I SA/SZ 432/24

I SA/Sz 432/24 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2024-10-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Bolesław Stachura
Elżbieta Dziel /przewodniczący sprawozdawca/
Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 1589/24 - Wyrok NSA z 2025-01-30
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 818
art. 73 ust. 8, art. 45 ust. 1 i 2, art. 56 ust. 6, art. 73 ust. 8 pkt 1 lit. a i pkt 2
Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020 - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 par 3, par 2 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1267
art. 1 par 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Dziel (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędzia WSA Bolesław Stachura Protokolant starszy inspektor sądowy Joanna Zienkowicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu [...] października 2024 r. sprawy ze skargi [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. B. na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od wyników oceny wniosku o dofinansowanie projektu oddala skargę.
Uzasadnienie
Z akt sprawy wynika, że M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. B. w dniu 16 lipca 2024 r. złożyła wniosek numer
[...] o dofinansowanie projektu pod nazwą: "Wdrożenie wyników prac B+R do działalności przedsiębiorstwa i zaoferowanie na rynku innowacyjnych prefabrykowanych elementów żelbetowych o obniżonym zapotrzebowaniu na energię (typu ASCC) z maksymalizacją wykorzystania surowców odpadowych".
Zarząd Województwa - Instytucja Zarządzająca Programu Fundusze Europejskie dla Pomorza Zachodniego 2021-2027 (zwany dalej: Zarządem)
w wydanym negatywnym wyniku oceny wniosku nr [...] wskazał, że wniosek o dofinansowanie projektu spełnił kryteria wyboru, uzyskał 77 punktów, jednakże został oceniony negatywnie, ponieważ kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w naborze została wyczerpana. Liczbę przyznanych punktów oraz uzasadnienie oceny w ramach poszczególnych kryteriów dokonanej przez pracownika i eksperta organ przesłał w załącznikach do pisma.
Spółka w piśmie z dnia 3 czerwca 2024 r. wniosła protest na negatywną ocenę projektu. Protest dotyczył oceny w następujących kryteriach:
1. Kryterium 4.5 Gotowość do realizacji projektu;
2. Kryterium 4.11 Zabezpieczenie praw własności intelektualnej;
3. Kryterium 4.2 Komplementarność projektu;
4. Kryterium 4.3 Lokalne uwarunkowania.
Odnosząc się do pierwszego, wymienionego kryterium, Spółka wskazała,
że w toku oceny merytorycznej wniosku wnioskodawczyni nie przyznano punktów.
W uzasadnieniu autor wskazał, że Spółka na dzień składania wniosku o dofinansowanie nie dysponowała dokumentem pozwolenia na budowę. Według wnioskodawczyni oceniając to kryterium eksperci naruszyli art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca
2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych
w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 818 ze zm. – zwaną dalej: ustawą wdrożeniową), gdyż nie dokonali oceny projektu w sposób rzetelny i przejrzysty, w konsekwencji czego bez dogłębnej analizy treści wniosku zgłoszonego do objęcia dofinansowaniem założyli, iż projekt wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Skoro więc z opisu kryterium 4.5. wynika, że "Projekt jest gotowy do realizacji, jeśli nie wymaga regulowania powyższych kwestii" to mając na uwadze, że projekt wnioskodawcy nie wymagał uzyskania pozwolenia na budowę, wniosek powinien otrzymać w zakresie kryterium 4.5. - 5 punktów.
Wypowiadając się w zakresie drugiego ww. kryterium, Spółka podała, że w toku oceny merytorycznej wniosku w omawianym kryterium wnioskodawczyni nie przyznano punktów. W uzasadnieniu autor argumentował, że złożenie wniosków o objęcie ochroną patentową składu mieszanki betoniarskiej nie stanowiło następstwa realizacji projektu.
W uzasadnieniu zawężająco odniesiono się do zagadnienia ochrony praw własności intelektualnej, utożsamiając ją z ochroną patentową, na co wskazywał fakt, że oceniający wprost napisał o "zgłoszeniu do ochrony" przedmiotu praw jak również fakt,
że w uzasadnieniu autor odniósł się do kroków podjętych przez wnioskodawczynię przed złożeniem wniosku o dofinansowanie, a związanych właśnie ze zgłoszeniem patentowym.
Zdaniem Spółki przy ocenie tego kryterium eksperci naruszyli przepisy proceduralne mianowicie: art. 45 ust. 1 i ust. 2 ustawy wdrożeniowej, ponieważ nie dokonali oceny tego kryterium w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny, a ponadto dopuścili się naruszenia zasady równego traktowania wnioskodawców, gdyż z treści dokumentacji konkursowej nie wynika jakoby wyczerpanie znamion kryterium wymagało wystąpienia z wnioskiem o objęcie ochroną patentową innowacji po lub w trakcie trwania projektu.
Wnioskodawczyni nie jest jednostką naukowo-badawczą ani uczelnią wyższą, nie prowadzi badań wyłącznie w celu poszerzania wiedzy. Wnioskodawczyni jest podmiotem prowadzącym działalność komercyjną. Ogólna strategia komercjalizacji i zręby teoretyczne projektu stanowiącego przedmiot wniosku o dofinansowanie opracowane zostały jeszcze przed przystąpieniem do prac badawczo-rozwojowych. Ochrona patentowa mieszanki betoniarskiej stanowi element integralny strategii biznesowej i nie miałaby miejsca bez wcześniejszej finalizacji prac badawczych, do których znów wnioskodawczyni by nie przystępowała, jeżeli nie dostrzegłaby możliwości późniejszej komercjalizacji jej wyników.
Związek logiczny pomiędzy omawianymi elementami jest niezaprzeczalny. Zwlekanie z wystąpieniem z wnioskiem o objęcie ochroną patentową wyników prac
do momentu złożenia wniosku o dofinansowanie byłoby, zachowaniem irracjonalnym
i narażającym własność intelektualną na kradzież, a cały projekt na niepowodzenie.
Dalej wskazała, że przedmiotowy wniosek nie dotyczy działania o charakterze badawczo - rozwojowym, a projektu inwestycyjnego, a co za tym idzie, kluczowym elementem przedsięwzięcia jest komercjalizacja wyników inwestycji. W rezultacie, wnioskodawczyni niezaprzeczalnie musi wytworzyć własność intelektualną,
w szczególności w postaci strategii cenowej i marketingowej.
Wniosek precyzuje więc przedmiot ochrony, w szczególności jako rezultaty działań:
- diagnostyka potrzeb rynku niemieckiego;
- wsparcie w ustaleniu strategii sprzedażowej i cenników;
- przygotowanie strategii marketingu skierowanej do odbiorcy niemieckiego;
- natywizacja komunikacji marketingowej.
Oczekiwanie wskazania w sposób bardziej szczegółowy zakresu planowanej ochrony jawi się w ocenie wnioskodawczyni nieuzasadnione, bowiem wymagałoby, aby dysponowała na etapie składania wniosku wiedzą, która ma zostać pozyskana w toku realizacji projektu, w szczególności w Zadaniu 3.
W efekcie, Spółka zawnioskowała o skorygowanie oceny wniosku w zakresie
ww. kryterium i przyznanie 4 punktów.
W odniesieniu do Kryterium 4.2 Komplementarność projektu Spółka wyjaśniła,
że w toku oceny merytorycznej wniosku w subkategorii "Komplementarność w obszarze poprawy dostępności terenów inwestycyjnych" wnioskodawczyni nie przyznano punktów. W uzasadnieniu ekspert wskazał następującą treść: "projekt nie jest komplementarny względem inwestycji dotyczących uzbrojenia terenów inwestycyjnych i/lub poprawy
ich dostępności", którą Spółka uznała za niedostosowaną do stanu faktycznego.
Zgodnie z treścią komentowanego kryterium oceny, punkty przyznaje się "Jeżeli projekt w rzeczywisty sposób jest komplementarny względem inwestycji dotyczących uzbrajania terenów inwestycyjnych i /lub poprawy ich dostępności". Kryterium nie narzuca wnioskodawczyni wskazania dokładnej inwestycji, dla której projekt będzie komplementarny, jedynie należy uzasadnić opisywany stan, co w przekonaniu Spółki zostało wykonane we wniosku o dofinansowanie i w załączonych do niego załącznikach.
Redagując wniosek o dofinansowanie, wnioskodawczyni uznała, że niezasadne jest wskazywanie projektów realizowanych obecnie w celu wykazania komplementarności, bowiem obecnie wnioskodawczyni nie dysponuje jeszcze potencjałem technologicznym do podjęcia takiej kooperacji - trwające już projekty mogłyby wyłącznie pełnić funkcję przykładów.
W ocenie wnioskodawczyni projekt spełnia kryterium komplementarności
z Działaniem [...] - z jednej strony odbiór gruzu ułatwia efektywne ekonomicznie prowadzenie prac rozbiórkowych i zwiększa dostępność terenów inwestycyjnych,
a z drugiej, gotowe prefabrykaty mogą posłużyć do wznoszenia nowych budynków na tej przestrzeni.
W efekcie Spółka wniosła o skorygowanie oceny wniosku w zakresie ww. kryterium i przyznanie 2 punktów.
Co do ostatniego kryterium Spółka wskazała, że w toku oceny merytorycznej wniosku, w Kryterium 4.3 Lokalne uwarunkowania ekspert nie przyznał punktów, argumentując, że "projekt nie zakłada ponownego wykorzystania terenów poprzemysłowych, powojskowych, popegeerowskich, pokolejowych, uzupełnienia zabudowy zamiast ekspansji na tereny niezabudowane, czy zatrzymanie degradacji majątku produkcyjnego zlokalizowanego na terenie SSW". Spółka podkreśliła,
że przedmiotowy projekt dotyczy inwestycji stanowiącej uzupełnienie zabudowy działek budowlanych [...] oraz [...] zlokalizowanych w B. B., jak wskazano w treści wniosku, HI Potencjał do realizacji projektu, Opis wkładu własnego. W konsekwencji dla potrzeb realizacji inwestycji nie zajdzie zapotrzebowanie na ekspansję na tereny niezabudowane, co wyczerpuje znamiona przytoczonej przesłanki i uprawnia wnioskodawczynię do otrzymania punktów w omawianym kryterium.
Spółka podkreśliła, że na etapie przygotowania dokumentacji aplikacyjnej, dokonała błędnego wypełnienia pola opisowego w załączniku Formularz Opisowy, wpisując "Nie dotyczy". Niemniej ekspert nie wezwał jej do złożenia wyjaśnień
i uzupełnień wniosku o dofinasowanie w przedmiotowym zakresie.
W efekcie Spółka wniosła o skorygowanie oceny wniosku w zakresie ww. kryterium i przyznanie 3 punktów.
W wydanym w dniu 24 czerwca 2024 r. rozstrzygnięciu nr [...] Zarząd nie uwzględnił protestu. Przedstawiając swoje stanowisko co do Kryterium 4.2 Komplementarność projektu, Zarząd w pierwszej kolejności wyjaśnił, że spór w niniejszej sprawie dotyczy nieprzyznania wnioskodawczyni punktu w części dotyczącej komplementarności projektu względem inwestycji dotyczących uzbrajania terenów inwestycyjnych i/lub poprawy ich dostępności.
Następnie przypomniał, że w formularzu opisowym do naboru w części dotyczącej komplementarności projektu względem inwestycji dotyczących uzbrajania terenów inwestycyjnych i/lub poprawy ich dostępności, należało wskazać, czy projekt będzie zlokalizowany na terenie inwestycyjnym, którego uzbrojenie i/lub poprawa dostępności zostały zrealizowane ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...]. Należało w tym miejscu wskazać konkretny projekt (wbrew twierdzeniom wnioskodawczyni zawartym w proteście), w ramach którego dofinansowano ww. działania (nazwa/tytuł projektu). Należało uzupełnić tę część lub wpisać "nie dotyczy". Wnioskodawczyni w tej części wskazała wyraźnie "nie dotyczy". Organ dodał, że w ramach kryterium 4.2 punktowana jest rzeczywista komplementarność projektu, a nie domniemana, jak wydaje się argumentować wnioskodawczyni w proteście.
Mając na uwadze powyższe, w opinii Zarządu brak było podstaw do przyznania wnioskodawczyni dodatkowych punktów w ramach oceny omawianego kryterium. Ocena dokonana przez eksperta była prawidłowa, znajdowała ona odzwierciedlenie w zapisach dokumentacji aplikacyjnej. W tej sytuacji nie było również żadnych powodów, aby żądać od wnioskodawczyni dodatkowych wyjaśnień. Podkreślił przy tym, że kryteria jakości oceniane są - co do zasady - wyłącznie na podstawie brzmienia zapisów zawartych we wniosku o dofinansowanie - oceniający nie powinni domyślać się spełnienia określonych wymogów. Informacje, o których mowa w dokumentacji konkursowej powinny wynikać wprost z treści wniosku o dofinansowanie, a brak takich informacji lub informacje niepełne będą wpływały w sposób oczywisty niekorzystnie na punktację danego projektu, a tym samym będą zmniejszały szansę na zakwalifikowanie go do dofinansowania.
Odnośnie do kryterium 4.3 Lokalne uwarunkowania Zarząd w pierwszej kolejności wyjaśnił, że spór w niniejszej sprawie dotyczy nieprzyznania wnioskodawczyni punktu
w części dotyczącej ponownego wykorzystania terenów poprzemysłowych, powojskowych, popegeerowskich, pokolejowych, uzupełniania zabudowy zamiast ekspansji na tereny niezabudowane, czy zatrzymania degradacji majątku produkcyjnego zlokalizowanego na terenie SSW.
Następnie zauważył, że w formularzu opisowym w części dotyczącej Lokalnych uwarunkowań (pkt 7 lit. b), gdzie należało m.in. opisać, czy istniejąca zabudowa będzie podlegać uzupełnianiu zamiast ekspansji na tereny niezabudowane, Spółka wskazała jednoznacznie "nie dotyczy".
Mając na uwadze powyższe, w opinii Zarządu brak było podstaw do przyznania dodatkowych punktów w ramach oceny omawianego kryterium. Ocena dokonana przez eksperta była prawidłowa, znajdowała ona odzwierciedlenie w zapisach dokumentacji aplikacyjnej. W tej sytuacji nie było również żadnych powodów, aby żądać
od wnioskodawczyni dodatkowych wyjaśnień. Kryteria jakości oceniane są - co do zasady - wyłącznie na podstawie brzmienia zapisów zawartych we wniosku o dofinansowanie - oceniający nie powinni domyślać się spełnienia określonych wymogów.
Przedstawiając powody uznania zarzutów za niezasadne w zakresie kryterium 4.5 Gotowość do realizacji projektu, Zarząd powołał się na brzmienie art. 45 ust. 1 ustawy wdrożeniowej i wskazał, że nie doszukał się w niniejszej sprawie naruszeń w tym zakresie, które mogłyby mieć wpływ na wynik przeprowadzonej oceny wniosku
o dofinansowanie.
W pierwszej kolejności podkreślił, że to sama wnioskodawczyni w oczywisty sposób wskazała w dokumentacji aplikacyjnej, iż "W celu realizacji przedsięwzięcia Wnioskodawca planuje wybudować halę produkcyjną, w której umieszczone będą zakupione w ramach projektu środki trwałe. Budowa hali jest niezbędna
dla realizowanego projektu, jednak została ona ujęta jako koszt niekwalifikowany, sfinansowany ze środków własnych Wnioskodawcy" (Formularz opisowy pkt 1). Ponadto budowa hali została przez wnioskodawczynię wykazana zarówno w zadaniach projektowych (zadanie nr 1), jak i budżecie projektu (wniosek o dofinansowanie). Budowa hali produkcyjno - magazynowej stanowi zatem element projektu i bez znaczenia jest tutaj okoliczność, że zadanie to nie zostało zaliczone do kategorii wydatków kwalifikowalnych. Co więcej, Spółka we wniosku o dofinansowanie wskazała,
że "Realizacja projektu prowadzona będzie w następujących krokach: Zadanie
1 - Budowa hali produkcyjno- magazynowej (...) W celu realizacji powyższych zadań, Wnioskodawca przystąpi do pozyskania niezbędnych decyzji i pozwoleń" (wniosek
o dofinansowanie, część opisowa). W tym kontekście argumentacja znajdująca się
w proteście jest co najmniej niezrozumiała.
Niezrozumiałe są również zarzuty dotyczące definicji kryterium 4.5. W ocenie instytucji rozpatrującej protest, definicja kryterium 4.5 jednoznacznie informuje
o sposobie rozumienia i oceny tego kryterium. Instytucja organizująca nabór jednoznacznie wskazała w opisie kryterium, że punkty przyznawane będą za posiadanie wymaganych pozwoleń, decyzji, których uzyskanie wynika z procedur prawa budowlanego oraz posiadanie wymaganych koncesji. Wymieniono również przykładowe dokumenty, na podstawie których kryterium będzie oceniane.
Mając na uwadze powyższe, w opinii Zarządu brak było podstaw do przyznania punktów w ramach oceny omawianego kryterium. Ocena dokonana przez eksperta była prawidłowa, znajdowała ona odzwierciedlenie w zapisach dokumentacji aplikacyjnej.
Wypowiadając się w zakresie kryterium 4.11 Zabezpieczenie praw własności intelektualnej, Zarząd wskazał, że jak wynika z definicji i zasad oceny kryterium 4.11, możliwość otrzymania 1 pkt, warunkowana jest wpływem projektu na podjęcie przez wnioskodawcę działań związanych z ochroną własności intelektualnej przedsiębiorstwa. W formularzu opisowym do naboru, w części dotyczącej Ochrony własności intelektualnej (pkt 10), należało wskazać czy wdrożeniu innowacji produktowej lub procesowej
(w procesie biznesowym), w związku z realizacją projektu, towarzyszyć będzie zabezpieczenie praw własności intelektualnej (w postaci np. znaków towarowych, wzorów przemysłowych, know-how). Z definicji oraz zasad oceny kryterium nie wynika natomiast, aby premiowana była tutaj okoliczność posiadania przez wnioskodawcę zabezpieczenia w postaci np. znaków towarowych, wzorów przemysłowych, know-how.
W ww. części formularza wnioskodawczyni wskazała, że "Dzięki realizacji projektu możliwe będzie wdrożenie wyników prac B+R objętych ochroną patentową
do działalności spółki co finalnie przełoży się na wdrożenie innowacyjnego produktu
na rynek niemniej sama realizacja projektu nie przyczyni się do ponownego zgłoszenia do ochrony opracowanej innowacji, bowiem Wnioskodawca dokonał już tej czynności
w obawie przed wyciekiem poufnych informacji do konkurencji". Wynika z tego jednoznacznie, że projekt wnioskodawczyni nie będzie miał wpływu na podjęcie działań związanych z ochroną własności intelektualnej przedsiębiorstwa. Instytucja rozpatrująca protest nie doszukała się przy tym w dokumentacji aplikacyjnej żadnych innych informacji, które mogłyby potwierdzać wpływ projektu na podjęcie przez nią ww. działań. Tym samym, argumenty dotyczące wcześniejszego zabezpieczenia praw własności intelektualnej nie mogą mieć wpływu na wynik oceny tego kryterium.
Mając na uwadze powyższe, w opinii instytucji brak było podstaw do przyznania wnioskodawczyni punktów w ramach oceny omawianego kryterium. Ocena dokonana przez eksperta była prawidłowa, znajdowała ona odzwierciedlenie w zapisach dokumentacji aplikacyjnej.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, Spółka zaskarżonemu rozstrzygnięciu nieuwzględnienia protestu skarżącej z dnia
3 czerwca 2024 r. w przedmiocie negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie
(w skardze błędnie wskazano: decyzji) zarzuciła:
1) naruszenie art. 46 ustawy wdrożeniowej poprzez jego niezastosowanie skutkujące uznaniem, iż wnioskodawczyni nie jest gotowa do realizacji projektu, gdyż nie uzyskała ona pozwolenia na budowę, podczas gdy budowa hali nie została zgłoszona do objęcia dofinansowaniem, w konsekwencji czego organ nie powinien żądać od wnioskodawczyni wykazania posiadania pozwolenia na budowę, gdyż nie jest ono niezbędne do oceny projektu lub objęcia projektu dofinansowaniem;
2) naruszenie art. 45 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej poprzez jego niezastosowanie
i zaniechanie przeprowadzenia procedury wyboru projektów do dofinansowania
w sposób przejrzysty, bezstronny i rzetelny, co doprowadziło do nierównego traktowania wnioskodawczyni;
3) naruszenie art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (zwanej dalej: "Konstytucją RP") poprzez jego niezastosowanie i nałożenie na wnioskodawczynię obowiązku przedłożenia dokumentów, które nie są niezbędne do oceny projektu lub objęcia projektu dofinasowaniem, podczas gdy z art. 46 ustawy wdrożeniowej wprost wynika, iż właściwa instytucja może wymagać od wnioskodawców wyłącznie informacji i dokumentów niezbędnych do oceny projektu lub objęcia projektu dofinansowaniem, a więc organ żądając od wnioskodawczyni przedłożenia pozwolenia na budowę, które nie jest niezbędne do oceny projektu, gdyż budowa hali nie miała być objęta dofinansowaniem
i miała być finansowana przez wnioskodawczynię z własnych środków, naruszył zasadę legalizmu, o której mowa w art. 7 Konstytucji RP.
Mając na uwadze powyższe, skarżąca wniosła o:
1) stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę Zarządowi w celu ponownego rozpatrzenia podjętego przez niego rozstrzygnięcia
w przedmiocie nieuwzględnienia protestu;
2) stwierdzenie, że rozstrzygnięcie o nieuwzględnieniu protestu było nieuzasadnione, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia właściwej instytucji, która nie uwzględniła protestu,
ewentualnie:
3) stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny;
4) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z:
a) wniosku o dofinansowanie,
b) informacji o wynikach oceny projektu,
c) wzoru umowy o dofinansowanie,
d) listy projektów wybranych do dofinansowania,
e) protestu wnioskodawczyni,
f) informacji o nieuwzględnieniu protestu,
- na fakt przeprowadzenia oceny wniosku o dofinansowanie w sposób naruszający prawo, niezasadnego nieuwzględnienia protestu wnioskodawczyni, spełnienia przez wnioskodawczynię kryteriów uprawniających ją do przyznania dofinansowania;
5) zasądzenie na rzecz skarżącej od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu tego pisma procesowego przedstawił swoje stanowisko w sprawie oraz odniósł się
do zarzutów podniesionych w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. art. 3 § 3 ustawy
z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.
z 2024 r. poz. 935) – dalej: "p.p.s.a." – sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Do takich przepisów zalicza się ustawę z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (Dz.U. poz. 1079), która określa m.in. sposób wyboru projektów do dofinansowania oraz procedurę odwoławczą w sprawach dotyczących oceny projektów finansowanych w ramach realizacji programów w zakresie polityki spójności ze środków Europejskiego Funduszu Spójności. Ustawa ta reguluje postępowanie sądowoadministracyjne pod wieloma względami odmiennie od trybu określonego
w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, która znajduje odpowiednie zastosowanie jedynie w zakresie nieuregulowanym przez ustawę wdrożeniową, w zakresie aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 p.p.s.a. (por. art. 76 ustawy wdrożeniowej). Wprowadza także pewne modyfikacje w stosunku do rozwiązań przewidzianych w Prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez skrócenie terminu do wniesienia skargi, wprowadzenie terminu do jej rozpoznania, czy też wprowadzenie trybu bezpośredniego wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Powyższe rozwiązania, zgodnie z intencją ustawodawcy, zmierzały do uzyskania efektu szybkości postępowania, idącego dalej niż to umożliwia realizacja przepisów tej ustawy.
W myśl art. 73 ust. 8 ustawy wdrożeniowej, w wyniku rozpoznania skargi sąd może:
1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że:
a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo
i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę właściwej instytucji w celu ponownego rozpatrzenia podjętego przez nią rozstrzygnięcia w przedmiocie nieuwzględnienia protestu, o którym mowa w art. 69 ust. 1 pkt 2, albo
w przedmiocie negatywnej ponownej oceny, o której mowa w art. 69 ust. 4 pkt 2,
b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia właściwej instytucji, która pozostawiła protest bez rozpatrzenia;
2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia;
3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe.
Kontroli sądów administracyjnych poddana jest zatem ocena projektów zgłaszanych przez wnioskodawców ubiegających się o dofinansowanie, dokonywana przez właściwą instytucję zarządzającą. Jednocześnie wprowadzając w art. 73 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej kryterium "naruszenia prawa", w art. 56 ust. 4 i art. 59 tej ustawy ustawodawca przesądził, że do postępowań w zakresie ubiegania się
o dofinansowanie oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących doręczeń (w odniesieniu do informacji o zatwierdzonym wyniku oceny projektu), wyłączenia pracowników organu i sposobu obliczania terminów.
W badanej sprawie istotne znaczenie ma norma art. 45 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej, zgodnie z którym właściwa instytucja przeprowadza postępowanie
w zakresie wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny
i bezstronny, zapewnia równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania oraz równe traktowanie wnioskodawców.
Działająca w sprawie instytucja ma obowiązek respektowania zasad przejrzystości, rzetelności i bezstronności wyboru projektów, a także równości traktowania wszystkich wnioskodawców aplikujących w ramach danego konkursu, poprzez zapewnienie im równego dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Zasady te mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej znajdując umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów, ma charakter instrumentalny w relacji do zasady równości, formułując wobec właściwej instytucji przeprowadzającej wybór projektów do dofinansowania obowiązek jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów. Wymogi zaś stawiane wnioskującym o udzielenie wsparcia, jeżeli na podstawie oceny ich spełnienia, miałoby to skutkować negatywnymi konsekwencjami, muszą być formułowane w sposób jednoznaczny, jasny i precyzyjny, a więc tak, aby nie pozostawiało to żadnych wątpliwości odnośnie do przyjętych w danym postępowaniu konkursowym kryteriów oceny projektów oraz oceny ich spełniania, które to kryteria oceny powinny być znane wnioskodawcom i w odpowiedni sposób im notyfikowane. Natomiast zasada rzetelności związana jest z ustanowieniem jasnych
i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru (por. np. wyrok NSA z 13 stycznia 2020 r., I GSK 2063/19).
We wniesionej do sądu skardze skarżąca kwestionuje ocenę projektu w zakresie dwóch kryteriów specyficznych jakościowych w konkurencyjnym naborze wniosków Programu FEPZ 2021-2027 nr [...], Priorytet przedsiębiorczego Pomorza Z., Działanie 1.6 Wsparcie innowacyjnych inwestycji przedsiębiorstw Typ projektu 1 - Inwestycje przedsiębiorstw na obszarze Specjalnej Strefy Włączenia.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że wniosek o dofinansowanie będący przedmiotem oceny spełnił kryteria wyboru, uzyskał w wyniku oceny 77 punktów, jednakże został oceniony negatywnie, z uwagi na wyczerpanie w naborze kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów (art. 56 ust. 6 ustawy wdrożeniowej 2021-2027).
Przedmiot sporu dotyczy oceny kryteriów punktowanych:
- nr 4.5 Gotowość do realizacji projektu,
- nr 4.11 Zabezpieczenie praw własności intelektualnej.
Dla przyznania dofinasowania spełnienie powyższych kryteriów nie było konieczne, jednak mogło wpłynąć na wynik oceny i miejsce danego projektu na liście rankingowej ze względu na ilość przyznanych w tych kryteriach punktów. Istotnym jest, że kryteria wyboru projektów, to kryteria umożliwiające ocenę projektu, zatwierdzone przez komitet monitorujący, o którym mowa w art. 38 rozporządzenia ogólnego (art. 2 pkt 16 ustawy wdrożeniowej). Zgodnie z art. 43 ustawy wdrożeniowej do dofinansowania może zostać wybrany wyłącznie projekt spełniający kryteria wyboru projektów. Wniosek został zatem oceniony w oparciu o kryteria wyboru przypisane do 3 etapów zgodnie
z Regulaminem wyboru projektów [...]. Kryteria wyboru projektów zostały opisane w załączniku 1 do regulaminu. Ocenie w ramach etapu 3 podlegały wspólne oraz specyficzne kryteria jakości.
Kryterium 4.5 Gotowość do realizacji projektu.
Przedmiotem projektu skarżącej jest: Wdrożenie wyników prac B+R do działalności przedsiębiorstwa i zaoferowanie na rynku innowacyjnych prefabrykowanych elementów żelbetowych o obniżonym zapotrzebowaniu na energię (typu ASCC)
z maksymalizacją wykorzystania surowców odpadowych.
Jak wynika z lektury wniosku o przyznanie dofinasowania przedmiot projektu
w ujęciu rzeczowym i zadaniowym obejmuje budowę hali. W dokumentacji aplikacyjnej, w formularzu opisowym w pkt 1, skarżąca bowiem wskazała, że: "W celu realizacji przedsięwzięcia Wnioskodawca planuje wybudować halę produkcyjną, w której umieszczone będą zakupione w ramach projektu środki trwałe. Budowa hali jest niezbędna dla realizowanego projektu, jednak została ona ujęta jako koszt niekwalifikowany, sfinansowany ze środków własnych Wnioskodawcy".
Także we wniosku o dofinasowanie wskazano, że: "Realizacja projektu prowadzona będzie w następujących krokach: - Zadanie 1 - Budowa hali produkcyjno- magazynowej; - Zadanie 2 - Wyposażenie parku technologicznego; - Zadanie 3 - Szkolenie pracowników" (pole A1).
Dalej wskazano, że: "W celu realizacji powyższych zadań. Wnioskodawca przystąpi do pozyskania niezbędnych decyzji i pozwoleń. Następnie rozpocznie procedurę ofertową w celu wyboru wykonawców do realizacji prac budowlanych. Kolejnym krokiem będzie analogiczna procedura skierowana na wybór dostawców środków trwałych. Ostatecznie, równolegle realizowane będą szkolenia dla pracowników oraz działania informacyjno - promocyjne."
Budowa hali została wykazana zarówno w zadaniach projektowych (zadanie nr 1), jak i budżecie projektu. Słuszny jest zatem wniosek organu, że budowa hali produkcyjno - magazynowej stanowi element projektu wnioskodawcy i bez znaczenia jest tutaj okoliczność, że zadanie to nie zostało zaliczone do kategorii wydatków kwalifikowalnych.
Pojęcie projektu obejmuje bowiem całość zamierzenia inwestycyjnego pod względem rzeczowym, finansowym i wynikowym, a nie tylko wydatki kwalifikowalne zgłoszone do wsparcia. Zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 22 ustawy wdrożeniowej projektem jest przedsięwzięcie zmierzające do osiągnięcia założonego celu określonego wskaźnikami, z określonym początkiem i końcem realizacji, zgłoszone do objęcia albo objęte finansowaniem UE jednego z funduszy strukturalnych, Funduszu Spójności albo Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji w ramach programu. Projekt obejmuje zatem całość zamierzenia wnioskodawcy bez podziału na wydatki kwalifikowalne
i wydatki niekwalifikowalne. We wniosku wskazano wartość całego przedsięwzięcia.
Kryterium nr 4.5. dotyczy oceny gotowości wnioskodawcy do realizacji całości projektu rozumianego, jak wskazano powyżej jako całości przedsięwzięcia. Punkty przyznawane w ramach tego kryterium są za posiadanie wymaganych pozwoleń, decyzji, których uzyskanie wynika z procedur prawa budowlanego oraz posiadanie wymaganych koncesji. Dokumenty na podstawie których dokonywana jest ocena spełnienia tego kryterium to: ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, bądź zgłoszenie budowy wraz z odpowiednim wykazaniem braku sprzeciwu właściwego organu do planowanego przedsięwzięcia.
Zatem projekt będzie gotowy do realizacji, zarówno w sytuacji, gdy nie jest wymagane uzyskanie powyżej wskazanych dokumentów, jak i w sytuacji, gdy dokumenty te są już przez wnioskodawcę uzyskane. Konstatacja ta przekłada się następująco na zasady oceny: 1 pkt - jeśli wnioskodawca posiada komplet dokumentów lub projekt nie wymaga uzyskania pozwoleń wynikających z prawa budowlanego oraz koncesji: 0 pkt-jeśli wnioskodawca nie jest gotowy do realizacji przedsięwzięcia, czyli dokumenty są wymagane a wnioskodawca ich nie posiada.
Poza sporem w rozpoznawanej sprawie pozostaje, że wnioskodawca nie dysponuje pozwoleniem na budowę wymienionej we wniosku hali produkcyjnej ani zaświadczeniem organu nadzoru budowlanego o braku sprzeciwu na jej budowę. Sąd podziela wniosek organu co do tego, że brak takich dokumentów skutkuje brakiem wykazania gotowości do realizacji przedsięwzięcia.
Nie ulega bowiem wątpliwości, że sam wnioskodawca w taki sposób opisał we wniosku o udzielenie dofinasowania własne przedsięwzięcie, że jako pierwsze zdanie konieczne jest wybudowanie hali produkcyjno-magazynowej, w którem znajdzie się objęte dofinasowaniem wyposażenie parku technologicznego.
Skoro w realiach składanego przez skarżącą wniosku hala produkcyjno-magazynowa w momencie składania wniosku jeszcze nie istnieje, to oczywistym jest, że wyposażenie parku technologicznego, które ma być sfinansowane w ramach przedsięwzięcia nie będzie miało swego stałego miejsca, gdzie będzie mogło być wykorzystywane zgodnie z przeznaczeniem. Przedmiot projektu nie ogranicza się do zakupu wyposażenia parku technologicznego, lecz polega na przeprowadzeniu całego wykazanego procesu inwestycyjnego, począwszy od budowy hali do wdrożenia wyników prac B+R w ramach nowej linii technologicznej. Instytucja zarządzająca dokonała zatem prawidłowej oceny kryterium nie przez pryzmat części wydatków składających się na wybrane zadanie, lecz w odniesieniu do całości zamierzenia budowlanego
i technologicznego.
Odnosząc się natomiast do zarzutów dotyczących definicji kryterium 4.5 zawartej w załączniku nr 1 do regulaminu konkursu, wskazać należy, na treść definicji tego kryterium:
"Kryterium ocenia gotowość wnioskodawcy do realizacji projektu.
Punkty przyznawane są za posiadanie wymaganych pozwoleń, decyzji, których uzyskanie wynika z procedur prawa budowlanego oraz posiadanie wymaganych koncesji.
Dokumenty na podstawie których oceniane jest kryterium to m.in.: pozwolenie na budowę, które musi być ostateczne, zgłoszenie budowy/robót budowalnych wraz z brakiem sprzeciwu właściwego organu do planowanego przedsięwzięcia.
Projekt jest gotowy do realizacji, jeśli nie wymaga regulowania powyższych kwestii bądź uzyskane są już wszystkie niezbędne pozwolenia, decyzje, o których mowa powyżej";
jednoznacznie informuje o sposobie rozumienia i oceny tego kryterium. Punkty przyznawane były za posiadanie wymaganych pozwoleń, decyzji, których uzyskanie wynika z procedur prawa budowlanego oraz posiadanie wymaganych koncesji. Wymieniono również przykładowe dokumenty, na podstawie których kryterium będzie oceniane.
Nie bez znaczenia pozostaje także, że w dokumentacji naboru na stronie internetowej w zakładce "Pytania i odpowiedzi" zawarte zostało wyjaśnienie odnoszące się do dokumentów dotyczących planowanej do wybudowania w ramach projektu nieruchomości, gdzie wskazano wprost, że: "Złożenie na etapie aplikowania
o dofinansowanie pozwolenia na budowę (ostatecznego), zgłoszenia budowy/robót budowalnych wraz z brakiem sprzeciwu właściwego organu do planowanego przedsięwzięcia, wpłynie jednak na ocenę kryterium punktowanego 4.5 Gotowość do realizacji projektu."
Wskazywany w skardze jako naruszony przepis art. 46 ustawy wdrożeniowej, stosownie do którego właściwa instytucja może wymagać od wnioskodawców wyłącznie informacji i dokumentów niezbędnych do oceny projektu lub objęcia dofinansowaniem, nie ma zastosowania w rozpatrywanej sytuacji, gdyż przepis ten dotyczy dokumentów wymaganych i niezbędnych do oceny projektu i przyznania dofinansowania.
W rozpatrywanej sytuacji bowiem złożenie ostatecznego pozwolenia na budowę nie jest konieczne dla pozytywnej oceny wniosku, wniosek bez złożenia takiego dokumentu nie jest odrzucony, jednak ma wpływ na przyznanie punktów za spełnienie kryterium gotowości.
Zgodzić się zatem należało ze stanowiskiem organu co do tego, że brak było podstaw do przyznania wnioskodawcy punktów w ramach oceny omawianego kryterium. Dokonana przez organ ocena spełnienia tego kryterium jest prawidłowa, znajduje odzwierciedlenie w zapisach dokumentacji aplikacyjnej została przeprowadzona
w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny.
Kryterium 4.11 Zabezpieczenie praw własności intelektualnej.
Definicja kryterium zawarta w załączniku 1 do regulaminu konkursu – Kryteria wyboru projektów dla działania 1.6, jest następująca: W ramach kryterium weryfikacji podlega czy wdrożeniu innowacji produktowej lub procesowej (w procesie biznesowym) w związku z realizacją projektu towarzyszyć będzie zabezpieczenie praw własności intelektualnej (w postaci np. znaków towarowych, wzorów przemysłowych, know how).
Zasady oceny: 1 pkt - jeśli projekt wpłynie na podjęcie działań związanych z ochroną własności intelektualnej przedsiębiorstwa, a wnioskodawca określił zakres i formę ochrony oraz jaki cel ma realizować w odniesieniu do planów biznesowych przedsiębiorstwa: 0 pkt - wnioskodawca nie odniósł się do kwestii własności intelektualnej w projekcie.
Analiza powyższej definicji prowadzi do jednoznacznego wniosku, że premiowane jest wdrożenie takiej innowacji produktowej, której realizacja będzie prowadziła do wdrożenia procedury zabezpieczenia praw własności intelektualnej. To zabezpieczenie praw własności intelektualnej ma mieć zatem charakter wtórny wobec wdrożenia innowacji i być jej wynikiem.
Wskazane kryterium ma zatem premiować te przedsiębiorstwa, które nie posiadają jeszcze odpowiednich praw własności intelektualnej, umożliwiających wdrożenie innowacji produktowej lub procesowej, a realizacja tego konkretnego kryterium i ewentualna realizacji projektu objętego dofinansowaniem powinny więc przyczynić się do rozwoju współpracy sektora nauki i przedsiębiorstw.
Poza sporem pozostaje, że jeszcze przez rozpoczęciem realizacji projektu
i złożeniem wniosku skarżąca uzyskała zabezpieczenie praw własności intelektualnej w postaci patentu. Z Formularza opisowego do wniosku o dofinansowanie wynika bowiem, że: "Nowatorska technologia opracowana w wyniku przeprowadzonych prac B+R, posiada postać prawa własności przemysłowej zgodnie z obowiązującymi przepisami. Wynalazek dokonany na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej:
- tytuł wynalazku objętego zgłoszeniem patentowym: "Sposób wytwarzania betonowych ścian prefabrykowanych z betonów o obniżonym zapotrzebowaniu na energię (typu ASCC) z maksymalizacją wykorzystania surowców odpadowych,"
- numer zgłoszenia patentowego: [...],
- data zgłoszenia: 13.02.2020 r.
Dalej w części opisowej wniosku wskazano, że: "Zastrzegany wynalazek spełnia zatem wymóg posiadania poziomu wynalazczego zgodnie z art. 24 i 26 ustawy Pwp. Po analizie przedmiotowego zgłoszenia Urząd stwierdził, że zgłoszony sposób wytwarzania betonowych ścian prefabrykowanych nadaje się do przemysłowego stosowania, a zatem spełnia wymóg art. 24 i 27 ustawy Pwp. Podsumowując wśród znanych rozwiązań nie istnieje technologia tożsama, mogąca podważyć innowacyjność nowoopracowanych przez Wnioskodawcę procesów technologicznych, będącym przedmiotem projektu, co jest potwierdzeniem stanowiska Wnioskodawcy o wdrożeniu innowacji w skali świata."
Ponadto wnioskodawca wskazał, że "Dzięki realizacji projektu możliwe będzie wdrożenie wyników prac B+R objętych ochroną patentową do działalności spółki co finalnie przełoży się na wdrożenie innowacyjnego produktu na rynek nie mniej samo realizacji projektu nie przyczyni się do ponownego zgłoszenia do ochrony opracowanej innowacji, bowiem Wnioskodawca dokonał już tej czynności w obawie prze wyciekiem poufnych informacji do konkurencji".
Oceniany projekt nie mógł zatem otrzymać żadnych punktów w ramach omawianego kryterium bowiem dzięki jego realizacji możliwe będzie wdrożenie wyników prac B+R już wcześniej objętych ochroną patentową do działalności spółki co finalnie przełoży się na wdrożenie innowacyjnego produktu na rynek. Natomiast sama realizacja projektu nie przyczyni się jednak do ponownego zgłoszenia do ochrony opracowanej innowacji, skoro czynność ta już została przez wnioskodawcę dokonana. Podkreślić także należy, że zgłoszenie patentowe nastąpiło w lutym 2020 r., czyli ponad 3 lata przed ogłoszeniem przedmiotowego naboru. Za słuszny zatem należy uznać wniosek organu co do tego, że projekt wnioskodawcy nie będzie miał wpływu na podjęcie działań związanych z ochroną własności intelektualnej przedsiębiorstwa.
Jak już wskazano powyżej, przyznanie punktu w ramach tego kryterium jest możliwe wyłącznie w sytuacji gdy to, projekt, wpłynie na podjęcie działań związanych
z ochroną własności intelektualnej przedsiębiorstwa, a nie gdy uczyni to sam wnioskodawca, przed realizacją projektu.
Dodatkowo można wskazać, że skarżąca otrzymała punkty za posiadany patent
w ramach Kryterium 4.9 - Potencjał innowacji.
Odnosząc się końcowo do zakresu i treści zarzutów w toku niniejszej procedury odwoławczej należy zaznaczyć, że przedmiot sprawy sprowadza się nie do weryfikacji merytorycznej wniosku, a do zbadania, czy przeprowadzona procedura konkursowa oraz dokonana w jej trakcie ocena projektu nie naruszają powyższych reguł. Zmierza
w szczególności do oceny, czy argumentacja oceniającego oraz Instytucji Zarządzającej nie jest dowolna, czy mieści się w granicach logicznego rozumowania, jest spójna, wyczerpująca, odpowiadająca generalnym standardom prawa, zasadom doświadczenia życiowego, pozostaje w związku z dokumentacją konkursową i ustalonymi kryteriami, w sposób jasny, nie budzący wątpliwości, prezentując przesłanki wyboru - dokonanej oceny i przyznanej punktacji (por. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2017 r., sygn. akt II GSK 4048/17).
Zgodnie z art. 73 ust. 8 pkt 1 lit. a) ustawy wdrożeniowej, tylko stwierdzenie przez sąd naruszenia prawa, które miało istotny wpływ na wynik oceny, mogłoby skutkować uchyleniem kontrolowanego przez sąd aktu. W rozpoznawanej sprawie sąd – wbrew zarzutom skargi – takich nieprawidłowości nie stwierdził.
Wobec niezasadności podniesionych w skardze zarzutów, mając na uwadze, że ocena projektu przeprowadzona została w sposób nienaruszający prawa, sąd na podstawie art. 73 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 3 § 3 p.p.s.a. oddalił skargę.