III SA/Po 292/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2024-08-28
NSAinneŚredniawsa
płatności bezpośredniewsparcie krajowerolnictwoARiMRpowierzchnia kwalifikującaMKOortofotomapaPlan Strategiczny dla Wspólnej Polityki Rolnej2023

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę rolnika na decyzję odmawiającą przyznania płatności bezpośrednich z powodu niedostatecznej powierzchni kwalifikującej się do wsparcia.

Rolnik złożył wniosek o płatności bezpośrednie i przejściowe wsparcie krajowe na rok 2023, deklarując 1 ha powierzchni. Kontrola wykazała, że faktyczna powierzchnia kwalifikująca się do wsparcia (MKO) wynosiła 0,98 ha z powodu wyłączenia obszarów zarośniętych i zabudowanych. Rolnik kwestionował również powierzchnię jednej z działek, twierdząc, że jest ona większa niż zadeklarowana. Sąd uznał, że decyzja organu o odmowie przyznania płatności była zgodna z prawem, ponieważ powierzchnia była poniżej wymaganego 1 ha, a rolnik nie dokonał zmian we wniosku w ustawowym terminie.

Sprawa dotyczyła skargi rolnika M. J. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, która utrzymała w mocy decyzję o odmowie przyznania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego na rok 2023. Rolnik złożył wniosek deklarując 1 ha powierzchni. Kontrola przeprowadzona przez ARiMR wykazała, że faktyczna powierzchnia kwalifikująca się do wsparcia (MKO) wynosiła 0,98 ha, co było poniżej wymaganego progu 1 ha. Powodem zmniejszenia powierzchni było stwierdzenie obszarów nieużytkowanych rolniczo, takich jak zarośla, rów, ogrodzenie i zabudowa, na niektórych działkach. Rolnik podnosił, że jedna z działek ma większą powierzchnię niż zadeklarowana, a także kwestionował sposób pomniejszenia MKO dla innych działek. Sąd administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, uznając decyzję organu za zgodną z prawem. Sąd podkreślił, że płatności przyznawane są do powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, a organ prawidłowo ustalił MKO na podstawie ortofotomap, które są podstawowym narzędziem weryfikacji. Sąd wskazał również, że rolnik nie dokonał zmian we wniosku w ustawowym terminie, mimo że mógł to zrobić do 25 lipca 2023 r., a jego argumenty dotyczące większej powierzchni działki nr [...] nie mogły wpłynąć na rozstrzygnięcie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ prawidłowo ustalił MKO, odliczając obszary zarośnięte, porośnięte rowem, ogrodzenie i zabudowę, zgodnie z przepisami i na podstawie ortofotomap.

Uzasadnienie

Ortofotomapy stanowią podstawę do weryfikacji powierzchni kwalifikującej się do płatności, a obszary nieużytkowane rolniczo nie podlegają wsparciu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (23)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa o Planie Strategicznym art. 20

Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

ustawa o Planie Strategicznym art. 25 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

ustawa o Planie Strategicznym art. 27 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

ustawa o Planie Strategicznym art. 38

Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

ustawa o Planie Strategicznym art. 21 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

ustawa o Planie Strategicznym art. 26

Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

ustawa o Planie Strategicznym art. 60 § ust. 1, ust. 2 pkt 2, ust. 4 i ust. 5

Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

ustawa o Planie Strategicznym art. 16

Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2

p.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2022/1172 art. 2 § ust. 7 lit. a

Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2022/1172 z dnia 4 maja 2022 r.

rozporządzenie 2021/2116 art. 65 § ust. 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116

rozporządzenie 2021/2116 art. 66 § ust. 1 lit. a

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116

rozporządzenie 2021/2116 art. 68 § ust. 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116

rozporządzenie 2021/2115 art. 4 § ust. 4 lit. b akapit drugi

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115

rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. art. 1 § ust. 1 pkt 4 lit. b

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków uznawania gruntów za kwalifikujące się hektary

rozporządzenie z 11 maja 2023 r. art. 1 § pkt 2

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 maja 2023 r. w sprawie określenia dłuższego terminu składania wniosków o przyznanie pomocy finansowej w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 oraz zgłaszania zmian do tych wniosków w 2023 r.

rozporządzenie 2022/1173 art. 7 § ust. 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/1173

Prawo geodezyjne i kartograficzne art. 12

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r.

Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowe ustalenie MKO na podstawie ortofotomap, odliczając obszary nieużytkowane rolniczo (zarośla, rów, ogrodzenie, zabudowa). Niedokonanie przez rolnika zmian we wniosku w ustawowym terminie, co uniemożliwia uwzględnienie większej powierzchni działki nr [...]. Powierzchnia kwalifikująca się do płatności musi wynosić co najmniej 1 ha.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego o większej powierzchni działki nr [...] niż zadeklarowana we wniosku. Kwestionowanie przez skarżącego sposobu pomniejszenia MKO dla działek nr [...] i [...]. Twierdzenie skarżącego, że organ powinien był poinformować go o możliwości zgłoszenia rozbieżności wcześniej.

Godne uwagi sformułowania

Obowiązkiem rolnika jest deklarować powierzchnie zgodne z rzeczywistością. Ortofotomapa cyfrowa jest najlepszym ogólnie dostępnym źródłem dokonywania pomiarów powierzchni i interpretacji w zakresie zagospodarowania i użytkowania gruntów. Termin na zmiany do wniosku, szczególnie dotyczące zwiększenia powierzchni deklarowanych, upłynął i nie podlega przywróceniu.

Skład orzekający

Walentyna Długaszewska

przewodniczący sprawozdawca

Mirella Ławniczak

sędzia

Piotr Ławrynowicz

asesor sądowy

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących płatności bezpośrednich w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej, w szczególności zasad ustalania powierzchni kwalifikującej się do wsparcia (MKO) na podstawie ortofotomap oraz terminów składania wniosków i zmian do nich."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 i sposobu ich stosowania przez ARiMR.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych dla rolników kwestii płatności bezpośrednich i zasad ich przyznawania, w tym kluczowej roli ortofotomap i terminów składania wniosków.

Rolnik stracił unijne dopłaty przez 0,02 ha – sąd wyjaśnia, dlaczego ortofotomapa jest ważniejsza niż ewidencja gruntów.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Po 292/24 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2024-08-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Mirella Ławniczak
Piotr Ławrynowicz
Walentyna Długaszewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 412
art. 2 pkt 19, art. 16, art. 20, art. 21 ust. 1 pkt 2, art. 25 ust. 1, art. 26, art. 27, art. 38 pkt 1 i 2, art. 60 ust. 1, ust. 2 pkt 2, ust. 4 i ust. 5
Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
Sentencja
Dnia 28 sierpnia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Sędzia WSA Mirella Ławniczak Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 sierpnia 2024 roku sprawy ze skargi M. J. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia 27 marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego na rok 2023 oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 27 marca 2024 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), dalej: "K.p.a.", utrzymał w mocy wydaną na podstawie art. 20, art. 65 i art. 67 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. z 2023 r., poz. 412 ze zm.), dalej: "ustawa o Planie Strategicznym", decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z 19 stycznia 2024 r. o odmowie przyznania na rok 2023 płatności bezpośrednich w postaci podstawowego wsparcia dochodów, płatności redystrybucyjnej oraz uzupełniającej płatności podstawowej.
W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego przedstawiono następujące uzasadnienie faktyczne i prawne.
W dniu 28 kwietnia 2023 r. strona za pośrednictwem platformy aplikacyjnej eWniosekPlus złożyła wniosek o przyznanie płatności na rok 2023.
Wnioskodawca zadeklarował do płatności w roku 2023 działki ew. nr:
- [...] położone w woj. [...], pow. [...], gm. [...], obr. [...];
- [...], [...] i [...] położone w woj. [...], pow. [...], gm. B., obr. [...];
- [...], [...], [...] i [...] położone w woj. [...], pow. [...], gm. R., obr. S.;
- [...] położoną w woj. [...], pow. [...], gm. R., obr. [...].
Powierzchnia deklarowana działek rolnych kwalifikowana do podstawowego wsparcia dochodów wynosiła 1 ha: działka rolna A o pow. 0,38 ha, działka rolna B o pow. 0,23 ha i działka rolna C o pow. 0,39 ha.
W ramach wniosku zadeklarowano również o przyznanie płatności redystrybucyjnej, uzupełniającej płatności podstawowej i płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW).
W dniu 19 stycznia 2024 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. wydał decyzję nr [...] w sprawie przyznania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 oraz decyzję nr [...] w sprawie przyznania płatności ONW. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku tych postępowań wynosiła 0,98 ha.
Strona odwołała się od decyzji z 19 stycznia 2024 r. nr [...] w sprawie przyznania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego podnosząc, że niezasadnie przyjęto maksymalny kwalifikowany obszar (MKO) jako 0,98 ha, gdyż rzeczywista powierzchnia działki nr [...] nie wynosi 0,39 ha (co wynika z załączonego do odwołania pomiaru kontrolnego z 1 lutego 2023 r. nieuwzględniającego spokojnego stanu posiadania od ponad 100 lat i którą to powierzchnię wskazano też we wniosku), lecz 0,47 ha, co wynika z ewidencji gruntów. W ten sposób pomniejszenie MKO dla działek [...] i [...] o łącznie 0,02 ha nie oznacza, że MKO jest mniejsze niż 1 ha, gdyż powierzchnia działki nr [...] jest większa o 0,08 ha niż zadeklarowano (0,47 ha - 0,39 ha = 0,08 ha), stąd powierzchnia MKO wynosi 1,06 ha (0,98 ha + 0,08 ha).
Decyzją z 27 marca 2024 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji podnosząc, co następuje.
Płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli prowadzi działalność rolniczą, a łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do podstawowego wsparcia dochodów będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha (art. 25 ustawy o Planie Strategicznym).
Płatności bezpośrednie są przyznawane do powierzchni działki rolnej o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha i nie większej niż maksymalny kwalifikujący się obszar (MKO), o którym mowa w art. 2 ust. 7 lit. a rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2022/1172 z dnia 4 maja 2022 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli we wspólnej polityce rolnej oraz stosowania i obliczania wysokości kar administracyjnych w związku z warunkowością (Dz. Urz. UE L 183 z 08.07.2022), dalej: "rozporządzenie [...]". Przepis ten stanowi, że w systemie identyfikacji, w odniesieniu do każdej działki referencyjnej państwa członkowskie co najmniej określają maksymalny kwalifikujący się obszar do celów interwencji obszarowych w ramach systemu zintegrowanego. W celu określenia maksymalnego kwalifikującego się obszaru państwa członkowskie odliczają, w miarę możliwości, niekwalifikujące się elementy z działki poprzez ich wyodrębnienie. Państwa członkowskie określają z wyprzedzeniem kryteria i procedury stosowane do oceny, kwantyfikacji i, w stosownych przypadkach, wyodrębnienia kwalifikujących się i niekwalifikowalnych części działki. Przy określaniu maksymalnego kwalifikującego się obszaru państwa członkowskie mogą ustalić rozsądny margines dla prawidłowej kwantyfikacji w celu uwzględnienia obwodu i stanu działki.
Obowiązkiem rolnika jest deklarować powierzchnie zgodne z rzeczywistością. Do płatności uwzględnia się powierzchnie wyznaczone i zapisane w zintegrowanym systemie zarządzania i kontroli. Stanowi on prawnie dostępne narzędzie, na podstawie którego dokonuje się weryfikacji, czy zadeklarowane powierzchnie we wniosku o płatności mogą zostać uwzględnione do płatności w danym roku. Agencja jest zobowiązana do weryfikacji czy zadeklarowane powierzchnie, są faktycznie użytkowane rolniczo, jak to wskazano we wniosku o płatność.
Płatność jest przyznawana w oparciu o ustalony MKO określony w systemie identyfikacji działek rolnych dla danej działki referencyjnej, który stanowią grunty rolne spełniające kryteria kwalifikowalności do płatności. Kontrole administracyjne prowadzone są zatem tylko i wyłącznie w oparciu o powierzchnie referencyjne tego systemu wyznaczone na podstawie ortofotomapy i materiał graficzny, na którym rolnik zaznacza położenie działek rolnych na danej działce ewidencyjnej. Z tych względów ortofotomapa jest jedynym prawnie dostępnym instrumentem weryfikacji powierzchni działek rolnych deklarowanych do płatności, a rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2021 r., poz. 1390) nie stanowi alternatywnej dla ortofotomapy podstawy ich weryfikacji.
Definicja gruntów rolnych kwalifikujących się do płatności obszarowych wynikająca z przepisów wspólnotowych nie jest tożsama z powierzchnią użytków rolnych, które są definiowane w ewidencji gruntów i budynków (EGiB). Z tego względu powierzchnie użytków rolnych określone w EGiB nie mogą stanowić powierzchni referencyjnej dla płatności. Wspomniane dane z ewidencji gruntów i budynków mogą być jedynie w takiej sytuacji traktowane jako materiał pomocniczy. W ramach płatności bezpośrednich powierzchnia kwalifikowana do płatności nie musi być tożsama z powierzchnią wynikającą z danych EGiB. Dane dotyczące działek rolnych gromadzone są w oparciu o art. 68 ust. 1 rozporządzenia 2021/2116, zgodnie z którym system identyfikacji działek rolnych stanowi system informacji geograficznej ustanowiony i regularnie aktualizowany przez państwa członkowskie na podstawie ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych.
Jeśli w wyniku analizy obrazów ortofotomapy zostanie ustalone, że faktyczna powierzchnia wykorzystywana rolniczo nie odpowiada deklaracji, to fakt ten znajdzie odwzorowanie w rozstrzygnięciu decyzji przyznającej płatność. Dane są wyznaczone na podstawie powierzchni faktycznie stwierdzanych w granicach zadeklarowanych działek ewidencyjnych. Ortofotomapa cyfrowa (zdjęcie powierzchni ziemi wykonane z samolotu lub satelity przetworzone do postaci metrycznej) jest opracowaniem geodezyjnym wykonywanym zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Ortofotomapy cyfrowe pozyskane w trybie art. 12 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne po wykonaniu prac podlegają przekazaniu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (zasobu centralnego) i są gromadzone w Centralnym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej stanowiącego własność Skarbu Państwa. Ortofotomapy cyfrowe stanowią najlepsze ogólnie dostępne źródło dokonywania pomiarów powierzchni i interpretacji w zakresie zagospodarowania i użytkowania gruntów, stanowiąc podstawowy dokument do wykonywania pomiarów i kompleksowej oceny powierzchni kwalifikowanej w ramach działki. Wyznaczona powierzchnia MKO to nie tylko deklaracja producenta rolnego, ale powierzchnia ustalana na postawie przepisów o systemie identyfikacji działek rolnych, przy czym powierzchnia MKO jest wyznaczana w granicach zadeklarowanych działek.
Powierzchnia zadeklarowana we wniosku na rok 2023 nie znajduje potwierdzenia w systemie identyfikacji działek rolnych. Podczas kontroli - na podstawie ortofotomap z 1 maja 2023 r. - ustalono, że powierzchnia MKO dla działki:
- nr [...] zamiast deklarowanej 0,21 ha wynosi 0,20 ha (o 0,01 ha mniej) z uwagi na wyłączenie obszaru przy wschodniej i południowej granicy tej działki jako porośniętego krzakami i zarośniętego obszar rowu;
- nr [...] zamiast deklarowanej 0,11 ha wynosi 0,10 ha (również o 0,01 ha mniej) z uwagi na wyłączenie północno-wschodniej części tej działki, na której jest ogrodzenie i zabudowa.
Łącznie zatem MKO jest mniejszy o 0,02 ha. Skoro zaś zadeklarowano 1 ha, MKO wynosi 0,98 ha, co nie daje prawa do przyznania płatności (mniej niż 1 ha).
W odwołaniu wskazano nie tyle na błędną weryfikację działek nr [...] i [...], lecz na działkę nr [...]. Jak podniósł odwołujący działka ta zmieniła swoje granice i obecnie jej powierzchnia wynosi 0,47 ha. Prawdopodobnie strona sugeruje, że taka powierzchnia jest również użytkowana rolniczo. Na potwierdzenie powierzchni działki nr [...] w dniu 29 lutego 2024 r. strona dostarczyła wypis z ewidencji gruntów. Niemniej jednak we wniosku na działce nr [...] zadeklarowano powierzchnię użytkowaną rolniczo na pow. 0,39 ha i nie ma możliwości przyznania płatności do większej powierzchni.
Termin na zmiany do wniosku, szczególnie dotyczące zwiększenia powierzchni deklarowanych, upłynął 25 lipca 2023 r. (wraz z terminem sankcyjnym) i w trybie odwołania nie ma możliwości zwiększenia powierzchni deklarowanej we wniosku. Zgodnie z art. 16 ustawy o Planie Strategicznym płatność jest przyznawana na wniosek. Wniosek, jego zmianę lub jego wycofanie składa się za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji w sposób określony w przepisach o ARiMR. Zgodnie z art. 60 ustawy o Planie Strategicznym wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja. Wniosek ten można złożyć po upływie tego terminu, ale nie później niż w dniu, w którym upływa 25 dni od dnia upływu tego terminu z tym, że w takim przypadku na podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy nakłada się karę w wysokości 1% danej pomocy za każdy dzień opóźnienia, nie licząc dni ustawowo wolnych od pracy oraz sobót. Zgodnie z § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 maja 2023 r. w sprawie określenia dłuższego terminu składania wniosków o przyznanie pomocy finansowej w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 oraz zgłaszania zmian do tych wniosków w 2023 r. (Dz. U. z 2023 r., poz. 907), dalej: "rozporządzenie z 11 maja 2023 r.", w 2023 r. wnioski o przyznanie pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1-4 ustawy o Planie Strategicznym składa się w terminie do dnia 30 czerwca, a z zastosowaniem kary, o której mowa w art. 60 ust. 1 zdanie drugie ustawy - do dnia 25 lipca. Zatem zgodnie z obowiązującymi przepisami w 2023 r. termin składania wniosków, upłynął w dniu 30 czerwca 2023 r., a z zastosowanym kary administracyjnej - 25 lipca 2023 r.
Argumenty wskazane w odwołaniu dotyczące działki nr [...] nie mogą wpłynąć na rozstrzygnięcie, gdyż termin na zmiany do wniosku już dawno upłynął. Nie ma zatem możliwości rozpatrywania działki nr [...] pod względem wskazanych powierzchni w odwołaniu (większej niż zadeklarowana 0,39 ha). Wnioskodawca mógł obrysować działkę zgodnie ze stanem faktycznym i zgłosić w systemie "rozbieżność", jednak zdecydował się na deklarację powierzchni 0,39 ha.
Zgodnie z art. 25 ustawy o Planie Strategicznym płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli prowadzi działalność rolniczą, a łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do podstawowego wsparcia dochodów będących w posiadaniu tego rolnika na podstawie tytułu prawnego jest nie mniejsza niż 1 ha.
Stosownie do art. 38 ustawy o Planie Strategicznym uzupełniająca płatność podstawowa przysługuje rolnikowi do powierzchni upraw niektórych rodzajów roślin w plonie głównym oraz gruntów ornych, na których nie jest prowadzona uprawa roślin, do których zostało przyznane podstawowe wsparcie dochodów.
Płatność redystrybucyjna zgodnie z art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o Planie Strategicznym jest przyznawana rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia gruntów będących w posiadaniu tego rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha i nie przekracza 300 ha. Płatność redystrybucyjna przysługuje do powierzchni gruntów posiadanych przez rolnika na podstawie tytułu prawnego, położonych na obszarze zatwierdzonym do podstawowego wsparcia dochodów oraz powierzchni nie większej niż 30 ha.
Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosiła 0,98 ha, stąd odmówiono przyznania płatności.
Strona wniosła do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w P. skargę na decyzje organu odwoławczego, w której wskazała, że:
- działki [...] i [...] w czasie pomiarów kontrolnych 1 lutego 2023 r. miały 0,38 ha MKO, a w zaskarżonej decyzji pomniejszono go o 0,01 ha, gdyż roślinność boku rowu sięgała działki;
- działka [...] ma zmniejszona powierzchnię o 0,01 ha, gdyż stwierdzono na niej mur ogrodzenia o szerokości 30 cm;
- kluczowe znaczenie dla wyniku sprawy ma pomiar powierzchni działki nr [...]; pomiary kontrolne nie zmniejszyły powierzchni jej MKO (0,38 ha), ale odbyły się według granic odniesienia bez uwzględnienia istniejących od 100 lat granic spokojnego użytkowania; gdyby go uwzględnić, powierzchnia działki nr [...] podczas pomiaru kontrolnego byłaby zbliżona do powierzchni uzyskanej przez geodetę w lutym 2024 r., czyli 0,4756 ha; gdyby organ wcześniej poinformował skarżącego o możliwości zgłoszenia rozbieżności, miałby on możliwość dokonać jej do lipca 2023 r.
W dodatkowych pismach (k. 39-39v i k. 62) skarżący podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej: "p.p.s.a.", sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 p.p.s.a., Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola według powyższych kryteriów wykazała, że zarówno zaskarżoną decyzję, jak i decyzję ją poprzedzającą, wydano zgodnie z prawem.
Zgodnie z art. 20 ustawy o Planie Strategicznym w drodze decyzji przyznawana jest pomoc w ramach płatności bezpośrednich: a) podstawowego wsparcia dochodów i b) płatności redystrybucyjnej.
Płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli prowadzi działalność rolniczą, a łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do podstawowego wsparcia dochodów będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha (art. 25 ustawy o Planie Strategicznym). Obszar zatwierdzony to obszar spełniający warunki przyznania pomocy (art. 2 pkt 19 ustawy o Planie Strategicznym).
Płatność redystrybucyjna jest przyznawana rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia gruntów będących w posiadaniu tego rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha i nie przekracza 300 ha (art. 27 ustawy o Planie Strategicznym).
Stosownie do art. 38 ustawy o Planie Strategicznym uzupełniająca płatność podstawowa jest przyznawana rolnikowi do powierzchni:
1) upraw roślin rodzajów określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 70 ust. 2 pkt 4, uprawianych w plonie głównym,
2) gruntów ornych, na których nie jest prowadzona uprawa roślin
- do których zostało przyznane podstawowe wsparcie dochodów.
Przy przyznawaniu pomocy uznaje się, że rolnik prowadzi działalność rolniczą, jeżeli prowadzi działalność polegającą na utrzymywaniu użytków rolnych w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy bez konieczności podejmowania działań przygotowawczych wykraczających poza użycie zwykłych metod rolniczych i zwykłego sprzętu rolniczego (art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy o Planie Strategicznym).
Zgodnie z art. 26 ustawy o Planie Strategicznym płatności bezpośrednie są przyznawane do powierzchni działki rolnej lub jednostki gruntu nierolniczego:
1) położonych na gruncie stanowiącym kwalifikujący się hektar,
2) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha,
3) nie większej niż maksymalny kwalifikujący się obszar, o którym mowa w art. 2 ust. 7 lit. a rozporządzenia 2022/1172 - chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 2 ust. 7 lit. a rozporządzenia 2022/1172 w systemie identyfikacji, w odniesieniu do każdej działki referencyjnej państwa członkowskie co najmniej określają maksymalny kwalifikujący się obszar do celów interwencji obszarowych w ramach systemu zintegrowanego. W celu określenia maksymalnego kwalifikującego się obszaru państwa członkowskie odliczają, w miarę możliwości, niekwalifikujące się elementy z działki poprzez ich wyodrębnienie.
Nie kwalifikują się do płatności obszary, na których rolnik nie prowadzi działalności rolniczej.
Zasadnie wskazał organ, że obowiązkiem producenta rolnego jest deklarować powierzchnie zgodne z rzeczywistością. O powierzchniach i uprawach decyduje wnioskodawca. Z kolei obowiązkiem organu jest coroczna weryfikacja czy wszystkie zadeklarowane powierzchnie spełniają warunki kwalifikowalności w danym roku. W tym celu zgodnie z art. 65 ust. 1 rozporządzenia 2021/2116 każde z państw członkowskich ustanawia i prowadzi zintegrowany system zarządzania i kontroli (system zintegrowany).
Obejmuje on m. in. system identyfikacji działek rolnych (art. 66 ust. 1 lit. a rozporządzenia 2021/2116), stanowiący system informacji geograficznej ustanowiony i regularnie aktualizowany przez państwa członkowskie na podstawie ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:5 000 (art. 68 ust. 1 rozporządzenia 2021/2116).
Kontrolowana sprawa dotyczy przyznania płatności bezpośrednich (podstawowego wsparcia dochodów i płatności redystrybucyjnej) i uzupełniającej płatności podstawowej na rok 2023.
Skarżący we wniosku z 28 kwietnia 2023 r. zadeklarował:
- działkę "A" o łącznej pow. 0,38 ha, czyli działkę [...] o pow. 0,21 ha i działkę [...] o pow. 0,17 ha;
- działkę "B" o łącznej pow. 0,23 ha, czyli działkę [...] o pow. 0,12 ha i działkę [...] o pow. 0,11 ha;
- działkę "C" o pow. 0,39 ha, czyli działkę nr [...].
Skarżący we wniosku łącznie zadeklarował 1 ha, co - biorąc pod uwagę powierzchnię zadeklarowanego obszaru - uprawniałoby go do płatności, zgodnie z art. 25 ust. 1 o Planie Strategicznym. Obowiązkiem organu jest jednak sprawdzenie, czy zadeklarowane przez rolnika powierzchnie działek rolnych nie przekraczają maksymalnego kwalifikowanego obszaru działek ewidencyjnych, na których położone są deklarowane działki rolne.
Organ uznał, że 0,02 ha zadeklarowanej powierzchni nie jest uprawiana. Dotyczy to:
- części działki nr [...] o pow. 0,01 ha położonej przy wschodniej i południowej granicy tej działki jako porośnięty krzakami i zarośnięty obszar rowu, stąd od zadeklarowanej pow. tej działki 0,21 ha odliczono 0,01 ha, co daje 0,20 ha;
- części działki nr [...] o pow. 0,01 ha położonej na północno-wschodniej jej części, na której istnieje ogrodzenie i zabudowa, stąd od zadeklarowanej pow. tej działki 0,11 ha odliczono 0,01 ha, co daje 0,10 ha.
Organ odliczył te dwa obszary po 0,01 ha z MKO i w ten sposób uznano, że MKO wynosi 0,98 ha i jest mniejszy niż wymagany 1 ha, stąd odmówiono wszystkich żądanych płatności. W ocenie Sądu odliczenie to nastąpiło zgodnie z prawem.
Organ zasadnie podniósł, co wynika z załączonych do zaskarżonej ortofotomap, że na zakwestionowanych obszarach działek nr [...] i [...] nie jest prowadzona działalność rolnicza, gdyż znajdują się na nich odpowiednio zakrzaczenia i porośnięty rów (działka nr [...]) oraz ogrodzenie i zabudowa (działka nr [...]). Analizę ortofotomap odnośnie działki nr [...] potwierdza protokół z 1 lutego 2023 r. z oględzin tej działki, w którym stwierdzono, że jest ona otoczona pasem drzew o szerokości 2 do 3 metrów. Ponadto, zgodnie z wydanym na podstawie art. 26 ust. 4 ustawy o Planie Strategicznym przepisem § 1 ust. 1 pkt 4 lit. b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków uznawania gruntów za kwalifikujące się hektary (Dz. U. z 2023 r., poz. 477) za grunty stanowiące kwalifikujący się hektar uznaje się elementy krajobrazu, o których mowa w art. 4 ust. 4 lit. b akapit drugi rozporządzenia 2021/2115, obejmujące zadrzewienia śródpolne o powierzchni nie większej niż 100 m˛.
Skarżący zakwestionował również ustalone przez organ MKO dla działki nr [...], żądając jego zwiększenia. We wniosku skarżący zadeklarował, że działka ta ma powierzchnię 0,39 ha. Dopiero na etapie postępowania administracyjnego i w skardze skarżący podniósł, że w rzeczywistości działka ta ma większą powierzchnię, zgodną z ustaleniami organu ewidencyjnego ujawniona w ewidencji gruntów, która wynosi 0,47 ha. Organ nie ma możliwości samodzielnego zwiększenia powierzchni zadeklarowanej działki, gdyż jest związany wnioskiem strony (art. 16 ustawy o Planie Strategicznym). Z kolei strona mogła zmienić wniosek przez zwiększenie powierzchni zadeklarowanej działki, ale termin na dokonanie zmiany już upłynął i nie podlega on przywróceniu (art. 60 ust. 4 ustawy o Planie Strategicznym). Zgodnie bowiem z art. 60 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym wniosek o przyznanie pomocy składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja. Wniosek ten można złożyć po upływie tego terminu, ale nie później niż w dniu, w którym upływa 25 dni od dnia upływu tego terminu, nie licząc dni ustawowo wolnych od pracy oraz sobót. Z kolei zmiany wniosku o przyznanie pomocy dokonuje się w terminie do dnia:
1) 31 maja roku, w którym dany wniosek został złożony, przy czym zmiany można dokonać po upływie tego terminu, ale nie później niż w ostatnim dniu składania wniosku, z tym że w takim przypadku na podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy za każdy dzień opóźnienia, nie licząc dni ustawowo wolnych od pracy oraz sobót, nakłada się karę w wysokości 1% pomocy przysługującej w związku z tą zmianą;
2) 15 września roku, w którym został złożony ten wniosek - w przypadku gdy Agencja poinformowała beneficjenta o nieprawidłowościach wykrytych w ramach kontroli administracyjnych lub systemu monitorowania obszarów zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia 2022/1173.
Stosownie do art. 60 ust. 5 ustawy o Planie Strategicznym minister właściwy do spraw rozwoju wsi może określić, w drodze rozporządzenia, dłuższy termin zgłaszania zmian do wniosków, mając na względzie umożliwienie otrzymania przez rolników należnych im płatności. Przepis § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 maja 2023 r. w sprawie określenia dłuższego terminu składania wniosków o przyznanie pomocy finansowej w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 oraz zgłaszania zmian do tych wniosków w 2023 r. (Dz. U. z 2023 r., poz. 907) w 2023 r. zmiany wniosków o przyznanie pomocy, z wyłączeniem przypadku określonego w art. 60 ust. 2 pkt 2 ustawy, dokonuje się w terminie do dnia 17 lipca, a z zastosowaniem kary, o której mowa w art. 60 ust. 2 pkt 1 ustawy - do dnia 25 lipca. Do dnia 25 lipca 2023 r. skarżący nie dokonał zmiany wniosku przez zwiększenie powierzchni działki nr [...].
Agencja posiadała ortofotomapy od 1 maja 2023 r., ale nie poinformowała skarżącego o nieprawidłowościach wykrytych w ramach kontroli administracyjnych lub systemu monitorowania obszarów zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia 2022/1173, stąd nie ma zastosowania termin 15 września 2023 r. na dokonanie zmiany wniosku określony w art. 60 ust. 2 pkt 2 ustawy o Planie Strategicznym.
W tym stanie rzeczy nie są zasadne są podniesione skardze zarzuty, stąd Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI