III SA/Po 21/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta, które zakazywały zagospodarowania terenu działki w sposób sprzeczny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Sprawa dotyczyła terenu wykorzystywanego od lat jako stadnina koni, który zgodnie z obowiązującym planem miał być przeznaczony pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną i drogi publiczne. Sąd uznał, że kluczowy przepis art. 35a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wprowadzony w 2023 r., nie może być stosowany wstecznie do zmian zagospodarowania terenu, które nastąpiły przed jego wejściem w życie. Podkreślono, że ustalenia planu miejscowego wiążą na przyszłość i nie wpływają na zastany stan zagospodarowania. Sąd zakwestionował również stanowisko organów, że właściciele sąsiednich nieruchomości są stronami postępowania w sprawie zakazu zagospodarowania terenu, wskazując, że stroną jest wyłącznie właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości, której dotyczy postępowanie. W konsekwencji, sąd uchylił obie decyzje administracyjne i zasądził koszty postępowania na rzecz skarżącego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWykładnia zasady niedziałania prawa wstecz w kontekście planowania przestrzennego, określenie stron postępowania w sprawach o zakaz zagospodarowania terenu niezgodnie z planem.
Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany zagospodarowania terenu i stosowania przepisów wprowadzonych w późniejszym czasie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepis art. 35a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wprowadzający możliwość zakazania zagospodarowania terenu w sposób sprzeczny z planem miejscowym, może być stosowany do stanu faktycznego istniejącego przed datą wejścia w życie tego przepisu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten nie może być stosowany wstecznie do stanów faktycznych, które zaistniały przed datą jego wejścia w życie.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że zasada niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit) jest fundamentalną zasadą demokratycznego państwa prawnego. Przepis art. 35a u.p.z.p. wszedł w życie 24 września 2023 r. i może mieć zastosowanie jedynie do zmian zagospodarowania terenu, które nastąpiły po tej dacie. Ustalenia planu miejscowego wiążą na przyszłość i nie wpływają na zastany stan zagospodarowania.
Kto jest stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o zakazie zagospodarowania terenu w sposób sprzeczny z planem miejscowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Stroną postępowania jest wyłącznie właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości, która została zagospodarowana w sposób sprzeczny z planem.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jednoznacznie wskazują, iż stroną postępowania jest tylko właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości, której dotyczy decyzja. Sąsiednie nieruchomości nie są objęte interesem prawnym w tym postępowaniu.
Czy zagospodarowanie terenu stadniny koni, istniejące od lat 90. XX wieku, może być uznane za sprzeczne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego uchwalonym w 2008 r. i stanowić podstawę do wydania decyzji zakazującej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli zagospodarowanie istniało przed wejściem w życie planu i nie nastąpiła jego zmiana po wejściu w życie planu, nie można go uznać za sprzeczne w rozumieniu art. 35a u.p.z.p.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organy nie wykazały, aby po wejściu w życie nowego planu miejscowego nastąpiła zmiana zagospodarowania terenu. Skoro zagospodarowanie w postaci stadniny koni istnieje niezmiennie od 25 lat, organ nie może stosować zapisów nowego planu wstecz.
Przepisy (18)
Główne
u.p.z.p. art. 35a
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Przepis wprowadzony 24 września 2023 r., może mieć zastosowanie tylko do stanów faktycznych, które zaistniały po tej dacie. Dotyczy samowolnej zmiany zagospodarowania terenu objętego planem miejscowym.
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 35 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Tereny, których przeznaczenie plan miejscowy zmienia, mogą być wykorzystywane w sposób dotychczasowy do czasu ich zagospodarowania zgodnie z tym planem, chyba że w planie ustalono inny sposób ich tymczasowego zagospodarowania.
u.p.z.p. art. 59 § 3
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Regulował przypadki samowoli urbanistycznej przed wprowadzeniem art. 35a.
Ustawa o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw
Ustawa nowelizująca, która wprowadziła art. 35a u.p.z.p.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy działają na podstawie przepisów prawa.
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyjaśnienia stronom okoliczności faktycznych i prawnych.
k.p.a. art. 107 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi formalne decyzji, w tym wskazanie podstawy prawnej.
k.p.a. art. 140
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja strony postępowania.
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 2
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania.
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego, zakaz działania prawa wstecz.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepis art. 35a u.p.z.p. nie może działać wstecz. • Zagospodarowanie terenu stadniny koni istniało przed wejściem w życie planu miejscowego i nie uległo zmianie. • Sąsiednie nieruchomości nie są stronami postępowania. • Organ powołał się na błędny przepis prawny w sentencji decyzji.
Godne uwagi sformułowania
Ustalenia planu miejscowego wiążą 'na przyszłość' i co do zasady nie wpływają na zastany stan zagospodarowania danego terenu. • Zasada demokratycznego państwa prawnego wynikającą z art. 2 Konstytucji RP, przewiduje, że prawo nie powinno być stosowane wstecznie. • Stroną postępowania w sprawie decyzji o zakazie zagospodarowania terenu jest wyłącznie właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości, która została zagospodarowana w sposób sprzeczny z planem.
Skład orzekający
Izabela Bąk-Marciniak
przewodniczący sprawozdawca
Monika Świerczak
członek
Wojciech Rowiński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia zasady niedziałania prawa wstecz w kontekście planowania przestrzennego, określenie stron postępowania w sprawach o zakaz zagospodarowania terenu niezgodnie z planem."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany zagospodarowania terenu i stosowania przepisów wprowadzonych w późniejszym czasie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej zasady prawnej niedziałania prawa wstecz, która ma szerokie zastosowanie. Dodatkowo, kwestia stron postępowania jest istotna dla praktyki administracyjnej.
“Prawo nie działa wstecz: Sąd uchyla zakaz zagospodarowania terenu stadniny koni.”
Dane finansowe
WPS: 997 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.