III SA/Po 259/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Prokuratora Rejonowego w Turku na uchwałę Rady Gminy Przykona z dnia 12 grudnia 2018 r. w sprawie sposobu ustalenia należności z tytułu zwrotu kosztów podróży służbowych radnych. Prokurator zarzucił uchwale istotne naruszenie prawa, w szczególności przepisów dotyczących obowiązku publikacji aktów prawa miejscowego, co skutkowało brakiem jej mocy obowiązującej. Sąd administracyjny, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, zgodził się ze stanowiskiem prokuratora. Stwierdzono, że uchwała ta, podjęta na podstawie art. 25 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym, stanowi akt prawa miejscowego, który zgodnie z przepisami Konstytucji RP, ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych, musi zostać opublikowana w wojewódzkim dzienniku urzędowym, aby mogła wejść w życie i wiązać adresatów. Brak takiej publikacji został uznany za istotne naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności uchwały w całości. Sąd podkreślił, że nawet późniejsze uchylenie zaskarżonej uchwały przez radę gminy nie wpływa na obowiązek sądu do wydania wyroku, jeśli uchwała mogła być stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego jej uchylenie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNaruszenie procedury publikacji aktów prawa miejscowego przez organy samorządowe, konsekwencje braku publikacji, kwalifikacja uchwał dotyczących kosztów radnych jako aktów prawa miejscowego.
Dotyczy głównie uchwał organów samorządowych, które powinny być publikowane w dzienniku urzędowym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy uchwała rady gminy w sprawie ustalenia należności z tytułu zwrotu kosztów podróży służbowych radnych, podjęta na podstawie art. 25 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym, stanowi akt prawa miejscowego podlegający obowiązkowi publikacji w wojewódzkim dzienniku urzędowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uchwała taka stanowi akt prawa miejscowego i podlega obowiązkowi publikacji.
Uzasadnienie
Uchwała zawiera normy abstrakcyjne i generalne, określające zasady nabywania prawa do powtarzalnego świadczenia dla określonego kręgu adresatów (radnych), co kwalifikuje ją jako akt prawa miejscowego. Brak publikacji jest istotnym naruszeniem prawa.
Czy brak publikacji aktu prawa miejscowego w wojewódzkim dzienniku urzędowym stanowi istotne naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności uchwały w całości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak publikacji jest istotnym naruszeniem prawa, skutkującym stwierdzeniem nieważności uchwały w całości.
Uzasadnienie
Publikacja jest warunkiem wejścia w życie aktu prawa miejscowego. Niespełnienie tego wymogu oznacza, że akt nie wiąże adresatów i nie wywołuje skutków prawnych, co uzasadnia stwierdzenie jego nieważności w całości.
Czy późniejsze uchylenie zaskarżonej uchwały przez organ gminy czyni zbędnym wydanie przez sąd administracyjny wyroku stwierdzającego jej nieważność?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, późniejsze uchylenie uchwały nie czyni zbędnym wydania wyroku, jeśli uchwała mogła być stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego jej uchylenie.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny sprawuje kontrolę legalności, a uchylenie uchwały nie usuwa skutków prawnych, które mogły powstać w okresie jej obowiązywania.
Przepisy (18)
Główne
u.s.g. art. 25 § 4
Ustawa o samorządzie gminnym
Podstawa do ustalenia przez radę gminy zasad zwrotu kosztów podróży służbowych radnym.
u.s.g. art. 40 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Gmina ma prawo stanowienia aktów prawa miejscowego.
u.s.g. art. 41 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Akty prawa miejscowego ustanawia rada gminy w formie uchwały.
u.s.g. art. 42
Ustawa o samorządzie gminnym
Zasady i tryb ogłaszania aktów prawa miejscowego określa ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych.
u.o.a.n. art. 2 § 1
Ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych
Ogłoszenie aktu normatywnego w dzienniku urzędowym jest obowiązkowe.
u.o.a.n. art. 13 § 2
Ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych
Akty prawa miejscowego organów gminy ogłasza się w wojewódzkim dzienniku urzędowym.
u.o.a.n. art. 4 § 1
Ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych
Akty normatywne wchodzą w życie po upływie czternastu dni od dnia ogłoszenia, chyba że akt określi dłuższy termin.
Konstytucja RP art. 88 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Warunkiem wejścia w życie ustaw, rozporządzeń i aktów prawa miejscowego jest ich ogłoszenie.
Konstytucja RP art. 88 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasady i tryb ogłaszania aktów normatywnych określa ustawa.
Konstytucja RP art. 87 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Akty prawa miejscowego są źródłami powszechnie obowiązującego prawa.
p.p.s.a. art. 147 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza nieważność uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa.
u.s.g. art. 91 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne.
Pomocnicze
u.s.g. art. 18 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Wskazany jako błędna podstawa prawna uchwały.
p.p.s.a. art. 119 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi
Podstawa do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 161 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi
Podstawa do umorzenia postępowania w przypadku jego bezprzedmiotowości.
u.s.g. art. 94 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Nie stwierdza się nieważności uchwały organu gminy po upływie jednego roku, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia lub uchwała jest aktem prawa miejscowego.
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji art. 2 § 2
Dotyczy sposobu ustalania należności z tytułu kosztów podróży służbowych radnych.
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji art. 5 § 3
Dotyczy sposobu ustalania należności z tytułu kosztów podróży służbowych radnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchwała Rady Gminy Przykona w sprawie zwrotu kosztów podróży służbowych radnych jest aktem prawa miejscowego. • Akt prawa miejscowego podlega obowiązkowi publikacji w wojewódzkim dzienniku urzędowym. • Brak publikacji uchwały stanowi istotne naruszenie prawa. • Istotne naruszenie prawa skutkuje stwierdzeniem nieważności uchwały w całości.
Odrzucone argumenty
Wójt Gminy wniósł o umorzenie postępowania z uwagi na uchylenie zaskarżonej uchwały i podjęcie nowej. • Uchwała nie była kwestionowana przez żaden podmiot przed złożeniem skargi.
Godne uwagi sformułowania
uchwała w sprawie sposobu ustalenia należności z tytułu zwrotu kosztów podróży służbowych radnych • istotne naruszenie prawa • niezasadne zaniechanie opublikowania tej uchwały, stanowiącej akt prawa miejscowego w wojewódzkim dzienniku urzędowym • nie wiąże ona adresatów wskazanych w niej norm prawnych i nie wywołuje skutku prawnego • akt prawa miejscowego • obowiązywanie w czasie stanowi szczególną właściwość normy prawnej, przypisaną jej na podstawie danego kryterium, którym jest jej należyte ogłoszenie warunkujące w ogóle zaistnienie normy w porządku prawnym • Akt normatywny, który nie został opublikowany (ogłoszony) zgodnie z obowiązującą procedurą i we właściwym trybie nie może wiązać adresatów utworzonych w nim norm prawnych i nie odnosi skutku prawnego.
Skład orzekający
Józef Maleszewski
przewodniczący sprawozdawca
Tomasz Grossmann
członek
Sebastian Michalski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenie procedury publikacji aktów prawa miejscowego przez organy samorządowe, konsekwencje braku publikacji, kwalifikacja uchwał dotyczących kosztów radnych jako aktów prawa miejscowego."
Ograniczenia: Dotyczy głównie uchwał organów samorządowych, które powinny być publikowane w dzienniku urzędowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii publikacji aktów prawnych, która ma bezpośredni wpływ na ich moc obowiązującą i jest kluczowa dla obywateli. Pokazuje, jak formalne wymogi mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności uchwały.
“Uchwała Rady Gminy nieważna z powodu braku publikacji – kluczowa lekcja dla samorządów.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.