III SA/Po 248/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję ZUS odmawiającą zwolnienia z opłacania składek za okres marzec-maj 2020 r., uznając błędną wykładnię przepisów ustawy COVID-19 przez organ.
Sprawa dotyczyła odmowy prawa do zwolnienia z opłacania składek ZUS za okres marzec-maj 2020 r. dla osoby prowadzącej działalność gospodarczą, która zatrudniła pracownika 2 marca 2020 r. ZUS odmówił zwolnienia, uznając, że warunki ustawy COVID-19 nie zostały spełnione, ponieważ na dzień 29 lutego 2020 r. nie zgłoszono innych ubezpieczonych poza samym przedsiębiorcą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję ZUS, stwierdzając błędną wykładnię art. 31zo ust. 1 ustawy COVID-19 przez organ, który nieprawidłowo ocenił możliwość spełnienia przesłanek zwolnienia na podstawie punktów 2 i 3 tego przepisu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę P. Ł. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18 lutego 2022 r., która odmawiała prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i inne za okres od marca do maja 2020 r. za zatrudnionego pracownika. Organ rentowy uznał, że zwolnienie nie przysługuje, ponieważ na dzień 29 lutego 2020 r. wnioskodawca nie zgłosił do ubezpieczeń społecznych żadnych innych ubezpieczonych poza sobą, a pracownika zatrudnił dopiero 2 marca 2020 r. Skarżący argumentował, że spełnił wszystkie warunki ustawy COVID-19, w tym był zgłoszony jako płatnik składek przed 1 lutego 2020 r. i złożył terminowo dokumenty rozliczeniowe. Sąd administracyjny, po analizie przepisów art. 31zo ustawy COVID-19, uznał, że organ rentowy dokonał błędnej wykładni tego przepisu. Sąd wskazał, że przepis ten należy interpretować odrębnie dla każdego okresu rozliczeniowego (marzec, kwiecień, maj 2020 r.) i że organ nieprawidłowo ocenił możliwość spełnienia przesłanek zwolnienia wynikających z punktów 2 i 3 art. 31zo ust. 1 ustawy, które mogły być spełnione pomimo zatrudnienia pracownika po 29 lutego 2020 r. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, nakazując organowi ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem przedstawionej oceny prawnej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, możliwe jest skorzystanie ze zwolnienia z opłacania składek za okresy kwiecień i maj 2020 r. na podstawie art. 31zo ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy COVID-19, nawet jeśli pracownik został zatrudniony po 29 lutego 2020 r., pod warunkiem spełnienia pozostałych przesłanek.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ rentowy błędnie zinterpretował art. 31zo ust. 1 ustawy COVID-19, nie rozpatrując prawidłowo możliwości spełnienia przesłanek zwolnienia na podstawie punktów 2 i 3 tego przepisu, które dotyczą okresów kwiecień i maj 2020 r. i uwzględniają zatrudnienie pracownika po 29 lutego 2020 r.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (5)
Główne
ustawa COVID-19 art. 31zo § ust. 1 pkt 1, 2 i 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Przepis należy interpretować odrębnie dla każdego okresu rozliczeniowego (marzec, kwiecień, maj 2020 r.). Możliwe jest skorzystanie ze zwolnienia za kwiecień i maj 2020 r. nawet jeśli pracownik został zatrudniony po 29 lutego 2020 r., pod warunkiem spełnienia pozostałych przesłanek.
Pomocnicze
ustawa o COVID-19 art. 31zo § ust. 2
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Odrębnie uregulowano prawo do zwolnienia dotyczące należności z tytułu składek za osoby ubezpieczone oraz prawo do zwolnienia dotyczące należności z tytułu składek wyłącznie na własne ubezpieczenia społeczne lub ubezpieczenie zdrowotne.
u.s.u.s. art. 4 § ust. 2 pkt a i d
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Płatnikiem składek jest zarówno pracodawca (w stosunku do pracowników), jak i ubezpieczony zobowiązany do opłacenia składek na własne ubezpieczenia społeczne.
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ rentowy dokonał błędnej wykładni art. 31zo ust. 1 ustawy COVID-19, nie rozpatrując prawidłowo możliwości spełnienia przesłanek zwolnienia na podstawie punktów 2 i 3 tego przepisu, które dotyczą okresów kwiecień i maj 2020 r. i uwzględniają zatrudnienie pracownika po 29 lutego 2020 r.
Odrzucone argumenty
Argument skarżącego, że zgłoszenie samego siebie jako płatnika składek spełnia warunek "zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych" w rozumieniu art. 31zo ust. 1 ustawy COVID-19.
Godne uwagi sformułowania
Sąd stwierdził naruszenia prawa, które skutkowały koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji ZUS. Istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do oceny prawidłowości wydania przez organ decyzji odmawiającej prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 r., a w szczególności prawidłowości przeprowadzonej przez organ wykładni przepisu art. 31zo ust. 1 ustawy o COVID-19. Odczytując poprawnie ww. przepis, należy przyjąć, że [...] zwalnia się płatnika z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia za kwiecień 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 29 lutego 2020 r. i na dzień 31 marca 2020 r. zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych. Właściwie odkodowany sens "zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych", zawartego w art. 31zo ust. 1 ustawy o COVID-19, należy rozumieć w taki sposób, że warunek ten jest spełniony, gdy płatnik zgłosił do ubezpieczenia społecznego co najmniej 1 osobę, przy czym warunku tego nie spełnia zgłoszenie przez wnioskodawcę do ubezpieczenia wyłącznie siebie.
Skład orzekający
Mirella Ławniczak
przewodniczący
Małgorzata Górecka
członek
Robert Talaga
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 31zo ustawy COVID-19 w kontekście zwolnienia z opłacania składek dla przedsiębiorców zatrudniających pracowników w okresie pandemii."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych warunków zwolnienia z opłacania składek w okresie marzec-maj 2020 r. na podstawie ustawy COVID-19.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego przepisu pomocowego z okresu pandemii COVID-19 i jego interpretacji przez sąd, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców.
“Przedsiębiorco, czy wiesz, że możesz być uprawniony do zwolnienia ze składek ZUS za okres pandemii?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Po 248/22 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2022-07-14 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-03-24 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Małgorzata Górecka Mirella Ławniczak /przewodniczący/ Robert Talaga /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a ustaw Hasła tematyczne Ubezpieczenie społeczne Sygn. powiązane I GSK 1760/22 - Wyrok NSA z 2024-01-10 Skarżony organ Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 374 art. 31 zo ust. 1 pkt 2 i 3 Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędzia WSA Małgorzata Górecka Asesor sądowy WSA Robert Talaga (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 lipca 2022 r. sprawy ze skargi P. Ł. na decyzję Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS z dnia 18 lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 r. uchyla zaskarżoną decyzję Uzasadnienie Decyzją z 11 lutego 2021 r., nr [...], Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "ZUS", "Zakład") Oddział w P. odmówił P. Ł. prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r. za zatrudnionego pracownika. W uzasadnieniu organ wskazał, że strona została zwolniona z opłacania składek za wskazany okres za siebie. Natomiast na dzień 29 lutego 2020 r. nie zgłoszono do ubezpieczeń społecznych żadnego ubezpieczonego. W dokumentach rozliczeniowych za miesiąc luty 2020 r. strona wykazała składki wyłącznie za siebie. Pracownika zatrudniła 2 marca 2020 r. W związku z tym w ocenie organu stronie nie przysługiwało wskazane prawo do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek. P. Ł. zaskarżył powyższą decyzję wskazując, że spełnił on wszystkie warunki wymagane zgodnie z art. 31zo ustawy COVID-19, gdyż na dzień 29 lutego 2020 r. zgłaszał do ubezpieczeń społecznych siebie, jako osobę prowadzącą działalność gospodarczą, i opłacał za siebie składki z tytułu prowadzenia działalności. Ponadto, jako płatnik składek był zgłoszony przed dniem 1 lutego 2020 r., zaś za okres od marca do maja 2020 r. złożył w terminie dokumenty rozliczeniowe za siebie oraz zatrudnionego pracownika. Wyrokiem z 18 czerwca 2021 roku, sygn. akt III SA/Po 528/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uwzględnił skargę i wyeliminował zaskarżoną decyzję z obrotu prawnego. Zdaniem Sądu skarżący nie spełnił wszelkich wymogów wynikających z art. 31zo ust. 1 pkt 1 ustawy COVID-19, co wykluczyło jego możliwość zwolnienia z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek za marzec 2020 r. Organ pominął jednak możliwość zwolnienia skarżącego za miesiąc kwiecień i maj 2020 roku na gruncie art. 31zo ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy COVID-19 odmawiając skarżącemu uwzględnienia całego jego wniosku. Decyzją z dnia 18 luty 2022 roku, nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. Inspektorat w C. odmówił P. Ł. prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od marca 2020 r, do maja 2020 r. za zatrudnionego pracownika. Organ wyjaśnił, że zgodnie z wnioskiem z 4 czerwca 2020 r. P. Ł. został zwolniony z obowiązku opłacania należności z tytułu składek ustalonych od obowiązującej najniższej podstawy wymiaru składek dla osoby prowadzącej pozarolniczą działalność za okres od marca do maja 2020 roku. Jednocześnie zastrzegł, że wnioskodawca rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej w dniu 1 sierpnia 2018 roku. tj. przed 1 lutego 2020 r. Na dzień 29 lutego 2020 roku nie zgłosił on do ubezpieczeń społecznych innych ubezpieczonych poza sobą. W związku z powyższym za okres marzec 2020 - maj 2020 nie przysługiwało zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek za inne osoby zgłoszone do ubezpieczeń, gdyż pracownika zgłosił do ubezpieczeń społecznych od 2 marca 2020 roku. W tym przypadku nie można było ustalać liczby ubezpieczonych na dzień 31 marca 2020 roku ponieważ wnioskodawca nie rozpoczął prowadzenia działalności w okresie od 1 lutego 2020 r. do 29 lutego 2020 r. Nie można było też ustalić liczby osób zgłoszonych do ubezpieczeń na dzień 30 kwietnia 2020 r., ponieważ rozpoczęcie prowadzenia działalności nie nastąpiło w okresie od 1 marca 2020 r do 31 marca 2020 r. Nie przysługiwało zatem prawo do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za zatrudnionego pracownika za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r. Pismem z dnia 7 marca 2020 roku P. Ł. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję ZUS Oddział w P. Inspektorat w C. z dnia 18 lutego 2022 r. znak [...] Skarżący wniósł o jej uchylenie w całości jako niezgodnej z ustawą z dnia 02 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, ze zm.). Zaskarżona decyzja zawiera bowiem rozstrzygnięcie oparte na nieprawidłowym ustaleniu stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie, a ponadto została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego. W ocenie skarżącego spełnił on wszystkie warunki, by otrzymać zwolnienie ze składek ZUS za okres marca do maja 2020 w kwotach jak wskazał w reklamacjach z dnia 04 listopada 2020 r. oraz 21 grudnia 2020 r. oraz w całej korespondencji w przedmiotowej sprawie oraz w skardze z 24 lutego 2021 r. Według skarżącego organ nie podał uzasadnienia i podstawy prawnej takiej decyzji, co stanowiło naruszenie prawa materialnego. Mimo dyspozycji WSA w Poznaniu zawartej w uzasadnieniu do wyroku z 18 czerwca 2021 r. sygnatura akt III SA/Po 528/21 organ w ogóle nie uwzględnił oceny prawnej WSA i wynikającej z niej wskazań co do dalszego postępowania i w dalszym ciągu nie podał uzasadnienia prawnego swojego stanowiska, czym dopuścił się rażącego naruszenia prawa materialnego. Według strony w sprawie zgodnie z definicją zawartą w par. 4 Ustawy z dnia 13 października 2008r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2007r. Nr 11 poz. 74, ze zm.) płatnikiem składek jest nie tylko pracodawca ale także ubezpieczony zobowiązany do opłacenia składek na własne, ubezpieczenia społeczne. Przepis Art. 31 zo ustawy o COVID nie wskazuje, że zwolnienie ze składek przysługuje za ubezpieczonych, którzy jednocześnie byli zgłoszeni jako ubezpieczeni na dzień 29 lutego 2020 r. i byli wykazani w dokumentach rozliczeniowych za okres od marca do maja 2020 r. Ustawodawca wymaga w określonych terminach zgłoszenia płatnika składek (a nie ubezpieczonego), bo to nikt inny jak płatnik składek (a nie ubezpieczony pracownik) jest uprawniony do złożenia wniosku RDZ. Zdaniem skarżącego spełnił on warunek bycia płatnikiem składek, gdyż na dzień 29 lutego 2020 r. zgłaszał do ubezpieczeń społecznych siebie i opłacał za siebie składki z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Na dzień 29 lutego 2020 r. zgłoszona do ubezpieczeń była przez niego tylko jedna osoba tj. on sam jako osoba prowadząca działalność gospodarczą i był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 01 lutego 2020 roku. Ponadto skarżący złożył deklaracje rozliczeniowe za okres od 01 marca 2020 roku do 31 maja 2020 roku, a następnie wniosek RDZ o zwolnienie ze składek za okres od marca do maja 2020 roku za siebie oraz zatrudnionego pracownika. ZUS pozostawił to bez rozpatrzenia nie wydając w tej sprawie w ówczesnym czasie decyzji i nie wyjaśniając w żaden sposób swojego postępowania. Skarżący w całości podtrzymał dotychczas złożone zarzuty i wyjaśnienia oraz wniósł o zwolnienie ze składek ZUS należnych za okres od marca do maja 2020 r. w kwotach wynikających ze złożonych deklaracji rozliczeniowych za przedmiotowy okres, a więc za: 1/ 03/2020 w kwocie 1700,00 zł, 2/ 04/2020 w kwocie 1700,00 zł, 3/ 05/2020 w kwocie 1700,00 zł. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Na podstawie przepisu art. 31zt ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywoływanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm., dalej jako "ustawa o COVID-19"), obsługa przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych zwolnienia z obowiązku opłacania składek, o których mowa w art. 31zo, realizowana jest w trybie umorzenia składek. Jak stanowi § 1 pkt 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 lutego 2017 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym spraw z zakresu działania Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz.U. z 2020 r. poz. 1773), rozpoznawanie spraw z zakresu działania Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczących umorzenia, odroczenia terminu płatności lub rozłożenia na raty należności z tytułu składek, o których mowa w art. 28 i art. 29 u.s.u.s., a także zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo ustawy o COVID-19, przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę. Skarżący natomiast zamieszkuje na obszarze właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W myśl art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, w trybie uproszczonym, Sąd stwierdził naruszenia prawa, które skutkowały koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji ZUS. Istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do oceny prawidłowości wydania przez organ decyzji odmawiającej prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 r., a w szczególności prawidłowości przeprowadzonej przez organ wykładni przepisu art. 31zo ust. 1 ustawy o COVID-19. Zgodnie z art. 31zo ust. 1 ustawy o COVID-19 na wniosek płatnika składek zwalnia się z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należne za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek: 1) przed dniem 1 lutego 2020 r. i na dzień 29 lutego 2020 r., 2) w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 29 lutego 2020 r. i na dzień 31 marca 2020 r., 3) w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r. i na dzień 30 kwietnia 2020 r. - zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych. Zdaniem organu skoro Skarżący, tj. płatnik składek występujący o ulgę jako pracodawca zatrudniający inne osoby ubezpieczone, na dzień 29 lutego 2020 r. nie zgłosił żadnych innych osób do ubezpieczeń społecznych i nie rozpoczął prowadzenia działalności w okresie od 1 lutego do 31 marca 2020 r. w związku z tym za okres od marca do maja 2020 roku nie przysługiwało zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek za inne osoby zgłoszone do ubezpieczeń. Zauważyć należy, że konstrukcja omawianego przepisu jest złożona i można z niego wyinterpretować normę prawną właściwą dla danego okresu i deklaracji rozliczeniowej za ten okres. Przepis w pierwszej jego części dotyczy trzech okresów rozliczeniowych od marca 2020 r. do maja 2020 r., natomiast poszczególne punkty odnoszą się do każdego z okresów z osobna (zarówno pod względem zgłoszenia jako płatnika składek oraz do zgłoszenia ubezpieczonych). Odczytując poprawnie ww. przepis, należy przyjąć, że: 1) zwalnia się płatnika z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia za marzec 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 lutego 2020 r. i na dzień 29 lutego 2020 r. zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych; 2) zwalnia się płatnika z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia za kwiecień 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 29 lutego 2020 r. i na dzień 31 marca 2020 r. zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych; 3) zwalnia się płatnika z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia za maj 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r. i na dzień 30 kwietnia 2020 r. zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych. Powyższe stanowisko prezentowane jest jednolicie w orzecznictwie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 września 2021 r., sygn. akt I GSK 135/21, wyroki; WSA w Szczecinie z dnia 2 grudnia 2020 r., sygn. akt I SA/Sz 758/20, oraz WSA w Gdańsku z dnia 10 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Gd 831/21 (wszystkie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako "CBOSA"). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że organ prawidłowo uwzględnił, że Skarżący zarejestrował działalność gospodarczą w dniu 1 sierpnia 2018 r., czyli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 lutego 2020 r., a zatem spełniał pierwszy wymóg określony w art. 31zo ust. 1 pkt 1 ustawy o COVID-19. Jednocześnie na dzień 29 lutego 2020 r. Skarżący nie zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych, a zatem nie spełnił drugiego wymogu, określonego w art. 31zo ust. 1 pkt 1 ustawy o zwalczaniu COVID-19. Organ rentowy zasadnie zatem odmówił zwolnienia za miesiąc marzec 2020 roku wobec niespełnienia jednej z wymaganych przez art. 31zo ust. 1 pkt 1 ustawy o COVID-19 "stwierdzając, że na dzień 29 lutego 2020 roku wnioskodawca P. Ł. nie zgłosił do ubezpieczeń społecznych innych ubezpieczonych poza sobą". Należy w tym miejscu jednak odnieść się do stanowiska skarżącego, który twierdzi, że sam zatrudniał siebie i z tego tytułu był uprawniony do uzyskania zwolnienia od obowiązku. W tym przypadku skarżący nie ma racji. Zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt a i pkt d ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. 2021 poz. 423 tj.) płatnikiem składek jest zarówno pracodawca - w stosunku do pracowników, jak i ubezpieczony zobowiązany do opłacenia składek na własne ubezpieczenia społeczne. Natomiast jak trafnie zaznaczył odpowiedzi na skargę organ rentowy przepis art. 31zo ust. 1 odnosi się tylko do osób, które w ramach prowadzonej działalności gospodarczej zatrudniają pracowników. W dalszej części uzasadnienia decyzji organ rentowy stwierdził, że z dniem zatrudnienia pracownika tj. z dniem 2 marca 2020 roku Skarżący został zgłoszony do ubezpieczeń społecznych jako płatnik (w stosunku do pracowników), w związku z tym nie nabył prawa do zwolnienia składek za okres od marca do maja 2020 roku. W tym względzie organ rentowy nie uwzględnił w sposób prawidłowy wytycznych jakie zostały wskazane w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 18 czerwca 2021 roku, sygn. akt III SA/Po 528/21 odnosząc się do możliwości zwolnienia skarżącego z obowiązku uiszczenia składek za miesiąc kwiecień oraz maja 2020 roku. W odniesieniu do tej części zaskarżonej decyzji zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie organ w decyzją z dnia 18 lutego 2022 roku nie dokonał prawidłowego rozpatrzenia wniosku P. Ł. z uwagi na zastosowanie błędnej wykładni powołanego art. 31zo ust. 1 ustawy o COVID-19. Skarżący wyraźnie wskazał, że zatrudnia pracownika w okresie od 2 marca 2020 r. Należy zatem zauważyć, że jeżeli Skarżący zgłosił do ubezpieczeń społecznych jednego pracownika w okresie późniejszym, po dniu 29 lutego 2020 r., to wymogi określone w art. 31zo ust. 1 pkt 2 i pkt 3 ustawy o COVID-19 mogły zostać spełnione – o ile w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do 29 lutego 2020 r. Skarżący był zgłoszony jako płatnik składek, a ponadto zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych na dzień 31 marca 2020 r., a także jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r. i na dzień 30 kwietnia 2020 r. zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych. Możliwość wypełnienia warunków wynikających z art. 31zo ust. 1 pkt 2 i pkt 3 ustawy o COVID-19 nie została w tym względzie prawidłowo rozważona przez organ, który poprzestał jedynie na stwierdzeniu, że nie można było ustalać liczby ubezpieczonych na dzień 31 marca 2020 r., ponieważ wnioskodawca nie rozpoczął prowadzenia działalności w okresie od 1 lutego 2020 r. do 29 lutego 2020 r., a także nie można było też ustalić liczby osób zgłoszonych do ubezpieczeń na dzień 30 kwietnia 2020 r. ponieważ rozpoczęcie prowadzenia działalności nie nastąpiło w okresie od 1 marca 2020 r do 31 marca 2020 r. W związku z powyższym należało stwierdzić, że ZUS dokonał błędnej wykładni art. 31zo ust. 1 ustawy o COVID-19, a tym samym zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy i uzasadnione było jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Jednocześnie, mając na uwadze twierdzenia Skarżącego należy wyjaśnić, że użycie w omawianym przepisie zwrotu "mniej niż 10 ubezpieczonych" oznacza, że do zwolnienia uprawnia zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych od 1 do 9 ubezpieczonych. Omawiany przepis statuuje ulgę na zasadzie wyjątku od powszechnego obowiązku opłacania składek i nie może być interpretowany rozszerzająco. Literalny zapis warunku zgłoszenia ubezpieczonych do ubezpieczeń społecznych nie daje się pogodzić z takim jego rozumieniem, że jest on spełniony także wówczas, gdy wnioskodawca nie może się wykazać, w odpowiednim czasie, zgłoszeniem żadnej osoby do ubezpieczenia społecznego. Omawiana ulga dotyczy właśnie obowiązku opłacania należności z tytułu składek, a więc musi wystąpić zdarzenie, w związku z którym taki obowiązek powstał, a dana osoba została zgłoszona do ubezpieczenia społecznego (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 9 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Rz 752/21, CBOSA). W ocenie Sądu, prawidłowa interpretacja art. 31zo ust. 1 ustawy o COVID-19 musi uwzględniać brzmienie ust. 2 tego przepisu. Łączne odczytanie art. 31zo ust. 1 i ust. 2 ustawy o COVID-19 prowadzi zaś do wniosku, że odrębnie zostały uregulowane prawo do zwolnienia dotyczące należności z tytułu składek za osoby ubezpieczone oraz prawo do zwolnienia dotyczące należności z tytułu składek wyłącznie na własne ubezpieczenia społeczne lub ubezpieczenie zdrowotne. W świetle powyższego, w sytuacji, gdy dany wnioskodawca zgłosił do ubezpieczeń jako płatnik składek wyłącznie siebie, to także nie spełnia przesłanki określonej w art. 31zo ust. 1 pkt 1 ustawy o COVID. Taka wykładnia art. 31zo ust. 1 ustawy o COVID-19 pozostawałaby w kolizji art. 31zo ust. 2 tej ustawy, co byłoby niedopuszczalne (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 25 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Ol 689/21, CBOSA). Mając na uwadze powyższe skonstatować należy, że właściwie odkodowany sens "zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych", zawartego w art. 31zo ust. 1 ustawy o COVID-19, należy rozumieć w taki sposób, że warunek ten jest spełniony, gdy płatnik zgłosił do ubezpieczenia społecznego co najmniej 1 osobę, przy czym warunku tego nie spełnia zgłoszenie przez wnioskodawcę do ubezpieczenia wyłącznie siebie. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że przedstawiona przez Skarżącego, dotycząca powyższej kwestii argumentacja okazała się nieprawidłowa, niemniej jednak ZUS w niniejszej sprawie dokonał także nieprawidłowej wykładni art. 31zo ust. 1 ustawy o COVID-19 i w konsekwencji pominął mieszczące się w tym przepisie pkt 2 i pkt 3 zawierające przesłanki zwolnienia, stąd też uzasadnione było uchylenie zaskarżonej decyzji. Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobowiązany do zastosowania oceny prawnej zaprezentowanej w niniejszym rozstrzygnięciu. Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c uchylił zaskarżoną decyzję.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI