III SA/Po 288/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję o uchyleniu czynności materialno-technicznej zameldowania, uznając, że fikcja meldunkowa nie może być podstawą do legalnego pobytu.
Skarga dotyczyła uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania K.J. i jej syna na pobyt stały. Organ I instancji orzekł o wymeldowaniu, uznając brak faktycznego zamieszkania. Wojewoda uchylił tę decyzję, wskazując na wadę proceduralną. Następnie organ I instancji uchylił czynność zameldowania, stwierdzając fikcję meldunkową. Skarżąca zarzucała stronniczość i naruszenie zasad współżycia społecznego. Sąd administracyjny oddalił skargę, podkreślając, że ewidencja ludności służy potwierdzaniu faktycznego miejsca pobytu, a nie rozstrzyganiu sporów cywilnoprawnych czy tytułów prawnych do lokalu.
Sprawa dotyczyła skargi K.J. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy o uchyleniu czynności materialno-technicznej zameldowania K.J. i jej syna na pobyt stały. Pierwotnie Wójt orzekł o wymeldowaniu, uznając, że K.J. nie przebywała pod wskazanym adresem. Wojewoda uchylił tę decyzję, wskazując na konieczność rozpatrzenia sprawy w kierunku uchylenia czynności zameldowania, gdyż nie było podstaw do wymeldowania. Następnie Wójt uchylił czynność zameldowania, stwierdzając fikcję meldunkową. K.J. zarzucała organom stronniczość, złą wolę oraz naruszenie zasad współżycia społecznego, wskazując na konflikt z sąsiadem i problemy spadkowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę. Sąd podkreślił, że przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych stanowią, iż zameldowanie na pobyt stały jest czynnością materialno-techniczną uwarunkowaną faktycznym przebywaniem w lokalu. W sytuacji, gdy ustalono, że K.J. nie przebywała w spornym lokalu w dacie zameldowania i nie przebywa tam nadal, czynność zameldowania była wadliwa i podlegała uchyleniu. Sąd zaznaczył, że organy ewidencyjne nie są uprawnione do badania tytułów prawnych do lokalu ani rozstrzygania sporów cywilnoprawnych czy kwestii związanych z zasadami współżycia społecznego, co potwierdził wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Zarzuty stronniczości organu I instancji nie znalazły potwierdzenia w materiale dowodowym.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, czynność materialno-techniczna zameldowania na pobyt stały może zostać uchylona, jeśli zostanie ustalone, że osoba nie przebywała faktycznie w lokalu w dacie zameldowania i nie przebywa tam nadal.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ewidencja ludności służy potwierdzaniu faktycznego miejsca pobytu, a zameldowanie jest czynnością materialno-techniczną uwarunkowaną faktycznym przebywaniem. Fikcja meldunkowa nie może być podstawą do legalnego pobytu, a organy ewidencyjne nie badają tytułów prawnych do lokalu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
u.e.l. art. 15 § 2
Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych
u.e.l. art. 47 § 2
Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych
Pomocnicze
u.e.l. art. 4 § 1
Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych
u.e.l. art. 6 § 1
Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych
u.e.l. art. 9 § 2b
Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Sąd uznał, że zasady współżycia społecznego nie mają znaczenia w niniejszej sprawie administracyjnej dotyczącej ewidencji ludności.
p.u.s.a. art. 1 § 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Fikcja meldunkowa nie może być podstawą do legalnego pobytu. Organy ewidencyjne nie badają tytułów prawnych do lokalu. Zameldowanie jest czynnością materialno-techniczną uwarunkowaną faktycznym przebywaniem.
Odrzucone argumenty
Zarzut stronniczości organu I instancji. Naruszenie zasad współżycia społecznego. Pozbawienie możliwości zamieszkania w lokalu z powodu konfliktu z sąsiadem.
Godne uwagi sformułowania
zameldowanie na pobyt stały jest czynnością materialno – techniczną, uwarunkowaną wystąpieniem przesłanki faktycznego przebywania w danym lokalu osoby zgłaszającej zameldowanie organy ewidencyjne nie są uprawnione do badania tytułów prawnych do zamieszkiwania w określonym miejscu sprawy administracyjne prowadzone w przedmiocie ewidencji ludności mają na celu wyłącznie potwierdzanie faktycznego miejsca pobytu stałego lub czasowego, a nie zamiarów i intencji osób zainteresowanych przebywaniem w określonym miejscu
Skład orzekający
Maria Lorych-Olszanowska
przewodniczący sprawozdawca
Walentyna Długaszewska
członek
Małgorzata Bejgerowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że fikcja meldunkowa nie chroni przed uchyleniem czynności zameldowania oraz że organy ewidencyjne nie rozstrzygają sporów cywilnoprawnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ewidencją ludności i faktycznym zamieszkaniem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy rutynowej kwestii administracyjnej związanej z ewidencją ludności, choć zawiera elementy konfliktu sąsiedzkiego i problemów mieszkaniowych.
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Po 288/05 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2006-09-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-04-21 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Małgorzata Bejgerowska. Maria Lorych-Olszanowska /przewodniczący sprawozdawca/ Walentyna Długaszewska Symbol z opisem 6050 Obowiązek meldunkowy Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska (spr) Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska As.sąd. Małgorzata Bejgerowska Protokolant: ref. staż. Marek Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi K.J. na decyzję Wojewody z dnia [...] lutego 2005r. nr [...] w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania oddala skargę /-/M. Bejgerowska /-/M. Lorych – Olszanowska /-/W. Długaszewska Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] października 2004 roku, nr [...] Wójt Gminy Ł., po rozpoznaniu wniosku P.S., orzekł – na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. Nr 87 z 2001r., poz. 960 ze zmian.) – o wymeldowaniu K. i K. J. z miejsca pobytu stałego z L. [...]/[...], gmina Ł. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podniósł, iż K.J. wraz z dzieckiem nie przybywa i nigdy nie przebywała pod powyższym adresem zameldowania, co zostało potwierdzone przez obydwie zainteresowane strony podczas wizji lokalnej w dniu [...] października 2004 roku na terenie posesji nr [...]/[...] w L. Dnia [...] października 2004 roku K.J. złożyła odwołanie w którym wskazała, że została pozbawiona możliwości objęcia mieszkania w L. nr [...]/[...] gm. Ł. i zaznaczyła, że powodem nie zamieszkania w spornym mieszkaniu było wyjątkowo agresywne zachowanie sąsiada P.S., który uniemożliwiał przebywanie na terenie posesji i zagrażał bezpieczeństwu jej małoletniego syna. Decyzją z dnia [...] grudnia 2004 roku, nr [...] Wojewoda uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że podjęcie decyzji o wymeldowaniu osoby jest uzależnione od spełnienia przesłanki opuszczenia lokalu. Ponieważ w niniejszej sprawie nie została spełniona wymieniona przesłanka konieczna do dokonania wymeldowania (faktyczne opuszczenie lokalu) ze względu na fakt, że zainteresowana nie mogła opuścić lokalu, w którym nie zamieszkała, zatem rozpatrywanie czynności zameldowania zainteresowanej stanowi wadę, która uzasadnia uchylenie wcześniej wydanej decyzji i ponowne rozpatrzenie sprawy w kierunku uchylenia czynności materialno – technicznej zameldowania. W konsekwencji Wójt Gminy pouczył strony o prowadzeniu postępowania w opisanym kierunku i uzupełnił postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie (protokół przesłuchania K.J. z dnia [...] grudnia 2004 roku; protokół przesłuchania P.S. z dnia [...] grudnia 2004 roku), a następnie decyzją z dnia [...] stycznia 2005 roku, Nr [...] wydaną na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. Nr 87 z 2001r., poz. 960 ze zmian.) orzekł o uchyleniu czynności materialno – technicznej polegającej na zarejestrowaniu w dniu [...] lipca 1998 roku faktu zameldowania K.J. wraz z synem K. na pobyt stały w lokalu w L. nr [...] mieszkania [...], gmina Ł. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że ze wszystkich zebranych dowodów wynika, iż K.J. i jej syn nie mieszkali i nie mieszkają pod adresem stałego zameldowania, co świadczy o tym, że czynność polegająca na zameldowaniu K.J. na pobyt stały w lokalu nr [...]/[...] w L. została dokonana wadliwie i w związku z tym podlega uchyleniu. W odwołaniu z dnia [...] lutego 2005 roku K.J. zarzuciła organowi I instancji stronniczość oraz złą wolę w toku prowadzonego postępowania. Decyzją z dnia [...] lutego 2005 roku, nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji wskazując w uzasadnieniu, że argumenty podnoszone w odwołaniu nie mogą mieć wpływu na odmienną ocenę stanu faktycznego, w sytuacji gdy zainteresowana nie przebywała w sposób stały w przedmiotowym lokalu w dacie zameldowania tworząc fikcję meldunkową, co zostało potwierdzone w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego. Jednocześnie zaznaczył, że zarzut stronniczości organu I instancji nie znalazł potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym, gdyż obie strony były przesłuchane na okoliczności prowadzonej sprawy, a ich zeznania zostały wzięte pod uwagę przy wydawaniu decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu K.J. powtórzyła zarzuty podniesione w odwołaniu (pozbawienie możliwości zamieszkania na posesji w L. nr [...]/[...] oraz stronniczość organu I i II instancji), a ponadto wskazała, że zaskarżona decyzja nie uwzględnia jej sytuacji życiowej oraz narusza zasady współżycia społecznego określone w art. 5 kodeksu cywilnego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w uzasadnieniu swojej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Dokonana przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego postanowienia prowadzi do wniosku, że skarga jest niezasadna. Materialnoprawną podstawę zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. Nr 87 z 2001r., poz. 960 ze zm.). Zgodnie z art. 4 pkt 1 cytowanej ustawy obowiązek meldunkowy polega na zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego. W myśl art. 6 ust.1 "Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania". Zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu (art. 9 ust. 2b cytowanej ustawy). Zameldowanie na pobyt stały jest czynnością materialno – techniczną, uwarunkowaną wystąpieniem przesłanki faktycznego przebywania w danym lokalu osoby zgłaszającej zameldowanie. Wskazany jako podstawa decyzji art. 47 cytowanej ustawy, stanowi, że organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym, przy czym jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy. Wskazana konstrukcja prawna oznacza, że organ administracji, który posiada wątpliwości, czy spełnione zostały przesłanki zameldowania lub przesłanki wymeldowania, powinien rozstrzygnąć te wątpliwości i skorygować błędne dane wydając właściwą decyzję administracyjną. Taka sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie, gdzie po dokonaniu czynności materialno – technicznej zameldowania zaistniały wątpliwości co do prawidłowości danych zgłoszonych na formularzu meldunkowym, to jest zameldowania K.J. wraz z synem w lokalu nr [...]/[...] w L. Spowodowało to też zmianę czynności podjętych przez organ meldunkowy rozpatrujący wcześniej wniosek o wymeldowanie K J. i doprowadziło po stosownym pouczeniu uczestników postępowania do zmiany wniosku na wniosek o uchylenie czynności materialno – technicznej zameldowania. Niesporne są poczynione w sprawie ustalenia, że K.J. nie przebywała w sposób stały w spornym lokalu w dacie zameldowania i nie przebywa w nim nadal tworząc tym samym fikcję meldunkową (zeznania stron, ustalenia Policji, oświadczenia zainteresowanych stron złożone podczas przeprowadzanej wizji lokalnej). W tej sytuacji organ I instancji trafnie wydał decyzję o uchyleniu czynności materialno – technicznej zameldowania K.J. wraz z synem K., gdyż sprawy administracyjne prowadzone w przedmiocie ewidencji ludności mają na celu wyłącznie potwierdzanie faktycznego miejsca pobytu stałego lub czasowego, a nie zamiarów i intencji osób zainteresowanych przebywaniem w określonym miejscu. Należy przy tym zaznaczyć, że charakter stałego miejsca pobytu posiada takie miejsce, które stanowi wyłączne centrum życiowe danej osoby, w którym koncentrują się jej codzienne sprawy, a więc gdzie dana osoba przebywa, wypoczywa, prowadzi gospodarstwo domowe. Takim miejscem dla K.J. nigdy nie było mieszkanie położone w L., również dlatego że jak wynika z niespornych twierdzeń stron jego stan techniczny i brak możliwości ogrzewania mieszkania uniemożliwiał zamieszkanie w nim. Zarzut stronniczości organu I instancji nie znajduje uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym, gdyż obie strony zostały przesłuchane na okoliczności sprawy, co zostało zaprotokółowane podczas wizji lokalnej w dniu [...] października 2004 roku (k. 17 -18 akt administracyjnych) oraz podczas składania zeznań w Urzędzie Gminy w Ł. w dniach [...] i [...] grudnia 2004 roku (k. 30 – 31 akt administracyjnych). Ponadto należy zaznaczyć, że wezwanie skarżącej przez organ do dostarczenia dowodów świadczących o tym, że P.S. stwarzał zagrożenie dla najbliższej rodziny, miało na celu wyjaśnienie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i z tego względu nie można przypisać organowi I instancji złej woli, ani stronniczości. Niewątpliwie K.J. podnosiła w trakcie postępowania, że przyczyną jej nie zamieszkiwania w spornym lokalu był konflikt rodzinny, jednakże skarżąca nie podjęła faktycznie jakichkolwiek prawem przewidzianych środków zmierzających do umożliwienia jej zamieszkania w lokalu, w którym została zameldowana. Należy również podkreślić, że zakres postępowania prowadzonego przez organy administracji w przedmiocie ewidencji ludności ma na celu wyłącznie potwierdzanie faktycznego miejsca pobytu ludności. Kompetencje organów administracji nie rozciągają się natomiast na problematykę ustalania uprawnień o charakterze cywilnym lub wynikających ze stosunku cywilnoprawnego, jeżeli jest on sporny (por. uchwała SN z dnia 11.02.1993 r., III AZP 28/92, OSNC 1993/7-8/117). Takie stanowisko znalazło również potwierdzenie w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r. ( sygn. akt K 20/01 ), który wskazał, że organy ewidencyjne nie są uprawnione do badania tytułów prawnych do zamieszkiwania w określonym miejscu. Z tego powodu podnoszone przez skarżącą w toku postępowania kwestie dotyczące problemów spadkowych związanych z przedmiotowym lokalem oraz uwzględnieniem zasad współżycia społecznego określonych w kodeksie cywilnym nie miały znaczenia w niniejszej sprawie administracyjnej. Wobec tego, że zaskarżona decyzja wydana została bez naruszenia prawa brak jest podstaw do uwzględnienia skargi K.J. Z tych względów skarga podlega oddaleniu z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zmian.). /-/M. Bejgerowska /-/M. Lorych – Olszanowska /-/W. Długaszewska
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI