III SA/Po 219/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2006-09-21
NSAAdministracyjneŚredniawsa
spółka wodnanadzóruchwałaunieważnienielegitymacja procesowastrona postępowaniaprawo wodneKPA WSA

WSA uchylił decyzje organów administracji odmawiające unieważnienia uchwały spółki wodnej, uznając, że skarżący nie miał legitymacji do żądania wszczęcia postępowania nadzorczego, a organy powinny były umorzyć postępowanie, a nie merytorycznie rozstrzygać sprawę.

Skarżący Z.B. domagał się unieważnienia uchwały spółki wodnej dotyczącej wyboru przewodniczącego. Organy administracji odmówiły, uznając, że skarżący nie jest stroną postępowania nadzorczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił te decyzje, stwierdzając, że choć skarżący rzeczywiście nie miał legitymacji procesowej, organy powinny były umorzyć postępowanie na podstawie art. 105 Kpa, zamiast merytorycznie rozstrzygać sprawę.

Skarżący Z.B. zwrócił się do Starosty O. o unieważnienie uchwały Walnego Zgromadzenia Gminnej Spółki Wodnej w D. z dnia 1996-02-[...] dotyczącej wyboru przewodniczącego. Po bezczynności organu, skarżący złożył skargę do WSA, który zobowiązał starostę do wydania aktu administracyjnego. Starosta odmówił unieważnienia uchwały, wskazując, że Z.B. nie jest stroną w postępowaniu nadzorczym nad spółką wodną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, argumentując, że uchwała została podjęta zgodnie z prawem i że skarżący nie był członkiem spółki w czasie jej podejmowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił obie decyzje. Sąd zgodził się z poglądem, że spółka wodna, reprezentowana przez swoje organy, jest jedyną stroną postępowania nadzorczego, a członek spółki nie ma legitymacji do żądania wszczęcia takiego postępowania. Jednakże, sąd uznał, że organy administracji, stwierdzając brak interesu prawnego po stronie skarżącego, powinny były umorzyć postępowanie na podstawie art. 105 Kpa, a nie wydawać decyzję merytoryczną. W związku z naruszeniem przepisów postępowania, sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, członek spółki wodnej nie posiada legitymacji procesowej do żądania wszczęcia postępowania nadzorczego przez starostę.

Uzasadnienie

Postępowanie nadzorcze nad uchwałami spółki wodnej jest formą kontroli sprawowanej z urzędu przez administrację publiczną. Stroną takiego postępowania może być jedynie sama spółka wodna reprezentowana przez swoje organy, a nie jej poszczególni członkowie. Brak jest przepisu prawa przyznającego członkowi spółki uprawnienia do domagania się wszczęcia postępowania nadzorczego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

prawo wodne art. 179

Ustawa prawo wodne

Uchwały walnego zgromadzenia spółki wodnej podlegają nadzorowi starosty, który orzeka o ich nieważności w przypadku sprzeczności z prawem.

Kpa art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja strony postępowania administracyjnego.

Kpa art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzje organów administracji.

Kpa art. 105

Kodeks postępowania administracyjnego

Umorzenie postępowania.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu w przypadku naruszenia przepisów postępowania.

Pomocnicze

prawo wodne art. 178 § ust. 1

Ustawa prawo wodne

Dotyczy nadzoru starosty nad spółkami wodnymi.

prawo wodne art. 181 § ust. 2 pkt 1

Ustawa prawo wodne

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji powinny były umorzyć postępowanie z uwagi na brak legitymacji procesowej skarżącego, zamiast merytorycznie rozstrzygać sprawę.

Odrzucone argumenty

Skarżący Z.B. posiadał interes prawny do żądania unieważnienia uchwały spółki wodnej. Uchwała Walnego Zgromadzenia Gminnej Spółki Wodnej w D. z dnia [...] lutego 1996 r. była sprzeczna z prawem.

Godne uwagi sformułowania

Stroną postępowania w sprawie rozstrzygnięcia nadzorczego starosty na podstawie art. 179 prawa wodnego może być jedynie spółka wodna reprezentowana przez swoje organy. Żaden natomiast przepis nie daje uprawnienia strony w takim postępowaniu członkowi tejże spółki, tym bardziej zaś brak jest legitymacji po stronie członka spółki wodnej do domagania się wszczęcia postępowania nadzorczego przez starostę, postępowanie to wszczynane jest bowiem z urzędu i stanowi formę kontroli działalności spółek wodnych, sprawowanej przez administrację publiczną. Nie ulega w ocenie Sądu wątpliwości że takiego interesu prawnego w stwierdzeniu przez Starostę nieważności uchwały Gminnej Spółki Wodnej w D. w przedmiocie wyboru jej przewodniczącego nie miał skarżący Z.B. i to bez względu na to czy był czy też nie był członkiem tejże spółki w dacie podejmowania uchwały. Prawidłowo stwierdzając brak interesu prawnego po stronie Z.B. dla domagania się unieważnienia Uchwały Walnego Zgromadzenia Gminnej Spółki Wodnej w D. z dnia [...].02.1996 r., Starosta oraz organ odwoławczy, winien był zakończyć sprawę nie poprzez wydanie decyzji co do istoty wraz z uzasadnieniem odnoszącym się do meritum sprawy, lecz "w inny sposób" o którym mowa w art. 104 § 2 Kpa. Oznacza to w niniejszym przypadku, że po wszczęciu postępowania i po stwierdzeniu po stronie wnioskodawczej braku legitymacji procesowej winien był umorzyć postępowanie na podstawie art. 105 Kpa.

Skład orzekający

Beata Sokołowska

przewodniczący

Maria Kwiecińska

sprawozdawca

Szymon Widłak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów KPA dotyczących umorzenia postępowania w przypadku braku legitymacji procesowej wnioskodawcy oraz zakresu nadzoru starosty nad spółkami wodnymi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej spółek wodnych i ich nadzoru.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zasady proceduralne dotyczące legitymacji procesowej i właściwego sposobu zakończenia postępowania przez organy administracji, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Brak legitymacji procesowej – dlaczego organ administracji powinien umorzyć postępowanie, a nie rozstrzygać merytorycznie?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Po 219/06 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2006-09-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-04-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Beata Sokołowska /przewodniczący/
Maria Kwiecińska /sprawozdawca/
Szymon Widłak
Symbol z opisem
6093 Spółki wodne i związki wałowe
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska Sędzia WSA Maria Kwiecińska (spr.) As. sąd. Szymon Widłak Protokolant: sekr. sąd. Kamila Perkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2006 r. sprawy ze skargi Z.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2005r. Nr [...] w przedmiocie odmowy unieważnienia uchwały dotyczącej wyboru przewodniczącego spółki wodnej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty O. z [...] lipca 2005 roku nr [...] II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 300,- (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ Sz. Widłak /-/ B. Sokołowska /-/ M. Kwiecińska WSA/wyr 1-sentencja wyroku
Uzasadnienie
Dnia [...] lipca 2003 r. Z.B., zwrócił się do Starosty O. o unieważnienie uchwały Walnego Zgromadzenia Gminnej Spółki Wodnej w D., a tym samym wyboru przewodniczącego Gminnej Spółki Wodnej w D. dnia [...].02.1996 r. i wniosek swój ponowił pismem z dnia [...] lipca 2003 r. wskazując na przepis art. 178, art. 179 i art. 181 ust. 2 pkt 1 ustawy prawo wodne z dnia 18 lipca 2001r.
W dniu [...] lutego 2004 r. Z.B. w związku z bezczynnością organu – Starosty O. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Po rozpatrzeniu powyższej skargi, wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2004 Wojewódzki Sąd Administracyjny, zobowiązał Starostę, aby w terminie jednego miesiąca od uprawomocnienia się wyroku wydal akt administracyjny w przedmiotowej sprawie.
Kasacja od tego wyroku została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dn. [...] v lutego 2005 r. sygn. akt [...]. Decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2005 r. Starosta O. w wykonaniu wyroku Sądu Administracyjnego oraz działając na podstawie art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego, odmówił unieważnienia Uchwały Walnego Zgromadzenia Gminnej Spółki Wodnej w D. z dnia [...] lutego 1996 r. W uzasadnieniu decyzji wskazał iż Z.B. nie jest stroną w rozumieniu art. 28 Kpa w postępowaniu, w sprawie związanej z czynnościami nadzorczymi starosty nad spółką wody, przewidzianymi w art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 prawo wodne.
W wyniku odwołania Z.B., wniesionego od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 Nr [...], Kolegium utrzymało zaskarżoną decyzje Starosty w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał iż uchwala walnego zgromadzenia Gminnej Spółki Wodnej w D. z dnia [...] lutego 1996 r. dotycząca wyboru przewodniczącego spółki, została wbrew zarzutom skarżącego podjęta zgodnie z prawem. W myśl bowiem postanowień Statutu obowiązującego w dacie podejmowania kwestionowanej uchwały, uchwały walnego zgromadzenia zapadały zwykłą większością głosów, bez względu na liczbę członków, z wyjątkiem uchwał o rozwiązaniu spółki, połączeniu spółki z inną spółką, przy obecności co najmniej połowy członków spółki.
Zgodnie z wymogami statutu Walne Zgromadzenie zwołano w drodze obwieszczenia wywieszonego na dwa tygodnie wcześniej w siedzibie Zarządu Spółki i w miejscu dokonywania publicznych ogłoszeń.
Dodatkowo organ II instancji, podobnie jak uczynił to Starosta w zaskarżonej decyzji, wskazał iż Z.B. nie jest stroną postępowania w sprawach związanych z nadzorem nad działalnością spółek wodnych, sprawowanym przez Starostę. Prawa strony w tych sprawach przysługują bowiem jedynie Spółce, działającej przez swoje organy.
Stwierdził ponadto, że Z.B. w lutym 1996 r., a więc w czasie gdy podejmowano kwestionowaną przez niego uchwałę nie był członkiem Spółki Wodnej i z tego względu, nie mogła ta uchwała naruszać jego interesu prawnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Z.B. zarzucił iż jest członkiem Spółki Wodnej począwszy od 1983 roku.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje:
Skarga okazała się zasadna, jakkolwiek z innych motywów niż wskazane przez skarżącego.
Zgodnie z treścią art. 179 ustawy z dnia 18 lipca 2001 prawo wodne (Dz.U. Nr 115 poz. 1229 ze zm.), uchwały walnego zgromadzenia spółki wodnej, podlegają nadzorowi sprawowanemu przez starostę, który orzeka o ich nieważności w przypadku stwierdzenia iż są one sprzeczne z prawem.
Omawiany przepis przyznaje zatem w granicach w nim określonych uprawnienia kontrolne nad działalnością spółek wodnych, organowi administracji publicznej.
Należy zgodzić się z prezentowanym w decyzjach obu instancji poglądem iż stroną postępowania w sprawie rozstrzygnięcia nadzorczego starosty na podstawie art. 179 prawa wodnego może być jednie spółka wodna reprezentowana przez swoje organy. Żaden natomiast przepis nie daje uprawnienia strony w takim postępowaniu członkowi tejże spółki, tym bardziej zaś brak jest legitymacji po stronie członka spółki wodnej do domagania się wszczęcia postępowania nadzorczego przez starostę, postępowanie to wszczynane jest bowiem z urzędu i stanowi formę kontroli działalności spółek wodnych, sprawowanej przez administrację publiczną.
Zgodnie z art. 28 Kpa stroną postępowania administracyjnego jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie administracyjne albo kto żąda czynności organu że względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny w sferze prawa administracyjnego oznacza przede wszystkim, że istnieje norma
materialno-prawna, która kształtuje sytuację prawną jednostki w zakresie ustalonym przez jej treść.
W związku z tym określonemu podmiotowi przysługuje prawo do takiego ukształtowania swojej sytuacji, która byłaby zgodna z treścią danej normy materialno prawnej.
Nie ulega w ocenie Sądu wątpliwości że takiego interesu prawnego w stwierdzeniu przez Starostę nieważności uchwały Gminnej Spółki Wodnej w D. w przedmiocie wyboru jej przewodniczącego nie miał skarżący Z.B. i to bez względu na to czy był czy też nie był członkiem tejże spółki w dacie podejmowania uchwały.
Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie Sądów administracyjnych poglądem, organ administracji publicznej nie może (co do zasady) wszcząć postępowania administracyjnego na wniosek dowolnego podmiotu, nie mającego przymiotu strony. W sytuacji gdy podmiot składający wniosek, nie będąc do tego uprawnionym, domaga się rozstrzygnięcia w sprawie, wówczas organ winien wydać decyzję umarzającą postępowanie z powołaniem się na brak interesu prawnego, i byłoby nieprawidłowym, gdyby w uzasadnieniu decyzji – tak jak miało to miejsce w niniejszym przypadku, zawarto również kwestie merytoryczne (por. wyrok WSA w Warszawie z dn. 18.11.2004 V SA 3379/03, wyrok NSA w Warszawie z dnia 24.05.2001 IV SA 599/99).
Prawidłowo stwierdzając brak interesu prawnego po stronie Z.B. dla domagania się unieważnienia Uchwały Walnego Zgromadzenia Gminnej Spółki Wodnej w D. z dnia [...].02.1996 r., Starosta oraz organ odwoławczy, winien był zakończyć sprawę nie poprzez wydanie decyzji co do istoty wraz z uzasadnieniem odnoszącym się do meritum sprawy, lecz "w inny sposób" o którym mowa w art. 104 § 2 Kpa.
Oznacza to w niniejszym przypadku, że po wszczęciu postępowania i po stwierdzeniu po stronie wnioskodawczej braku legitymacji procesowej winien był umorzyć postępowanie na podstawie art. 105 Kpa.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, jakkolwiek podzielił pogląd reprezentowany w decyzji, iż Z.B. nie ma przymiotu strony, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając iż doszło do naruszenia przepisów postępowania ( art. 104 i 105 Kpa) w stopniu który miał istotny wpływ na wynik postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.
/-/ Sz. Widłak /-/ B. Sokołowska /-/ M. Kwiecińska

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI