III SA/Po 214/26

III SA/Po 214/26 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2026-02-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-01-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Monika Świerczak /przewodniczący/
Sebastian Michalski
Wojciech Rowiński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Wojciech Rowiński (spr.) Sędzia WSA Sebastian Michalski Protokolant starszy sekretarz sądowy Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2026 r. sprawy ze skargi K. sp. z o.o. z siedzibą w O. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...] z dnia 8 grudnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie opłaty zmiennej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...] na rzecz K. sp. z o.o. z siedzibą w O. kwotę 4017 zł (słownie: cztery tysiące siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Dyrektor Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...] (dalej “Dyrektor") decyzją z 8 grudnia 2025 r. (znak: [...], [...] dalej “decyzja z 8 grudnia 2025 r.") postanowił określić K. Sp. z o.o. z siedzibą w O. (dalej “skarżący") za okres II kwartału 2025 r. opłatę zmienną w związku z brakiem pozwolenia wodnoprawnego w wysokości:
1) [...] PLN (słownie zł: [...]) za pobór wód podziemnych,
2) [...] PLN (słownie zł: [...]) za wprowadzanie ścieków
przemysłowych do ziemi.
W uzasadnieniu wskazano, że Dyrektor w dniu 7 listopada 2025 r. na podstawie przepisu art. 272 ust. 17 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 960 z późn. zm., dalej "P.w.") ustalił, w formie informacji kwartalnej, skarżącej, za okres II kwartału 2025 r. opłatę zmienną w wysokości: 1) [...] PLN za pobór wód podziemnych, 2) [...] PLN za wprowadzanie ścieków przemysłowych do ziemi. Skarżący złożył reklamację, lecz Dyrektor jej nie uznał i na podstawie art. 273 ust. 6 Prawa wodnego wydał decyzję określają wysokość opłaty za usługi wodne. Dyrektor wskazał, że skarżąca spółka posiadała pozwolenie wodnoprawne do 30 kwietnia 2025 r. W okresie od 1 maja 2025 r. do 30 czerwca 2025 r. podmiot ten korzystał z usługi wodnej bez pozwolenia wodnoprawnego i zgodnie z art. 298 pkt 1 P.w. obowiązany jest ponosić opłatę za usługi wodne. Skarżącą spółka wniosła w złożonej reklamacji o ponowne przeliczenie naliczonej opłaty, argumentując to brakiem opóźnień w dotychczasowych płatnościach i terminowości ze swojej strony, a także złożeniem wniosku o ponowne pozwolenie wodnoprawne na usługę wodną w trakcie obowiązywania poprzedniego pozwolenia, lecz w ocenie Dyrektora argumenty te nie zasługują na uwzględnienie. Podkreślił, że nie ma możliwości przeliczenia ustalonych opłat na podstawie rzeczywistego poboru wody i odprowadzania ścieków, gdyż byłoby to niezgodne z obowiązującym prawem. Zgodnie z art. 272 ust. 4a P.w., w przypadku poboru wód podziemnych lub wód powierzchniowych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego ilości pobranych wód podziemnych lub wód powierzchniowych ustala się w toku kontroli gospodarowania wodami, przyjmując pobór wynikający z maksymalnej technicznej wydajności eksploatowanych instalacji lub urządzeń do poboru wód, a także przyjmując okres eksploatacji instalacji lub urządzenia do poboru wód przez jeden kwartał, jeżeli w toku kontroli gospodarowania wodami nie ustalono tego okresu eksploatacji. Dyrektor podkreślił, że podmiot korzystający ze środowiska składając wniosek o wydanie pozwolenia powinien uwzględnić okres konieczny do wydania pozwolenia, biorąc pod uwagę wymagania stawiane przez ustawodawcę eksploatacji danej instalacji, a w szczególności rodzaj i skalę prowadzonej w niej działalności. Nic nie stało na przeszkodzie, aby podmiot posiłkował się terminem określonym w art. 414 ust. 2 P. w. i złożył wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego w terminie 90 dni przed upływem ważności dotychczasowego pozwolenia, aby umożliwić organowi wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego. Złożenie wniosku dopiero na 33 dni przed upływem ważności dotychczasowego pozwolenia wodnoprawnego uniemożliwiło organowi wydanie decyzji w terminie do końca obowiązywania poprzedniego pozwolenia wodnoprawnego. Dyrektor zaznaczył, że w niniejszej sytuacji wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego po terminie ważności poprzedniego nie wynika z bezczynności, bądź przewlekłości postępowania organu, lecz faktu przedłożenia niekompletnego wniosku o udzielenie nowego pozwolenia wodnoprawnego. Określenia wysokości opłaty zmiennej Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...] dokonał w oparciu o normę prawną wynikającą z art. 272 ust. 1, 2, 4a, 6, 6b i 6c Prawa wodnego oraz § 5 pkt 27 i 41 oraz § 10 ust.2 pkt 3 rozporządzenia.
Pismem z 7 stycznia 2026 r. skarżący wniósł skargę na powyższą decyzje Dyrektora skarżącą ją w całości i wniósł o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucono po pierwsze, że organ administracji nie zbadał i nie wskazał w decyzji terminu, kiedy decyzje przyznające skarżącej pozwolenia wodnoprawne nr [...] i [...], posiadane przez Skarżącą przed złożeniem wnioskowo ich przedłużenie, stały się prawomocne. Od daty ich uprawomocnienia w ocenie skarżącej spółki biegł dziesięcioletni termin ważności tych pozwoleń. Brak tych wskazań uniemożliwia kontrolę poprawności ustalenia przez organ okresu pobierania wód podziemnych i wprowadzania ścieków przemysłowych do ziemi rzekomo bez pozwolenia. Po drugie, organ bezpodstawnie nie uwzględnił zarzutów i wniosków sformułowanych w reklamacji. Dotyczy to następujących okoliczności: 1) incydent związany z opóźnieniem w złożeniu wniosku o operat wodnoprawny był jednorazowy i nie zdarzył się wcześniej, 2) zgłoszenie wniosku o przedłużenie pozwolenia wodnoprawnego zostało złożone w trakcie obowiązywania poprzedniego pozwolenia i obejmowało warunki oraz ilości tożsame z dotychczasowym pozwoleniem,3) wniosek o rozszerzenie pozwolenia stanowił nowy element, ale do momentu wydania nowego pozwolenia wodnoprawnego pobór wody odbywał się na dotychczasowych zasadach, 4) nie było możliwości przerwania procesu zaopatrzenia w wodę, jako zadania własnego Gminy [...], realizowanego przez Skarżącą jako przedsiębiorstwo komunalne, 5) wszelkie opłaty zmienne opłacane i przekazywane były zawsze na czas i nie było ze strony Skarżącej kwestii uchylania się od opłat, 6) możliwość uwzględnienia przy naliczaniu ewentualnych opłat rzeczywistego poboru wody i odprowadzenia ścieków z punktów Skarżącej, których wielkości są znane i wynikające z bieżących pomiarów, 7) brak racjonalnego uzasadnienia dla przyjmowania wartości maksymalnych, znacznie przewyższających wartości rzeczywiste.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, wnosząc jednocześnie o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Skarga podlegała uwzględnieniu.
Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Dyrektora z 8 grudnia 2025 r. określającą skarżącej spółce za okres II kwartału 2025 r. opłatę zmienną w związku z brakiem pozwolenia wodnoprawnego.
Zgodnie z art. 272 ust. 4a Prawa wodnego w przypadku poboru wód podziemnych lub wód powierzchniowych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego ilości pobranych wód podziemnych lub wód powierzchniowych ustala się w toku kontroli gospodarowania wodami, przyjmując pobór wynikający z maksymalnej technicznej wydajności eksploatowanych instalacji lub urządzeń do poboru wód, a także przyjmując okres eksploatacji instalacji lub urządzenia do poboru wód przez jeden kwartał, jeżeli w toku kontroli gospodarowania wodami nie ustalono tego okresu eksploatacji. W myśl art. 272 ust. 17 P.w. wysokość opłat, o których mowa w ust. 1-7 i 9, ustalają Wody Polskie oraz przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne, w formie informacji, zawierającej także sposób obliczenia tej opłaty. Zgodnie z kolei z art. 273 P.w, podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne, któremu przekazano informację, o której mowa w art. 271 ust. 1 oraz w art. 272 ust. 17 albo 22, może złożyć reklamację, jeżeli nie zgadza się z wysokością opłaty. Reklamację składa się odpowiednio do Wód Polskich albo właściwego wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia otrzymania odpowiednio informacji, o której mowa w art. 271 ust. 1 oraz w art. 272 ust. 17 albo 22, a złożenie reklamacji nie wstrzymuje wykonania obowiązku, o którym mowa w art. 271 ust. 6 oraz w art. 272 ust. 18 albo 23. W razie uznania reklamacji Wody Polskie albo wójt, burmistrz lub prezydent miasta przekazują podmiotowi obowiązanemu do ponoszenia opłat za usługi wodne nową informację, zawierającą także sposób obliczenia opłaty za usługi wodne, natomiast w razie nieuznania reklamacji właściwy organ Wód Polskich albo wójt, burmistrz lub prezydent miasta określają wysokość opłaty za usługi wodne w drodze decyzji, przy czym jej zaskarżenie nie wstrzymuje jej wykonania.
Stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W myśl art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Dodatkowo organ jest zobowiązany na podstawie art. 107 § 3 k.p.a. sporządzić uzasadnienie faktyczne decyzji, tak aby w szczególności zawierało wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Tylko więc kompleksowe, rzetelne zebranie materiału dowodowego, jego należyte udokumentowanie i wszechstronna ocena - mogą świadczyć o poprawnym ustaleniu podstawy faktycznej rozstrzygnięcia.
W aktach administracyjnych nie ma poprzednio obowiązującego pozwolenia wodnoprawnego. Już w złożonej reklamacji skarżący twierdził, że zakres czasowy tego pozwolenia jest dłuższy niż wskazany przez organ. Obowiązkiem Dyrektora było pozyskanie pozwolenia wodnoprawnego wydanego przez Starostę Nowotomyskiego z 12 maja 2017 r., które w jego ocenie obowiązywało do 30 kwietnia 2025 r. Jego brak w aktach administracyjnych czyni zgromadzony materiał dowodowy niekompletnym, a poczynione ustalenia stanu faktycznego – dowolnymi. Bez pozyskania tego dokumentu nie sposób ocenić, czy organ w sposób prawidłowy ustalił, na jaki okres pozwolenie wodnoprawne zostało wydane. Skoro organ nie wyjaśnił powyższych okoliczności, to jego decyzja została wydana przedwcześnie. Dokładne wyjaśnienie kwestii przesądzających o zasadności nałożenia na skarżącą przedmiotowej opłaty w wysokości określonej zgodnie z art. 272 ust. 4a P.w. wymagało dokonania tych ustaleń, a które to nie wynikają z akt sprawy. Rozpoznanie pozostałych zarzutów skargi byłoby przedwczesne wobec nieustalenia podstawowej okoliczności warunkującej wydanie decyzji na podstawie art. 272 ust. 4 a P.w.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien pozyskać dokument, który będzie zawierać pozwolenie wodnoprawne wydane przez Starostę Nowotomyskiego z 12 maja 2017 r. i na jego podstawie ustalić, na jaki okres obowiązywało pozwolenie wodnoprawne.
O należnych skarżącemu kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzone koszty złożyła się kwota wpisu od skargi w wysokości 400 zł, wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 3600 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. Wysokość wynagrodzenia radcy prawnego wynika z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 118).