III SA/PO 289/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę spółki na decyzję o unieważnieniu zgłoszenia celnego, uznając, że spółka nie wykazała faktycznego wywozu towarów poza obszar celny UE.
Spółka złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję o unieważnieniu zgłoszenia celnego na 200 sztuk laptopów. Spółka przedstawiła dokumenty transakcyjne, jednak organy celne zakwestionowały faktyczny wywóz towaru poza obszar celny UE, powołując się na brak informacji od zagranicznych służb celnych. Sąd administracyjny uznał, że ciężar udowodnienia wywozu spoczywał na skarżącej, a przedstawione dowody nie były wystarczające do potwierdzenia tego faktu, w związku z czym oddalił skargę.
Sprawa dotyczyła skargi wniesionej przez [...] Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego o unieważnieniu zgłoszenia celnego dotyczącego wywozu 200 sztuk laptopów o wartości 28.800 EURO. Zgłoszenie celne zostało zarejestrowane, a towar zwolniono do procedury wywozu. Jednakże, administracja celna [...] poinformowała o braku informacji o przemieszczeniu towarów i nieustaleniu faktu przywozu na terytorium [...] ani odprawy celnej. Spółka przedstawiła dokumenty transakcyjne, jednak organy celne uznały je za niewystarczające do potwierdzenia faktycznego wywozu towaru poza obszar celny Unii. Sąd administracyjny, analizując zgromadzony materiał dowodowy, stwierdził, że ciężar udowodnienia wywozu towarów poza obszar celny UE spoczywał na eksporterze. Pomimo wygenerowania komunikatu potwierdzającego wywóz, jego wiarygodność została podważona przez informacje od zagranicznych organów celnych. Sąd podkreślił, że zasada oficjalności postępowania dowodowego doznaje ograniczeń w postępowaniu celnym, a eksporter nie przedstawił wystarczających dowodów alternatywnych potwierdzających faktyczny wywóz towarów. W związku z tym, sąd uznał, że organy celne prawidłowo unieważniły zgłoszenie celne i oddalił skargę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, wygenerowany komunikat nie ma charakteru bezwzględnie wiążącego i nie może stanowić samoistnego dowodu. Jego wiarygodność może być podważona, a ciężar udowodnienia faktycznego wywozu spoczywa na eksporterze.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że komunikat o wywozie towaru nie jest dowodem definitywnym. W sytuacji wątpliwości co do faktycznego wywozu, eksporter ma obowiązek przedstawić dowody alternatywne, a organy celne mają prawo ocenić wiarygodność wszystkich dowodów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
UKC art. 29
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny
Podstawa do unieważnienia zgłoszenia celnego w określonych sytuacjach.
rozporządzenie delegowane 2015/2446 art. 247
Rozporządzenie Delegowane Komisji (UE) 2015/2446 z dnia 28 lipca 2015 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 w odniesieniu do szczegółowych zasad dotyczących niektórych przepisów unijnego kodeksu celnego
rozporządzenie delegowane 2015/2446 art. 248 § ust. 3
Rozporządzenie Delegowane Komisji (UE) 2015/2446 z dnia 28 lipca 2015 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 w odniesieniu do szczegółowych zasad dotyczących niektórych przepisów unijnego kodeksu celnego
rozporządzenie delegowane 2015/2446 art. 248 § ust. 2
Rozporządzenie Delegowane Komisji (UE) 2015/2446 z dnia 28 lipca 2015 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 w odniesieniu do szczegółowych zasad dotyczących niektórych przepisów unijnego kodeksu celnego
Podstawa prawna unieważnienia zgłoszenia celnego z powodu braku informacji o wyprowadzeniu towarów lub dowodów potwierdzających opuszczenie obszaru celnego UE.
rozporządzenie wykonawcze 2015/2447 art. 335 § ust. 4
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny
Określa możliwość przedstawienia alternatywnych dowodów potwierdzających wywóz towarów poza obszar celny UE.
Pomocnicze
o.p. art. 180 § par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187 § par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Zasada oficjalności postępowania dowodowego, ograniczona w sprawach celnych.
o.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów.
o.p. art. 194
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi.
p.c. art. 73 § ust. 1
Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ciężar udowodnienia wywozu towarów poza obszar celny UE spoczywa na eksporterze. Przedstawione przez spółkę dokumenty transakcyjne nie są wystarczające do potwierdzenia faktycznego wywozu towarów. Informacje od zagranicznych organów celnych skutecznie podważyły wiarygodność komunikatu o wywozie. Zasada oficjalności postępowania dowodowego doznaje ograniczeń w postępowaniu celnym.
Odrzucone argumenty
Komunikat [...] jest wystarczającym dowodem na rzeczywisty wywóz towarów. Organy celne powinny aktywnie poszukiwać dowodów potwierdzających wywóz. Przerzucanie obowiązku dowodowego na stronę skarżącą jest niesłuszne. Niewystarczające było oparcie się na doniesieniach zagranicznych organów celnych bez ich weryfikacji. Nie przesłuchano nabywcy towaru, co miało istotne znaczenie dla sprawy. Nie wzięto pod uwagę, że sprzedaż odbywała się na warunkach Ex Works, a za przewóz odpowiadał nabywca.
Godne uwagi sformułowania
ciężar udowodnienia wywozu towaru [...] spoczywał na stronie przedstawione dokumenty muszą stanowić 'dowody świadczące o tym, że towary opuściły obszar celny Unii' komunikat [...] nie ma charakteru bezwzględnie wiążącego i nie może stanowić samoistnego dowodu zasada oficjalności postępowania dowodowego [...] doznaje ograniczeń w postępowaniu w sprawie celnej z mocy przepisów UKC
Skład orzekający
Szymon Widłak
przewodniczący sprawozdawca
Walentyna Długaszewska
sędzia
Piotr Ławrynowicz
asesor sądowy
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie stanowiska sądów administracyjnych w kwestii ciężaru dowodu wywozu towarów poza UE oraz oceny dowodów w postępowaniu celnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku potwierdzenia wywozu przez zagraniczne organy celne i oceny dowodów alternatywnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa celnego – udowodnienia faktycznego wywozu towarów, co ma kluczowe znaczenie dla przedsiębiorców prowadzących handel zagraniczny. Pokazuje, jak organy celne i sądy oceniają dowody w takich sytuacjach.
“Czy komunikat o wywozie towaru wystarczy? Sąd wyjaśnia, kto musi udowodnić, że towar opuścił UE.”
Dane finansowe
WPS: 28 800 EURO
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Po 289/25 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2025-09-09 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-05-12 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Piotr Ławrynowicz Szymon Widłak /przewodniczący sprawozdawca/ Walentyna Długaszewska Symbol z opisem 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych Hasła tematyczne Celne prawo Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U.UE.L 2013 nr 269 poz 1 art. 29 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny Dz.U.UE.L 2015 nr 343 poz 1 art. 247, art. 248 ust. 3 Rozporządzenie Delegowane Komisji (UE) 2015/2446 z dnia 28 lipca 2015 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 w odniesieniu do szczegółowych zasad dotyczących niektórych przepisów unijnego kodeksu celnego Dz.U.UE.L 2015 nr 343 poz 558 art. 335 ust. 4 Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny Dz.U. 2025 poz 111 art. 180 par. 1, art. 187 par. 1, art. 191 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Dnia 9 września 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak (spr.) Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Adamska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2025 roku sprawy ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w [...] na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 18 marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia zgłoszenia celnego oddala skargę Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z 18 marca 2025 r. nr [...], wydaną wobec [...] sp. z o.o. w [...] (poprzednio: "[...] sp. z o.o. sp.k." dalej jako: "skarżąca", "spółka"), Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej: "organ odwoławczy"), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] (dalej: "organ I instancji") z 20 września 2024 r. nr [...], unieważniającą zgłoszenie celne nr [...], wydaną na podstawie art. 29 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE. L. z 2013r. nr 269, z późn. zm., dalej jako UKC), art. 247, art. 248 ust. 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 2015/2446 z 28 lipca 2015 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013, w odniesieniu do szczegółowych zasad dotyczących niektórych przepisów unijnego kodeksu celnego (Dz. Urz. L 343 z 29.12.2015 z późn. zm., dalej jako rozporządzenie delegowane 2015/2446), art. 335 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447 z 24 listopada 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE L 343 z 29.12.2015 z późn. zm., dalej jako rozporządzenie wykonawcze 2015/2447). Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie sprawy. W dniu 24 stycznia 2020 r. w Oddziale Celnym w [...] dokonano zgłoszenia celnego do procedury wywozu 200 sztuk laptopów używanych, o wartości 28.800 EURO, którego nadawcą była skarżąca spółka, a odbiorcą P. S.. W zgłoszeniu jako urząd celny wywozu zadeklarowano Oddział Celny w [...], a jako urząd celny wyprowadzenia Oddział Celny Drogowy w [...]. Nadto podano nr rejestracyjny środka transportu - [...] Zgłoszenie zostało zarejestrowane pod nr [...] i towar zwolniono do procedury wywozu. W dniu 1 lutego 2020 r. zmieniono urząd wyprowadzenia na [...] przejście graniczne [...]. W tym samym dniu nastąpiło potwierdzenie wyprowadzenia towaru i został wygenerowany komunikat [...] Pismami z 24 listopada 2022 r. i z 21 grudnia 2022 r. administracja celna [...] poinformowała, że w bazach danych Państwowej Służby Celnej [...] nie ma informacji o przemieszczeniu we wskazanym okresie towarów, których nadawcą lub sprzedawcą byłaby spółka. Ustalono również, że wymienione we wniosku, o międzynarodową pomoc administracyjną w sprawach celnych, osoby fizyczne nie są podmiotami realizującymi wymianę towarową z zagranicą i nie ma informacji dotyczącej dostaw towarów do odbiorcy wymienionego we wniosku. Nadto ustalono, że wskazany we wniosku środek transportu nie przekraczał granicy [...] w wymienionym okresie. Nie ustalono zatem faktu przywozu na terytorium [...] ani odprawy celnej towarów eksportowanych przez spółkę na rzecz wskazanego odbiorcy. Pismem z 5 sierpnia 2024 r. organ powiadomił spółkę o zamiarze wydania niekorzystnej decyzji unieważniającej zgłoszenie celne i wyznaczył 30-dniowy termin na przedstawienie stanowiska w sprawie. W piśmie z 12 sierpnia 2024 r. spółka podniosła, że informacje uzyskane od administracji celnej [...] nie pozwalają na jednoznaczne przyjęcie, że nie doszło do wywozu towarów. Spółka wskazała, że odbiorca kupił przedmiotowy towar w firmie spółki, za który zapłacił gotówką. Na potwierdzenie powyższego strona przedstawiła dowody w postaci: faktury, paragonu fiskalnego, dowodu wpłaty KP, specyfikacji, dokumentu wywozowego, dokumentu potwierdzającego wygenerowanie komunikatu [...] Decyzją z 20 września 2024 r. organ I instancji unieważnił zgłoszenie celne wskazując, że przedstawione przez spółkę dokumenty stanowią dowód transakcji kupna sprzedaży, nie potwierdzają natomiast faktu wyprowadzenia towaru poza obszar celny Unii. W odwołaniu od ww. decyzji spółka zarzuciła naruszenie art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2025 r. poz. 111 z późn. zm. dalej "o.p.") w zw. z art. 73 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz.U. z 2024 r. poz. 1373 dalej "p.c.") poprzez: wydanie decyzji w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny, na skutek oparcia rozstrzygnięcia wyłącznie na informacji od Państwowej Służby Celnej [...], z pominięciem komunikatu [...]; uznanie, że spółka powinna przedstawić dokument poświadczony przez [...] organy celne; pominięcie przy wydawaniu decyzji orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej potwierdzającego prawidłowość działania spółki. Nadto zarzucono naruszenie art. 335 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego 2015/2447 przez przyjęcie, że przedstawienie dowodów wskazanych w tym przepisie jest niewystarczające. Decyzją z 18 marca 2025 r. organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wyjaśnił, że ciężar udowodnienia wywozu towaru, wobec podważenia wiarygodności komunikatu [...] spoczywał na stronie. Wskazał, że w sytuacji, gdy towary nie zostaną skutecznie przedstawione w urzędzie celnym wyprowadzenia, wykazanie wyprowadzenia towaru poza obszar celny Unii możliwe było jedynie w sposób alternatywny, przewidziany w przepisie art. 335 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego 2015/2447. Wprawdzie został wygenerowany komunikat [...], jednakże jego znaczenie dla możliwości potwierdzenia wywozu przestało istnieć w świetle późniejszych informacji przekazanych przez władze celne [...]. Stwierdził nadto, że organ I instancji po sprawdzeniu, iż urząd celny graniczny nie posiada informacji o zrealizowaniu wywozu towaru, prawidłowo zwrócił się do nadawcy towaru o wykazanie w sposób alternatywny wywozu towarów. Wobec nieprzedstawienia alternatywnych dowodów, organ I instancji zasadnie, zdaniem organu odwoławczego, unieważnił przedmiotowe zgłoszenie celne. Organ wskazał również, że zadeklarowany oddział celny był najbliższym przejściem granicznym w odniesieniu do siedziby nabywcy towaru, dlatego zmiana dokonana w tym zakresie była nieuzasadniona ekonomicznie, ani logistycznie. Organ odniósł się również do zarzutów odwołania dotyczących naruszenia art. 120, 121, 122 o.p. wskazując, że przepisy te nie znajdują zastosowania w sprawie, co wynika z art. 73 p.c. W skardze wniesionej do tut. Sądu pełnomocnik spółki zaskarżył decyzję organu II instancji w całości oraz wniósł o uchylenie decyzji organu I i II instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Pełnomocnik zarzucił naruszenie: 1) art. 180 § 1, art. 191 i art. 194 o.p. w zw. z art. 73 ust. 1 p.c. przez błędne uznanie, że komunikat [...], nie dokumentuje rzeczywistego wyprowadzenia towarów poza obszar celny UE; 2) art. 180 § 1, art. 191 i art. 194 § 3 o.p. zw. z art. 73 ust. 1 p.c. przez odmówienie wiarygodności dokumentom przedstawionym przez skarżącą; 3) art. 180 § 1 i art. 187 § 1 o.p. w zw. z art. 73 ust. 1 p.c. przez uznanie, jakoby w sprawie zgromadzono niezbędny materiał dowodowy, podczas gdy organy celne oparły się na doniesieniach [...] organów celnych podczas gdy: a) wraz z unieważnieniem zgłoszeń celnych nie został unieważniony komunikat [...]; b) w sprawie nie przesłuchano nabywcy towaru, pomimo że jego zeznania miały istotne znaczenie dla potwierdzenia, że towary zostały wyprowadzone poza obszar celny UE; c) z decyzji nie wynika, aby organy podejmowały próby skontaktowania się z nabywcą, nie zwracano się do Urzędu do Spraw Cudzoziemców o podanie polskiego adresu nabywcy; d) organy nie wzięły pod uwagę faktu, że [...] służby celne mogły przekazać wyłącznie informację dotyczącą wwiezienia towarów do [...]; e) oparto się na informacjach przekazanych przez Izbę Administracji Skarbowej we [...], a nie na dosłownym tłumaczeniu pism [...] administracji celnej, przez co skarżąca nie ma pewności co do dokładności przekazu; f) swobodne tłumaczenie informacji [...] administracji celnej jest lakoniczne, z informacji nie wynika, czy administracja celna [...] kwestionuje wwóz towaru; g) niepodjęcie działań weryfikacyjnych względem informacji przekazanej przez [...] służbę celną, niezadanie pytań, które wyjaśniłyby wątpliwości; h) nie zbadano, czy [...] administracja celna pobrała należności celne od wwożonych towarów, pomimo braku informacji o przemieszczeniu towarów; i) nie zbadano powodów wygenerowania komunikatu [...], na podstawie którego skarżąca podejmowała dalsze działania np. rozliczała podatek od towarów i usług; j) przyjęcie tezy o próbie fikcyjnego wywiezienia towarów; k) pominięto okoliczność, że sprzedaż odbywała się na warunkach Ex Works i za przewóz odpowiadał nabywca towaru; skarżąca jedynie dokonała zgłoszenia celnego; 4) art. 248 ust. rozporządzenia delegowanego 2015/2446 przez niewłaściwe zastosowanie, gdyż urząd celny wywozu otrzymał od urzędu celnego wyprowadzenia informacje o wyprowadzeniu towaru 10 stycznia 2020 r. i z tego względu wygenerowano komunikat [...] W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie pełnomocnik strony skarżącej wniósł i wywiódł jak w skardze. Nadto wskazał, że to organ powinien poszukiwać dowodów, gdyż strona skarżąca opiera się na dokumencie [...], który jest wystarczający dla stwierdzenia, że towar opuścił kraj. Pełnomocnik oświadczył nadto, że przerzucanie obowiązku dowodowego na stronę skarżącą jest niesłuszne. Jednocześnie pełnomocnik podał, że organ rozpatrzył wątpliwości, które pojawiły się w toku postępowania na niekorzyść strony, a nadto skarżąca nie uzyskała informacji jakie dowody ma przedstawić dla przekonania organu. Spółka kilkukrotnie zwracała się o przesłuchanie nabywcy towaru i nie pamięta czy wskazywała adres tej osoby. Nadto pełnomocnik oświadczył, że samochód, który był użyczany przez spółkę przekraczał granicę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, unieważniającej przedmiotowe zgłoszenie celne, z punktu widzenia kryteriów, o których mowa w ustawie z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a."), Sąd stwierdził, że decyzja nie narusza prawa w sposób skutkujący koniecznością jej uchylenia. Podstawą materialnoprawną wydanej decyzji był przepis art. 248 ust. 2 rozporządzenia delegowanego 2015/2446, zgodnie z którym, jeżeli po upływie 150 dni od daty zwolnienia towarów do procedury wywozu, procedury uszlachetniania biernego lub powrotnego wywozu urząd celny wywozu nie otrzyma informacji o wyprowadzeniu towarów ani dowodów potwierdzających, że towary opuściły obszar celny Unii, taki urząd może unieważnić dane zgłoszenie. Unijna procedura unieważnienia zgłoszenia celnego towarów zgłoszonych do wywozu zawiera normy prawa procesowego, które mają zastosowanie przed wydaniem decyzji mającej na celu ochronę interesów finansowych Unii i jej państw członkowskich, której skutek co do zasady jest ważny na całym obszarze celnym Unii. Należy zauważyć, że przedsiębiorca składa zgłoszenie tranzytowe w urzędzie celnym wyjścia, wnosząc o objęcie towarów procedurą tranzytu i po zwolnieniu towarów musi przedstawić je w urzędzie celnym wyprowadzenia (art. 267 ust. 2 UKC). Zwolnienie do wyprowadzenia może zostać udzielone wyłącznie pod warunkiem, że towary rzeczywiście opuszczą obszar celny Unii w takim samym stanie, w jakim znajdowały się w momencie: a) przyjęcia zgłoszenia celnego lub zgłoszenia do powrotnego wywozu, lub b) złożenia wywozowej deklaracji skróconej (art. 267 ust. 4 UKC). Zgłoszenia celnego nie unieważnia się po zwolnieniu towarów (art. 174 ust. 2 UKC). Unieważnienie zgłoszenia celnego na podstawie art. 248 ust. 2 rozporządzenia delegowanego do UKC następuje z powodu braku informacji o wyprowadzeniu towarów oraz braku dowodów potwierdzających, że towary opuściły obszar celny Unii. Ustalenie to jest jednocześnie ustaleniem, że w obowiązującym terminie towary, które miały zostać wyprowadzone poza obszar celny Unii nie zostały przedstawione organom celnym przy wyprowadzeniu przez osobę wyprowadzającą towary poza obszar celny Unii. Spór powstały w rozpoznawanej sprawie sprowadzał się do oceny, czy organy celne, w świetle zebranego materiału dowodowego oraz przepisów prawa, prawidłowo stwierdziły, że nie było dowodów potwierdzających, iż towary objęte procedurą wywozu zostały faktycznie wyprowadzone poza obszar celny UE i tym samym czy zasadnie dokonano unieważnienia zgłoszenia celnego. Z ustalonego, w sposób prawidłowy, przez organy stanu faktycznego, przytoczonego w części wstępnej uzasadnienia wynika, że towar objęty przedmiotowym zgłoszeniem celnym został zgłoszony do procedury wywozu z terytorium Unii Europejskiej (dalej "UE") przez polskie przejście graniczne. Następnie dokonano zmiany urzędu wyprowadzenia na ukraińsko-węgierskie przejście graniczne. W urzędzie wyprowadzenia towar nie został jednak fizycznie przedstawiony pomimo, że w systemie teleinformatycznym wygenerowano komunikat [...] Administracja celna [...] poinformowała polskie organy celne o nieprawidłowym zakończeniu procedury wywozu. W ocenie Sądu analiza zgromadzonego w aktach materiału dowodowego potwierdza ustalenia organów celnych, które wykazały, że zakończenie procedury wywozu nastąpiło w sposób nieprawidłowy, co uzasadniało powstanie wątpliwości, czy towar rzeczywiście opuścił obszar celny Unii Europejskiej. W związku z tym, organy celne prawidłowo wszczęły postępowanie wyjaśniające, wzywając eksportera do przedłożenia tzw. dowodów alternatywnych, potwierdzających wyprowadzenie towarów poza obszar celny UE, zgodnie z przepisem art. 335 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego 2015/2447. Należy zauważyć, że wygenerowanie komunikatu [...], który zawiera informację o potwierdzeniu wyprowadzenia towarów może stanowić dowód dokonania eksportu. Nie ma jednak charakteru bezwzględnie wiążącego i nie może stanowić samoistnego dowodu świadczącego o wyprowadzeniu towaru poza obszar UE. Zgodnie natomiast z zasadą swobodnej oceny dowodów, wyrażoną w art. 191 o.p., organy celne miały prawo dokonać oceny, czy wygenerowany komunikat [...], w konfrontacji z innymi dowodami przedstawionymi przez zgłaszającego jest wiarygodnym dowodem, czy też należy odmówić mu mocy dowodowej. Wiarygodność bowiem komunikatu została skutecznie podważona informacją [...] organów celnych. Jednocześnie należy wskazać, że obowiązek przedstawienia dowodów potwierdzających wywóz towarów poza obszar celny Unii Europejskiej spoczywał nie na organach celnych, a na eksporterze. Sąd podziela w tym zakresie pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 lutego 2024 r. wydanym w sprawie I GSK 462/23 (orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), ze skargi przedstawiciela skarżącej spółki – B. P., w przedmiocie unieważnienia zgłoszenia celnego towaru, którego nadawcą była firma [...]. W ww. sprawie także wygenerowano komunikat [...], a urząd celny wyprowadzenia zakwestionował fakt wywozu towaru poza obszar celny UE. Zgłaszający natomiast nie przedstawił wiarygodnych dowodów, świadczących o wywozie towaru poza obszar UE. W uzasadnieniu wyroku NSA stwierdził, że zasada oficjalności postępowania dowodowego, wyrażona w z art. 187 §1 o.p., doznaje ograniczeń w postępowaniu w sprawie celnej z mocy przepisów UKC i ciężar wykazania wywozu towarów spoczywa na zgłaszającym. Zgodnie bowiem z treścią art. 335 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego, przedstawione dokumenty muszą stanowić "dowody świadczące o tym, że towary opuściły obszar celny Unii". Obowiązek przedstawienia takich dowodów został również jednoznacznie określony w art. 15 ust. 1 unijnego kodeksu celnego (UKC). Z powyższego jednoznacznie wynika, że to na skarżącym spoczywał obowiązek wykazania, że pomimo jednoznacznego oświadczenia [...] organów celnych o nieprzedstawieniu towarów do procedury wywozu, wywóz faktycznie nastąpił. Tym samym skarżąca spółka powinna była wykazać, gdzie, kiedy i jaki towar opuścił obszar celny UE, przedstawiając w tym zakresie jednoznaczne i wiarygodne dokumenty. Podkreślenia wymaga, że zgłaszający, zwłaszcza w przypadku zmiany urzędu wyprowadzenia, powinien był dopełnić obowiązków związanych z procedurą wywozu, w tym zweryfikować czy towar rzeczywiście opuścił obszar celny UE (por. art. 15 ust. 2 pkt 1 lit. c) UKC). Zgłaszający mógł również z własnej inicjatywy poinformować urząd celny wywozu o datach, kiedy przedmiotowe towary rzekomo opuściły obszar celny Unii oraz o urzędach celnych wyprowadzenia, przez które to nastąpiło. Miał również możliwość zwrócenia się do urzędu celnego wywozu o poświadczenie wyprowadzenia towarów. Kwestie natomiast dostaw i organizacji transportu pomiędzy kontrahentami nie miały znaczenia dla warunków realizacji procedury wywozu. Również z uwagi na ograniczenie zasady oficjalności postępowania dowodowego w sprawach celnych, w ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, uchylenie decyzji wymiarowej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 czerwca 2025 r. w sprawie I SA/Po 112/25 wydanej w związku z przedmiotowym zgłoszeniem celnym, ze względu na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego, nie miało bezpośredniego wpływu na wynik niniejszej sprawy. Kwestie bowiem związane z wymiarem podatku VAT nie mogły być przedmiotem analizy w niniejszym postępowaniu, a nadto w niniejszym postępowaniu celnym, ciężar wykazania wywozu towarów poza obszar celny UE spoczywał na zgłaszającym, a nie na organie celnym. Także przyczyny nieprawidłowego wygenerowania komunikatu [...] nie były przedmiotem niniejszego postępowania, ani też ewentualne nieprawidłowości postępowania funkcjonariuszy celnych z tym związane. Okoliczności te mogą mieć natomiast znaczenie w przypadku odrębnych postępowań wyjaśniających te kwestie. W tym postępowaniu, nie jest rzeczą ani Sądu, ani organów celnych dokonywanie weryfikacji motywów wystawienia tego rodzaju dokumentu, czy też żądanie uzasadnienia dla wystawienia komunikatu. W ocenie Sądu organy prawidłowo oceniły dokumenty przedstawione przez skarżącą spółkę w postaci faktury, paragonu fiskalnego, dowodu wpłaty KP, specyfikacji, dokumentu wywozowego, dokumentu potwierdzającego wygenerowanie komunikatu [...] Ocena przedstawionych przez stronę dowodów była rzetelna i zgodna z zasadami swobodnej oceny dowodów, a wyciągnięte wnioski należało uznać za trafnie i logicznie uzasadnione. Sąd w pełni podziela stanowisko organów, że przedstawione dowody potwierdzały jedynie zawarcie i realizację transakcji handlowej, jednak nie stanowiły wystarczającego potwierdzenia faktycznego wywozu towarów poza obszar celny UE. Sam fakt wystawienia faktury nie dokumentuje, że towar w rzeczywistości trafił do odbiorcy, bowiem faktura, nawet opłacona, może z różnych względów, po wystawieniu, zostać zmieniona w drodze noty korygującej lub nawet anulowana (por. wyrok NSA z dnia 9 maja 2017 r. o sygn. akt I GSK 973/15, orzeczenie dostępne w CBOSA). Mając na względzie wynikającą z art. 191 o.p. zasadę swobodnej oceny dowodów, organ w okolicznościach sprawy zasadnie przyjął, że pisma [...] służby celnej odzwierciedlają rzeczywisty stan faktyczny. Tym samym organy dysponowały wiarygodnym dowodem, że towar nie został fizycznie przedstawiony w [...] urzędzie wyprowadzenia. Pisma [...] służby celnej stanowią w rozumieniu art. 86 ust. 1 p.c. dowód w postępowaniu w sprawie celnej, jako dokumenty sporządzone przez organy celne państwa obcego, przyjęte przez krajowy organ celny, korzystające z domniemania prawdziwości i autentyczności. Chodzi o dokumenty przetworzone przez organ celny lub inny uprawniony podmiot państwa członkowskiego lub państwa trzeciego, zgodnie z zasadami i procedurami mającymi zastosowanie w danym państwie. Należy przy tym zauważyć, że o.p. nie ogranicza pojęcia dokumentów urzędowych do dokumentów krajowych. Mogą nim być również dokumenty sporządzone przez organy władzy publicznej innego państwa i honorowane przez władze krajowe RP na podstawie odrębnych przepisów. Należy zauważyć także, że obrót dokumentów pomiędzy polskim urzędem celnym, a [...] został uregulowany w Konwencjach: z dnia 20 maja 1987 r. o wspólnej procedurze tranzytowej (Dz.U.1998.46.290 dalej jako "Konwencja WPT") oraz z dnia 20 maja 1987 r. o upraszczaniu formalności w handlu towarami (Dz.U.1998.46.288 dalej "Konwencja SAD"), których [...] jest stroną. Zgodnie z art. 13 ust. 1 Konwencji WPT właściwe władze zainteresowanych krajów udzielają sobie wzajemnie wszelkich dostępnych informacji, które są niezbędne do kontroli prawidłowego stosowania konwencji. O ile jest to niezbędne, właściwe władze zainteresowanych krajów powiadamiają się wzajemnie o wszelkich ustaleniach, pismach, raportach, protokołach i informacjach, które dotyczą przewozów towarów w procedurze T1 lub T2, jak również o wszelkich nieprawidłowościach i naruszeniach przepisów, mających związek z tymi procedurami (art. 13 ust. 2 Konwencji WPT). Jednocześnie zgodnie z art. 16 ww. Konwencji właściwe władze krajów udzielają sobie wzajemnej pomocy przy sprawdzaniu autentyczności i prawidłowości dokumentów, jak również prawidłowego wypełniania formalności dokonywanych zgodnie z postanowieniami działów II i III niniejszego tytułu w celu potwierdzenia wspólnotowego statusu towarów. W myśl natomiast art. 2 Konwencji SAD formalności związane z obrotem towarowym pomiędzy umawiającymi się stronami wypełniane są z zastosowaniem jednolitego dokumentu, opartego na formularzach. W myśl art. 9 ust. 1 Konwencji SAD w celu zapewnienia płynnego obrotu towarowego między umawiającymi się stronami oraz ułatwienia wykrywania nieprawidłowości lub naruszeń przepisów władze celne tych krajów udzielają sobie wzajemnie na wniosek lub z własnej inicjatywy, wszelkich dostępnych informacji (włącznie z raportami i ustaleniami administracyjnymi), które mają znaczenie dla prawidłowej realizacji postanowień niniejszej konwencji. Należy zauważyć, że urząd celny polski nie zgłaszał przy tym problemów z obiegiem dokumentów elektronicznych z [...] urzędem celnym, w tym wątpliwości co do treści pism [...]. Reasumując Sąd stwierdził że na podstawie zebranego materiału dowodowego, za zasadne uznać należało stanowisko organów, że nie było dowodów, które pozwoliłyby na przyjęcie, że doszło do faktycznego wywozu towarów, objętych spornym zgłoszeniem poza Wspólnotowy Obszar Celny. W szczególności tzw. dokumenty alternatywne powinny w sposób niebudzący wątpliwości potwierdzać, że objęty konkretnym zgłoszeniem celnym wywozowym towar w tym samym stanie, co zadeklarowany w zgłoszeniu, opuścił Obszar Celny Wspólnoty. Należy podkreślić, że przy zaistnieniu - jak w niniejszej sprawie – uzasadnionych wątpliwości to rzeczą eksportera było wykazanie tych okoliczności. Tymczasem eksporter nie wykazał, że towary przeszły odprawę celną na [...] przejściu granicznym i zostały tam wprowadzone do legalnego obrotu gospodarczego, ani że faktycznie opuściły terytorium celne UE. Zgromadzony materiał dowodowy wskazuje jedynie, że podjęto działania zmierzające do wywozu towarów na [...], jednak nie przedstawiono żadnych dowodów na to, że wywóz rzeczywiście nastąpił. Sam natomiast fakt wygenerowania komunikatu potwierdzającego wywóz towarów nie pozbawił organów możliwości weryfikacji jego prawidłowości. Weryfikacja ta w ocenie Sądu została dokonana w oparciu o jednoznacznie i konkretne ustalenia właściwych organów celnych. Dodatkowo, wyjaśnienia złożone przez przedstawiciela skarżącej spółki – B. P., potwierdzają ustalenia organów celnych i nie dają podstaw do przyjęcia, że towar faktycznie dotarł do wskazanego miejsca przeznaczenia. W rozpoznawanej sprawie organy celne dokonały prawidłowej, zgodnie z zasadami wiedzy, doświadczenia, wszechstronnej oceny zebranych w toku postępowania dowodów. Ocena dokonanych ustaleń odpowiada prawu i nie narusza swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 191 o.p. Z tych względów, zdaniem Sądu zaskarżona decyzja odpowiada prawu, organy celne obu instancji wyjaśniły podstawy prawne wydanej decyzji, które pozwalały na unieważnienie zgłoszenia celnego. Należy podkreślić, że samo zgłoszenie celne, nawet gdy zostało potwierdzone wygenerowanym elektronicznie komunikatem [...], nie jest równoznaczne ze zwolnieniem towaru, w sytuacji niespełnienia podstawowego wymogu zwolnienia, którym jest wywóz towaru poza obszar UE. Nie przedstawiono natomiast dowodów alternatywnych, które w sposób jednoznaczny potwierdziłyby fakt wyjazdu przedmiotowego towaru na terytorium [...]. W tym stanie rzeczy organ celny był obowiązany unieważnić zgłoszenie celne, ponieważ spełnione zostały przesłanki określone w art. 248 ust. 2 rozporządzenia delegowanego 2015/2446. Mając na względzie powyższe Sąd oddalił skargę, na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI