III SA/Po 224/23

III SA/Po 224/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-07-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Arkadiusz Skomra /sprawozdawca/
Izabela Paluszyńska /przewodniczący/
Szymon Widłak
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 187
par. 13zs ust. 1 i 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędzia WSA Szymon Widłak Asesor sądowy WSA Arkadiusz Skomra (sprawozdawca) Protokolant: Sekretarz sądowy Aleksandra Andrzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2023 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia 15 lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 15 lutego 2023 r., nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako "Dyrektor ARiMR" lub "organ"), wydaną po rozpoznaniu odwołania J. R. (zwanego dalej "stroną" lub "Skarżącym"), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z dnia 22 grudnia 2022 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej.
Zaskarżona decyzja, jak wynika z jej uzasadnienia, zapadła w następującym stanie faktycznym sprawy.
W dniu 23 listopada 2022 r. do Biura Powiatowego ARiMR w P. wpłynął wniosek J. R. o udzielenie pomocy finansowej w zakresie wsparcia finansowego rodziny, której zagraża utrata płynności finansowej w związku z wystąpieniem w gospodarstwie rolnym w 2022 r. szkód spowodowanych niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi. Do wniosku dołączono kalkulację z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym spowodowanych suszą w roku 2022, informacje o uprawach i szkodach w wyniku suszy, oraz Fakturę [...] z dnia 19 stycznia 2022 r..
W dniu 22 grudnia 2022 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. wystosował wezwanie w celu złożenia wyjaśnień w kwestii złożenia przez jedną rodzinę dwóch wniosków o przyznanie pomocy, przez J. R. oraz Jej męża J. R..
W dniu 22 grudnia 2022 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. wydał J. R. decyzję Nr [...] o odmowie przyznania pomocy.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. R. podnosząc, iż tworzy rodzinę razem z synem i pomoc mu się należy. Wskazano także, że rodzinę stanowi jeszcze matka Wnioskodawcy.
Decyzją z dnia 15 lutego 2023 r., nr [...] Dyrektor ARiMR utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 22 grudnia 2022 r. wskazując w uzasadnieniu, że zasady przyznawania pomocy finansowej określone są w § 13zs rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczególowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r., poz. 187. z późn. zm.), zwane dalej rozporządzeniem.
W dalszej części uzasadnienia, po przytoczeniu treści przepisów prawa w tym ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U.2020.0.1359 t.j.). organ wskazał, iż podział rodziny na dwa złożone wnioski został utworzony sztucznie i w każdym z nich brakuje pozostałych członków rodziny, zatem wniosek jest niepoprawny i niekompletny. Dodatkowo odwołujący wskazuje, że rodzinę tworzy także jego matka, której w ogóle nie podał do wniosku jak i nie wpisał Jej numeru PESEL. Uzupełnienie wniosku o członków rodziny jest niezmiernie ważnym elementem, gdyż na podstawie numeru PESEL prowadzona jest kontrola krzyżowa z innymi wnioskami, sprawdza się czy członkowie rodziny nie są powielani w innych wnioskach i nie dochodzi do wyłudzenia płatności poprzez sztuczne używanie członków rodziny w więcej niż jednym wniosku. W przypadku wniosków małżeństwa R., zadziałała kontrola krzyżowa z danymi zawartymi w systemie będącym w posiadaniu ARiMR w którym zebrane są dane producentów rolnych. Jednak organ aby wyjaśnić dokładnie sytuację, w przypadku gdyby wystąpiła jednak jakaś wyjątkowa sytuacja, wezwał strony do przedstawienia dowodów, które mogły by wskazywać, że jednak są to osobne gospodarstwa domowe.
Organ podkreślił, iż w związku z powyższym w dniu 9 grudnia 2022 r. organ I instancji wystosował wezwanie do obojga małżonków. J. R. odebrała wezwanie w dniu 5 stycznia 2023 r. natomiast wezwanie J. R. zostało odebrane w Urzędzie Pocztowym przez Stronę w dniu 14 grudnia 2023 r. Żadne z małżonków nie odpowiedziało na wezwanie, nie przedstawiając żadnych dowodów, iż prowadzą osobne gospodarstwa domowe.
Organ zaznaczył, iż taki podział rodziny, miedzy innymi rozdzielenie rodzeństwa między rodziców, powinien skutkować posiadaniem dokumentów świadczących o takim faktycznym rozdziale. W związku z faktem, iż małżonkowie nie potrafili udowodnić podziału rodziny na osobne gospodarstwa domowe, organ I instancji uznał, że wnioski są niekompletne i nieprawidłowo wypełnione o członków rodziny. Przy rozstrzygnięciu sprawy Kierownik Biura Powiatowego w P., wziął pod uwagę powyżej przedstawione przepisy, jak i doświadczenie życiowe w kwestii rodziny jak i tworzenia przez nie wspólnego gospodarstwa domowego.
Organ wyjaśnił, iż Strona w odwołaniu w żaden sposób nie odnosi się do tak dziwnego i nietypowego podziału rodziny na dwa gospodarstwa domowe, mimo, iż dobrze zdawała sobie sprawę z przyczyny odmowy pomocy, gdyż odebrała wezwanie do wyjaśnień, na które w żaden sposób nie odpowiedziała. J. R. wraz z mężem, wykorzystując odrębne numery gospodarstwa, dokonali czynności, które mogły doprowadzić do podwójnego finansowania. Stwierdzić zatem należy, iż J. R. składając razem z żoną odrębne wnioski wskazując w nich po jednym z synów, podjął czynności prawne i faktyczne, które w istocie zmierzają do osiągnięcia skutku zakazanego przez prawo. Próba podwójnego uzyskania tej korzyści, prowadzi do nieprzyznania lub wycofania korzyści. Wyżej wskazane działania prowadziły wprost do uzyskania płatności w wysokości wyższej od tej, którą beneficjenci otrzymaliby w "normalnym" układzie rzeczy. Zatem próba złożenia dwóch odrębnych wniosków, gdzie podzielono rodzinę "na pół" w celu uzyskania płatności musi skutkować odmową przyznania płatności.
Organ zaznaczył, iż takie wnioski nie spełniają § 13zs ust 4 rozporządzenia, gdzie wskazano, że wnioski powinny być kompletne i poprawne oraz złożone do dnia 30 listopada 2022 r.. W przypadku wpisania niepełniej rodziny do wniosku, nie można uznać, iż wniosek jest kompletny i poprawny w związku z powyższym pomoc nie może być przyznana.
Dyrektor ARiMR podkreślił, że producent rolny podpisując wniosek oświadcza w sekcji VII wniosku o przyznanie pomocy, że wszystkie dane podane we wniosku oraz w załącznikach do niego są prawdziwe i zgodne ze stanem faktycznym oraz zostały podane dobrowolnie oraz dodatkowo oświadcza, że znane mu są warunki otrzymania pomocy finansowej określone w § 13zs rozporządzenia, jak i że zna skutki składania fałszywych oświadczeń. Tym samym rolnik występujący z wnioskiem i chcący otrzymać pomoc, musi spełnić wymogi zawarte w przepisach prawa. Natomiast na gruncie przedmiotowej sprawy ustalono, że J. R. nie wpisując do wniosku pełnej rodziny oraz złożenia osobnych wniosków wraz z żoną, doprowadził do konfliktu krzyżowego z wnioskiem żony. Stwierdzić zatem można, iż J. R. (z jednym z synów) oraz Jego żona (z drugim synem) złożyli dwa wnioski jako odrębne gospodarstwa domowe, wskazując jednak członków z jednej rodziny. Przy stworzeniu tego typu sztucznych warunków w celu otrzymania podwójnej płatności, jest każdorazowo odmowa przyznania płatności.
Organ ponadto wyjaśnił, iż postępowanie przed organami ARiMR uregulowane jest w ustawie z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Zgodnie art. 10a ust. 1 ww. ustawy do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7. art. 9. art. 10. art. 75 § 1 art. 77 § 1 oraz art. 81, Jak wynika z regulacji zawartych w ustawie o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odstąpiono od ogólnej zasady zawartej w art. 7 K.p.a. (zasad prawdy obiektywnej), która nakazuje organom administracji podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zasadniczo zatem w postępowaniu organy ARiMR nie stosują tych przepisów K.p.a., które nakładają na nie obowiązek podejmowania z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy. W postępowaniach tych inicjatywa dowodowa pozostawiona jest co zasady stronie.
Organ zaznaczył, iż odwołujący jednak nie przedstawił żadnych dowodów na potwierdzenie, sytuacji jaką przedstawił we wniosku, a to na nim spoczywa "Ciężar udowodnienia faktu". Zatem to osoba, która czerpie korzyści z programu, powinna dopilnować aby spełnić warunki ich przyznania i udowodnić przedstawiony przez siebie stan faktyczny.
Organ podniósł, iż pomoc finansowa, może być przyznawana producentom rolnym, spełniającym warunki określone przez prawo krajowe i unijne, tylko w takich przypadkach, w jakich zostały one konkretnie określone przez organ ustawodawczy, jednak nie w przypadku gdy działania Wnioskodawcy prowadzą do uzyskania płatności wyższej niż by mu się należała a złożony wniosek przez takie działanie był niekompletny i niepoprawny. Organ zaznaczył, że Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie jest organem ustawodawczym, czyli tworzącym przepisy prawa, w tym dotyczące płatności o które wnioskował Odwołujący, lecz organem czuwającym nad prawidłowością przestrzegania obowiązujących przepisów i działającym na ich podstawie ale również nad prawidłowym wydatkowaniu tych funduszy.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w P. wniósł J. R. zarzucając jej:
1. naruszenie prawa materialnego, tj. § 13zs ust. 1 i 2 rozporządzenia poprzez jego nieprawidłową wykładnie oraz w konsekwencji nieprawidłowe zastosowanie;
2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 138 § 1 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i pozostawienie w mocy decyzji organu I instancji;
3. naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a., poprzez wydanie decyzji w oparciu o nienależycie analizowany materiał dowodowy, przez co stan faktyczny sprawy nie został dokładnie wyjaśniony i w konsekwencji organ dokonał błędnej jego oceny.
W uzasadnieniu skargi strona, po przytoczeniu przepisów rozporządzenia, podniosła, że w świetle przepisów za rodzinę, której przysługuje pomoc rozumie się osoby pozostające I w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. Rozporządzenie nie uzależnia zatem pomocy od więzi formalnych wiążących dane osoby; istotny jest faktyczny związek i wspólne zamieszkiwanie i gospodarowanie. Regulacja zawarta w § 13zs ust. 2 punkt 1 nie stoi zatem na przeszkodzie uznaniu za dwie odrębne rodziny małżonków zamieszkujących osobno, prowadzących dwa osobne gospodarstwa domowe i rolne. Skarżący zaznaczył, że w XXI wieku nie ma niczego nadzwyczajnego w tym, iż małżonkowie mieszkają osobno i każde z nich mieszka z co najmniej jednym wspólnym dzieckiem. Za nieprzystające do współczesności, niezgodne z doświadczeniem życiowym, krzywdzące i schematyczne uznać natomiast należy stwierdzenie organu, jakoby "pozostawanie w małżeństwie w istocie zawsze łączy się z prowadzeniem wspólnego gospodarstwa domowego". Prowadzi ono bowiem do wykluczania i piętnowania osób, które z różnych względów prowadzą odrębne gospodarstwa domowe jedynie pozostając formalnie w związku małżeńskim.
Skarżący zwrócił uwagę, że w przypadku małżonków R., podobnie jak w wielu przypadkach, zarówno separacja faktyczna i jak sprawowanie opieki nad dziećmi przez rodziców połączona z "rozdzieleniem" rodzeństwa nie wymaga sformalizowana. Rodzice nie są zobowiązani spisywać w żaden sposób swoich ustaleń. W takiej sytuacji wykazanie faktu separacji i ustaleń w sprawie miejsca zamieszkania poszczególnych dzieci jest trudne o ile w ogóle możliwe. W takich przypadkach organy Agencji winny dać wiarę oświadczeniom składanym przez wnioskodawców pod groźbą odpowiedzialności karnej. Taką bowiem funkcję spełniają właśnie owe oświadczenia - z jednej strony dyscyplinującą wnioskodawców, a z drugiej, pozwalają organom unikać gromadzenia obszernego materiału dowodowego.
Skarżący zaznaczył, iż fakt prowadzenia przez wnioskodawcę i J. R. osobnych gospodarstw został już potwierdzony przez organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa poprzez nadanie im osobnych numerów. Stanowisko przedstawione przez Agencję w obu decyzjach wydanych w niniejszej sprawie zdaje się kwestionować fakt istnienia dwóch odrębnych gospodarstw.
Odnosząc się do zarzutu braku odpowiedzi na wezwanie do przedstawienia dowodów funkcjonowania dwóch gospodarstw oraz zasad opieki nad dziećmi Skarżący wyjaśnił, że wobec braku pisemnego porozumienia co do powyższych aspektów nie wiedział, jakiego rodzaju inne dowody mógłby przedstawić. Jednocześnie organ administracji nie wyjaśnił w swej korespondencji, jakie inne dowody mogłyby być wzięte pod uwagę przy rozstrzyganiu sprawy. Z tych względów wnioskodawca nie udzielił żadnej odpowiedzi na wskazane wezwanie. Z drugiej strony Skarżący ufał, że składane przez niego oświadczenie, którego ewentualna nieprawdziwość naraziłaby go na odpowiedzialność karną zostanie uznane jako rozstrzygające wobec braku innych dowodów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Na rozprawie w dniu 12 lipca 2023 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę podkreślając, że organ nie uwzględnił iż małżonkowie faktycznie nie prowadzą gospodarstwa domowego wspólnie. Skarżący po otrzymaniu wezwania był osobiście w Agencji wyjaśnić dlaczego są dwa wnioski. Skarżący wskazał, że pracownicy Agencji zasugerowali żeby złożyli osobne wnioski, bo ich znają i wiedzą, że prowadzą osobne gospodarstwa rolne. Z tych względów decyzja nieprzyznania pomocy go zaskoczyła.
Na pytanie Sądu Skarżący podał, że nie prowadzą księgowości i nie zbiera rachunków dlatego nie byli w stanie ich przedłożyć. Podaje, że w zeszłym roku wystąpili osobno o dofinansowanie do jednostek grzewczych i je otrzymali.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r., poz. 187 z późn. zm.).
Na mocy § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 października 2022 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2022 r., poz. 2117) dokonano zmiany rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2015 r. w ten sposób, że dodany został § 13zs, który wszedł w życie w dniu 15 października 2022 r. (§ 3 rozporządzenia z dnia 13 października 2022 r.).
Jak wynika z ust. 1 § 13zs rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2015 r., celem wprowadzonej regulacji normatywnej, mającej charakter aktu jednorazowego, było udzielenie przez państwo pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa, rozwoju wsi i rynków rolnych, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, w zakresie wsparcia finansowego rodziny, której zagraża utrata płynności finansowej w związku z wystąpieniem w gospodarstwie rolnym w rozumieniu przepisów o podatku rolnym szkód spowodowanych wystąpieniem w 2022 r.: 1) gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi lub lawiny w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, które zostały oszacowane przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5, lub 2) suszy w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, które zostały obliczone za pośrednictwem publicznej aplikacji, o której mowa w § 13x ust. 6.
Stosownie do § 13zs ust. 2 rozporządzenia, pomoc, o której mowa w ust. 1, przysługuje rodzinie:
1) w skład której wchodzą osoby pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące;
2) w której co najmniej jedna osoba prowadzi gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym;
3) w której co najmniej jednej osobie został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;
4) która wykaże sprzedaż produktów rolnych z gospodarstwa rolnego, o którym mowa w pkt 2, od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 30 września 2022 r. w wysokości co najmniej 5000 zł brutto.
Pomoc, o której mowa w ust. 1, jest przyznawana jednemu członkowi rodziny, o której mowa w ust. 2, któremu został nadany numer identyfikacyjny, o którym mowa w ust. 2 pkt 3, na jego wniosek, w drodze decyzji kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania tego członka rodziny (ust. 3 § 13zs).
Wniosek, o którym mowa w ust. 3, składa się na formularzu opracowanym przez Agencję i udostępnionym na jej stronie internetowej do dnia 30 listopada 2022 r. Za datę złożenia tego wniosku uważa się datę wpływu prawidłowo wypełnionego i kompletnego wniosku do biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania członka rodziny, o której mowa w ust. 2, ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1. W przypadku złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 3, po dniu 30 listopada 2022 r., nie wszczyna się postępowania w sprawie przyznania pomocy, o której mowa w ust. 1 (ust.4-5 § 13zs).
Zgodnie z § 13zs ust. 6 rozporządzenia wniosek, o którym mowa w ust. 3, zawiera:
1) imiona i nazwiska członków rodziny, o której mowa w ust. 2, oraz miejsce zamieszkania członka tej rodziny ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1;
2) numer identyfikacyjny członka rodziny, o której mowa w ust. 2, ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1, nadany w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;
3) numery identyfikacyjne powszechnego elektronicznego systemu ewidencji ludności (numery PESEL) członków rodziny, o której mowa w ust. 2, a w przypadku osób fizycznych nieposiadających numeru PESEL - numer paszportu albo innego dokumentu stwierdzającego tożsamość;
4) oświadczenie członka rodziny, o której mowa w ust. 2, ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1, że jego rodzinie zagraża utrata płynności finansowej oraz że w jego gospodarstwie rolnym w rozumieniu przepisów o podatku rolnym wystąpiły w 2022 r. szkody spowodowane wystąpieniem suszy, gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi lub lawiny w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich.
Do wniosku, o którym mowa w ust. 3, dołącza się: 1) kopię protokołu oszacowania szkód, o którym mowa w § 5 ust. 5, lub 2) wydruk protokołu oszacowania szkód, o którym mowa w § 13x ust. 5, albo kalkulacji oszacowania szkód, o której mowa w § 13x ust. 6a - uwierzytelnione przez członka rodziny, o której mowa w ust. 2, ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1; 3) zgodę, o której mowa w ust. 13 - w przypadku gdy gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym jest przedmiotem współwłasności; 4) kopie faktur lub inne dokumenty potwierdzające sprzedaż, o której mowa w ust. 2 pkt 4 (§ 13zs ust. 7 rozporządzenia).
W przypadku gdy gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym jest przedmiotem współwłasności, pomoc, o której mowa w ust. 1, jest przyznawana temu ze współwłaścicieli, co do którego pozostali współwłaściciele wyrazili pisemną zgodę (§ 13zs ust. 13).
W okolicznościach sprawy nie jest kwestionowane zachowanie terminu do złożenia wniosku o udzielenie pomocy oraz do złożenia dokumentów, o których mowa w § 13zs ust. 7 rozporządzenia. W sprawie nie jest również sporne, iż J. R. i J. R. są małżeństwem oraz że oboje prowadzą osobne gospodarstwa rolne.
Natomiast w niniejszej sprawie organy obu instancji uznały, że pomoc nie może być przyznana, ponieważ podział rodziny na dwa złożone wnioski został utworzony sztucznie i w każdym z nich brakuje pozostałych członków rodziny.
Tym samym istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia czy na podstawie złożonych wniosków i braku reakcji na wezwanie organu zachodziły podstawy do uznania, iż J. i J. R. pomimo pozostawania w związku małżeńskim stanowią dwa odrębne gospodarstwa domowe. Przy czym wskazać w tym miejscu należy, iż w świetle obowiązujących przepisów prawa należy odróżnić kwestię prowadzenia gospodarstwa rolnego od kwestii pozostawania we wspólnym gospodarstwie domowym.
Z tych też względów przesądzającą okolicznością w niniejszej sprawie, wbrew zarzutom skargi nie może być kwestia nadania małżonkom osobnych numerów identyfikacyjnych.
Należy w tym miejscu zaznaczyć, iż zgodnie z art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2022 r. poz. 2001, dalej jako ustawa o ewidencji) w przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego nadaje się:
1) jeden numer identyfikacyjny temu z małżonków lub współposiadaczy, co do którego współmałżonek lub współposiadacz wyrazili pisemną zgodę;
2) odrębny numer identyfikacyjny od numeru, o którym mowa w pkt 1, jeżeli wnioskodawca:
a) jest producentem rolnym i prowadzi samodzielnie odrębne gospodarstwo rolne stanowiące zorganizowaną całość gospodarczą lub
b) zamierza uczestniczyć w mechanizmach innych niż wymienione w ust. 4b, lub
c) jest posiadaczem zwierzęcia lub podmiotem prowadzącym zakład utylizacyjny.
Wobec powyższego stwierdzić należy, iż ustawa o ewidencji nie wiąże nadania osobnego numeru identyfikacyjnego od prowadzenia osobnego gospodarstwa domowego ale od prowadzenia samodzielnego odrębnego gospodarstwa rolnego.
Również przepisy rozporządzenia wyraźnie rozróżniają kwestię prowadzenia wspólnego gospodarstwa rolnego od kwestii wspólnego gospodarstwa domowego. W tym miejscu powtórzyć należy, iż stosownie do § 13zs ust. 2 rozporządzenia, pomoc, o której mowa w ust. 1, przysługuje rodzinie:
1) w skład której wchodzą osoby pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące;
2) w której co najmniej jedna osoba prowadzi gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym;
3) w której co najmniej jednej osobie został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Treść powyższego przepisu jednoznacznie- poprzez użycie zwrotu "co najmniej jedna osoba"- wskazuje, iż prawodawca przewiduje, że w jednej rodzinie może być kilku producentów rolnych.
Jednakże omawiana pomoc nie przysługuje poszczególnym producentom rolnym ale rodzinie rozumianej jako "osoby pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące".
Jednoznaczna treść § 13zs ust. 1 rozporządzenia wskazuje, że przepis ten ma na celu wsparcie finansowe rodziny, której zagraża utrata płynności finansowej w związku z wystąpieniem w gospodarstwie rolnym szkód spowodowanych wystąpieniem w 2022 r. niekorzystnych zjawisk atmosferycznymi wymienionymi w tym przepisie.
W świetle ust. 2 § 13zs rozporządzenia beneficjentem pomocy jest rodzina, gdyż zgodnie z powołanym przepisem pomoc, o której mowa w ust. 1, przysługuje rodzinie.
Tym samym nawet osoby nie pozostające z związku małżeńskim ale pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące stanowić będą rodzinę, której pomimo prowadzenia odrębnych gospodarstw rolnych przysługiwać będzie jedna wypłata pomocy finansowej.
Ponadto na gruncie niniejszej sprawy organ zasadnie, mając na uwadze przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, powziął wątpliwość czy J. R. i J. R. faktycznie prowadzą osobne gospodarstwa domowe.
Wobec powyższego w ślad za organem należy powtórzyć, iż w myśl art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, małżonkowie mają równe prawa i obowiązki w małżeństwie. Są obowiązani do wspólnego pożycia, do wzajemnej pomocy i wierności oraz do współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli. Ponadto, wedle art. 27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Zadośćuczynienie temu obowiązkowi może polegać także, w całości lub w części, na osobistych staraniach o wychowanie dzieci i na pracy we wspólnym gospodarstwie domowym.
Należy pamiętać, iż dopóki bowiem istnieje związek małżeński, osoby w nim pozostające poddane są określonym rygorom prawnym właśnie ze względu na istnienie między nimi prawnej więzi małżeństwa. Przy czym rygory te nie są wynikiem jedynie woli małżonków, lecz ich źródłem jest wola ustawodawcy, która stanowi dla obojga małżonków podstawę zgłaszania roszczeń w sferze opiekuńczej, ale też i alimentacyjnej, przy czym obowiązek alimentacyjny pomiędzy nimi, oparty o art. 27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, ma znacznie szerszy zakres niż zwykły obowiązek alimentacyjny, określony w art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.
Słusznie wskazał organ, iż zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego rodzeństwo powinno wychowywać się wspólnie (zob. art. 107)
Sąd ma przy tym na uwadze, iż samo pozostawanie w rodziców dzieci w rozłączeniu nie wystarcza do zastosowania art. 107 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, gdyż sposób wykonywania władzy rodzicielskiej powinien zostać określony wówczas, gdy istnieje co do tego spór pomiędzy rodzicami. Natomiast zgodne wykonywanie władzy rodzicielskiej nie wymaga ingerencji sądu opiekuńczego.
Jednakże w sytuacji ubiegania się o wsparcie finansowe rodziny, której zagraża utrata płynności finansowej, mając na uwadze obowiązującą w postępowaniu o przyznanie omawianej pomocy zasadę, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne, to wnioskodawca winien wykazać, że pomimo pozostawania w związku małżeńskim prowadzi niezależne, odrębne gospodarstwo domowe z jednym z dwójki synów.
Należy pamiętać, iż stosownie do przepisu art. 10 a ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2022 r., poz. 2157 zwanej dalej ustawą o ARiMR) – jeżeli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w
drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 79a oraz art. 81.
Natomiast w myśl art. 10a ust. 1b ustawy o ARiMR strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
W związku z powyższym w dniu 9 grudnia 2022 r. organ I instancji - wobec powzięcia wątpliwości – słusznie wystosował wezwanie do obojga małżonków. J. R. odebrała wezwanie w dniu 5 stycznia 2023 r. natomiast wezwanie J. R., zostało odebrane w dniu 14 grudnia 2023 r.
Żadne z małżonków nie odpowiedziało na wezwanie, nie przedstawiając żadnych dowodów, iż prowadzą osobne gospodarstwa domowe.
W tym miejscu odnosząc się do zarzutów skargi, iż strona nie wiedziała jakie dokumenty ma przedstawić wskazać należy, że w wezwaniu organ I instancji jednoznacznie wskazał jakie mogą to być dokumenty w tym: rachunki za media, umowy, dowody zakupu żywności i środków czystości.
Strona pomimo precyzyjnego wezwanie nie zareagowała na nie. Co prawda Skarżący na rozprawie oświadczył, iż był w organie wyjaśniać powyższą kwestię, to jednakże powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Ponadto na rozprawie Skarżący oświadczył, iż nie prowadzi księgowości i nie zbiera rachunków dlatego też nie był w stanie ich przedłożyć.
Mając na uwadze powyższe organ zasadnie uznał, iż małżonkowie nie uprawdopodobnili podziału rodziny na osobne gospodarstwa domowe. Z tych też względów organy prawidłowo przyjęły, iż wnioski są niekompletne i nieprawidłowo wypełnione o członków rodziny, co skutkować musiało odmową przyznana pomocy finansowej, gdyż istniało ryzyko, że osobne wnioski zostały złożone w celu otrzymania podwójnej płatności.
Ponadto zauważyć należy, iż organ zasadnie negatywnie rozpoznał oba wnioski. W ocenie Sądu brak było podstaw, w świetle uznania iż Skarżący wraz z małżonką tworzą jedno gospodarstwo domowe, do pozytywnego rozpoznania jednego wniosków, gdyż powyższe prowadziłoby do naruszenia zasady związania organu treścią wniosku.
Zgodzić należy się ze Skarżącym, iż nic nie stoi na przeszkodzie uznaniu za dwie odrębne rodziny małżonków zamieszkujących osobno, prowadzących dwa osobne gospodarstwa domowe i rolne, to jednakże powyższe powinno zostać uprawdopodobnione przez stronę z czyn nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
W ocenie Sądu organy nie uchybiły przepisom prawa w stopniu istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy. Wbrew zarzutom skargi organ dokonał kompleksowej oceny zebranego materiału dowodowego, a uzasadnienia decyzji organów obu instancji odpowiadają wymogom stawianym przez art. 107 K.p.a..
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7 i 77 § 1 K.p.a. wskazać wyłącznie należy, iż przepisy te, co zostało wskazane już wyżej, nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.