III SA/Po 24/23

III SA/Po 24/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-05-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Paluszyńska
Jacek Rejman /sprawozdawca/
Walentyna Długaszewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6040 Wyrób, rozlew i obrót alkoholami
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Dnia 17 maja 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Asesor sądowy WSA Jacek Rejman (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 maja 2023 roku sprawy ze skargi [...] spółki jawnej z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 20 października 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości powyżej 18% alkoholu przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 15 lipca 2022 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 200 (słownie: dwustu) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej również: Kolegium; organ II instancji; organ odwoławczy) decyzją z dnia 20 października 2022 r. nr [...], wydaną w wyniku rozpatrzenia sprawy z odwołania [...] spółki jawnej z siedzibą w [...] (dalej również: spółka; skarżąca; strona), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] (dalej również: Prezydent Miasta; organ I instancji) z dnia 15 lipca 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowie uchylenia decyzji w sprawie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości powyżej 18% alkoholu przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży.
Rozstrzygnięcia te zostały wydane w następującym stanie sprawy, przedstawionym przez organ II instancji.
Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia 4 sierpnia 2021 r. nr [...] [wydaną na podstawie art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. z 2021 r., poz. 1119) - dalej: ustawa o wychowaniu w trzeźwości] cofnął zezwolenie nr [...] na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości powyżej 18% alkoholu przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży, tj. w lokalu przy ul. [...] w P., "wydane dla: [...] spółka jawna [...] ul. [...]". Organ stwierdził naruszenie wymogów z art. 18 ust. 7 pkt 6 i 7 ustawy o wychowaniu w trzeźwości, tj. brak wykonania obowiązku informacyjnego w wymaganym terminie w zakresie zmiany stanu faktycznego - zmiany podmiotu poprzez przekształcenie spółki cywilnej w spółkę jawną (art. 18 ust. 7 pkt 7) i naruszenie warunków zezwolenia (art. 18 ust. 7 pkt 6) poprzez sprzedaż napojów alkoholowych "na wynos".
W dniu 2 września 2021 r. Wojewoda [...] przekazał organowi na podstawie art. 231 w zw. z art. 229 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - dalej: k.p.a. skargę złożoną przez [...] sp. j., otrzymaną w toku prowadzonego postępowania.
W związku z faktem, że w sprawie, której dotyczy przedmiotowa skarga, wydano już decyzje ostateczne, organ uznał skargę, zgodnie z art. 235 § 1 k.p.a. za żądanie wznowienia postępowania. W związku z powyższym, Prezydent Miasta [...] postanowieniem z dnia 23 września 2021 r. wydanym na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. odmówił wznowienia postępowania, stwierdzając, że skarga (wniosek o wznowienie) nie spełnia określonych przesłanek.
W wyniku rozpatrzenia zażalenia na to postanowienie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 28 grudnia 2021 r. nr [...] uchyliło zaskarżone postanowienie, wskazując, że organ powinien wydać postanowienie o wznowieniu postępowania.
Następnie Prezydent Miasta postanowieniem nr [...] z dnia 22 marca 2022 r. ponownie odmówił wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie, jednak Kolegium postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2022 r. nr [...] uchyliło w trybie instancyjnym zaskarżone postanowienie i wznowiło postępowanie administracyjne z wniosku [...] sp. j. oraz zobowiązało organ I instancji do przeprowadzenia wznowionego postępowania, celem wydania przez organ I instancji decyzji kończącej postępowanie na podstawie art. 151 k.p.a.
W toku wznowionego postępowania organ I instancji wezwał spółkę do precyzyjnego oznaczenia swojego żądania poprzez wskazanie jednoznacznych przesłanek z art. 145 k.p.a. stanowiących według strony podstawę do uchylenia decyzji cofającej przedmiotowe zezwolenie. Spółka w swoich wyjaśnieniach wskazała na fakt umorzenia dochodzenia przez Prokuraturę Rejonową [...] przeciwko R. A., podejrzanemu o przestępstwo z art. 43 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
Prezydent Miasta decyzją z dnia 15 lipca 2022 r. nr [...] odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia 4 sierpnia 2021 r. nr [...] w sprawie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości powyżej 18% alkoholu przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży.
W odwołaniu od tej decyzji spółka zarzuciła naruszenie szeregu przepisów (art. 79a w zw. z art. 9, art. 10 § 1 i art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. oraz art. 18 ust. 7 pkt 6 i 7 oraz art. 9 ust. 7 pkt 9 ustawy o wychowaniu w trzeźwości, a także art. 145 § 1 pkt 4 i 5 i art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.), podnosząc przede wszystkim brak wyczerpującego przedstawienia stanowiska, dlaczego okoliczności podane przez stronę w piśmie z dnia 15 czerwca 2022 r. nie stanowiły podstawy do uchylenia decyzji pierwotnej w wyniku wznowienia postępowania.
Kolegium decyzją z dnia 20 października 2022 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 2000), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy w ślad za organem I instancji stwierdził, że umorzenie w dniu 23 września 2021 r. postępowania w sprawie o przestępstwo z art. 43 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości (...) nie daje podstaw organowi wydającemu zezwolenie do wzruszenia wydanej wcześniej decyzji ostatecznej cofającej zezwolenie. Ponadto stwierdził, że kolejnym faktem kwalifikującym do cofnięcia zezwolenia jest naruszenie przepisu art. 18 ust. 7 pkt 7 tej ustawy, polegające na niezgłoszeniu organowi wydającemu zezwolenie zmiany formy prawnej działania. W tym względzie organ zauważył, że zezwolenie otrzymała [...] spółka cywilna, natomiast przedsiębiorca działa pod firmą [...] spółka jawna.
W ocenie organu II instancji, powyższe okoliczności wywołują skutek w postaci cofnięcia zezwolenia, o którym mowa w art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości, stanowiącym, że w przypadku nieprzestrzegania określonych w ustawie warunków sprzedaży napojów alkoholowych zezwolenie na sprzedaż tych napojów cofa się.
W skardze na powyższą decyzję odwoławczą spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania:
1. art. 15 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, gdyż niewystarczające jest – jak uczyniło to Kolegium – przytoczenie przez organ odwoławczy uzasadnienia decyzji organu I instancji, bez dokonania własnych w tym zakresie ocen czy analiz;
2. art. 107 § 1 pkt 6 i art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez:
- brak jakiegokolwiek odniesienia się przez organ odwoławczy do zarzutów i twierdzeń wskazanych przez skarżących w wywiedzionym środku zaskarżenia, w szczególności braku ustosunkowania się do zarzutu naruszenia art. 79a w zw. z art. 9, art. 10 § 1 i art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. oraz art. 18 ust. 7 pkt 6 i 7 oraz art. 9 ust. 7 pkt 9 ustawy o wychowaniu w trzeźwości, a także art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a.,
- brak dokonania własnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i poddania go własnej subsumcji opartej na przepisach prawa,
- bezkrytyczne powielenie ustaleń faktycznych i rozważań prawnych organu I instancji bez ich odwołania do podniesionych w wywiedzionym środku odwoławczym zarzutów;
3. art. 136 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w zakresie podniesionego przez skarżącą zarzutu związanego z nieprawidłowo przeprowadzą kontrolą Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w celu weryfikacji trafności podniesionych przez skarżącą w tym zakresie twierdzeń;
4. art. 151 k.p.a. poprzez brak jakiejkolwiek analizy tego, czy w sprawie doszło do wystąpienia wskazywanych przez skarżącą podstaw wznowienia postępowania, o których mowa w art. 145 k.p.a., przy jednoczesnym ograniczeniu się jedynie do wskazania, że ustalone – w ocenie skarżącej w sposób błędny i niepełny – okoliczności faktyczne sprawy wywołują skutek w postaci cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, co nie było przedmiotem niniejszego postępowania wznowieniowego;
5. art. 2 w zw. z art. 20 i art. 22 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji poprzez zaniechanie oceny okoliczności, że w momencie wydawania decyzji o cofnięciu skarżącej pozwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w systemie prawnym obowiązywały dwie wzajemne sprzeczne i wykluczające się normy prawne, tj. art. 18 ust. 7 pkt 6 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i § 9 ust. 10 rozporządzenia Rady Ministrów z 19 marca 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń i nakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii i przyjęcie, co doprowadziło do chaosu prawnego oraz naruszenia przez prawodawcę zasady dobrej legislacji, która to sytuacja z uwagi na obowiązującą zasadę legalizmu nie może być podstawą kształtowania sytuacji przedsiębiorcy w negatywny sposób - i to tym bardziej z uwagi na art. 9 ust. 7 pkt 9 ustawy o wychowaniu w trzeźwości –
a w konsekwencji naruszenie:
6. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy powinna ona zostać wyeliminowana z porządku prawnego;
7. art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 151 § 1 pkt 2 i art. 145 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i brak uchylenia zaskarżonej decyzji oraz brak orzeczenia co do istoty sprawy zgodnie z żądaniem skarżącej, w sytuacji, gdy organ I instancji dopuścił się naruszenia:
a) art. 79a w zw. z art. 9 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, albowiem przed wydaniem zaskarżonej decyzji – niekorzystnej dla skarżącej – organ powinien był powiadomić ją o konieczności wskazania przesłanek, które w jego ocenie nie zostały spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony, a mimo to zaniechał tego, co uniemożliwiło stronie należyte działanie w sprawie i ochronę swoich interesów;
b) art. 10 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i uniemożliwienie skarżącej wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych wniosków;
c) art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez:
- niedostateczne i lakoniczne wyjaśnienie w treści uzasadnienia zaskarżonej przyczyn, na podstawie których organ stwierdził, że postanowienie z 23 września 2021 r. o umorzeniu przez Prokuraturę Rejonową [...] dochodzenia w sprawie przeciwko R. A. podejrzanemu o przestępstwo z art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, nie stanowi okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania i wzruszenia ostatecznej decyzji organu,
- brak odniesienia się do wszystkich wskazywanych przez skarżącą okoliczności w piśmie z 15 czerwca 2022 r., które jej zdaniem stanowią podstawę do wznowienia postępowania,
- przywołanie w przeważającej części uzasadnienia decyzji, która objęta została wnioskiem o wznowienie postępowania, przy jednoczesnym pominięciu wnikliwej i wyczerpującej analizy przesłanek wznowienia postępowania wynikających z art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a.,
- brak odniesienia się w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji do stanowiska Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców wyrażonego w jego piśmie z dnia 1 lipca 2021 r. nr [...];
d) art. 18 ust. 7 pkt 6 ustawy o wychowaniu w trzeźwości poprzez jego niewłaściwe zastosowanie z uwagi na brak jego odniesienia do treści § 9 ust. 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń nakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii i przyjęcie, że czynności sprzedaży dokonana przez skarżącą w trakcie realizowanej kontroli była niezgodna z dyspozycją przywołanego przepisu ustawy o wychowaniu w trzeźwości;
e) art. 18 ust. 7 pkt 7 ustawy o wychowaniu w trzeźwości poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że doszło do jego naruszenia w sytuacji, gdy pomiędzy [...] spółka cywilna a skarżącą została zachowana ciągłość i [...] spółka jawna stanowi bezpośredniego następcę prawnego tejże spółki cywilnej;
f) art. 9 ust. 7 pkt 9 ustawy o wychowaniu w trzeźwości poprzez jego pominiecie i niezastosowanie w zw. z treścią § 9 ust. 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 marca 2021 r., a w konsekwencji uznanie, że skarżąca dopuściła się naruszenia art. 18 ust. 7 pkt 6 ustawy o wychowaniu w trzeźwości, podczas gdy dostosowała się do wprowadzonych ad hoc nowych – tzw. pandemicznych – regulacji prawnych;
g) art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. poprzez pominięcie przez organ I instancji faktu, że:
- kontrola Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej została przeprowadzona z naruszeniem przepisów dotyczących zawiadamiania przedsiębiorcy o zamiarze dokonania kontroli, podczas gdy nie było ku temu przesłanek, tj. nie było to niezbędne dla przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia, przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego lub zabezpieczenia dowodów jego popełnienia, a kontrolowana sytuacja, w trakcie której dokonano kwestionowanej sprzedaży alkoholu została przez kontrolujący organ wykreowana na potrzeby prowadzonych czynności bez wcześniejszych realnych podstaw do uznania, że przedsiębiorca dopuszcza się czynów zabronionych, co w konsekwencji doprowadziło do tego, że skarżąca nie mogła – w sposób pełny i rzetelny – udziału w postępowaniu bez swojej winy;
- postanowieniem z dnia 23 września 2021 r. Prokuratura Rejonowa [...] umorzyła dochodzenie w sprawie przeciwko R. A. podejrzanemu o przestępstwo z art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości –
a w konsekwencji naruszenie
h) art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i odmówienie uchylenia decyzji mimo istnienia ku temu przesłanek, a także poprzez brak odniesienia się i analizy wskazywanych przez skarżącą przesłanek wznowienia postępowania.
Przy tak sformułowanych zarzutach, umotywowanych w uzasadnieniu skargi, spółka wniosła o: uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji organu I instancji i zobowiązanie organu I instancji na podstawie art. 145a § 1 p.p.s.a. do wydania w terminie dwóch tygodni od dnia uprawomocnienia się orzeczenia uchylającego te decyzje decyzji co do istotny sprawy, wskazując, że ma być ona załatwiona zgodnie z żądaniem wniosku skarżącej o wznowienie postępowania. Strona wniosła o zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym wpisu sądowego (200 zł), a także kosztów zastępstwa procesowego - o ile takie powstaną. Ponadto skarżąca wniosła o "rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym".
Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.) - dalej: p.p.s.a. Wystąpiła o to strona skarżąca (patrz: wniosek zawarty w skardze), a organ nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. W takich warunkach zaszły przesłanki do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym (na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów).
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten, wespół z przepisami ustrojowymi, wyznacza zakres kontroli sądowej.
Przedmiotem kontroli była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] wydaną w wyniku wznowienia postępowania. Okoliczność ta ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem tryb, w jakim wydano zaskarżoną decyzję, stanowi o granicach niniejszej sprawy. Granice te zakreślał bowiem wniosek skarżącej o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia 4 sierpnia 2021 r. w przedmiocie cofnięcia zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych danego rodzaju. Przedmiotem rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ze swej istoty nie mogła zatem stanowić bezpośrednio merytoryczna prawidłowość decyzji, której dotyczył wniosek o wznowienie postępowania, tj. decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 4 sierpnia 2021 r.
Sąd dopatrzył się w sprawie istotnych uchybień w zakresie prawa procesowego zarówno po stronie organu odwoławczego, jak i organu I instancji wydającego decyzję w wyniku wznowienia postępowania, w związku z czym zachodziły podstawy do uwzględnienia skargi. Niemniej jednak brak było jakichkolwiek podstaw do zastosowania w sprawie przepisu art. 145a § 1 p.p.s.a., skoro Sąd uchylił zaskarżone decyzje na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., a okoliczności sprawy nie uzasadniały rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 145a § 1 p.p.s.a. Dodać należy, że ten ostatni przepis stanowi, iż w przypadku, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub pkt 2, jeżeli jest to uzasadnione okolicznościami sprawy, sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie decyzji lub postanowienia, wskazując sposób załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcie, chyba że rozstrzygnięcie pozostawiono uznaniu organu.
Przede wszystkim należy podkreślić, że zaskarżona decyzja odwoławcza w swym uzasadnieniu była dalece niewystarczająca co do przestawienia stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz umotywowania rozstrzygnięcia. Analiza jej treści wskazywała przede wszystkim na naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 w zw. z art. 15 k.p.a., a wynikowo również art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., bowiem w aktualnym stanie rozpoznania sprawy organ odwoławczy nie był uprawniony do utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji, wydanej w wyniku wznowienia postępowania. W szczególności nie zostały zidentyfikowane i odpowiednio omówione wszystkie kwestie związane z podstawami wznowienia postępowania w niniejszej sprawie. Tymczasem zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a. postanowienie, o którym mowa w art. 149 § 1, stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Tylko w wyniku kompleksowego i wyczerpującego rozważenia całokształtu okoliczności sprawy, wskazującego na dopełnienie wymogów z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., można stwierdzić, czy w sprawie zachodzą warunki do uchylenia decyzji na podstawie art. 151 § 1 k.p.a. czy też nie, względnie zachodzą inne przeszkody do jej uchylenia (art. 151 § 2 k.p.a.). Zgodnie bowiem z art. 151 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, albo 2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Natomiast w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji (art. 151 § 2 k.p.a.).
Wprawdzie organy obydwu instancji odniosły się do pisma procesowego strony z dnia 15 czerwca 2022 r., w którym spółka wskazała nowe okoliczności, jakie miały nie być znane organowi w dacie wydawania decyzji z dnia 4 sierpnia 2021 r., jednakże w piśmie tym nie tylko wskazano na fakt prawomocnego umorzenia postępowania karnego postanowieniem Sądu Rejonowego [...] z dnia 17 stycznia 2022 r. sygn. akt III Kp 549/21/16 (dotyczące postępowania prowadzonego pod sygn. [...]), ale również inne okoliczności, jak brak podstaw do prowadzenia kontroli przedsiębiorcy w dniu 29 marca 2021 r. z powołaniem się na przesłankę z art. 48 ust. 11 pkt 2 ustawy Prawo przedsiębiorców. Kwestie te powinny zostać omówione pod kątem spełnienia jednej z przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. ze wskazaniem, o którą przyczynę wznowienia chodzi. Ze stanowiska strony wydaje się, że w jej przekonaniu umorzenie postępowania stanowiło przyczynę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., tj. ujawnienia istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów. Dodać należy, że pismo to nie zostało podpisane, a w aktach sprawy brak jest jakiejkolwiek wzmianki, by organ wystąpił o uzupełnienie braku pisma. Nie zostało zatem uprzednio zweryfikowane pod kątem spełnienia wymogów z art. 63 § 1 i 3 k.p.a., co wprawdzie w tych warunkach nie może szkodzić stronie wnoszącej podanie, ale również świadczy o niedostatecznej wnikliwości przy procedowaniu w sprawie, gdyż pismo to, jako istotne dla dalszego procedowania (nie mogło zostać pominięte, skoro stanowiło odpowiedź na wezwanie organu), powinno zostać najpierw uzupełnione o wymagany podpis (art. 63 § 3 w zw. z art. 64 § 1 k.p.a.). Oceny tej nie zmienia fakt, że aktach znajduje się inne, tym razem podpisane pismo strony z dnia 11 marca 2022 r. o analogicznej treści (wniesione na wcześniejszym etapie postępowania). Przedmiotem oceny organów nie było bowiem to ostatnie ze wskazanych pism, lecz pismo spółki z dnia 15 czerwca 2022 r. jako podanie precyzujące podstawy wznowienia.
Co więcej, w ogóle nie zostały zidentyfikowane i ocenione twierdzenia strony składające się na pierwotny wniosek o wznowienie postępowania. Tymczasem w niniejszej sprawie tego rodzaju podanie miał w dniu 2 września 2021 r. przekazać Prezydentowi Miasta [...] Wojewoda [...] w trybie art. 231 w zw. z art. 229 pkt 3 k.p.a. jako skargę złożoną przez [...] sp. j., otrzymaną w toku prowadzonego postępowania. Organ I instancji ograniczył się do stwierdzenia, że na zarzuty zawarte w skardze Prezydent Miasta udzielił już obszernej odpowiedzi w toku prowadzonego przez organ postępowania administracyjnego. Nie zostało jednak ani wskazane konkretne pismo, na które miałaby zostać udzielona taka odpowiedź, ani też zarzuty tegoż pisma (skargi). Organ II instancji z kolei całkowicie zignorował te okoliczności.
Tymczasem w sprawie konieczne jest jednoznaczne wyjaśnienie kwestii wznowienia postępowania, w tym przede wszystkim zidentyfikowanie i omówienie wszystkich przyczyn wznowienia, w kontekście wydania przez Kolegium postanowienia z dnia 28 grudnia 2021 r. nr [...] stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta [...] z dnia 4 sierpnia 2021 r. nr [...] Tym bardziej, że organ odwoławczy w domniemany sposób uznał zachowanie wymogów formalnych z art. 148 k.p.a. (zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania), zaś w uzasadnieniu przywołanego postanowienia organ II instancji wskazał na stanowisko strony, że decyzji organu I instancji nie otrzymała i wskazała na pandemiczną sytuację w kraju. Przy tym spółka w skardze wskazuje nie tylko na uchybienia w zakresie oceny przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., ale również na brak zbadania przez organ przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., która dotyczy niezawinionego braku udziału strony w postępowaniu.
Analiza treści decyzji organu I instancji, wydanej we wznowionym postępowaniu, wskazuje na to, że organ ten skupił się na ponownej merytorycznej ocenie podstaw do wydania decyzji o cofnięciu zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Zaniechał natomiast odpowiedniego rozważenia okoliczności sprawy pod kątem spełnienia przesłanek wznowieniowych, których nawet jednoznacznie nie określił. W tym też względzie nie rozważył równe, czy - a jeśli tak, to które okoliczności mogłyby stanowić podstawę weryfikacji w postępowaniu odwoławczym w trybie zwykłym (rozpoznawczym), a które w trybie wznowienia postępowania albo też innego nadzwyczajnego trybu weryfikacji decyzji. Z kolei organ II instancji, pomimo sygnalizowania wielu okoliczności w odwołaniu, nie dokonał należytej oceny ich znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, poprzestając na lakonicznym powieleniu stanowiska organu I instancji. W konsekwencji w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 15 k.p.a. Słusznie strona skarżąca zauważyła, że w takich warunkach brak ustosunkowania się do zarzutu naruszenia art. 79a w zw. z art. 9, art. 10 § 1 i art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. oraz art. 18 ust. 7 pkt 6 i 7 oraz art. 9 ust. 7 pkt 9 ustawy o wychowaniu w trzeźwości, a także art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. wskazuje na naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania wyrażonej w art. 15 k.p.a. W okolicznościach niniejszej sprawy organ II instancji powinien był na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylić zaskarżoną decyzję organu I instancji z uwagi na zakres uchybień procesowych i czynności, jakie niezbędne są dla prawidłowego rozpoznania wniosku o wznowienie i rozstrzygnięcia sprawy w tym trybie nadzwyczajnym. Skoro zaś tego nie uczynił, to w efekcie powielił uchybienia organu I instancji.
W takiej sytuacji, z uwagi na rodzaj i zakres stwierdzonego naruszenia prawa, Sąd uznał za konieczne uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Przy ponownym rozstrzyganiu sprawy we wznowionym postępowaniu organy zadbają o wyczerpujące przedstawienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy rozstrzyganej w trybie nadzwyczajnej weryfikacji decyzji. W tym zakresie uwzględnią wytyczne wprost wynikające z rozważań prawnych przedstawionych w niniejszym uzasadnieniu. W pierwszej kolejności zidentyfikują wszystkie powoływane przez stronę przesłanki wznowienia postępowania i jej twierdzenia – ze wskazaniem konkretnych pism procesowych, w których zostały one zawarte. Następnie rozstrzygną sprawę po przeprowadzeniu wznowionego postępowania co do zaistnienia przyczyn wznowienia, uwzględniając wszystkie twierdzenia strony, w tym zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji i skardze wniesionej w niniejszej sprawie.
Sąd zarazem zaznacza, że ze względu na wyżej przypisane organom uchybienia procesowe i stwierdzone skutki tych naruszeń, Sąd nie odniósł się do pozostałych zarzutów skargi, gdyż w takich okolicznościach sprawy przedstawienie zbytecznych rozważań prawnych byłoby działaniem przedwczesnym i całkowicie niecelowym. Sąd administracyjny nie może bowiem zastępować organów administracji w rozstrzyganiu sprawy ani nie może wychodzić poza granice sprawy, gdyż jego rolą jako tzw. sądu prawa jest kontrola działania organów administracji - tu: prawidłowości decyzji wydanych we wznowionym postępowaniu.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt I sentencji wyroku.
O kosztach postępowania, obejmujących uiszczony przez stronę skarżącą wpis od skargi (200 zł), Sąd orzekł w pkt II sentencji wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.