, iż realizację pakietu 1 J. R. deklarował w kolejnych latach 2019, 2020 i 2021 i otrzymywał z tego tytułu płatności. Mimo, iż odwołujący nie zadeklarował tego pakietu we wniosku na rok 2022 - zobowiązany był do jego realizacji również w roku 2022, bowiem był to ostatni rok podjętego zobowiązania, które wygasło w dniu 1 marca 2023r. Organ wyjaśnił, że zgodnie z treścią § 2 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia RŚK płatność rolno- środowiskowo-klimatyczną przyznaje się rolnikowi lub zarządcy, o których mowa w art. 28 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013", jeżeli realizuje zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, o którym mowa w art. 28 ust. 3 rozporządzenia nr 1305/2013 lub art. 7 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 807/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i wprowadzającego przepisy przejściowe (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07,2014, str. 1, z późn. zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym", przez 5 lat - w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 1. Jak natomiast bezpośrednio wynika z treści § 9 ust. 4 rozporządzenia RŚK płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna w ramach pakietu rolnictwo zrównoważone nie może być przyznana w przypadku równoczesnej realizacji między innymi wariantu 2.1 - międzyplony.
Organ wskazał, że ARiMR jako agencja płatnicza nie tylko przyznaje płatności do gruntów rolnych, ale także w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości we wnioskach złożonych przez producentów rolnych ma obowiązek stosować odpowiednie sankcje. Organ II instancji stwierdził, iż w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, postępowanie przeprowadzone w doprowadziło do rozstrzygnięć tożsamych z zapisami decyzji organu I instancji, w żadnym bowiem zakresie nie można uznać, iż okoliczności stwierdzone w toku postępowania przed organem I instancji budzą jakiekolwiek wątpliwości. Wskazać przy tym należy, iż rozstrzygnięcie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] w przedmiotowej sprawie zostało wydane w oparciu o prawidłowo zebrany i przeanalizowany materiał dowodowy.
Od powyższej decyzji została wniesiona przez stronę skarga. Skarżący zaskarżył decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z 3 marca 2025r., którą organ utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura powiatowego ARiMR w [...] z 16 listopada 2023r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach Działania rolno-środowiskowo-klimatycznego PROW 2014-2020 (płatność rolno-środowiskowo- klimatycznej) na rok 2022 do działek zadeklarowanych w ramach: - Wariant: 2.1 - Międzyplony.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił w szczególności:
- naruszenie § 9 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie;
- naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 9 i 77, 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego;
- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że skarżący realizował wariant 1.1 od dnia 15 marca 2018r., a nie jak było w rzeczywistości - od 2017r.
W konkluzji strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z 16 listopada 2023r. oraz o zasądzenie od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Podczas rozprawy dnia 3 września 2025 r. skarżący konsekwentnie twierdził, nawiązując do pism procesowych i twierdzeń złożonych na etapie postępowania sądowego, że realizował zobowiązanie rolnośrodowiskowe od roku 2017, a nie - jak twierdzi organ - od roku 2018. Dlatego też Sąd postanowił zwrócić się do organu o przedłożenie dokumentów dotyczących płatności za 2017 rok, w sprawach w których wnioskodawcą, a następnie beneficjentem był J. R.. W konsekwencji powyższego Sąd odroczył rozprawę. Organ przedłożył wnioskowane dokumenty. Następnie podczas rozprawy dnia 4 listopada 2025 r. Sąd postanowił na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. przeprowadzić dowód z dokumentów zawartych w aktach sprawy przesłanych przez organ na wezwanie Sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z kolei z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogłoby ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność w przypadku określonym w art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie przy tym z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia powyższych kryteriów a nadto mając na uwadze brak związania zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.) Sąd uznał, że została ona podjęta z naruszeniem przepisów prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie była decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] w sprawie przyznania płatności rolno- środowiskowo- klimatycznej na rok 2022.
Spór w rozpoznawanej sprawie dotyczy terminu rozpoczęcia przez stronę realizacji zobowiązania rolno- środowiskowo- klimatycznego.
Odnosząc się do powyższego sporu między stronami wskazać na wstępie należy, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia zaskarżonego w niniejszej sprawie stanowiły przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 415, z późn. zm., dalej powoływanego także jako "rozporządzenie RSK"), wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 45 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2022 r. poz. 1234 z późn. zm., dalej powoływanej także jako "ustawa").
Wymieniona ustawa, jak stanowi art. 1 pkt 1 i 2, określa między innymi zadania oraz właściwość organów i jednostek organizacyjnych w zakresie dotyczącym wspierania rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, zwanego dalej "programem" oraz warunki i tryb przyznawania, wypłaty i zwrotu pomocy finansowej w ramach działań i poddziałań objętych programem, zwanej dalej "pomocą". Program jest określony między innymi w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającym rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.), zwanym dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013", oraz w przepisach wydanych w trybie tego rozporządzenia.
Program jest realizowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i obejmuje działania i poddziałania wymienione w art. 3 ust. 1 ustawy, w tym między innymi działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne.
Pomoc w ramach działań i poddziałań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 3 lit. a, pkt 6 lit. a-c i e oraz pkt 8-12, a zatem także w odniesieniu do działania rolno-środowiskowo-klimatycznego, jest przyznawana w drodze decyzji administracyjnej (art. 26 ust. 1 ustawy). Organem właściwym w sprawach dotyczących przyznawania pomocy w drodze decyzji administracyjnej w odniesieniu do działania rolno-środowiskowo-klimatycznego jest kierownik biura powiatowego Agencji (art. 26 ust. 2 pkt 2 ustawy).
Według art. 28 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013 płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych udziela się rolnikom, którzy dobrowolnie podejmują się przeprowadzenia operacji obejmujących jedno lub większą liczbę zobowiązań rolno-środowiskowo-klimatycznych dotyczących gruntów rolnych, które określane są przez państwa członkowskie. Zobowiązania w ramach tego działania podejmowane są na okres od pięciu do siedmiu lat (art. 28 ust. 5).
Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia RSK płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną przyznaje się rolnikowi lub zarządcy, o których mowa w art. 28 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013, jeżeli:
1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który może być wykorzystywany do ubiegania się o przyznanie tej płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";
2) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, o którym mowa w art. 28 ust. 3 rozporządzenia nr 1305/2013 lub art. 7 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 807/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i wprowadzającego przepisy przejściowe (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014, str. 1), w ramach określonego pakietu albo jego wariantu;
3) spełnia warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.
Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga – w odniesieniu do zarzutów formalnych skargi- że postępowanie w sprawie płatności jest szczególnym postępowaniem, w którym przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego doznają istotnych modyfikacji. Zgodnie bowiem z art. 3 ustawy o płatnościach, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej (ust. 1). W postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 kpa nie stosuje się (ust. 2).
Jak wskazano natomiast w ust. 3 powołanego artykułu, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Powyższe przepisy modyfikują zasady postępowania w sprawach dotyczących przyznania płatności, ograniczając szereg obowiązków organu. W szczególności dotyczy to obowiązku dążenia do prawdy obiektywnej i rozłożenia ciężaru dowodu. W postępowaniu w sprawie płatności, toczącym się z wniosku rolnika, organ ma ograniczony obowiązek wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. Przepisy powyższe ustanawiają więc dla omawianej kategorii spraw wyjątek od zasady inkwizycyjności wyrażonej w art. 7 k.p.a., a rozwijanej w dalszych przepisach m. in. w art. 77 k.p.a. Zasada ta mówi, że organy administracji publicznej, w toku postępowania podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Sąd podkreśla zatem, że to wnioskodawca obowiązany jest dostarczyć stosowne dokumenty, jeżeli jego zdaniem mają one potwierdzać zasadność wniosku o płatności. Organ nie ma obowiązku poszukiwania dowodów w tym zakresie. Specyfika spraw w przedmiocie przyznania płatności wiąże się bowiem z tym, iż posiadaczem niezbędnych informacji oraz materiału dowodowego, które umożliwiają rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej jest przede wszystkim strona postępowania. Sąd w pełni podziela pogląd wyrażony w wyroku WSA w Rzeszowie z 13 lipca 2023 r., sygn. akt I SA/Rz 222/23, w którym wskazano: "To rolnik ponosi konsekwencje nieudowodnienia faktu istotnego dla złożonego wniosku. (...) Rolą organu jest zatem przeprowadzenie wszelkich dowodów zgłoszonych przez rolnika, a także innych dowodów, o których ma wiedzę i uzna je za istotne w sprawie. Jednak w postępowaniu o przyznanie płatności nie obowiązują domniemania prawdziwości złożonego wniosku, czy tłumaczenia na korzyść występujących w sprawie wątpliwości dowodowych. Jeżeli jakiś fakt nie został przez rolnika wykazany, a dla realizacji jego wniosku wykazanie tego faktu jest konieczne, to wówczas organ ma prawo odmówić mu przyznania dopłaty."
Wyjaśnić na wstępie należy, iż przepisy prawa na podstawie których ustalono stan faktyczny niniejszej sprawy zawarte zostały w przepisach rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z dnia 24 marca 2015 r., poz. 415 ze zm.).
Odnosząc się do argumentacji zawartej w wniesionej skardze organ odwoławczy wyjaśnił już w uzasadnieniu wydanej decyzji, iż wariant 2.1 - międzyplony nie może być realizowany na działkach objętych zobowiązaniem w ramach pakietu 1 - rolnictwo zrównoważone. Wbrew argumentacji pełnomocnika skarżącego w ocenie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego prawidłowo przeprowadzono postępowanie w tym zakresie z poszanowaniem zasad proceduralnych. Wskazać należy, iż dniu 12 czerwca 2023 roku Kierownik Biura Powiatowego w [...] wydał w przedmiotowej sprawie postanowienie nr [...] o dopuszczeniu dowodu w sprawie. Na podstawie tego postanowienia dopuszczono - jako środek dowodowy - oświadczenie J. R. złożone w dniu 16 grudnia 2019r. w siedzibie Biura Powiatowego ARiMR w [...] w którym oświadczył, iż: "rozpoczynam wariant 1.1 dn. 15.03.2018 r. i zobowiązuję się do dostarczenia zmienionego planu P.R.Ś.K. Organ stwierdził, że J. R. na podstawie decyzji w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo- klimatycznej na rok 2018 nr [...] z dnia 27 stycznia 2020r. otrzymał płatność za realizację pakietu 1.1 - Rolnictwo zrównoważone. Na mocy przedmiotowej decyzji ustalono zobowiązanie w ramach tego pakietu na powierzchni 79,00 ha, które zostało podjęte w dniu 15 marca 2018 roku i będzie realizowane przez 5 lat. Organ wskazał, iż realizację pakietu 1 J. R. deklarował w kolejnych latach 2019, 2020 i 2021 i otrzymywał z tego tytułu płatności. Mimo, iż skarżący nie zadeklarował tego pakietu we wniosku na rok 2022 - zobowiązany był do jego realizacji również w roku 2022 albowiem - zdaniem organu - był to ostatni rok podjętego zobowiązania, które wygasło w dniu 1 marca 2023r. Jak wyjaśniono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zgodnie z treścią § 2 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenie RSK płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną przyznaje się rolnikowi lub zarządcy, o których mowa w art. 28 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.), jeżeli realizuje zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, o którym mowa w art. 28 ust. 3 rozporządzenia nr 1305/2013 lub art. 7 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 807/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i wprowadzającego przepisy przejściowe (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014, str. 1, z późn. zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym", przez 5 lat - w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 1. Organ wskazał, że jak wynika z treści § 9 ust. 4 rozporządzenia RŚK płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna w ramach pakietu rolnictwo zrównoważone nie może być przyznana w przypadku równoczesnej realizacji między innymi wariantu 2.1 - międzyplony.
Z zaskarżonym rozstrzygnięciem nie zgadza się skarżący wskazując, że zasadniczą okolicznością uniemożliwiającą wydanie decyzji zgodnej z wnioskiem, tj. przyznanie płatności w ramach wariant 2.1 Międzyplon za 2022r. jest jednoczesne realizowanie przez skarżącego zobowiązania w ramach pakietu 1. Dowodem, na który powołuje się organ jest oświadczenie strony z 16 grudnia 2019r., w którym oświadczył, iż rozpoczyna realizację wariantu 1.1 od dnia 15 marca 2018r. Skarżący podtrzymuje stanowisko, że oświadczenie to zostało złożone przez niego pod wpływem błędu i nie jest zgodne z rzeczywistym stanem faktycznym. Po pierwsze skarżący wskazał, że na skutek informacji uzyskanych w Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] był przekonany, że rzeczywiście rozpoczął realizację wariantu w tym dniu, bowiem pierwszy rok jego realizacji (2017) nie został zaliczony. J. R. twierdzi, że rozpoczął realizację tego wariantu już w 2017r., jednak za pierwszy rok nie otrzymał płatności. Kierując się zatem informacją uzyskaną w BP Agencji w [...] J. R. złożył oświadczenie o wyżej opisanej treści. Skarżący konsekwentnie wskazywał, że organy obu instancji miały wgląd w postępowanie prowadzone za 2017r. i zobowiązane były uwzględnić, że pomimo złożonego oświadczenia w 2019r. zobowiązanie było realizowane wcześniej i zakończyło się przed dniem złożenia wniosku w niniejszej sprawie. Wobec powyższego stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że skarżący jednocześnie realizował dwa warianty w 2022r. nie zasługuje na uwzględnienie, skoro faktycznie pięcioletnie zobowiązanie w ramach działania rolno-środowiskowo-klimatycznego w pakiecie 1 - Rolnictwo zrównoważone rozpoczęło się w 2017r. i zakończyło 15 marca 2022r.
Biorąc pod uwagę powyższą istotną rozbieżność w zakresie terminu rozpoczęcia zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego przez stronę i konsekwentne negowanie terminu rozpoczęcia pięcioletniego zobowiązania w ramach działania rolno-środowiskowo-klimatycznego w pakiecie 1 - Rolnictwo zrównoważone Sąd postanowił w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. przeprowadzić dowód z dokumentów dotyczących płatności za 2017 rok, w sprawach w których wnioskodawcą, a następnie beneficjentem był J. R..
Podkreślić należy, że zakres postępowania dowodowego określony w art. 106 § 3 p.p.s.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest dostosowany do funkcji tego postępowania, której celem jest ocena zgodności z prawem procesu zastosowania przez organy administracji publicznej norm prawa do określonego stanu faktycznego. Postępowanie dowodowe i dokonywanie w jego trakcie ustaleń faktycznych przez sąd administracyjny jest dopuszczalne jedynie w powyższym zakresie. Celem postępowania dowodowego prowadzonego przed sądem administracyjny jest jedynie ocena, czy organy prawidłowo ustaliły ten stan i czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń. To zaś oznacza, że postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym nie może zmierzać do rozpatrzenia sprawy, w tym ustalania nowego stanu faktycznego sprawy. W postępowaniu przed sądem administracyjnym strona nie może oczekiwać, iż sąd będzie prowadził postępowanie dowodowe i ustalał stan faktyczny sprawy (por. wyrok NSA z 15 października 2025 r., III OSK 2068/24, LEX nr 3933273).
Sąd wskazuje, że jak wynika z treści dokumentów przedłożonych przez organ, z których Sąd przeprowadził dowód, wynika m.in., że skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności za rok 2017. Wniosek ten został przedłożony organowi dnia 31 maja 2017r. Skarżący złożył m.in. wniosek o przyznanie płatności w ramach działania rolno-środowiskowo-klimatycznego PROW 2014-2020. Wnioskodawca zadeklarował do płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej m.in. wariant 2.1. Międzyplony. Ponadto w planie działalności rolnośrodowiskowej w ramach PROW 2014-2020 wskazany został m.in. w pakiecie nr 2 . Ochrona wód i gleb wariant 2.1.- Międzyplony, a data rozpoczęcia realizacji zobowiązania wskazana na 2017 rok. Następnie 18 stycznia 2022r. skarżący wycofał część wniosku w zakresie wariantu 2.1. na określonych działkach.
Z uwagi na powyższe rozbieżności rozpoznając ponownie sprawę organ weźmie pod ustali stan faktyczny sprawy w sposób niebudzący wątpliwości, mając na względzie stanowisko skarżącego i przedstawiane przez niego konsekwentnie argumenty (zarówno na etapie postępowania administracyjnego, jak i sądowego) w zakresie rozpoczęcia realizacji programu pozostawania skarżącego w przekonaniu, że znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy oświadczenia złożone dnia 16 grudnia 2019r. o rozpoczęciu realizacji wariantu 1.1. od dnia 15 marca 2018r. zostało złożone pod wypływem błędu. Organ zobowiązany będzie do przeprowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie m.in. poprzez przesłuchanie strony i dokonanie oceny skutków złożenia powyższego oświadczenia w aspekcie przedmiotu sprawy. Dopiero po wyjaśnieniu powyższej okoliczności, ustaleniu czy oświadczenie to zostało złożone pod wpływem błędu, a także ustaleniu terminu rozpoczęcia realizacji poszczególnych pakietów i wariantów przez stronę skarżącą organ dokona subsumcji ustalonego stanu faktycznego pod konkretne przepisy prawa znajdujące zastosowanie w niniejszej sprawie m.in. w zakresie procesowym -dowodowym, jak również w zakresie materialnoprawnym. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji dokona analizy przepisów znajdujących zastosowanie w niniejszej sprawie m.in. ustawy PROW 2014-2020 oraz rozporządzenia RSK (ze szczególnym uwzględnieniem analizy § 3, § 4 oraz § 9 rozporządzenia RSK).
W tym stanie rzeczy Sąd, z uwagi na stwierdzone naruszenie prawa procesowego, mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji. W zakresie kosztów Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., na które złożyły się wpis od skargi w kwocie 200 zł, opłata od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika w wysokości 480 zł.