III SA/PO 210/25

III SA/Po 210/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-06-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-03-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Marzenna Kosewska /przewodniczący/
Piotr Ławrynowicz /sprawozdawca/
Zbigniew Kruszewski
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 1119/25 - Wyrok NSA z 2025-11-13
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 § 2 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 324
art. 14lzf, art. 14lza
Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t.j.)
Sentencja
Dnia 24 czerwca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2025 roku sprawy ze skargi W. M. na informację Fundacji [...] w [...] z dnia 7 stycznia 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy objęcia przedsięwzięcia wsparciem oddala skargę
Uzasadnienie
W. M. (dalej: skarżący lub wnioskodawca) w dniu 16 września 2024 r. złożył wniosek o dofinansowanie przedsięwzięcia MSP pt. "Rozszerzenie działalności gastronomicznej w zakresie produkcji i sprzedaży ciast oraz deserów na miejscu i na wynos w regionie województwa [...]" w ramach naboru ogłoszonego 19 czerwca 2024 r. przez Fundację [...] (dalej: Operator) w ramach inwestycji A 1.2.1 Inwestycje dla przedsiębiorstw w produkty, usługi i kompetencje pracowników oraz kadry związane z dywersyfikacją działalności w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększenia Odporności.
Operator ogłosił ww. nabór w ramach przedsięwzięcia realizowanego przezeń na podstawy umowy o objęcie przedsięwzięcia wsparciem zawartej z Polską Agencją Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) nr [...] Ów nabór Operator ogłosił celem wyboru do wsparcia przedsięwzięcia MŚP mające na celu rozszerzenie lub dywersyfikacje działalności prowadzonej przez mikroprzedsiębiorstwa, małe i średnie przedsiębiorstwa w sektorach hotelarstwo, gastronomia (HoReCa), turystyka lub kultura (§ 3 ust. 1 Regulaminu wyboru przedsięwzięć MŚP).
Pismem z 12.11.202 r. Operator poinformował skarżącego o negatywnej ocenie wniosku z powodu nieprzedstawienia przez wnioskodawcę informacji w zakresie sposobu przeprowadzenia rozeznania rynku i wskazania źródeł danych, na podstawie których określono kwoty poszczególnych wydatków. Zaznaczono, że powyższe dotyczy wydatku pn. "Integracja systemu e-commerce z istniejącą stroną internetową" który nie został w ogóle oszacowany.
Skarżący pismem z 20.11.2024 r. wniósł o ponowną ocenę wniosku wyjaśniając szczegółowo i wykazując, że dokonał szczegółowego rozeznania rynku dla wszystkich pozycji budżetowych zawartych w projekcie zgodnie z obowiązującymi standardami oraz zasadami racjonalnego wydatkowania środków publicznych. W odniesieniu do zakwestionowanego wydatku wskazał, że skierował zapytanie ofertowe do 3 potencjalnych dostawców usług (Firma Komputerowa [...] – 4878,05 zł netto, [...] – 6178,77 zł netto, [...] – 8048,72 zł netto). Skarżący wskazał, którą ofertę wybrał i dołączył ją.
Operator pismem z 7.02.2025 r., w wyniku rozpatrzenia wniosku o ponowną ocenę, poinformował, że wniosek skarżącego nie został wybrany do objęcia wsparciem. Jak uprzednio stwierdzono, że skarżący nie spełnił kryteriów, gdyż wnioskodawca przedstawił informacje dotyczące kalkulacji poszczególnych wydatków, jednakże nie dostarczył wystarczających dowodów na przeprowadzenie rzetelnego rozeznania w zakresie integracji systemu e-commerce, które jest kluczowe dla oceny racjonalności wydatków. Brak wskazania źródeł danych, na podstawie których określono kwoty poszczególnych wydatków uniemożliwia uznanie, że wysokość wydatków jest dostosowana do zakresu zaplanowanych działań i czynności realizowanych w ramach przedsięwzięcia MŚP. Brak rzetelnego rozeznania rynku i nieprawidłowe szacowanie wydatków wskazują na niedostateczne przygotowanie projektu pod kątem finansowym. Wskazano, że wydatki muszą być nie tylko uzasadnione, ale również racjonalne, co oznacza, że ich wysokość powinna być adekwatna do planowanych działań. Operator podał, że skarżący dostarczył uzasadnienia wydatków, jednakże bez przeprowadzenia i udokumentowania rzetelnego rozeznania rynku w odniesieniu do każdego z zaplanowanych wydatków. Nie można więc uznać, że wydatki są racjonalne. Każdy wydatek musi być poparty analizą rynkową, która potwierdza jego zasadność i adekwatność (czego zabrakło w zakresie kosztu integracji systemu e-commerce ze stroną internetową). Zgodnie z § 7 ust. 2 Regulaminu ocena spełnienia kryteriów wyboru przedsięwzięć MŚP jest jednoetapowa. Oznacza to, że wszystkie wymagane informacje i dokumentacje muszą być dostarczone na etapie składania wniosku, a nie później. Z tego wynika, że Komisja uznała, że wnioskodawca w ogóle nie przeprowadził i nie udokumentował rzetelnego rozeznania rynku w odniesieniu do jednego z wydatków objętych wnioskiem Pt. "Integracja systemu e-commerce z istniejącą stroną internetową". Z tego względu kryterium B.6 – Racjonalność i uzasadnienie wydatków, a w konsekwencji także – Zgodność z celami Inwestycji A 1.2.2.KPO zostało uznane za niespełnione.
W skardze na powyższe informację Operatora z 7 stycznia 2025 r. W. M. zarzucił naruszenie:
1. art. 14lza ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t.j. Dz. U. z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 324 ze zm., dalej: u.z.p.p.r.) przez dokonanie oceny przedsięwzięcia z naruszeniem zasady przejrzystości i rzetelności,
2. art. 14lzb u.z.p.p.r. w zw. z postanowieniami regulaminu wyboru przedsięwzięć PŚP (dalej: Regulamin) przez błędne / nieuprawnione przyjęcie, że wnioskodawca nie przeprowadził szacowania jednego wydatku i powinien dostarczyć dowody / udokumentować przeprowadzenie szacowania wydatku objętego wnioskiem o wsparcie, co skutkowało negatywną oceną całego wniosku,
3. art. 24 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej: K.p.a.) w zw. z art. 14lzf u.z.p.p.r., gdyż w ocenie wniosku oraz ponownej ocenie wniosku uczestniczyła ta sama osoba – P. K. (prezes zarządu Operatora),
4. zasady gospodarności w wydatkowaniu środków publicznych.
Mając na uwadze przedstawione zarzuty skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo oraz o przyznanie skarżącemu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
W motywach skargi skarżący przywołał § 8 ust. 1 Regulaminu oraz art. 14lza ust. 1 u.z.p.p.r., by podnieść, że określone w regulacjach tych podstawowe zasady zostały naruszone. Zaznaczył, że z informacji o negatywnej ocenie wniosku i negatywnej ponownej ocenie wniosku wynika, że wniosek oceniono negatywnie, gdyż skarżący nie przeprowadził szacowania kwestionowanego wydatku. Tymczasem skarżący w "odwołaniu" wykazał, że takie szacowanie przeprowadził. Wnioskodawca ponad wszelką wątpliwość dokonał rozpoznania rynku i oceny racjonalności wydatków, co udokumentował we wniosku o ponowną ocenę. Wyjaśnił, że przed złożeniem dokonał rozpoznania rynku wśród kilku oferentów. Wnioskodawca wykazał rynkowość i racjonalność wydatków na dzień złożenia wniosku. Żadne postanowienie dokumentacji konkursowej nie wymagało przedstawienia (załączenia do wniosku) dowodów potwierdzających przeprowadzenie szacowania wydatków.
Skarżący odnosząc się do nieuwzględnienia stanowiska skarżącego wyrażonego we wniosku o ponowną ocenę projektu wskazał, że choć z § 7 ust. 2 Regulaminu wynika, że ocena spełnienia kryteriów wyboru przedsięwzięć MŚP jest jednoetapowa to sformułowanie to nie został w Regulaminie zdefiniowane. Brak jest więc podstaw do przyjęcia, że skarżący nie mógł podać brakujących danych we wniosku o ponowną ocenę.
Nadto skarżący podniósł, że z dokumentacji konkursowej nie wynika, że brak zawarcia we wniosku opisu szacowania jednego z wydatków (przy przedstawieniu szacowania pozostałych wydatków) uzasadnia negatywną ocenę danego kryterium (0 pkt). Generator wniosków umożliwił wnioskodawcy skuteczne złożenie wniosku, bez przedstawiania informacji dotyczących sposobu szacowania kwestionowanego wydatku. Skoro technicznie było to możliwe to brak jest podstaw do uznania, że brak uzupełnienia jednej rubryki może skutkować negatywną oceną całego wniosku. Po stronie Instytucji Wdrażającej (PARP) leży odpowiedzialność za prawidłowe funkcjonowanie procedur naboru, a wnioskodawca nie może ponosić skutków wadliwych procedur naboru.
Skarżący podniósł, że z dokumentacji konkursowej nie wynikały żadne szczegółowe wytyczne, w jaki sposób należy przeprowadzić szacowanie wydatków. Pozwala to wnioskodawcom na swobodę w tym zakresie, a Instytucji na dowolną i nierówną ocenę wniosków. Zdaniem skarżącego ocena wniosku powinna być dokonana w sposób rzetelny i przejrzysty. To zaś zobowiązuje instytucję do wyczerpującego i precyzyjnego uzasadnienia oceny i wyboru projektów. Niedopuszczalne jest posługiwanie się ogólnymi sformułowaniami dla uzasadnienia dokonanej oceny. W niniejszej zaś sprawie dopiero na etapie oceny stwierdzono, że wnioskodawca powinien udokumentować proces szacowania. Niejasne postanowienie o "jednoetapowej ocenie" nie powinno zatem stanowić podstawy do uniemożliwienia wnioskodawcy złożenia wyjaśnień na etapie wniosku o ponowną ocenę.
W odpowiedzi Operator wniósł o wniósł o odrzucenie skargi, gdyż sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, względnie o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Wbrew stanowisku organu zawartym w odpowiedzi na skargę sprawa ze skargi na informację udzieloną skarżącemu należy do właściwości sądu administracyjnego. Przepisy u.z.p.p.r. nie zawierają podstaw do objęcia sprawy właściwością sądu administracyjnego, gdyż skarżący nie był ostatecznym odbiorcą wsparcia w rozumieniu art. 14la pkt 6 u.z.p.p.r. Taki bowiem status przysługiwał Operatorowi, który realizował przedsięwzięcie na podstawie umowy zawartej z PARP, a skarżący wnioskował o przyznanie pomocy finansowej przez Operatora. Jako podmiot występujący o pomoc w ramach realizacji tego przedsięwzięcia nie miał więc prawa zaskarżyć odmowy objęcia takim wsparciem na podstawie art. 14lzf ust. 1 i 2 u.z.p.p.r. Niemniej nie oznacza to, że zaskarżona informacja nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej.
W myśl art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), dalej: Konstytucja, każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego wielokrotnie wskazywano na konieczność wykładni zmierzającej do objęcia kontrolą sądową możliwie najszerszego zakresu spraw (por.: wyroki o sygn. akt K 28/97, P 6/00 i K 36/00, publ.: ). Przepis art. 45 ust. 1 Konstytucji obejmuje swym zakresem nie tylko sprawy cywilne i karne (por.: wyrok TK o sygn. akt SK 63/05). Prawo do sądu dotyczy zatem również spraw z obszaru prawa administracyjnego, a skierowanie określonej kategorii spraw pod władztwo administracyjne (publiczne) w zakresie kształtowania uprawnień bądź obowiązków jednostki uzasadnia oczekiwanie stworzenia podstawy prawnej zapewniającej możliwość zakwestionowania i weryfikacji rozstrzygnięcia podjętego w indywidualnej sprawie (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt I GSK 139/21, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przepisy ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", przewidują szeroki zakres spraw poddanych kontroli sądowej. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje przede wszystkim orzekanie w sprawach skarg na rozstrzygnięcia, akty, czynności i bezczynność określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. Stosownie do art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Do ustaw szczególnych, przewidujących kontrolę sądów administracyjnych sprawowaną w stosunku do działania organów administracji publicznej zaliczyć trzeba niewątpliwie ustawę z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2024 r. poz. 324 ze zm.), tyle, że - o czym była już tu mowa - nie przewiduje ona kontroli sądowej działania podmiotów udzielających pomocy, będących ostatecznymi odbiorcami wsparcia w rozumieniu art. 14la pkt 6 u.z.p.p.r. Oznacza to, że podstawy prawnej dla właściwości sądu administracyjnego w rozpoznawanej sprawie nie można upatrywać w art. 3 § 3 p.p.s.a., ponieważ brak jest przepisu ustawy szczególnej przewidującego kontrolę sądową w takich sprawach.
Tym niemniej właściwość sądu w kontrolowanej sprawie wynika z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. stanowiącego, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Nie budzi wątpliwości, że zaskarżona informacja nie jest żadnym z aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a. i nie stanowi aktu ani czynności podjętej w ramach postępowania toczącego się na podstawie przepisów K.p.a., o.p. ani ustawy o KAS. Należy jednak uznać, że działanie organu wynika z przepisów prawa.
Zasady i tryb dystrybuowania pomocy, o którą wystąpił skarżący, regulowały bowiem przepisy rozporządzenia Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 23 kwietnia 2024 r. w sprawie udzielania pomocy de minimis na dywersyfikację działalności mikroprzedsiębiorców, małych lub średnich przedsiębiorców w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (Dz. U. z 2024 r. poz. 678), dalej: "rozporządzenie". W myśl § 1 rozporządzenia określa ono szczegółowe przeznaczenie, warunki i tryb udzielania mikroprzedsiębiorcom, małym lub średnim przedsiębiorcom, w ramach inwestycji A1.2.1. "Inwestycje dla przedsiębiorstw w produkty, usługi i kompetencje pracowników oraz kadry związane z dywersyfikacją działalności" wskazanej w komponencie A "Odporność i konkurencyjność gospodarki" w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności, pomocy de minimis, a także podmioty udzielające tej pomocy.
Z dalszych, a istotnych dla oceny spełnienia przesłanek wynikających z art. 3 ust. 2 pkt 4 p.p.s.a., przepisów rozporządzenia wynika, że:
(a) podmiotami udzielającymi pomocy są ostateczni odbiorcy wsparcia realizujący przedsięwzięcia w rozumieniu art. 14la pkt 8 u.z.p.p.r. (§ 4 ust. 1 rozporządzenia),
(b) pomoc jest udzielana w formie dotacji, o których mowa w art. 4 ust. 2 rozporządzenia 2023/2831 (§ 6 rozporządzenia),
(c) przedsiębiorca ubiegający się o pomoc składa wniosek o udzielenie pomocy do podmiotu udzielającego pomocy (§ 9 rozporządzenia),
(d) podmiot udzielający pomocy przeprowadza ocenę wniosku uwzględniając cel pomocy, koszty kwalifikowane oraz wartość dopuszczalnej pomocy, której udziela na podstawie umowy (§ 10 pkt 1 i 2 rozporządzenia).
Dystrybuowana pomoc pochodzi przy tym ze środków publicznych, gdyż są to środki wydawane w ramach realizacji Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (§ 1 rozporządzenia Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 12 maja 2023 r. w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej na przedsięwzięcia związane z udzielaniem pomocy de minimis na dywersyfikację działalności mikroprzedsiębiorców, małych lub średnich przedsiębiorców w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności; Dz. U. z 2023 r. poz. 932). Jednocześnie pomoc przyznawana jest jako - co do zasady - bezzwrotna dotacja. Uznać zatem należy, że rozstrzygnięcie w indywidualnym przypadku o przyznaniu pomocy lub odmowie jej przyznania stanowi akt administracyjnoprawny. Jeżeli podmiot udzielający pomocy dojdzie do wniosku (podejmie rozstrzygnięcie), że wniosek spełnia warunki do przyznania pomocy, zawiera umowę z beneficjentem. Natomiast w działaniu (rozstrzygnięciu), jakim jest odmowa w formie pisemnej zawarcia umowy, należy dopatrywać się władczości administracyjnoprawnej, a rozstrzyganie o tym, że dany podmiot nie spełnia przesłanek, aby zawrzeć z nim umowę, na podstawie której otrzyma pomoc, należy uznać za akt, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Stwierdzenie przez podmiot udzielający pomocy, że w konkretnym przypadku nie zawrze umowy na podstawie § 10 ust. 2 rozporządzenia, stanowi podjęcie rozstrzygnięcia z zakresu administracji publicznej, które ponadto odnosi się do sytuacji prawnej podmiotu wnioskującego o zawarcie takiej umowy. Podmiot udzielający pomocy, rozstrzygając o odmowie w formie pisemnej zawarcia z przedsiębiorcą umowy wydaje więc akt z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień wynikających z przepisów prawa (prawo do zawarcia umowy o dofinansowanie), zaskarżalny do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por.: postanowienia NSA o sygn. akt I GSK 549/21 i I GSK 917/21, publ.: jak wyżej).
Z powyższych względów należało uznać, że akt o odmowie udzielenia skarżącemu pomocy podlega kontroli sądu administracyjnego.
Mimo to jednak Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem dokonana przez Operatora ocena wniosku nie naruszała prawa.
Z § 10 ust. 1 rozporządzenia wynika, że podmiot udzielający pomocy przeprowadza ocenę wniosku uwzględniając: 1) cel pomocy, o którym mowa w § 5 ust. 1 rozporządzenia; 2) koszty kwalifikowane; 3) wartość dopuszczalnej pomocy. Choć u.z.p.p.r., rozporządzenie ani Regulamin wyboru przedsięwzięć MŚP współstanowiący normatywną podstawę przeprowadzenia naboru i oceny wniosków nie przewidywały innych kryteriów oceny wniosków, nie można uznać, że Operatora nie obowiązywały określone standardy oceny. Zważywszy, że Operator jako ostateczny odbiorca wsparcia został na podstawie umowy z PARP umocowany do dystrybuowania pomocy w ramach realizacji powziętego przedsięwzięcia należy uznać, że działał jako podmiot realizujący zadania z zakresu administracji publicznej. Oznacza to, że normatywnej wskazówki co do określonego standardu działania szeroko rozumianych organów administracji publicznej dostarczają zapisy Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, dalej: "KPPUE", stanowiącej składnik Traktatu Reformującego, podpisanego w Lizbonie w dniu 13 grudnia 2007 r., która w art. 41 statuuje tzw. prawo do dobrej administracji, rozumiane jako prawo każdego do bezstronnego i sprawiedliwego rozpatrzenia swojej sprawy w rozsądnym terminie przez administrację (tu: przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii). Prawo to obejmuje w szczególności obowiązek administracji uzasadniania swoich decyzji (art. 41 ust. 2 lit. c KPPUE). Standardy "dobrej administracji" szerzej reguluje Europejski Kodeks Dobrej Praktyki Administracyjnej, dalej: "EKDPA", przyjęty przez Parlament Europejski w dniu 6 września 2001 r., w którym eksponuje się obowiązek należytego uzasadniania przez organy administracji swych rozstrzygnięć. Przepis art. 18 ust. 1 EKDPA stanowi bowiem, że w odniesieniu do każdej wydanej przez instytucję decyzji, która może mieć negatywny wpływ na prawa lub interesy jednostki, należy podać powody, na których opiera się wydana decyzja; w tym celu należy jednoznacznie podać istotne fakty i podstawę prawną podjętej decyzji. Zgodnie zaś z art. 18 ust. 2 EKDPA urzędnik odstępuje od wydania decyzji, które opierałyby się na niewystarczających lub niepewnych podstawach i które nie zawierałyby indywidualnej argumentacji.
Jak trafnie podkreślił tutejszy Sąd w wyroku z 7 lipca 2020 r. o sygn. akt IV SA/Po 209/20 (publ.: j.w.), choć przytoczone regulacje odnoszą się wprost do urzędników i innych funkcjonariuszy unijnych (por.: art. 2 ust. 4 lit. b EKDPA), to w istocie kodyfikują pewne ogólne zasady (standardy), których winny przestrzegać organy administracji publicznej każdego demokratycznego państwa prawnego.
Zważywszy też, że Operator realizował przedsięwzięcie polegające na przyznawaniu dotacji podmiotom z grupy małych i średnich przedsiębiorstw, zaś podstawą do zawarcia umowy o dofinansowanie był wniosek podlegający ocenie przez Operatora, kształt postępowania w istocie wykazywał istotne podobieństwa do postępowań prowadzonych na podstawie przepisów ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Uprawnia to do odwołania się w ramach analogii do kryteriów oceny wniosków wynikających z art. 14lza ust. 1 u.z.p.p.r., w którym mowa, że: instytucja odpowiedzialna za realizację inwestycji dokonuje wyboru przedsięwzięć w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny. Takie kryteria oceny są zresztą wspólne licznym procedurom wyboru projektów przewidzianych również w przepisach regulujących zasady realizacji programów w zakresie polityki spójności (art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020; Dz. U. z 2020 r. poz. 818; art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027; Dz. U. z 2022 r. poz. 1079).
Zasady przeprowadzenia postępowania określały również przepisy Regulaminu, który, choć nie jest źródłem prawa w rozumieniu art. 87 Konstytucji, to jednak spełnia kryteria źródeł prawa w szerokim tego słowa znaczeniu. Mając na uwadze normatywny charakter Regulaminu stwierdzić należy, że jako akt tworzący system realizacji przedsięwzięcia powinien stanowić podstawę oceny legalności aktu rozstrzygającego w sprawie z wniosku o przyznanie pomocy. Można to czynić jednak tylko łącznie z odpowiednimi przepisami prawa powszechnie obowiązującego. W konsekwencji wzorcem sądowej kontroli czynności prawnej podejmowanej przez organ są przepisy prawa powszechnie obowiązującego i Regulamin wyboru przedsięwzięć MŚP.
Oceniając zaskarżony akt (zatyt. informacja) według tak określonych wzorców kontroli Sąd stwierdził, że przy jego wydaniu nie naruszono zasad procedury oceny wniosku, a dokonana ocena była bezstronna, przejrzysta i rzetelna.
Zgodnie z Regulaminem o wsparcie na realizację przedsięwzięć MŚP mogą ubiegać się mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa, które spełniają kryteria wyboru przedsięwzięć, wskazane w załączniku nr 1 do Regulaminu, dalej: "kryteria". Ocena przedsięwzięć MŚP dokonywana jest w oparciu o kryteria wyboru przedsięwzięć MŚP określone w załączniku nr 1 do Regulaminu, na podstawie informacji zawartych we wniosku oraz załącznikach do wniosku (§ 7 ust. 1 Regulaminu). Ocena spełnienia kryteriów wyboru przedsięwzięć jest jednoetapowa (§ 7 ust. 2 Regulaminu) i jest dokonywana w formie niezależnej oceny przez co najmniej dwóch członków oceniających w oparciu o kryteria (§ 7 ust. 3 Regulaminu). Zgodnie z § 8 ust. 1 Regulaminu przedsięwzięcie MŚP może zostać wybrane do wsparcia, jeżeli jednocześnie:
a) spełniło kryteria wyboru przedsięwzięć MŚP, w tym uzyskało minimalną liczbę wymaganych punktów w każdym obligatoryjnym kryterium merytorycznym;
b) miejsce na liście przedsięwzięć MŚP uszeregowanych wg liczby uzyskanych punktów w ramach danej rundy naboru uprawnia do uzyskania wsparcia;
c) kwota przeznaczona na wsparcie przedsięwzięć MŚP w naborze, o której mowa w § 3 ust. 4 i 5 nie jest przekroczona i pozwala na udzielenie wsparcia we wnioskowanej kwocie.
Jeśli przedsięwzięcie MŚP nie zostało wybrane do objęcia wsparciem, w terminie do 7 dni od dnia opublikowania wyników naboru, o których mowa w ust. 3, operator informuje wnioskodawcę o wyniku oceny wraz ze wskazaniem kryteriów, które ocenione zostały negatywnie, uzasadnieniem negatywnej oceny oraz pouczeniem o możliwości złożenia wniosku o ponowną ocenę przedsięwzięcia MŚP, bądź informuje o braku zamieszczenia na liście przedsięwzięć MŚP, które otrzymały możliwość uzyskania wsparcia (§ 8 ust. 5 Regulaminu).
Stosownie do § 9 ust. 1 Regulaminu jeśli przedsięwzięcie MŚP nie zostało wybrane do objęcia wsparciem, wnioskodawcy przysługuje prawo do złożenia, w terminie 7 dni od doręczenia informacji, o której mowa w § 8 ust. 5 Regulaminu, wniosku o ponowną ocenę przedsięwzięcia.
Zgodnie z § 9 ust. 4 Regulaminu operator rozpatruje wniosek o ponowną ocenę przedsięwzięcia MŚP, weryfikując prawidłowość oceny przedsięwzięcia MŚP w zakresie kryteriów i zarzutów.
Postępowanie organu nie naruszało tych zasad, gdyż skarżącego powiadomiono w formie pisemnej (pismo z 12.11.2024 r.) o tym, że przedsięwzięcie nie zostanie objęte wsparciem. Przedstawiono mu również karty oceny dwóch ekspertów, które stanowiły podstawę sformułowanej oceny wniosku. Jednocześnie pouczono skarżącego o możliwości złożenia wniosku o ponowną ocenę przedsięwzięcia, co też skarżący skutecznie uczynił. Z kolei po przeprowadzeniu ponownej oceny wniosku, organ poinformował skarżącego pisemnie o nieobjęciu przedsięwzięcia wsparciem z podaniem przyczyn odmowy. Niepouczenie o prawie wniesienia skargi nie miało wpływu na prawidłowość zaskarżonej informacji.
Odnosząc się już do sformułowanej przez organ oceny wniosku skarżącego należy wskazać, że zgodnie z opisem kryterium B.6. zawartym w kryteriach wyboru przedsięwzięć MŚP: Wydatki w ramach przedsięwzięcia MŚP są kwalifikowalne (uzasadnione i racjonalne z punktu widzenia zakresu i celu przedsięwzięcia MŚP) oraz zgodne z obowiązującymi limitami.
W ramach oceny sprawdzeniu podlega czy:
1. ...
2. Wnioskodawca przedstawił informacje w zakresie sposobu (0 pkt albo 1 pkt):
a) kalkulacji poszczególnych wydatków w odniesieniu do każdego rodzaju wydatku, w tym podania kosztu jednostkowego i szacowanej liczby jednostek;
b) przeprowadzenia rozeznania rynku i wskazania źródeł danych, na podstawie których określono kwoty poszczególnych wydatków.
W ocenie Sądu Operator tak w pierwotnej ocenie wniosku zawartej w treści dwóch opinii niezależnych ekspertów (A. Z. z 5.10.2024 r. – k. 114-118 akt sąd. oraz M. G. z 7.10.2024 r. – k. 135-138 akt sąd.), jak i następnie w ocenie ponownej (zaskarżony akt) prawidłowo uznał, że skarżący nie spełnił ww. kryterium merytorycznego B.6.
Pierwszy z ekspertów uznał, że z uwagi na nieprawidłowe szacowanie wydatków nie można uznać, że wysokość wydatków jest dostosowana do zakresu zaplanowanych działań i czynności realizowanych w ramach przedsięwzięcia MŚP oraz, że wydatki są racjonalne. Wnioskodawca przedstawił informacje w zakresie kalkulacji poszczególnych wydatków w odniesieniu do każdego rodzaju wydatku, w tym podania kosztu jednostkowego i szacowanej liczby jednostek. Wnioskodawca nie przedstawił informacji w zakresie sposobu przeprowadzenia rozeznania rynku i wskazania źródeł danych, na podstawie których określono kwoty poszczególnych wydatków. Jednocześnie uznał, że zaplanowane wydatki są zgodne z rodzajami i zakresem wydatków kwalifikowalnych określonych w Przewodniku kwalifikowalności wydatków oraz są przyporządkowane do właściwych kategorii wydatków. W ramach tego kryterium przy wyamaganym minimum punktowym 4 pkt ekspert ten przyznał skarżącemu z uwagi na powyższe uchybienie 2 pkt.
Analogicznie uczynił drugi z ekspertów. Przyznając również w omawianym kryterium 2 pkt wskazał, że z uwagi na nieprawidłowe szacowanie wydatków nie można uznać, że wysokość wydatków jest dostosowana do zakresu zaplanowanych działań i czynności realizowanych w ramach przedsięwzięcia MŚP oraz, że wydatki są racjonalne. Dalej zaznaczył, że wnioskodawca nie przedstawił informacji w zakresie sposobu przeprowadzenia rozeznania rynku i wskazania źródeł danych, na podstawie których określono kwoty poszczególnych wydatków.
Mając na względzie jasno ujętą w § 7 ust. 2 Regulaminu zasadę jednoetapowości oceny spełnienia kryteriów wyboru przedsięwzięć MŚP oraz ww. stanowisko zawarte w opiniach ekspertów zasadnie postąpił Operator przyjmując przy ponownej ocenie wniosku, że choć wnioskodawca przedstawił informacje dotyczące sposobu kalkulacji poszczególnych wydatków, to nie dostarczył wystarczających dowodów na przeprowadzenie rzetelnego rozeznania rynku w zakresie integracji systemu e-commerce, z istniejącą stroną internetową (s. 36 i 37 wniosku), które jest kluczowe dla oceny racjonalności wydatków. W kontekście wymogu kryt. B.6. przeprowadzenia rozeznania rynku i wskazania źródeł danych, na podstawie których określono kwoty poszczególnych wydatków uprawnionym było stwierdzenie Operatora, że brak wskazania źródeł danych, na podstawie których określono kwoty poszczególnych wydatków, uniemożliwia uznanie, że wysokość wydatków jest dostosowana do zakresu zaplanowanych działań i czynności realizowanych w ramach przedsięwzięcia MŚP.
Sąd nie podziela stanowiska skarżącego o naruszeniu przepisów Regulaminu i u.z.p.p.r. poprzez nazbyt restrykcyjne przestrzeganie zasady jednoetapowości oceny wniosku i nieuwzględnienie uzupełnienia wniosku przy ponownej ocenie o podanie źródeł danych, na podstawie których określono kwoty poszczególnych wydatków. Zważyć należy, że zasada ta obowiązywała wszystkie podmioty wnioskujące o udzielenie wsparcia w ramach Inwestycji A 1.2.1.KPO. Zasada jednoetapowości oceny spełnienia kryteriów wyboru przedsięwzięcia MŚP zostałaby w sposób rażący naruszona przez Operatora, gdyby uwzględniono okoliczność uwzględnienia przez skarżącego dokumentacji wnioskowej na etapie ponownej oceny. Słusznie zatem Operator zasady tej przestrzegał w sposób precyzyjny i jednoznaczny, nie uwzględniając dokumentacji załączonej do wniosku o ponowną ocenę, poprzez którą skarżący zamierzał wykazać, że faktycznie dokonał szczegółowego rozeznania rynku dla wszystkich pozycji budżetowych zawartych w projekcie, w tym w zakresie wydatku dotycząc ego integracji systemu e-commerce z istniejącą stroną internetową.
Mając zaś na uwadze, że przepis § 8 ust. 1 pkt a) Regulaminu wymagał, że przedsięwzięcie MŚP może zostać wybrane do wsparcia, jeżeli m.in. spełniło kryteria wyboru przedsięwzięć MŚP, w tym uzyskało minimalną wymaganych punktów w każdym obligatoryjnym kryterium merytorycznym, a skarżący w ramach kryterium merytorycznym B.6 dotyczącego kwalifikowalności wydatków w ramach przedsięwzięcia MŚP uzyskał na wymagane punkty 4 uzyskał 2, uprawnione było niewybranie przedsięwzięcia skarżącego do objęcia wsparciem jako niespełniającego kryteriów wyboru.
Powyższe świadczy o tym, że oceny Operatora - tak pierwotna, jak i ponowna nie naruszają zasad przejrzystości i rzetelności. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że skarżący składając wniosek oświadczył, że zapoznał się z Regulaminem i akceptuje go zasady (zgodnie z § 6 ust. 3 pkt 1 Regulaminu). Tak więc to jego, a nie Operatora obciąża niedochowanie wymogu ustalonego w kryterium B.6 wykazania na etapie składania wniosku, że przeprowadził rozeznanie rynku i wskazania źródeł danych, na podstawie których określił kwoty poszczególnych wydatków. Niekwestionowane uchybienie w tym zakresie musiało zatem skutkować stanowiskiem Operatora o niespełnieniu jednego z kryterium wyboru przedsięwzięcia.
Sąd nie podzielił również zarzutu strony co do naruszenia przez Operatora art. 24 K.p.a. w zw. z art. 14lzf u.z.p.p.r. poprzez dokonanie oceny wniosku i ponownej oceny przy udziale tej samej osoby – P. K. – Prezesa Zarządu Operatora. W ocenie Sądu określona w art. 14lzf u.z.p.p.r. reguła zastosowania ujętej w art. 24 k.p.a. wyłączenia pracownika nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. Wskazać należy, co Sąd już wyżej artykułował, że to rozporządzenie MFiPR z 23 kwietnia 2024 r. w sprawie udzielania pomocy de minimis na dywersyfikację działalności mikroprzedsiębiorców, małych lub średnich przedsiębiorców w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności określa szczegółowe przeznaczenie, warunki i tryb udzielania mikroprzedsiębiorcom, małym lub średnim przedsiębiorcom, w ramach inwestycji A1.2.1. "Inwestycje dla przedsiębiorstw w produkty, usługi i kompetencje pracowników oraz kadry związane z dywersyfikacją działalności" wskazanej w komponencie A "Odporność i konkurencyjność gospodarki" w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności, pomocy de minimis, zwanej dalej "pomocą", a także podmioty udzielające tej pomocy. Zgodnie z § 4 ust. 1 tego rozporządzenia podmiotami udzielającymi pomocy są ostateczni odbiorcy wsparcia realizujący przedsięwzięcia w rozumieniu art. 14la pkt 8 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju w ramach inwestycji, o której mowa w § 1 ust. 1. Żaden przepis rozporządzenia nie nakazuje, by w tym wypadku zastosowanie miała zasada wyłączenia pracownika ostatecznego odbiorcy wsparcia, który wsparcia pomocy. Jednocześnie należy wskazać, że zgodnie z § 7 ust. 3 zd. pierwszym Regulaminu ocena przedsięwzięcia dokonywana jest przez KOPR MŚP (Komisję Oceny Przedsięwzięć MŚP) w formie niezależnej oceny przez co najmniej dwóch członków oceniających w oparciu o kryteria wyboru przedsięwzięć MŚP. W myśl zaś § 9 ust. 4 Regulaminu Operator rozpatruje wniosek o ponowną ocenę przedsięwzięcia MŚP, weryfikując prawidłowość oceny przedsięwzięcia w zakresie kryteriów i zarzutów w terminie nie dłuższym niż 14 dni, licząc od dnia następnego po otrzymaniu wniosku, o którym mowa w ust. 2. W uzasadnionych przypadkach, w szczególności, w trakcie rozpatrywania wniosku o ponowną ocenę przedsięwzięcia MŚP konieczne jest skorzystanie z pomocy ekspertów, termin rozpatrzenia wniosku o ponowną ocenę przedsięwzięcia MŚP może być przedłużony, o czym Operator informuje Wnioskodawcę na wskazany przez niego adres poczty elektronicznej.
Z powyższych regulacji wynika, że to zatem, nie sam Operatora, a tym samym reprezentujący go przedstawiciel, lecz dwóch ekspertów dokonuje oceny wniosku, a Operator rozpatruje wniosek o ponowną ocenę przedsięwzięcia MŚP.
W okolicznościach niniejszej sprawy oceny wniosku dokonało dwóch ekspertów w osobach – M. G. i A. Z., a prezes zarządu Operatora jedynie przekazał wraz w pismem z 12.11.2024 r. skarżącemu informację o tej ocenie. Prawidłowo zaś, stosownie do ww. § 9 ust. 4 Regulaminu, Operator reprezentowany przez prezesa zarządu rozpatrzył wniosek skarżącego o dokonanie ponownej oceny (pismo z 7.01.2025 r.). Omawiany zarzut skarżącego jest więc bezzasadny.
Reasumując, z przedstawionych powyżej przyczyn Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.