III SA/Po 246/19

III SA/Po 246/19 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2019-06-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-03-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Ireneusz Fornalik /sprawozdawca/
Małgorzata Górecka /przewodniczący/
Marzenna Kosewska
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II GSK 1160/19 - Wyrok NSA z 2023-04-14
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2107
art. 1 par. 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 3 par. 2, art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 2, art. 200, art. 205 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2017 poz 708
art. 26 ust. 2 i 5
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów.
Dz.U. 2017 poz 201
art. 17 par. 1, art. 221a par. 2, art. 247 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Sentencja
Dnia 27 czerwca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka Sędziowie WSA Ireneusz Fornalik (spr.) WSA Marzenna Kosewska Protokolant: st. sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2019 roku przy udziale sprawy ze skargi W.T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów I. Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu na rzecz skarżącego kwotę [...],- ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z dnia [...] listopada 2018 r. nakładającą na W.T. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] karę pieniężną w wysokości [...] zł w związku ze zgłoszeniem danych dotyczących numeru zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym w zgłoszeniu [...], niezgodnie ze stanem faktycznym.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.
W dniu [...] kwietnia 2018 r. funkcjonariusze [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] przeprowadzili kontrolę przewozu towarów na drodze krajowej w miejscowości W., w trakcie której stwierdzono, że przewoźnik (Skarżący) przewożąc olej napędowy podlegający systemowi monitorowania drogowego przewozu towarów podał w zgłoszeniu do rejestru dane niezgodne ze stanem faktycznym dotyczące numeru zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.
Wobec powyższych ustaleń, Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. nałożył na Skarżącego karę pieniężną w wysokości [...] zł w związku ze zgłoszeniem danych dotyczących numeru zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym w zgłoszeniu, niezgodnie ze stanem faktycznym. Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów określa zasady systemu monitorowania drogowego przewozu towarów, przy czym w myśl art. 26 ust. 5 ustawy w zakresie nieuregulowanym w przedmiotowej ustawie do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej. W pouczeniu wskazał, że Skarżącemu przysługuje prawo do wniesienia odwołania do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...], za jego pośrednictwem.
Skarżący w odwołaniu do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] wskazał m.in., że podczas kontroli posiadał wszelkie wymagane przepisami prawa zaświadczenia i zezwolenia, a spór dotyczył oczywistej omyłki, która wystąpiła w zgłoszeniu przewozu towarów. Wszystkie dane były prawdziwe i takie same w zgłoszeniu jak i podczas kontroli.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu decyzją z dnia [...] lutego 2019 r., wskazaną we wstępie, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ wskazał, że organ I instancji był zobligowany do nałożenia kary na Skarżącego, a błędne – zatem niezgodne ze stanem faktycznym – uzupełnienie wymaganej obligatoryjnie informacji jest wynikiem braku dołożenia należytej staranności. Nie wystąpiły również przesłanki przemawiające za odstąpieniem od wymierzenia kary.
W skardze na powyższe rozstrzygnięcie Skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o uchylenie obu decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy przez umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu oraz zasądzenie kosztów postępowania. Decyzji zarzucił naruszenie:
1. art. 24 ust. 1 pkt. 2, w związku z art. 26 ust.1, ust. 2, ust. 5 Ustawy o systemie Monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów, przez jego zastosowanie i nałożenie kary pieniężnej w wysokości [...] zł,
2. art. 24 ust. 1 pkt. 2 Ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów przez przyjęcie, że przewoźnik zgłosił dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru w sytuacji, gdy zgłoszone dane są zgodne ze stanem faktycznym, albowiem przewoźnik posiadał ważne świadectwo [...] - czyli podał prawdę, a jedynie przez omyłkę spowodowaną błędnym nazewnictwem rubryki "zezwolenie drogowe" nie podał do zgłoszenia "zaświadczenia nr [...]" (które nie ma w tytule słowa "zezwolenie"),
3. art. 24 ust. 3 Ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów poprzez jego niezastosowanie, albowiem występuje przesłanka - interes publiczny polegająca na przestrzeganiu przez organy podatkowe zasad praworządnego państwa i zaufania obywatela do urzędów, które we właściwy sposób stosują i interpretują przepisy, w szczególności uwzględniając na korzyść podatnika wszelkie nieścisłości i niejednoznaczności,
4. art. 12 ustawy o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz niektórych ustaw z dnia 10.05.2018 roku, poprzez jego niezastosowanie i nie umorzenie postępowania mimo, że do zdarzenia doszło w dniu [...].04.2018 roku czyli przed wejściem tej noweli w życie tj. przed 14.06.2018 r., oraz nie doszło w tej sprawie do uszczuplenia podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego,
5. art. 187 w związku z art. 120 ustawy - Ordynacja podatkowa, przez nie zebranie całego materiału dowodowego w zakresie uregulowania przez podatnika podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik rozwinął argumentację podnoszonych w niej zarzutów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., dalej w skrócie: "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu (czynności).
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2019 r., sygn. akt II GSK 2050/18. Sąd wskazał w nim, że zgodnie z art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (Dz. U. z 2017 r. poz. 708 dalej: ustawa SENT) karę pieniężną nakłada naczelnik urzędu celno-skarbowego właściwy dla miejsca kontroli przewozu towarów, z wyjątkiem art. 30.
Przepis art. 26 ust. 2 ustawy SENT zastrzega zatem właściwość miejscową według siedziby organu właściwego dla miejsca kontroli przewozu towarów, ustala zatem właściwość miejscową organu I instancji według kryterium terytorialnego wyznaczonego nie siedzibą podmiotu, lecz miejscem kontroli przewozu towarów. Łączy zatem właściwość organu z kontrolowaną czynnością, a nie z kontrolowanym podmiotem.
Z kolei ustęp 5 artykułu 26 ustawy SENT stanowi, że w zakresie nieuregulowanym w ustawie do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r. poz. 201 i 648, zwanej dalej O.p.).
W art. 17 § 1 O.p. określono właściwość miejscową organów podatkowych stanowiąc, że jeżeli ustawy podatkowe nie stanowią inaczej, właściwość miejscową organów podatkowych ustala się według miejsca zamieszkania albo adresu siedziby podatnika, płatnika, inkasenta lub podmiotu wymienionego w art. 133 § 2.
Istotnym w sprawie jest, że przepis art. 26 ust. 2 ustawy SENT zastrzegając właściwość miejscową według siedziby organu właściwego dla miejsca kontroli przewozu towarów, czyli odmienną od zasady ogólnej wynikającej z art. 17 § 1 O.p., stanowi lex specialis względem tego unormowania.
Zgodnie z art. 221a § 2 O.p. w przypadku wydania w pierwszej instancji przez naczelnika urzędu celno-skarbowego decyzji innej niż decyzja, o której mowa w § 1, odwołanie od tej decyzji służy do dyrektora izby administracji skarbowej właściwego dla kontrolowanego w dniu zakończenia postępowania podatkowego.
Zaznaczyć należy, że postępowanie w zakresie wymierzenia kary administracyjnej na podstawie przepisów ustawy SENT nie jest postępowaniem podatkowym, lecz postępowaniem administracyjnym, do którego jedynie odpowiednio stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej, a nie wprost. Sformułowanie "stosuje się odpowiednio" oznacza, że część przepisów stosowanych będzie wprost, część trzeba będzie stosować z uwzględnieniem specyfiki tego postępowania, a więc z odpowiednimi modyfikacjami, a stosowanie niektórych przepisów zostanie całkowicie wyłączone.
Skoro art. 26 ust. 2 ustawy SENT wyklucza stosowanie art. 17 § 1 O.p. w postępowaniu przed naczelnikiem urzędu celno-skarbowego w sprawach o wymierzenie kary pieniężnej, to użytego w art. 221a § 2 O.p. zwrotu "właściwego dla kontrolowanego w dniu zakończenia postępowania podatkowego" nie można odnosić do zasady wynikającej z art. 17 § 1 O.p. Poza tym art. 221a § 2 O.p. nawiązuje do właściwości obowiązującej w dniu zakończenia postępowania podatkowego. W literaturze przedmiotu przyjmuje się, że dniem zakończenia postępowania podatkowego jest dzień wydania decyzji podatkowej. W realiach niniejszej sprawy byłaby to decyzja wymierzająca karę pieniężną. W dacie jej wydania obowiązywała zasada z art. 26 ust. 2 ustawy SENT, ustalająca właściwość miejscową według miejsca kontroli przewozu towarów, kontrolowanej czynności.
W związku z tym, skoro właściwy miejscowo dla kontrolowanego podmiotu na dzień zakończenia postępowania (wydania decyzji w pierwszej instancji) był Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] podległy instancyjnie Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej w [...] i pozostający w jego zasięgu terytorialnym, to ten Dyrektor był właściwy do rozpatrzenia odwołania. Działanie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu było zatem dotknięte wadą nieważności określoną w art. 247 § 1 pkt 1 O.p., co uzasadniało stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., o czym orzeczono w punkcie pierwszym wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Do niezbędnych kosztów postępowania zaliczono wpis sądowy od skargi, opłatę skarbową i wynagrodzenie radcy prawnego stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).