III SA/Po 246/25

III SA/Po 246/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-06-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Paluszyńska /przewodniczący/
Marzenna Kosewska
Piotr Ławrynowicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 261
art. 25, art. 26, , art. 29 ust. 1, art. 28 ust. 1, art. 66
Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (t. j.)
Sentencja
Dnia 4 czerwca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędzia WSA Marzenna Kosewska Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 czerwca 2025 roku sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. w [...] na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia 8 sierpnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego na rok 2023 oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 8 sierpnia 2025 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej: organ lub Dyrektor ARiMR), po rozpatrzeniu odwołania Przedsiębiorstwa [...] osp. z o.o. w [...] (dalej: spółka, skarżąca) od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] (dalej: organ I instancji lub Kierownik ARiMR) z 23 maja 2024 r. w sprawie przyznania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Rozstrzygnięcie wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Skarżąca 30 czerwca 2023 r. złożyła za pośrednictwem platformy aplikacyjnej WniosekPlus wniosek o przyznanie płatności na rok 2023, załączając załączniki graficzne, oświadczenie o obszarach i elementach nieprodukcyjnych w gospodarstwie, umowy kontraktacji na dostawę buraków cukrowych w 2023 r., oświadczenie o wykonaniu wymogu dla praktyki: Wymieszanie obornika z glebą na gruntach ornych w ciągu 12 h, a następnie również wyjaśnienia dot. deklaracji ugoru z uprawą w ramach dopełnienia normy GAEC8. Dnia 3 stycznia 2024 r. spółka zmieniła wniosek z oświadczeniami dot. wykonania praktyki wymieszania obornika z glebą.
Decyzją z 4 czerwca 2024 r. w sprawie przyznania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 Kierownik ARiMR
- umorzył postępowanie w sprawie przyznania płatności w ramach Schematów na rzecz klimatu, środowiska i dobrostanu zwierząt – ekoschemat Rolnictwo węglowe i zarządzenie składnikami odżywczymi w zakresie praktyki: wymieszanie obornika na gruntach ornych w terminie 12 godzin od jego aplikacji w części dotyczącej powierzchni wycofanej 3.01.2024 r.,
- odmówił przyznania spółce płatności redystrybucyjnej – 2023,
- przyznał spółce: 1. podstawowe wsparcie dochodów – 2023 w wys. 420.366,48 zł, 2. płatność do buraków cukrowych – 2023 w wys. 120.989,16 zł, 3. międzyplony ozime/wsiewki śródplonowe – 2023 w wys. 60.191,13 zł, 4. opracowanie i przestrzeganie planu nawożenia wariant podstawowy – 2023 w wys. 60.356,85 zł, 5. wymieszanie obornika z glebą na gruntach ornych w ciągu 12 godzin – 2023 w wys. 17.071,90 zł, 6. uproszczone systemy uprawy – 2023 w wys. 169.435,11 zł oraz
- przyznał spółce uzupełniającą płatność podstawową w wys. 32.706,08 zł.
W odwołaniu od decyzji spółka podała, że nie zgadza się z rozstrzygnięciem dotyczącym płatności do buraków cukrowych podnosząc, że w ramach normy GAEC8 ustawodawca wspólnotowy zobowiązał rolników do wyłączenia części gruntów z produkcji i przeznaczenia ich do ugorowania w celu zwiększenia różnorodności biologicznej. W przypadku strony jako prowadzącej gospodarstwo liczące ponad 10 ha jest to 4% gruntów ornych. W odniesieniu do tego wymogu w 2023 r. zastosowano jednak derogację. Oznaczało to w przypadku płatności bezpośrednich możliwość wnioskowania przez rolników o płatność za rok 2023 także z tyt. upraw prowadzonych na gruntach ornych przeznaczonych docelowo do ugorowania. Tym samym oczywistym winno być, że uprawy realizowane na przestrzeniu roku 2023 na gruntach przeznaczonych do ugorowania były uprawami w plonie głównym. Nie po to ustawodawca odstąpił od wymogu ugorowania wymaganej powierzchni gruntów ornych w roku 2023 i uniemożliwił rolnikom prowadzenie produkcji na tych areałach, by następnie "karać" za prowadzenie owych upraw poprzez odmowę przyznania płatności do tych upraw.
Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję (jak wskazano na wstępie) Dyrektor ARiMR wskazał, że odwołanie spółki dotyczyło jedynie braku uwzględnienia do płatności w ramach płatności do buraków cukrowych powierzchni wynoszącej 52,43 ha, zadeklarowanej na działce ewid. nr [...]. Organ przywołał treść art. 25 i art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 261 ze zm., dalej: u.P.S.) oraz art. 2 ust. 7 lit. a) rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2022/1172 z dnia 4 maja 2022 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli we wspólnej polityce rolnej oraz stosowania i obliczania wysokości kar administracyjnych w związku z warunkowością (dalej: rozporządzenie nr 2022/1172) określający, że w odniesieniu do każdej działki referencyjnej państwa członkowskiej co najmniej określają maksymalny kwalifikujący się obszar do celów interwencji obszarowych w ramach systemy zintegrowanego. Wyjaśniono, że Reforma Wspólnej Polityki Rolnej (WPR) na lata 2023-2027 zakłada wprowadzenie uzależnienia otrzymywania płatności bezpośrednich oraz płatności obszarowych w ramach II filaru WPR w pełnej wysokości od spełnienia przez beneficjentów szeregu podstawowych norm i wymogów związanych m.in. z ochroną środowiska i klimatu, które tworzą podstawowy poziom tzw. zielone architektury WPR zwane warunkowością. Wedle art. 12 rozporządzenia PEiR (UE) 2021/2115 państwa członkowskie włączają do swoich planów strategicznych WPR system warunkowości, zgodnie z którym nakłada się kary administracyjne na rolników i innych beneficjentów, którzy otrzymują płatności bezpośrednie na podstawie rozdziału II lub płatności roczne na podstawie art. 70, 71 i 72, jeśli nie spełniają oni wymogów podstawowych w zakresie zarządzania określonych w prawie Unii lub norm dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska określonych w planie strategicznym WPR i wymienionych w załączniku III, w odniesieniu do następujących obszarów szczegółowych:
a) klimat i środowisko, w tym woda, gleby i różnorodność biologiczna ekosystemów;
b) zdrowie publiczne i zdrowie roślin,
c) dobrostan zwierząt.
Organ przytoczył również treść art. 13 ust. 1 rozporządzenia nr 2021/2115 dotyczący obowiązku utrzymywania w dobrej kulturze rolnej wszystkich użytków rolnych, łącznie z gruntami, które nie są już wykorzystywane do celów produkcyjnych.
Na tle tych regulacji Dyrektor ARiMR zważył, że spółka spełniła obowiązek utrzymania obszarów nieprodukcyjnych w swoim gospodarstwie, czym dopełniła przepisy dotyczące warunkowości określone w art. 12 rozporządzenia nr 2021/2115. Głównym celem normy GAEC8 jest utrzymywanie nieprodukcyjnych elementów w celu poprawy różnorodności biologicznej na terenie gospodarstw rolnych poprzez:
- zachowanie elementów krajobrazu,
- zakaz ścinania żywopłotów i drzew podczas okresu lęgowego ptaków oraz okresu wychowu młodych,
- fakultatywnie – środki przeciwdziałające rozprzestrzenianiu się inwazyjnych gatunków roślin.
Organ zaznaczył, że zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie norm oraz szczegółowych warunków ich stosowania (Dz. U. z 2023 r. poz. 478, dalej: r.n.) w przypadku, gdy grunty orne w gospodarstwie obejmują powierzchnię powyżej 10 ha, co najmniej 4% powierzchni tych gruntów przeznacza się na obszary lub obiekty nieprodukcyjne.
Wedle zaś oświadczeń spółki o obszarach i elementach nieprodukcyjnych w gospodarstwie zadeklarowano działkę nr [...], o nazwie obszaru lub elementu nieprodukcyjnego – [...] (grunty ugorowane), o faktycznej wielkości obszaru lub elementu nieprodukcyjnego (m lub m2 lub szt.) 524326,84 i powierzchni obszaru lub elementu nieprodukcyjnego po zastosowaniu współczynnika konwersji i współczynnika ważenia (m2) – 524326,84. Zgodnie z wnioskiem udział (%) gruntów ornych na poziomie gospodarstwa przeznaczonych na obszary i elementy nieprodukcyjne, w tym grunty ugorowane wynosił 9,36%. Zgodnie z deklaracją we wniosku na tym obszarze jest położona działka oznaczona identyfikatorem G z uprawą ugór z uprawą. Deklaracja i ustalony w wyniku kontroli administracyjnej stan faktyczny potwierdzają spełnienie zasady warunkowości, co skutkowało brakiem zastosowania kar administracyjnych, o których mowa w art. 85 rozporządzenia PEiR (UE) 2021/2116. Spółka zachowała obowiązek pozostawienia co najmniej 4% obszarów lub obiektów nieprodukcyjnych, bowiem w 2023 r. prawodawca w § 3 r.n. umożliwił prowadzenie upraw na gruntach ugorowanych, niemniej grunty te pozostają zadeklarowane jako ugory i tak zostają uznane przy weryfikacji kwalifikowalności do płatności. Organ wskazując na płatność związaną z produkcją do powierzchni upraw buraków cukrowych odwołał się do art. 29 ust. 1 u.P.S. oraz § 9 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty podstawowego wsparcia dochodów, płatności redystrybucyjnej, płatności dla młodych rolników, płatności związanych z produkcją do powierzchni upraw i płatności związanych z produkcją do zwierząt, płatności dla małych gospodarstw i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. poz. 482, dalej: r.p.w.r.). Zwrócił uwagę, że płatność jest przyznawana rolnikowi do powierzchni upraw buraków, lecz nie większej niż powierzchnia określona w umowach, w związku z tym nie może być dowolności w określaniu powierzchni buraków cukrowych. Powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku spółki
do płatności związanej do powierzchni upraw buraków cukrowych wynosiła 87,04 ha: działka rolna CE o pow. 45,44 ha (dz. nr [...]), działka rolna CG o pow. 14,00 ha (nr [...]), działka rolna CH o pow. 5,71 ha (nr [...]), działka rolna H o pow. 0,74 ha (nr [...]) i działka rolna BS o pow. 21,15 ha (nr [...]). Do wniosku dołączono 2 umowy kontraktacji na dostawę buraków cukrowych w 2023 r., zgodnie z którymi łączna pow. upraw w celu wyprodukowania buraków cukrowych objętych umowami wynosi 139,63 ha. Umowy potwierdziły więc możliwość przyznania płatności do pow. działek rolnych, dla których zadeklarowano uprawę buraka cukrowego tj. do pow. 87,04 ha. W wyniku weryfikacji stwierdzono dla działki nr [...] przedeklarowanie powierzchni, bowiem obszar spełniający wszystkie warunki kwalifikowalności, czyli maks. obszar kwalifikowalny dla tej działki wyniósł 13,88 ha, tj. mniej niż pow. zadeklarowana (14 ha). Różnica skutkowała przyznaniem płatności do pow. stwierdzonej i w efekcie obszar uwzględniony do płatności do buraków cukrowych wyniósł 86,92 ha.
Organ w świetle § 24 ust. 2 pkt 2 i 3 r.p.w.r. (cyt.) podważył stanowisko strony, iż "tylko formalnie obszar przewidziany do ugorowania należało zaznaczyć, jednocześnie zgłaszając na nim prowadzenie określonej uprawy (...)", wskazując, że zgodnie z obowiązującymi przepisami wskazaniu uprawy ciążyło na producencie rolnym. Deklaracja strony była zaś jednoznaczna. Na działce oznaczonej identyfikatorem G zadeklarowano uprawę ugór z uprawą i deklarację tę uwzględniono przy rozpatrywaniu wniosku. Wniosek zaś zawierał wszystkie konieczne informacje pozwalające na jednoznaczne ustalenie zakresu żądania i rzetelną ocenę, czy spełniono warunki kwalifikowalności do płatności w tym zakresie. Organ nie podzielił stanowiska spółki, że ugór z uprawą może zostać zakwalifikowany jednocześnie jako ugór w myśl przepisów o warunkowości oraz jako uprawa z produkcją w myśl art. 29 ust. 1 pkt 1 u.P.S. Wskazał, że przepisy umożliwiają przyznanie płatności związanych z produkcją do buraków cukrowych, jeśli wniosek wprost wskazuje takie żądanie i spełnione są pozostałe warunki. W przypadku, gdy działki rolnej G nie zadeklarowano uprawy buraka cukrowego, a uprawę ugór z uprawą. Tłumaczenie strony nie znajduje podstawy do zmiany decyzji. Deklaracja powierzchni o przyznanie płatności związanych z produkcją do buraka cukrowego była jednoznaczna i żądanie w całości zostało poddane weryfikacji. Derogacja w ramach normy GAEC8 dotyczyła umożliwienia prowadzenia uprawy, z wyłączeniem roślin soi, kukurydzy i zagajników o krótkiej rotacji, jednakże obszar jest deklarowany i kwalifikowany jako ugór. W przypadku wskazania uprawy ugór z uprawą jednej z roślin wyłączonych, norma GAEC8 nie jest spełniona. Niezasadny jest więc zarzut strony o zastosowaniu kary poprzez nieprzyznanie płatności do buraka cukrowego dla obszaru na działce zadeklarowanej jako ugór z uprawą. Odstąpienie dotyczyło bowiem jedynie możliwości prowadzenia uprawy. Prowadzenie uprawy i uzyskanie z tych powierzchni, które w myśl przepisów powinny został nieprodukcyjne, plonu jest korzyścią dla rolników i celem tej derogacji. Nie oznacza to zaś dopełnienia warunków kwalifikowalności w ramach szczególnych płatności związanych z produkcją (wsparcie dochodów związane z produkcją zgodnie z art. 16 ust. 3 lit. a rozp. 2021/2115) przyznawanych na podstawie przepisów u.P.S.
Organ zaznaczył, że deklaracje i informacje zawarte we wniosku stanowią materiał dowodowy podlegający rozpatrzeniu w postępowaniu o przyznanie płatności co oznacza, że ich treść rodzi określone skutki dla rozstrzygnięcia organu w sprawie płatności, mając na uwadze, że to obowiązkiem osoby występującej o przyznanie konkretnego rodzaju płatności jest podanie w sposób prawidłowy, z należytą starannością, zgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy, wszystkich informacji dotyczących podstaw przyznania płatności.
W skardze na powyższą decyzje Dyrektora ARiMR Przedsiębiorstwo [...] osp. z o.o. zarzuciła naruszenie:
- art. 28 ust. 1 pkt 1 u.P.S. poprzez brak przyznania skarżącej płatności związanej z produkcją do powierzchni użytków rolnych 52,43 ha za rok 2023 pomimo uprawniania na tej powierzchni buraków cukrowych w plonie głównym w roku 2023,
- art. 7 K.p.a. poprzez brak uwzględnienia słusznego interesu strony,
- art. 7a § 1 K.p.a. poprzez brak rozstrzygnięcia na korzyść strony wątpliwości co do treści normy prawnej mimo, że przedmiotem postępowania jest ograniczenie (odebranie) stronie uprawnienia,
- art. 8 § 1 K.p.a. poprzez przeprowadzenia przez organ odwoławczy postępowania w sposób niebudzący zaufania strony do władzy publicznej.
W motywach skargi podniesiono, że w celu zwiększenia różnorodności biologicznej ustawodawca wspólnotowy w ramach normy GAEC8 zobowiązał rolników do wyłączenia części gruntów ornych z produkcji i przeznaczenia ich do ugorowania, przy czym w wypadku skarżącego jest ok. 4% gruntów ornych. Co do tego wymogu w 2023 r. Polska zastosowała derogację (§ 8 r.n.), co oznaczało, że w 2023 r. za grunty ugorowane uznane były również grunty, na których uprawiano rośliny inne niż kukurydza lub soja albo które wykorzystywane były jako zagajniki krótkiej rotacji. Wskazując działkę nr [...] jako przeznaczoną do ugorowania strona spełniła więc warunek docelowego wyłączenia ponad 4% gruntów ornych z produkcji. Uprawiając zaś na niej w 2023 r. buraki cukrowe w plonie głównym, na zasadzie wyjątku dotyczącego tego roku, uprawniona była też wnioskować o płatności bezpośrednie z tytułu uprawy prowadzonej na tej działce. Skoro bowiem faktycznie wyłączenie tego gruntu z produkcji nie nastąpiło jeszcze w 2023 r. to nie sposób uznać tego gruntu za ugór. Tym samym uprawa buraków cukrowych zrealizowana przez stronę w 2023 r. na tym gruncie była uprawą w plonie głównym, zajmującym powołany gruntu orny przez cały okres wegetacyjny 2023. Nie po to ustawodawca odstąpił od wymogu ugorowania wymaganej powierzchni gruntów w 2023 r. i umożliwił rolnikom prowadzenie produkcji na tych gruntach, by jednocześnie "karać" ich za to przez odmowę przyznania płatności do upraw prowadzonych na takich gruntach. Byłoby to sprzeczne z zasadą sprawiedliwości i zaufania do działania organów Państwa.
Zdaniem skarżącej organ II instancji nie odniósł się w zaskarżonej decyzji do tak jak wyżej sformułowanych zarzutów odwołania. Strona podnosiła, że z przyczyn obiektywnych i od niej niezależnych, a polegających na braku należytego przygotowania przez ARiMR programu komputerowego do składania wniosków o płatności, stronę pozbawiono możliwości ubiegania się o należne jej płatności do buraków cukrowych uprawianych w plonie głównym w 2023 r. na ww. działce. Odniosła się przy tym do art. 17 ust. 1 u.P.S. i obowiązku składania przez rolników wniosków udostępnionych przez ARiMR w systemie teleinformatycznym, podkreślając odpowiedzialność ARiMR za poprawność działania tego systemu, jak i za niedostosowanie go do specyfiki wniosków wynikającej z derogacji. System bowiem wymagał w 2023 r. wskazała obszaru przewidzianego do ugorowania, co skarżąca uczyniła (co do ww. działki). System nie pozwalał jednak na jakiekolwiek dalsze wskazania w związku z wyjątkowym dopuszczeniem tego roku prowadzenia upraw na gruncie przewidzianym do ugorowania. W szczególności nie zezwalał, na wskazanie rodzaju realizowane w 2023 r. uprawy na takim "gruncie z uprawą". Skoro zaś na takim gruncie w 2023 r. realizowana mogła być uprawa roślin, dla których art. 29 ust. 1 pkt 1 u.P.S. przewidywał dodatkowe płatności związane z produkcją to system winien pozwalać na wskazanie rodzaju realizowanej tego roku uprawy. Skarżącemu zaś odmówiono płatności związanej z niekwestionowaną produkcją na ww. działce, co nie znajduje podstawy w art. 28 ust. 1 pkt 1 u.P.S. Organ, bez dostrzeżenia istoty problemu, przyjmuje, że decyzja organu I instancji jest zgodna z wnioskiem strony. Tymczasem, zdaniem skarżącej, jej uprawnienie do otrzymania płatności związanej z produkcją buraka cukrowego w 2023 r. na spornej działce jest oczywiste i wola otrzymania tej płatności również. Rzecz polega na tym, że system teleinformatyczny Agencji nie pozwolił stronie wnioskować o tę płatność w 2023 r. w odniesieniu do 53,43 ha działki nr [...], co nie powinno skutkować pozbawieniem strony prawa przyznanego mu przez ustawodawcę.
Skarżący dodał, że zgodnie z informacją zawartą na stronie internetowej Ministerstwa Rolnictwa możliwość wskazania danej działki jako "ugór z uprawą" wyłączona była tylko w odniesieniu do upraw w postaci kukurydzy i soi oraz zagajników o krótkiej rotacji. Działając w zaufaniu do informacji organów Państwa, składając wniosek, skarżący zaznaczył obszar przewidziany do ugorowania wraz z uprawą buraka cukrowego, która nie została wyłączona z możliwości prowadzenia upraw na "ugorze". Brak jest przepisu, by w wypadku uprawy "na ugorze" buraka cukrowego brak miał być możliwości uzyskania płatności związanej z taką produkcją. Brak było też ostrzeżenia, czy wskazówki ze strony organu (w szczeg. ARiMR), by uprawa taka wyłączać miała uprawnienie rolników do płatności związanej z produkcją roślin, do płatności takiej uprawniających. Dlatego zdaniem skarżącego należy uznać, że organ naruszył przepis prawa materialnego - art. 28 ust. 1 pkt 1 u.P.S., jak i przepisy postępowania – art. 7 i art. 7a § 1 oraz art. 8 § 1 K.p.a.
W odpowiedzi Dyrektor ARiMR wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.
Sąd postanowieniem z 24 października 2024 r. sygn. akt III SA/Po 514/24 odrzucił skargę uznając, że nie usunięto w terminie jej braków formalnych.
Skarżący wniósł o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych, lecz wniosek ten nie został przez Sąd uwzględniony (postanowienie Sądu z 13 listopada 2024 r., sygn. akt III SA/Po 514/24). Wskutek zażalenia skarżącego Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 14 stycznia 2025 r. sygn. akt I GZ 437/24 uchylił postanowienie tut. Sądu z 13 listopada 2024 r. W następstwie tego Sąd postanowieniem z 26 marca 2025 r. sygn. akt III SA/Po 514/24 przywrócił spółce termin do usunięcia braków formalnych skargi. Po uprawomocnieniu się tego postanowienia sprawę zarejestrowano na nowo pod sygn. akt III SA/Po 246/25.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Wymaga w pierwszej kolejności wskazania, że sprawa została rozpoznana na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: P.p.s.a.) w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Wniósł o to organ w odpowiedzi na skargę, a skarżąca spółka – zawiadomiona o tym wraz z nadesłaniem jej odpowiedzi na skargę - nie zażądała przeprowadzenia w sprawie rozprawy.
Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W kontrolowanej sprawie spór sprowadza się do zagadnienia, czy skarżącej spółce należało przyznać płatność związaną do powierzchni buraków cukrowych w zakresie działki rolnej ( o nr ewid.[...]), zadeklarowanej we wniosku o płatności na rok 2023 jako "ugór z uprawą".
Zważyć należy, że skarżąca 30 czerwca 2023 r. wystąpiła za pośrednictwem platformy aplikacyjnej eWniosekPlus z wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2023, załączając załączniki graficzne, oświadczenie o obszarach i elementach nieprodukcyjnych w gospodarstwie, dwie umowy kontraktacji na dostawę buraków cukrowych w roku 2023. Następnie spółka 7 listopada 2023 r. złożyła wyjaśnienie dotyczące deklaracji ugoru z uprawą w ramach dopełnienia normy GAEC8. Podniesiono, że zgodnie ze zmianami obowiązującymi od 2022 r., we wniosku o płatności bezpośrednie należy zaznaczyć obszar wyłączony z produkcji rolnej według normy GAEC8 – rolnik prowadzący gospodarstwo liczące ponad 10 ha zobowiązany jest do ugorowania 4% gruntów ornych. Wskazano, że wobec powołanego warunku w 2023 r. zastosowano jednak derogację, która umożliwia zaznaczenie w systemie teleinformatycznym eWniosekPlus tzw. ugoru z uprawą. Rolnicy zostali poinformowani, że w 2023 r. przy rozpatrywaniu wniosków nie będzie brany pod uwagę warunek, by 4% gruntów było ugorowanych – formalnie obszar przewidziany do ugorowania należało zaznaczyć, ale jednocześnie zgłosić na nim prowadzenie określonej uprawy. Spółka podała, że zgodnie z informacjami zawartymi na stronie internetowej Ministerstwa Rolnictwa możliwość wskazania określonej działki jako ugór z uprawą wyłączony był tylko w odniesieniu do upraw w postaci soi, kukurydzy i zagajników o krótkiej rotacji. Spółka wskazała w związku z tym, że działając w zaufaniu do informacji pochodzących od organu Państwa, składając eWniosekPlus zaznaczyła obszar przewidziany do ugorowania wraz z uprawą w postaci buraka cukrowego, która to uprawa nie została wyłączona z możliwości jej prowadzenia i wskazania jako ugór z uprawą. Dodała, że brak było jakichkolwiek informacji, by w wypadku uprawy na ugorze buraka cukrowego, brak będzie możliwości uzyskania dopłat z tytułu dodatkowej płatności do uprawy buraka cukrowego. W powołanym systemie, zakładce z listą dodatkowych płatności, brak było funkcjonalności w postaci możliwości zaznaczenia dodatkowej płatności do buraka cukrowego. Funkcjonalność taka występowała wyłącznie w wypadku zaznaczenia uprawy buraka cukrowego w ramach normalnej uprawy (tj. nie na ugorze), przy czym w takim wypadku brak zaznaczenia dodatkowej płatności powodował wyświetlenie przez system błędu polegającego na braku skorzystania z tej funkcjonalności. W wypadku zaznaczenia uprawy buraka cukrowego na ugorze system nie tylko nie generował powyższego błędu, ale uniemożliwiał zawnioskowanie o płatność dodatkową do buraka cukrowego. Wynikało to – jak podniesiono – wyłącznie z ograniczeń informatycznych systemu, w którym spółka zobowiązana była złożyć wniosek o płatności na rok 2023. Jej zdaniem powyższy brak nie może skutkować obciążeniem wnioskodawcy ewentualnymi ujemnymi konsekwencjami.
W ocenie Sądu organy ARiMR prawidłowo nie uwzględniły stanowiska strony skarżącej.
Zważyć należy, iż zasady przyznawania płatności na m.in. rok 2023 zostały określone w ustawie z dnia 8 lutego 2023 r. o Panie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 261 ze zm., dalej: u.P.S.) oraz w przepisach wykonawczych do tej ustawy.
W pierwszej kolejności, wymaga podkreślenia, że zasady dotyczące postępowania w sprawach o przyznanie płatności (pomocy) reguluje przepis art. 66 u.P.S. Stanowi on w ust. 1, że w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
Zgodnie z art. 66 ust. 2 u.PS. strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Co istotne, w myśl art. 66 ust. 3 u.P.S. zdjęcie wykonane i przesłane przez stronę postępowania, o którym mowa w ust. 1, z wykorzystaniem aplikacji udostępnionej przez Agencję, w tym zdjęcie geotagowane będące zdjęciem zawierającym informacje o długości i szerokości geograficznej miejsca wykonania tego zdjęcia, ustalonych na podstawie dostępnych systemów pozycjonowania satelitarnego, stanowi dowód tego, co zostało zobrazowane na tym zdjęciu oraz zapisane w pliku zawierającym to zdjęcie. Zdjęcie przesłane z wykorzystaniem tej aplikacji ma charakter dokumentu, o którym mowa w art. 76 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Na gruncie powołanych przepisów należy stwierdzić, że w postępowaniu o przyznanie płatności to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania posiadanych uprawnień w danym roku do określonych płatności. Organ w tym zakresie zobowiązany zaś jest rozpatrzyć cały zgromadzony materiał dowodowy i ocenić go w kontekście przepisów u.P.s., przepisów wykonawczych i przepisów prawa wspólnotowego, które określają przesłanki przyznania poszczególnych płatności.
W tym miejscu wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 25 ust. 1 u.P.S. płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli prowadzi działalność rolniczą, a łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do podstawowego wsparcia dochodów będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha. Jak stanowi ust. 2 tego artykułu pomimo niespełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1, płatności bezpośrednie są przyznawane, jeżeli:
1) rolnik spełnia warunki do przyznania płatności związanych z produkcją do zwierząt, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2, lub płatności dobrostanowej i złożył wniosek o ich przyznanie oraz
2) łączna kwota płatności bezpośrednich, jakie miałyby zostać przyznane w danym roku temu rolnikowi, przed zastosowaniem kar, w tym kar administracyjnych, wynosi co najmniej równowartość w złotych kwoty 200 euro.
Wedle art. 26 ust. 1 u.P.S. płatności bezpośrednie są przyznawane do powierzchni działki rolnej lub jednostki gruntu nierolniczego:
1) położonych na gruncie stanowiącym kwalifikujący się hektar,
2) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha,
3) nie większej niż maksymalny kwalifikujący się obszar, o którym mowa w art. 2 ust. 7 lit. a rozporządzenia 2022/1172 - chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.
Przy czym, przepis art. 2 ust. 7 lit. a) rozporządzenia 2022/1172 określa, że w systemie identyfikacji, w odniesieniu do każdej działki referencyjnej państwa członkowskie co najmniej określają maksymalny kwalifikujący się obszar do celów interwencji obszarowych w ramach systemu zintegrowanego. W celu określenia maksymalnego kwalifikującego się obszaru państwa członkowskie odliczają, w miarę możliwości, niekwalifikujące się elementy z działki poprzez ich wyodrębnienie. Państwa członkowskie określają z wyprzedzeniem kryteria i procedury stosowane do oceny, kwantyfikacji i, w stosownych przypadkach, wyodrębnienia kwalifikujących się i niekwalifikowalnych części działki. Przy określaniu maksymalnego kwalifikującego się obszaru państwa członkowskie mogą ustalić rozsądny margines dla prawidłowej kwantyfikacji w celu uwzględnienia obwodu i stanu działki.
Gwoli wyjaśnienia, chodzi tu – jak mówi art. 2 ust. 1 rozporządzenia 2022/1172 - o system identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 68 rozporządzenia (UE) 2021/2116, który funkcjonuje na poziomie działek referencyjnych i zawiera informacje umożliwiające wymianę danych z geoprzestrzennym wnioskiem o przyznanie pomocy, o którym mowa w art. 69 tego rozporządzenia, oraz z systemem monitorowania obszarów, o którym mowa w art. 70 tego rozporządzenia.
Jak stanowi przepis art. 29 ust. 1 pkt 1 u.P.S. Płatności związane z produkcją są przyznawane rolnikowi do powierzchni użytków rolnych będących w posiadaniu tego rolnika, na których uprawia w plonie głównym rośliny strączkowe na nasiona, rośliny pastewne, ziemniaki skrobiowe, buraki cukrowe, pomidory, chmiel, truskawki, len lub konopie włókniste.
Reasumując należy stwierdzić, że płatność związana do powierzchni upraw buraków cukrowych przysługuje rolnikowi, który spełnia warunki, o których mowa w art. 25, art. 26 i art. 29 ust. 1 u.PS., a nadto wymogi § 9 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty podstawowego wsparcia dochodów, płatności redystrybucyjnej, płatności dla młodych rolników, płatności związanych z produkcją do powierzchni upraw i płatności związanych z produkcją do zwierząt, płatności dla małych gospodarstw i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. poz. 482, dalej: r.p.w.r.). Ten zaś przepis określa, że płatność związana z produkcją do powierzchni upraw buraków cukrowych jest przyznawana rolnikowi:
1) jeżeli zawarł:
a) umowę dostawy w rozumieniu pkt 5 w sekcji A w części II załącznika II do rozporządzenia nr 1308/2013, która określa również powierzchnię użytków rolnych, na której ten rolnik jest obowiązany uprawiać buraki cukrowe, lub
b) umowę z:
– grupą producentów rolnych, której jest członkiem, lub
– organizacją producentów uznaną na podstawie rozporządzenia nr 1308/2013, której jest członkiem, lub
– zrzeszeniem organizacji producentów uznanym na podstawie rozporządzenia nr 1308/2013, do którego należy organizacja producentów, której jest członkiem
- w której zobowiązuje się do wytworzenia i dostarczenia tej grupie, organizacji lub temu zrzeszeniu określonej ilości buraków cukrowych z określonej powierzchni użytków rolnych, a ta grupa, organizacja lub to zrzeszenie zobowiązują się te buraki odebrać w umówionym terminie, zapłacić za nie umówioną cenę i przeznaczyć te buraki na produkcję cukru;
2) do powierzchni użytków rolnych, na których uprawia buraki cukrowe, nie większej niż powierzchnia tej uprawy określona w umowach, o których mowa w pkt 1.
Jednocześnie wymaga podkreślenia, że we Wspólnej Polityce Rolnej na lata 2023-2027 (WPR) założono wprowadzenie uzależnienia przyznawania płatności bezpośrednich i płatności obszarowych w ramach II filaru WPR w pełnej wysokości od spełnienia przez wnioskodawców szeregu norm i wymogów związanych m.in. z ochroną środowiska i klimatu, które tworzą podstawowy poziom, tzw. zielonej architektury WPR określany warunkowością. I tak, przepis art. 12 rozporządzenia PEiR (UE) 2021/2115 określił, że państwa członkowskie włączają do swoich planów strategicznych WPR system warunkowości, zgodnie z którym nakłada się kary administracyjne na rolników i innych beneficjentów, którzy otrzymują płatności bezpośrednie na podstawie rozdziału II lub płatności roczne na podstawie art. 70, 71 i 72, jeśli nie spełniają oni wymogów podstawowych w zakresie zarządzania określonych w prawie Unii lub norm dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska określonych w planie strategicznym WPR i wymienionych w załączniku III, w odniesieniu do następujących obszarów szczegółowych:
a) klimat i środowisko, w tym woda, gleba i różnorodność biologiczna ekosystemów;
b) zdrowie publiczne i zdrowie roślin;
c) dobrostan zwierząt.
Stosownie do art. 13 ust. 1 tego rozporządzenia, państwa członkowskie zapewniają, aby wszystkie użytki rolne, łącznie z gruntami, które nie są już wykorzystywane do celów produkcyjnych, były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska. Państwa członkowskie ustalają na szczeblu krajowym lub regionalnym minimalne normy dla rolników i innych beneficjentów w odniesieniu do każdej normy dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska wymienionej w załączniku III, zgodnie z głównymi celami tych norm, o których mowa w tym załączniku. Ustalając swoje normy, państwa członkowskie uwzględniają, w stosownych przypadkach, cechy szczególne danych obszarów, włączając w to warunki glebowe i klimatyczne, istniejące systemy rolnicze, takie jak praktyki rolnicze, wielkość gospodarstw i strukturę gospodarstw, użytkowanie gruntów oraz specyfikę regionów najbardziej oddalonych.
Na wspomnianym w powyższym przepisie szczeblu krajowym, jak trafnie wyjaśniły organy orzekające, przyjęte zostało rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie norm oraz szczegółowych warunków ich stosowania (Dz. U. poz. 478, dalej: r.n.), które zawiera normy dotyczące warunkowości. I tak, zgodnie z § 6 ust. 1 r.n. w przypadku gdy grunty orne w gospodarstwie obejmują powierzchnię powyżej 10 ha, co najmniej 4% powierzchni tych gruntów przeznacza się na obszary lub obiekty nieprodukcyjne. Jak stanowi ust. 2 tego paragrafu, w przypadku gdy grunty orne w gospodarstwie obejmują powierzchnię powyżej 10 ha, a co najmniej 4% powierzchni tych gruntów przeznacza się na:
1) międzyplony ścierniskowe lub
2) międzyplony ozime, lub
3) wsiewki w uprawę w plonie głównym, lub
4) rośliny bobowate drobnonasienne lub bobowate grubonasienne
- minimalny udział powierzchni tych gruntów ornych przeznaczonej na obszary lub obiekty nieprodukcyjne wynosi co najmniej 3%.
W myśl zaś § 6 ust. 3 pkt 1-2 r.n. za obszary lub obiekty nieprodukcyjne uznaje się:
1) elementy krajobrazu, o których mowa w ust. 10 pkt 1;
2) grunty ugorowane, na których nie są stosowane środki ochrony roślin oraz nie jest prowadzona produkcja rolna, w tym nie są prowadzone wypas i koszenie, w okresie od dnia 1 stycznia do dnia 31 lipca.
Równocześnie przepis § 8 r.n. zastrzegł, że w 2023 r. za grunty ugorowane, o których mowa w § 6 ust. 3 pkt 2, uznaje się również grunty wykorzystane do uprawy roślin, z wyłączeniem gruntów wykorzystanych do uprawy kukurydzy i soi oraz zagajników o krótkiej rotacji.
Na gruncie powyższych przepisów, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, organy ARiMR – kierując się zapisami wniosku o płatności na rok 2023 wraz z załącznikami i oświadczeniami - prawidłowo ustaliły, że skarżąca spółka zadeklarowała jako obszary/elementy nieprodukcyjne teren spornej działki ewid. nr [...], oznaczoną jako G, o pow. 52,43 ha i opisaną jako "ugór z uprawą". Równocześnie spółka zadeklarowała do płatności związanej do powierzchni uprawy buraków cukrowych grunty orne o łącznej pow. 87,04 ha, co przełożyło się (ustalenia w oparciu o system, o którym mowa w art. 68 rozporządzenia 2021/2116) na powierzchnię stwierdzoną w toku postępowania na poziomie 86,92 ha. Organy Agencji dostrzegły, że w załączonej przez skarżącą do wniosku o płatności umowie powierzchnia upraw buraków cukrowych wyniosła 139,63 ha. Niemniej przyjęły trafnie, że na gruncie przepisu art. 29 ust. 1 pkt 1 u.P.S. płatności związane z produkcją przyznawane są rolnikowi do powierzchni użytków rolnych będących w posiadaniu tego rolnika, na których uprawia w plonie głównym m.in. burkami cukrowe.
Organy wyjaśniły, że zgodnie z przepisami rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2022/1317 z dnia 27 lipca 2022 r. ustanawiającego odstępstwa od rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 w odniesieniu do stosowania norm dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska (norm GAEC) 7 i 8 w odniesieniu do roku składania wniosków 2023 (Dz. U. UE. L. z 2022 r., poz. 199, s.1 z dnia 28 lipca 2022 r.) "Minimalny udział powierzchni użytków rolnych wykorzystanej na elementy lub obszary nieprodukcyjne", wymienione w załączniku III do rozporządzenia (UE) 2021/2115, które mają zastosowanie od roku składania wniosków 2023, mają wpływ na wykorzystanie gruntów ornych do celów produkcyjnych. Norma GAEC 7 może mieć wpływ na wybór upraw przez rolników, z uwagi na fakt, że określa ona minimalne wymogi dotyczące różnorodności w czasie i przestrzeni w odniesieniu do różnych upraw, aby zachować potencjał gleby i zwiększyć jej żyzność celem zapewnienia długoterminowej wydajności. Na podstawie wymogu, zgodnie z którym minimalny odsetek gruntów ornych jest przeznaczany na obszary lub elementy nieprodukcyjne w celu poprawy różnorodności biologicznej w gospodarstwach - niezbędnej dla zdrowych i produktywnych ekosystemów - zgodnie z pierwszym wymogiem normy GAEC 8 rolnicy mogą, obok zachowania elementów krajobrazu, przeznaczyć pewną część gruntów ornych na grunty ugorowane do celów różnorodności biologicznej." (pkt 3 preambuły).
Stosownie do art. ust. 1 ww. rozporządzenia na zasadzie odstępstwa od art. 13 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2021/2115 państwa członkowskie mogą podjąć decyzję o odstępstwie w odniesieniu do roku składania wniosków 2023 od stosowania jednej lub obu następujących norm GAEC wymienionych w załączniku III do tego rozporządzenia, jak zostało to określone przez państwa członkowskie w ich planach strategicznych WPR:
a) Norma GAEC 7 "Zmianowanie upraw na gruntach ornych, z wyjątkiem roślin rosnących pod wodą";
b) Norma GAEC 8 pierwszy wymóg "Minimalny udział powierzchni użytków rolnych przeznaczonej na obszary lub obiekty nieprodukcyjne:
– Minimalny udział co najmniej 4 % gruntów ornych na poziomie gospodarstwa przeznaczonych na obszary i elementy nieprodukcyjne, w tym grunty ugorowane.
– W przypadku gdy rolnik zobowiązuje się przeznaczyć co najmniej 7 % swoich gruntów ornych na obszary lub elementy nieprodukcyjne, w tym grunty ugorowane, w ramach bardziej zaawansowanego ekoschematu zgodnie z art. 31 ust. 6, udział, jaki należy przypisać zgodności z normą dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska, jest ograniczony do 3 %.
– Minimalny udział co najmniej 7 % gruntów ornych na poziomie gospodarstwa, jeżeli obejmuje to również między- plony lub uprawy wiążące azot, uprawiane bez stosowania środków ochrony roślin, z czego 3 % stanowią grunty ugorowane lub elementy nieprodukcyjne. W odniesieniu do międzyplonów państwa członkowskie stosują współczynnik ważenia 0,3".
Państwa członkowskie korzystające z odstępstwa, o którym mowa w akapicie pierwszym lit. b), zapewniają, aby miało ono zastosowanie wyłącznie do gruntów ugorowanych i nie miało zastosowania do innych elementów nieprodukcyjnych.
Państwa członkowskie zapewniają, aby grunty orne, które nie będą przeznaczone na obszary nieprodukcyjne w wyniku odstępstwa, o którym mowa w akapicie pierwszym lit. b), nie były wykorzystywane do uprawy kukurydzy, nasion soi lub zagajników o krótkiej rotacji.
W oparciu o powyższe regulacje w krajowym rozporządzeniu MRiRW w sprawie norm oraz szczegółowych warunków ich stosowania (publikator podano wyżej) przyjęto w § 8, że w 2023 r. za grunty ugorowane, o których mowa w § 6 ust. 3 pkt 2, uznaje się również grunty wykorzystane do uprawy roślin, z wyłączeniem gruntów wykorzystanych do uprawy kukurydzy i soi oraz zagajników o krótkiej rotacji. Powyższe oznacza, że w 2023 r. w drodze wyjątku pozwolono rolnikom na spełnienie normy GAEC8 poprzez złożenie deklaracji "ugoru z produkcją".
W ocenie Sądu organy Agencji prawidłowo dekodowały powyższe regulacje uznając, że skoro normatywnie grunty oznaczone jako ugór są gruntami wyłączonymi z produkcji, to dla tych gruntów nie jest spełniony warunek uprawy buraka cukrowego w plonie głównym w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 1 u.PS. Tym samym ugór z produkcją buraka cukrowego (w niniejszej sprawie "ugór z uprawą" (na działce nr [...]), który spełnia wymóg normy GAEC8, nie może jednocześnie spełniać warunku do przyznania płatności związanej z produkcją do uprawy buraka cukrowego.
Dodać przy tym należy, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności na rok 2023 do płatności związanej do powierzchni upraw buraków cukrowych przez skarżącą wynosiła: 87,04 ha (działki rolne: CE nr [...] o pow. 45,44 ha, CG nr [...] o pow. 14,00 ha, CH nr [...] o pow. 5,71 ha, H nr [...] o pow. 0,74 ha i BS nr [...] o pow. 21,15 ha). Do wniosku oraz zmiany wniosku dołączono umowy kontraktacji na dostawę buraków cukrowych w 2023 r., która obejmowała łączną pow. upraw 139,63 ha. Umowy potwierdziły więc – jak zasadnie przyjęły organy Agencji – możliwość przyznania płatności do powierzchni działek rolnych, dla których zadeklarowano uprawę buraka cukrowego i wystąpiono z żądaniem do płatności do buraka cukrowego, tj. do pow. 87,04 ha, z zastrzeżeniem, że dla działki nr [...] maksymalny obszar kwalifikowany wyniósł 13,88 ha (przy deklarowanym 14,00 ha). Stąd przyznano płatność związaną do powierzchni buraków cukrowych dla 86,92 ha.
Rację należy przyznać organowi odwoławczemu, że skoro deklaracja skarżącej co do działki oznaczonej jako G, "ugór z uprawą" była jednoznaczna, to nie była dopuszczalna zmiana kwalifikowalności tejże działki do płatności związanej do powierzchni buraków cukrowych. Na gruncie powołanych wyżej przepisów nie jest dopuszczalne przyjęcie, że ten sam teren uznany zadeklarowany i konsekwentnie zakwalifikowany jako ugór z uprawą może zostać równocześnie zakwalifikowany jako uprawa w plonie głównym z produkcją (art. 29 ust. 1 pkt 1 u.P.S.). Derogacja w ramach normy GAEC8, o której mowa w § 8 w zw. z § 6 ust. 3 pkt 2 r.n. dotyczyła jedynie umożliwienia prowadzenia w 2023 r. uprawy (z wyłączeniem roślin soi, kukurydzy i zagajników o krótkiej rotacji) na gruntach uznanych za ugorowane. Nie zmienia to oceny, że nadal obszar taki deklarowany jest przez wnioskodawcę i uznawany przez organy Agencji za ugór. Odstępstwo, o którym mowa w ww. przepisach dotyczyło jedynie możliwości prowadzenia w 2023 r. uprawy (produkcji) na terenach deklarowanych jako "ugór z uprawą" i uzyskania z takich powierzchni plonu, co nie jest równoznaczne ze spełnieniem warunków kwalifikowalności w ramach płatności związanych z produkcją w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 1 u.P.S.
W świetle powyższego nie sposób uznać za zasadne zarzuty skargi tak naruszenia przepisu prawa materialnego – art. 29 ust. 1 pkt 1 u.P.S. poprzez nieprzyznanie skarżącemu płatności związanej do powierzchni buraków cukrowych co do spornej działki. W świetle powyższych rozważań jawią się jako chybione zarzuty skargi naruszenia przepisów postępowania poprzez: prowadzenie postępowania przez organy Agencji w sposób niebudzący zaufania strony do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.), brak uwzględnienia słusznego interesu strony (art. 7 k.p.a.) oraz brak rozstrzygnięcia wątpliwości co do treści normy prawnej na korzyść strony (art. 7a § 1 k.p.a.). Organy orzekające w uzasadnieniach wydanych przezeń decyzji administracyjnych odniosły się do stanowiska prawnego skarżącego, lecz go nie podzieliły. Nie oznacza to jednak, że organy dopuściły się naruszenia przepisów postępowania skoro dokonana przez nie wykładnia mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa materialnego była prawidłowa.
W rezultacie tego zarzut pozbawienia strony możliwości ubiegania się o płatności związane do powierzchni buraków niewskazanych w plonie głównym na spornej działce należało uznać za niezasadny.
Odnosząc się do okoliczności złożenia przez skarżącą wyjaśnień z 7 listopada 2023 r. Sąd pragnie wskazać, że zgodnie z art. 60 ust. 3 pkt 1 u.P.S. wnioskodawca może całkowicie lub częściowo wycofać wniosek o przyznanie pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1-4, nie później niż do dnia wydania decyzji w sprawie o przyznanie pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1-4, z tym że wycofanie nie jest możliwe, jeżeli dotyczy części wniosku, w której wykryto nieprawidłowości. Przy czym, wedle art. 60 ust. 1 u.P.S. wniosek o przyznanie pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1-4, składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja. Wniosek ten można złożyć po upływie tego terminu, ale nie później niż w dniu, w którym upływa 25 dni od dnia upływu tego terminu, z tym że w takim przypadku na podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy nakłada się karę w wysokości 1% danej pomocy za każdy dzień opóźnienia, nie licząc dni ustawowo wolnych od pracy oraz sobót. Jak stanowi art. 60 ust. 2 u.P.S. zmiany wniosku o przyznanie pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1-4, dokonuje się w terminie do dnia:
1) 31 maja roku, w którym dany wniosek został złożony, przy czym zmiany można dokonać po upływie tego terminu, ale nie później niż w ostatnim dniu składania wniosku, z tym że w takim przypadku na podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy za każdy dzień opóźnienia, nie licząc dni ustawowo wolnych od pracy oraz sobót, nakłada się karę w wysokości 1% pomocy przysługującej w związku z tą zmianą;
2) 15 września roku, w którym został złożony ten wniosek - w przypadku gdy Agencja poinformowała beneficjenta o nie prawidłowościach wykrytych w ramach kontroli administracyjnych lub systemu monitorowania obszarów zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia 2022/1173.
Zważywszy zatem, że powyższe pismo strony pochodzi z 7 listopada 2023 r. organ nie miał podstaw do jego uwzględnienia, bez względu na jego treść. Dodać należy, że przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 u.P.S. nakazuje organom, przed którym toczy się postępowanie o przyznanie pomocy stać na straży praworządności. Wedle zaś art. 62 ust.; 1 u.P.S. w przypadku gdy wniosek o przyznanie pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1-4, nie czyni zadość wymaganiom innym niż wskazane w art. 64 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, kierownik biura powiatowego Agencji niezwłocznie po otrzymaniu tego wniosku informuje podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy o stwierdzonych brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie, w jakim można dokonać zmiany wniosku o przyznanie tej pomocy, chyba że ten termin upłynął. Przepisu art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Przepis art. 62 ust. 2 u.P.S. dookreśla, że w przypadku nieusunięcia braków, o których mowa w ust. 1, w terminie, w jakim można dokonać zmiany wniosku o przyznanie pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1-4, wniosek o przyznanie tej pomocy jest rozpatrywany w zakresie, w jakim został prawidłowo wypełniony, oraz na podstawie dołączonych do niego prawidłowych dokumentów.
Na tle powołanych przepisów Sąd stwierdza, że w sytuacji, gdy organ I instancji - wskutek przeprowadzonej kontroli administracyjnej tj. weryfikacji wniosku o płatności bezpośrednich) - ustalił, że skarżąca spełnia m.in. wymogi normy GAEC8 nie miał podstaw do wzywania strony do korekty wniosku.
Reasumując, uznawszy rozstrzygnięcia organów ARIMR w niniejszej sprawie za zgodne z obowiązującymi przepisami dotyczącymi płatności na rok 2023 Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił, o czym orzeczono w sentencji wyroku.