III SA/Po 25/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2021-05-27
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
ubezpieczenia społeczneskładkipostępowanie egzekucyjneprzedawnieniezawieszenie biegu terminutytuł wykonawczyZUSFGPSFGŚPWSA Poznań

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę E. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego zaległych składek na ubezpieczenie społeczne, uznając, że należności te nie uległy przedawnieniu.

Skarga dotyczyła odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie zaległych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i FGPS. Skarżąca E. K. argumentowała, że należności uległy przedawnieniu, kwestionując skuteczność czynności egzekucyjnych i sposób liczenia biegu terminu przedawnienia. Sąd uznał, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte w 2008 roku, co zawiesiło bieg terminu przedawnienia na 10 lat, a podjęte w międzyczasie czynności egzekucyjne, mimo długich przerw, były wystarczające do utrzymania zawieszenia. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę E. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne dotyczyło zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od lipca 2004 r. do października 2004 r. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące przedawnienia należności, kwestionując sposób liczenia biegu terminu przedawnienia oraz skuteczność podjętych czynności egzekucyjnych. Sąd analizując przepisy dotyczące przedawnienia składek, w tym 10-letni termin dla należności, dla których bieg rozpoczął się przed 1 stycznia 2012 r., oraz art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, stwierdził, że bieg terminu przedawnienia został zawieszony od dnia doręczenia tytułów wykonawczych w 2008 r. do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Sąd uznał, że podjęte w latach 2008, 2018 i 2020 czynności egzekucyjne, mimo przerw, były wystarczające do utrzymania zawieszenia biegu terminu przedawnienia, a zarzuty o pozorności postępowania były bezpodstawne. Sąd odniósł się również do kwestii zabezpieczenia należności zastawem skarbowym, wskazując, że nie wyłącza to możliwości egzekucji. W konsekwencji, uznając, że należności nie uległy przedawnieniu, a zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, należności te przedawniają się po 10 latach, a bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności egzekucyjnej, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Podjęte w latach 2008, 2018 i 2020 czynności egzekucyjne, mimo przerw, były wystarczające do utrzymania zawieszenia biegu terminu przedawnienia.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na przepisach ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w tym na 10-letnim terminie przedawnienia dla należności, dla których bieg rozpoczął się przed 1 stycznia 2012 r., oraz na przepisie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia od dnia pierwszej czynności egzekucyjnej do dnia zakończenia postępowania. Podkreślono, że przepisy nie zobowiązują organu do dokonywania czynności egzekucyjnych w określonych odstępach czasu, a podjęte czynności, nawet z przerwami, skutecznie zawieszają bieg terminu przedawnienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.e.a. art. 59 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu.

u.s.u.s. art. 24 § ust. 4

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne (w poprzednim brzmieniu).

u.s.u.s. art. 24 § ust. 5

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Nie ulegają przedawnieniu należności z tytułu składek zabezpieczonych zastawem.

u.s.u.s. art. 24 § ust. 5b

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.

Pomocnicze

p.e.a. art. 27 § § 1 pkt 12

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

nowela p.e.a. z 11 września 2019 r. art. 13 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw

K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 144

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców art. 27

Przedawnienie należności z tytułu składek, dla których bieg przedawnienia rozpoczął się przed 1 stycznia 2012 r., następuje po upływie 10 lat, chyba że 5-letni okres przedawnienia liczony od 1 stycznia 2012 r. nastąpiłby wcześniej.

u.s.u.s. art. 32

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Do składek na ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Należności z tytułu składek nie uległy przedawnieniu, ponieważ bieg terminu przedawnienia został zawieszony od momentu wszczęcia postępowania egzekucyjnego w 2008 r. do dnia jego zakończenia, a podjęte czynności egzekucyjne, mimo przerw, były wystarczające do utrzymania tego zawieszenia. Należności zabezpieczone zastawem skarbowym nie podlegają przedawnieniu.

Odrzucone argumenty

Należności z tytułu składek uległy przedawnieniu z uwagi na brak skutecznych czynności egzekucyjnych przez okres dłuższy niż 10 lat od dnia wymagalności. Doręczenie zawiadomień o zajęciu zobowiązanej zamiast jej pełnomocnikowi było wadliwe. Przepis art. 24 ust. 5 u.s.u.s. dotyczący braku przedawnienia należności zabezpieczonych zastawem jest niezgodny z Konstytucją.

Godne uwagi sformułowania

Żaden przepis nie zobowiązuje bowiem organu egzekucyjnego do dokonywania czynności egzekucyjnych w jakichś określonych odstępach czasu. Tak prowadzone postępowanie egzekucyjne nie skutkuje przedawnieniem należności, jako że bieg terminu przedawnienia został zawieszony w dniu doręczenia skarżącej odpisów tytułów wykonawczych i zgodnie z art. 24 ust. 5b u.s.u.s. pozostaje zawieszony nadal - do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.

Skład orzekający

Marzenna Kosewska

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Górecka

sędzia

Walentyna Długaszewska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia składek na ubezpieczenia społeczne, zawieszenia biegu terminu przedawnienia w postępowaniu egzekucyjnym oraz skutków zabezpieczenia należności zastawem."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy bieg terminu przedawnienia rozpoczął się przed 1 stycznia 2012 r. i postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte przed upływem 10 lat od wymagalności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia składek ZUS, które jest częstym problemem dla przedsiębiorców. Choć rozstrzygnięcie jest zgodne z utrwalonym orzecznictwem, szczegółowe omówienie mechanizmu zawieszenia biegu terminu przedawnienia i jego konsekwencji jest wartościowe.

Czy zaległe składki ZUS mogą się przedawnić po 10 latach, nawet jeśli egzekucja trwa? Sąd wyjaśnia.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

III SA/Po 25/21 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2021-05-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Małgorzata Górecka
Marzenna Kosewska /przewodniczący sprawozdawca/
Walentyna Długaszewska
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I GSK 1144/21 - Wyrok NSA z 2025-02-05
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1427
art. 59 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Dz.U. 2019 poz 300
art. 24 ust. 4, ust. 5 i ust. 5b, art. 27 par. 1 pkt 12, art. 31 i art. 32
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
Sentencja
Dnia 27 maja 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Górecka WSA Walentyna Długaszewska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 maja 2021 roku sprawy ze skargi E. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] października 2020r. nr [...] w przedmiocie odmowa umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Z. U. S. I Oddziału w P. z [...] czerwca 2020 r. o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec E. K. na podstawie tytułów wykonawczych z [...] lipca 2008 r. nr [...], [...], [...], [...] i [...], obejmujących zaległości z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne za okres od lipca 2004 r. do września 2004 r., ubezpieczenie zdrowotne za październik 2004 r. oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za październik 2004 r.
Jako podstawę prawną zaskarżonego postanowienia powołano:
- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), dalej: "K.p.a.",
- art. 18 i art. 59 § 1 pkt 2, § 3 i § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm.), dalej: "p.e.a.",
- art. 13 ust. 1 ustawy z 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 2070 ze zm.), dalej: "nowela p.e.a. z 11 września 2019 r.".
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, co następuje.
Odpisy przedmiotowych tytułów wykonawczych doręczono zobowiązanej [...] lipca 2008 r.
Zawiadomieniami z [...] października 2018 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia:
- wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w R. S.A.,
- świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej w Z. U. S. I. Oddział w P..
Zawiadomienia o tych zajęciach doręczono stronie [...] października 2018 r.
Pismem z [...] października 2018 r. strona wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego, gdyż:
1. pismem z [...] października 2017 r. zgłosił się do sprawy pełnomocnik, a mimo to zawiadomienia o zajęciu doręczono zobowiązanej;
2. w piśmie z [...] października 2017 r. wniosła o:
a) przesłanie kartoteki płatnika z dokonanymi przypisami i zaksięgowanymi wpłatami za okres od [...] stycznia 2002 r.,
b) przedstawienie okoliczności faktycznych świadczących o przerwaniu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia;
3. przez ostatnie lata otrzymywała zasiłki chorobowe i wynagrodzenie za pracę, ale mimo tego nie prowadzono egzekucji.
Mając na uwadze nowelę p.e.a. z 11 września 2019 r. do postępowań wszczętych na podstawie p.e.a. i nie zakończonych przed 30 lipca 2020 r. stosuje się przepisy dotychczasowe.
Umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje wtedy, gdy w jego toku zaistnieją przeszkody o charakterze trwałym powodujące, że dalsze prowadzenie postępowania jest niemożliwe lub niecelowe.
Przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego określono w art. 59 § 1 i § 2 p.e.a. Stosownie do art. 59 § 1 pkt 2 p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał.
Ponadto w myśl art. 59 § 2 p.e.a. postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.
Nie wystąpiła przesłanka z art. 59 § 1 pkt 2 p.e.a. uzasadniająca umorzenie postępowania egzekucyjnego wobec strony na podstawie przedmiotowych tytułów wykonawczych z [...] lipca 2008 r.
Obowiązek opłacania składek przez stronę powstał [...] lutego 2001 r., a ustał [...] stycznia 2017 r. (od rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej do zaprzestania jej wykonywania).
5-letni okres przedawnienia należności z tytułu składek określony w art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 300), dalej: "u.s.u.s.", stosuje się do należności za okres od stycznia 2012 r.
W myśl jednak art. 27 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. z 2011 r. nr 232, poz. 1378) przedawnienie należności z tytułu składek, dla których bieg przedawnienia rozpoczął się przed [...] stycznia 2012 r., następuje po upływie 10 lat, chyba że 5-letni okres przedawnienia liczony od [...] stycznia 2012 r. nastąpiłby wcześniej.
W obecnym stanie prawnym w myśl art. 24 ust. 4 u.s.u.s. należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne.
Do składek objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczyni stosuje się 10-letni okres przedawnienia.
Przepis art. 24 ust. 5b u.s.u.s. stanowi, że bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. W związku z wszczęciem [...] lipca 2008 r. postępowania egzekucyjnego bieg terminu przedawnienia wyżej wskazanych należności w myśl art. 24 ust. 5b u.s.u.s. uległ zatem od tego dnia zawieszeniu. Powyższe należności na dzień doręczenia tych tytułów wykonawczych nie uległy przedawnieniu, gdyż nie upłynęło 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Postępowanie jest nadal zawieszone, stąd należności nadal nie uległy przedawnieniu.
Ponadto, zgodnie z art. 24 ust. 5 u.s.u.s., nie ulegają przedawnieniu należności z tytułu składek zabezpieczone zastawem, jednakże po upływie terminu przedawnienia należności te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu zastawu do wysokości zaległych składek i odsetek za zwłokę liczonych do dnia przedawnienia.
Urząd Skarbowy P. - W. [...] lutego 2009 r. ustanowił zastaw skarbowy w wysokości [...] zł na wskazanym w decyzji samochodzie osobowym na zabezpieczenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres od lutego 2002 r. do września 2008 r., na ubezpieczenie zdrowotne za okres od września 2004 r. do września 2008 r. oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od sierpnia 2004 r. do września 2008 r.
Z. U. S. I. Oddział w P. nie wniósł o przeprowadzenie egzekucji z powyższej ruchomości, stąd egzekucja z przedmiotowego pojazdu nie została dotychczas przeprowadzona.
Przepisy dotyczące przedawnienia należności nie prowadzą do bezterminowego zawieszenia biegu terminu przedawnienia.
Bieg terminu przedawnienia składek uległ zawieszeniu od dnia doręczenia stronie tytułów wykonawczych (26 lipca 2008 r.) do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego, natomiast w przypadku jeżeli postępowanie egzekucyjne zostałoby umorzone, np. z uwagi na bezskuteczność egzekucji (co nie oznacza umorzenia należności z tytułu składek), po uprawomocnieniu się postanowienia bieg terminu przedawnienia ponownie zacząłby obowiązywać do czasu osiągnięcia 10 lat, wyłączając okres zawieszenia biegu terminu przedawnienia.
W przypadku braku uregulowania należności objętych tytułami wykonawczymi w okresie 10 lat od dnia ich wymagalności z doliczeniem okresu zawieszenia biegu terminu przedawnienia, składki i należne odsetki nadal będzie można egzekwować, ale tylko z przedmiotu zastawu.
Należności z tytułu składek nie uległy przedawnieniu, stąd obecnie prowadzona jest egzekucja z rachunku bankowego strony (art. 19 § 4 p.e.a.).
Postępowanie nie jest pozorne, gdyż dotychczas w toku prowadzonej egzekucji administracyjnej organ egzekucyjny na podstawie:
1. wszystkich wspomnianych wyżej tytułów wykonawczych zawiadomieniami z [...] lipca 2008 r. dokonał zajęcia rachunku bankowego strony w B. S. A. (dłużnik zajętej wierzytelności poinformował o braku środków na rachunku bankowym i zbiegu egzekucji),
2. tytułów wykonawczych nr [...], [...], [...] zawiadomieniami z [...] października 2018 r. dłużnik zajętej wierzytelności dokonał zajęcia zasiłku z ubezpieczenia społecznego należnego stronie i poinformował, że nie otrzymuje ona świadczenia zasiłkowego z ubezpieczenia społecznego;
3. tytułów wykonawczych o nr [...], [...] zawiadomieniami o zajęciu z [...] października 2018 r. dokonał zajęcia rachunku bankowego strony w R. S. A. (dłużnik zajętej wierzytelności poinformował o przyjęciu do realizacji zajęć).
W nawiązaniu do wielokrotnie wypłacanego stronie wynagrodzenia w ostatnich latach, z których nie dokonano żadnych potrąceń, co mogło świadczyć o braku zaległości, wskazano, że dokonanie potrącenia ze świadczenia należnego stronie może nastąpić tylko w przypadku zajęcia przez organ egzekucyjny. Organ egzekucyjny podjął próbę dokonania zajęcia świadczenia z ubezpieczenia społecznego strony zawiadomieniami z [...] października 2018 r., jednakże dłużnik zajętej wierzytelności poinformował, że zobowiązana nie otrzymuje świadczenia zasiłkowego z ubezpieczenia społecznego. W związku z niezastosowaniem środka egzekucyjnego w postaci zajęcia świadczenia z ubezpieczenia społecznego ZUS wypłacał stronie należne jej świadczenie w pełnej wysokości, co nie oznaczało braku zaległości z tytułu nieopłaconych składek.
Należności objęte wszystkimi wyżej wskazanymi tytułami wykonawczymi istnieją i są wymagalne, a podjęte w sprawie ustalenia nie dają podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Umorzenie postępowania egzekucyjnego wymaga spełnienia enumeratywnie wymienionych w art. 59 p.e.a. przesłanek, a taka sytuacja nie ma miejsca, gdyż nie wystąpiła przesłanka wygaśnięcia obowiązku wskutek jego przedawnienia, stanowiąca podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 p.e.a.
Z akt administracyjnych wynika, że:
1. strona [...] października 2020 r. wniosła o przesłanie jej wygenerowanych deklaracji DRA płatnika od [...] stycznia 2020 r., kopii dowodów zapłaty składek oraz sposobu rozksięgowania danych wpłat na poszczególne należności główne i odsetki, natomiast przy piśmie z [...] lipca 2020 r. przesłano stronie płytę CD ze skanami całości akt sprawy;
2. pismem z [...] października 2017 r., w związku z otrzymanym pismem z [...] października 2017 r., zgłosił się do udziału w sprawie pełnomocnik strony, natomiast z informacji zawartej w aktach administracyjnych wynika, że pismo z [...] października 2017 r. dotyczyło wszczęcia postępowania związanego z zabezpieczeniem należności na nieruchomości strony, które umorzono po uzyskaniu informacji o braku posiadania nieruchomości przez stronę.
W skardze na decyzję organu odwoławczego strona zarzuciła naruszenie:
1. art. 7, art. 77 § 1 K.p.a. przez błędne ustalenia faktyczne polegające na przyjęciu przez organy, że upomnienia wystawione przed tytułami wykonawczymi skutecznie doręczono skarżącej i błędną wykładnię art. 24 ust. 5 u.s.u.s. w zw. z art. 24 ust. 5b u.s.u.s. i art. 1a pkt 2 p.e.a;
2. art. 24 ust. 5b u.s.u.s. przez błędną jego wykładnię i uznanie, że czynnością zmierzającą do wyegzekwowania należności z tytułu składek, skutkującą zawieszeniem terminu przedawnienia, jest doręczenie upomnienia, mimo że przyjęcie takiej argumentacji doprowadziłoby do sytuacji, w której organ wystawiałby upomnienie zaraz po upływie terminu płatności składki, a następnie mógłby nie dokonywać żadnej czynności egzekucyjnej, co tworzyłoby sytuację niepewności prawnej zobowiązanego, umożliwiając prowadzenie egzekucji bez ograniczeń czasowych, naruszając zasadę pewności prawa i bezpieczeństwa prawnego, w tym zasadę zaufania do państwa i prawa, którą należy wywodzić z zawartej w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), dalej: "Konstytucja", zasady demokratycznego państwa prawnego;
3. naruszenie art. 24 ust. 5b u.s.u.s. przez błędną jego wykładnię i uznanie, że wystarczającą czynnością skutkującą zawieszeniem biegu terminu przedawnienia jest jednorazowe zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci zajęcia [...] lipca 2008 r. rachunku bankowego strony w B. S. A., podczas gdy organ przez kolejne 10 lat nie próbował zastosować jakiegokolwiek środka egzekucyjnego skierowanego do majątku skarżącej, która w tym okresie prowadziła rentowną działalność gospodarczą, posiadała znaczne środki na rachunkach bankowych, nieruchomości i ruchomości, co powinno doprowadzić do stwierdzenia, że prowadzone postępowanie egzekucyjne po [...] lipca 2008 r. było pozorne, stąd nie został zawieszony bieg terminu przedawnienia zobowiązań składkowych i uległy one przedawnieniu;
4. art. 24 ust. 5b u.s.u.s. w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 p.e.a. przez błędną wykładnię i przyjęcie, że pozornie prowadzone postępowanie egzekucyjne bez zastosowania jakiegokolwiek środka egzekucyjnego w latach [...] powoduje zawieszenie okresu przedawnienia do czasu formalnego zakończenia postępowania egzekucyjnego, podczas gdy organ rentowy zobowiązany był z urzędu do stwierdzenia bezskuteczności egzekucji, a tym samym do zakończenia postępowania egzekucyjnego wiele lat temu, skutkiem czego zaległości składkowe należy uznać za przedawnione;
5. art. 24 ust. 5 u.s.u.s. przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że nie ulegają przedawnieniu należności z tytułu składek zabezpieczonych zastawem, przy czym przedmiotowa regulacja jest niezgodna z art. 64 ust. 2 Konstytucji i wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt SK 40/12;
6. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 18 p.e.a. przez nierozpoznanie sprawy w sposób wyczerpujący i wszechstronny, nierozważnie i nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącej, niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia, przede wszystkim przez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia okoliczności faktycznych świadczących o środkach egzekucyjnych skutecznie podejmowanych w latach 2008-2018 w trakcie pozornego zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań składkowych skarżącej, a także nierozpatrzenie przed wydaniem zaskarżonego postanowienia wniosku z [...] października 2020 r. o przesłanie dokumentów.
W uzasadnieniu skargi wskazano ponadto na niedopuszczalność pozostawania poza kontrolą sądową zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych w związku ze wszczęciem postępowania karnego skarbowego (art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia [...] sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa; Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm.), dalej "o.p.".
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.
Sąd podziela argumenty organu zawarte w zaskarżonym postanowieniu. W związku z ich omówieniem powtarzanie ich byłoby zbędne.
Odnosząc się do zarzutów skargi należy zaś podnieść, co następuje.
W skardze przede wszystkim podniesiono zarzut przedawnienia egzekwowanych należności. Zarzut ten nie jest zasadny.
Postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu (art. 59 § 1 pkt 2 p.e.a. w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonego postanowienia).
Należności objęte przedmiotowymi tytułami wykonawczymi dotyczą okresu od lipca 2004 r. do września 2004 r. i października 2004 r. Odpowiednio zatem składki stały się wymagalne [...] sierpnia 2004 r., [...] września 2004 r., [...] października 2004 r. i [...] listopada 2004 r.
W aktualnym stanie prawnym w myśl art. 24 ust. 4 u.s.u.s. należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Niemniej jednak w myśl art. 27 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. z 2011 r. nr 232, poz. 1378) przedawnienie należności z tytułu tych składek, dla których bieg przedawnienia rozpoczął się przed 1 stycznia 2012 r., następuje po upływie 10 lat, chyba że 5-letni okres przedawnienia liczony od 1 stycznia 2012 r. nastąpiłby wcześniej na podstawie przepisów dotychczasowych. Jako że 5-letni okres przedawnienia liczony od 1 stycznia 2012 r. nie nastąpiłby wcześniej (w 2017 r. zamiast w 2014 r.), organ prawidłowo przyjął, że powyższe należności przedawniają się z upływem 10 lat od dnia, w których stały się wymagalne (art. 24 ust. 4 u.s.u.s. w poprzednim brzmieniu). Jeżeli zatem nie nastąpiłoby zawieszenie biegu terminu przedawnienia, powyższe należności przedawniłyby się odpowiednio [...] sierpnia 2014 r., [...] września 2014 r., [...] października 2014 r. i [...] listopada 2014 r.
Do składek na ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika, odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne (art. 32 u.s.u.s.).
Przepis art. 24 ust. 5b u.s.u.s. stanowi, że bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.
W aktach sprawy nie ma upomnień do wykonania obowiązku, ale zgodnie z art. 27 § 1 pkt 12 p.e.a. w tytułach wykonawczych są zawarte stwierdzenia, że doręczono je zobowiązanej [...] kwietnia 2008 r. W realiach niniejszej sprawy zasadnie zatem przyjęto, że bieg terminu przedawnienia został zawieszony w dniu doręczenia skarżącej odpisów tytułów wykonawczych, co nastąpiło [...] lipca 2008 r.
W czasie trwającego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny podjął w roku [...] i [...] wskazane wyżej, szczegółowo opisane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia czynności egzekucyjne. Bezpodstawne są zarzuty skarżącego, że postępowanie jest z tego powodu pozorne, i to niezależnie od tego, czy skarżąca posiadała majątek, z którego mogłoby dojść do zaspokojenia organu. Żaden przepis nie zobowiązuje bowiem organu egzekucyjnego do dokonywania czynności egzekucyjnych w jakichś określonych odstępach czasu. Nie można zatem czynić mu skutecznego zarzutu, że wzmiankowanych czynności dokonał w odstępie lat 10. Tak prowadzone postępowanie egzekucyjne nie skutkuje przedawnieniem należności, jako że bieg terminu przedawnienia został zawieszony w dniu doręczenia skarżącej odpisów tytułów wykonawczych i zgodnie z art. 24 ust. 5b u.s.u.s. pozostaje zawieszony nadal - do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.
Niezasadne jest też stanowisko skarżącej, że przedawniają się należności z tytułu składek zabezpieczone zastawem (art. 24 ust. 5 u.s.u.s.). Trybunał Konstytucyjny w wydanym 20 maja 2020 r. wyroku o sygn. akt P 2/18 (Dz. U. z 2020 r., poz. 976) orzekł, że art. 24 ust. 5 u.s.u.s. w zakresie, w jakim wyłącza przedawnienie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne zabezpieczonych hipoteką, jest zgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji. Trybunał w pkt III.1 uzasadnienia tego wyroku podniósł, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało zainicjowane pytaniem prawnym sądu. Jak wynika z art. 193 Konstytucji, każdy sąd może zadać Trybunałowi pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją (...), jeżeli od odpowiedzi na pytanie zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. (...) sprawa, w związku z którą sąd postanowił przedstawić Trybunałowi pytanie prawne, dotyczy składek zabezpieczonych hipoteką. W związku z tym odpowiedź Trybunału, w zakresie odnoszącym się do nieprzedawniania nieuiszczonych składek zabezpieczonych zastawem, nie będzie miała wpływu na rozstrzygnięcie sądu. Pytanie w tym zakresie nie spełnia tym samym przesłanki funkcjonalnej i podlega umorzeniu na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 uotpTK [ustawy z dnia [...] listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393)], ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku. Stanowisko to można zatem analogicznie odnieść do przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne zabezpieczonych zastawem, gdyż oparte jest na podobnych założeniach aksjologicznych.
Dla rozstrzygnięcia nie ma znaczenia:
1. kwestia rozpatrzenia wniosku skarżącego z [...] października 2020 r. o udostępnienie dokumentów; jak wynika zresztą z pisma organu z [...] lipca 2020 r. przesłano stronie płytę CD ze skanami całości akt sprawy;
2. doręczenie zawiadomień o zajęciu z [...] października 2008 r. zobowiązanej zamiast jej pełnomocnikowi, gdyż udzielone mu pełnomocnictwo dotyczyło jedynie pisma organu egzekucyjnego z [...] października 2017 r. dotyczącego wszczęcia postępowania związanego z zabezpieczeniem należności na nieruchomości strony, które umorzono po uzyskaniu informacji o braku posiadania nieruchomości przez stronę.
W uzasadnieniu skargi wskazano ponadto na niedopuszczalność pozostawania poza kontrolą sądową zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych w związku ze wszczęciem postępowania karnego skarbowego (art. 70 § 6 pkt 1 o.p.). Powyższy przepis o.p. nie ma jednak zastosowania do należności z tytułu składek (art. 31 u.s.u.s.).
W związku z powyższym nie naruszono powołanych w skardze przepisów postępowania ani przepisów prawa materialnego.
Wobec tego Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) skargę oddalił.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę