III SA/Po 290/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał sprzeciw Starosty od decyzji Wojewody z dnia 22 stycznia 2026 r., która uchyliła w całości decyzję Starosty z dnia 25 listopada 2025 r. ustalającą zwaloryzowaną wysokość opłaty rocznej za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Starosta wniósł sprzeciw, reprezentując Skarb Państwa jako poprzedniego właściciela nieruchomości. Sąd, powołując się na art. 50 § 1 i 2 P.p.s.a. oraz utrwalone orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (m.in. uchwały OPS 1/03, I OPS 2/15), stwierdził, że jednostka samorządu terytorialnego, której organ wydał decyzję administracyjną w I instancji, nie ma legitymacji procesowej do dochodzenia swojego interesu prawnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Sąd podkreślił, że organy administracji, w tym organy samorządu, działają na podstawie przepisów prawa i nie jest dopuszczalne, aby jednostka samorządu realizująca zadania z zakresu administracji publicznej mogła następnie zaskarżać własne decyzje. W związku z brakiem legitymacji procesowej Starosty, sąd odrzucił sprzeciw na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64b § 1 P.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie braku legitymacji procesowej organów administracji do zaskarżania decyzji organów wyższej instancji w sprawach, w których same wydały rozstrzygnięcie w pierwszej instancji.
Dotyczy specyficznej sytuacji organu działającego jako strona w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdy jego decyzja została uchylona przez organ odwoławczy.
Zagadnienia prawne (1)
Czy organ administracji, który wydał decyzję w pierwszej instancji, posiada legitymację procesową do wniesienia sprzeciwu od decyzji organu odwoławczego uchylającej tę decyzję?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ administracji, który wydał decyzję w pierwszej instancji, nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia sprzeciwu od decyzji organu odwoławczego.
Uzasadnienie
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem NSA, powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego lub sądowoadministracyjnego. Organ orzekający w pierwszej instancji nie ma własnego interesu prawnego w postępowaniu.
Przepisy (5)
Główne
P.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 64b § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 50 § § 1 i 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 138 § § 2
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
u.o.p. art. 4 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów
Argumenty
Skuteczne argumenty
Starosta, jako organ wydający decyzję w pierwszej instancji, nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia sprzeciwu od decyzji Wojewody uchylającej tę decyzję.
Godne uwagi sformułowania
powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej (...) wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego bądź sądowoadministracyjnego. • Jednostka samorządu terytorialnego nie ma w takim postępowaniu legitymacji procesowej strony, nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżania decyzji administracyjnych. • W demokratycznym państwie prawnym niedopuszczalna jest wykładnia przepisów prawa, zgodnie z którą jednostka samorządu terytorialnego (...) najpierw jest władna w sposób władczy i jednostronny kształtować sytuację prawną podmiotów od niej niezależnych, a następnie jest uprawniona do wnoszenia środków zaskarżenia od podejmowanych przez te organy decyzji.
Skład orzekający
Donata Starosta
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie braku legitymacji procesowej organów administracji do zaskarżania decyzji organów wyższej instancji w sprawach, w których same wydały rozstrzygnięcie w pierwszej instancji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji organu działającego jako strona w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdy jego decyzja została uchylona przez organ odwoławczy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę procesową dotyczącą legitymacji stron w postępowaniu sądowoadministracyjnym, co jest kluczowe dla praktyków. Pokazuje też, jak sądy interpretują rolę organów administracji.
“Organ nie może skarżyć własnej decyzji: Sąd wyjaśnia granice legitymacji procesowej.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.