III SA/PO 200/23

III SA/Po 200/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-05-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Arkadiusz Skomra /sprawozdawca/
Marzenna Kosewska /przewodniczący/
Walentyna Długaszewska
Symbol z opisem
6167 Rybołówstwo morskie i rybactwo śródlądowe
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GSK 1714/23 - Wyrok NSA z 2023-12-12
Skarżony organ
Marszałek Województwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 652
art. 6 ust. 1 i 2a, art. 6a ust. 1, 3 i 4
Ustawa z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym - tekst jednolity
Sentencja
Dnia 31 maja 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Asesor sądowy WSA Arkadiusz Skomra (spr.) Protokolant: st.sekr.sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2023 roku sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na akt Marszałka Województwa z dnia 13 kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie oceny wypełnienia obowiązku prowadzenia racjonalnej gospodarki rybackiej oddala skargę
Uzasadnienie
Pismem z dnia 5 października 2022 r. [...] spółka z o.o. (dalej również jako "Skarżąca" lub "Spółka") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na pismo Marszałka Województwa z dnia 13 kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie oceny wypełnienia przez użytkownika rybackiego - spółkę [...] sp. z o.o. obowiązku prowadzenia racjonalnej gospodarki rybackiej w obwodzie rybackim Jeziora [...] na cieku bez nazwy w zlewni rzeki [...] - Nr 1 zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. przepisów art. 6 ust. 2a ustawy z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 883) oraz § 2 pkt 1 lit. b i pkt 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 24 grudnia 2012 r. w sprawie oceny wypełniania obowiązku prowadzenia racjonalnej gospodarki rybackiej (Dz. U. z 2013 r. poz. 103) w zw. z art. 8 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 - dalej: "kpa") poprzez przeprowadzenie przez pracownika Urzędu Marszałkowskiego kontroli w sposób nierzetelny, w oparciu o niezaopiniowany projekt operatu rybackiego, co następnie miało istotny wpływ na kształt sformułowanych zaleceń pokontrolnych, wynik oceny wypełniania przez Skarżącą obowiązku prowadzenia racjonalnej gospodarki rybackiej w obwodzie rybackim Jeziora [...] na cieku bez nazwy w zlewni rzeki [...] - Nr 1 w latach 2018-2020, dokonanej przez Marszałka Województwa, a następnie na wynik kontroli przeprowadzonej w lipcu 2022 r. przez właściciela wód - Państwowe Gospodarstwo Wodne [...].
Wskazując na powyższe Spółka wniosła o uznanie dokonanej przez Marszałka Województwa oceny wypełnienia przez użytkownika rybackiego - spółkę [...] sp. z o.o. obowiązku prowadzenia racjonalnej gospodarki rybackiej w obwodzie rybackim Jeziora [...] na cieku bez nazwy w zlewni rzeki [...] - Nr 1 w latach 2018-2020 za bezskuteczną.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała, iż pośrednio o wyniku oceny przeprowadzonej przez Marszałka oraz nieprawidłowościach, które miały miejsce podczas kontroli prowadzonej przez pracownika Urzędu Marszałkowskiego Województwa W. w P. i stanowią obecnie podstawę przedmiotowej skargi, przedstawiciele Skarżącej spółki dowiedzieli się podczas kontroli przeprowadzanej przez Państwowe Gospodarstwo Wodne [...] w lipcu 2022 r. Do tego czasu wykonywali zalecenia pokontrolne bez świadomości, iż mogą działać niezgodnie z zapisami operatu rybackiego. Działali bowiem w zaufaniu do organu administracji publicznej.
Dopiero otrzymanie w dniu 07 września 2022 r. oświadczenia o rozwiązaniu umowy użytkowania obwodu rybackiego od [...] spowodowało, że przedstawiciele Skarżącej dowiedzieli się, iż nieprawidłowo przeprowadzona kontrola, a następnie sformułowane na jej podstawie wyniki oceny mają negatywny wpływ na przysługujące im prawa i obowiązki.
Ponadto Spółka wskazała, iż w przedmiotowej sprawie przeprowadzająca czynności kontrolne naruszyła przepisy, a tym samym ustalone kryteria prowadzenia oceny wypełniania przez uprawnionego do rybactwa obowiązku prowadzenia racjonalnej gospodarki rybackiej w obwodzie rybackim, ponieważ posługiwała się niezaopiniowaną wersją operatu rybackiego. W istocie zatem uznać należy, że organ dokonał oceny w oparciu o dokument, któremu można przypisać co najwyżej walor projektu - był niepodpisany oraz niezaopiniowany i z całą pewnością nie mógł stanowić podstawy do prowadzenia prawidłowej gospodarki rybackiej (zawierał zapisy, które w ostatecznej wersji zostały wykreślone przez podmiot uprawniony do opiniowania operatów rybackich). Co więcej, następnie na jego podstawie sformułował wnioski pokontrolne, do których Skarżąca się zastosowała, co zostało ujawnione dopiero w toku kolejnej kontroli przeprowadzonej przez [...].
Pismem z dnia 4 listopada 2022 r. Marszałek Województwa przekazał przedmiotową skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu i jednocześnie wniósł o jej odrzucenie z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż wprowadzane do wód jeziora ilości karpia znacząco przekraczały maksymalne dawki wskazane w operacie rybackim. Ustalona przez autora operatu rybackiego maksymalna dawka zarybieniowa karpia, w ilości 80 kg była zgodna z warunkami zawartymi w § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 listopada 2012 r. w sprawie wykazu gatunków ryb uznanych za nierodzime i wykazu gatunków ryb uznanych za rodzime oraz warunków wprowadzania gatunków ryb uznanych za nierodzime (Dz. U. z 2012 r. poz. 1355), dla których nie jest wymagane zezwolenie na wprowadzenie i nie może być przekraczana. Maksymalna roczna dawka kroczka karpia zgodnie z operatem rybackim to 80 kg, co daje w okresie trzech lat 240 kg.
Z kolei Skarżąca w latach 2018 - 2020 wprowadziła do wód obwodu łącznie 480 kg kroczka karpia oraz 100 kg karpia handlowego. Tym samym dozwolone maksymalne dawki zarybieniowe przekroczone zostały o ponad 100 % co jest niezgodne z zapisami wyżej cytowanego rozporządzenia.
Dodatkowo w dniach 2 grudnia 2019 r. i 20 listopada 2020 r. Skarżąca, nie zważając na zapisy operatu rybackiego, przeprowadziła zarybienia narybkiem jesiennym sandacza w ilości 120 kg (2 x 60 kg). Sandacz był gatunkiem, który nie został ujęty w operacie rybackim. Tak więc nie mógł być wprowadzany do wód obwodu rybackiego.
Ponadto zgodnie z przesłanym do oceny operatem rybackim uprawniony do rybactwa zobowiązany był do przeprowadzania corocznych zarybień narybkiem jesiennym płoci w ilości od 15 do 70 kg. Ponieważ w dokumentacji zabrakło protokołów zarybień potwierdzających fakt przeprowadzenia w latach 2018 - 2020 zarybień płocią pismem z dnia 24 lutego 2021 r. nr [...] wezwano Skarżącą do uzupełnienia brakujących dokumentów oraz do złożenia wyjaśnień na temat braku zarybień płocią, zbyt dużych zarybień karpiem oraz nieujętych w operacie rybackim zarybień sandaczem.
W dniu 4 marca 2021 r. Skarżąca odpowiadając na zgłoszone przez Departament Rolnictwa i Rozwoju Wsi Urzędu Marszałkowskiego Województwa W. w P. zastrzeżenia co do kwestii zarybień wyjaśniła, że na podstawie przeprowadzonych odłowów kontrolnych samowolnie podjęła decyzję o czasowej rezygnacji z zarybienia płocią. Brak zarybień płocią podyktowany był również, jak tłumaczyła Skarżąca, trudnościami z zakupem materiału zarybieniowego.
Ponadto organ wskazał, iż to Skarżąca na wezwanie organu przekazała do dokonania oceny dokumenty, w tym m.in. operat rybacki wraz z opinią do operatu. Organ działał zatem tylko i wyłącznie na dokumentach przekazanych przez Skarżącą. O istnieniu potencjalnego, innego niż przekazanego organowi operatu Skarżąca informuje dopiero w skardze, jednakże nie przedstawia na tę okoliczność żadnego dowodu. Organ zwrócił również uwagę, że Skarżąca czynnie uczestniczyła w działaniach związanych z oceną i na żadnym jej etapie nie kwestionowała faktu posługiwania się błędnym, niewłaściwym (jej zdaniem) operatem. Wprost przeciwnie, Skarżąca w piśmie z dnia 04 marca 2021 r. (odpowiedź na zastrzeżenia) szeroko opisywała i tłumaczyła, że: "Autor operatu w ograniczonym zakresie przeprowadził badania ichtiologiczne. Założenia planu rybackiego operatu były w części założeniami teoretycznymi". Dalej, że "Na podstawie tych przesłanek podjęto decyzję o czasowej rezygnacji z zarybienia płocią. (...) Do zarybienia płocią planowano powrócić po dokonaniu zarybień drapieżnikami (...)", po czym dalej Skarżąca wyjaśniała problemy związane z pozyskaniem narybku płoci (w 2020 r.) i wskazywała, że planuje dokonać zarybień tym gatunkiem w 2021 r.
W związku z powyższym to nie działanie organu (na skutek przeprowadzonej oceny) doprowadziło do zarybienia wód płocią tylko prowadzenie gospodarki rybackiej przez Skarżącą na podstawie operatu, który obowiązek taki przewidywał a który to operat wraz z opinią został przedstawiony organowi.
Postanowieniem z 17 listopada 2022 r., sygn. akt III SA/Po 1000/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę [...] sp. z o.o. w [...].
Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2023 r., sygn. akt II GZ 495/22 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu.
W uzasadnieniu postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że zgodzić się z zaprezentowanym przez sąd pierwszej instancji stanowiskiem, że zaskarżone pismo Marszałka z 13 kwietnia 2021 r. stanowi czynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., gdyż ma ono bez wątpienia charakter władczy i rozstrzyga indywidualną sprawę konkretnego podmiotu. Wpływa ono bowiem na prawa i obowiązki skarżącej, stanowiąc władczą konkretyzację materialnego prawa administracyjnego polegającą na wyrażeniu oceny, że skarżąca nie wywiązywała się z obowiązku prowadzenia racjonalnej gospodarki rybackiej w obwodzie "Jezioro [...] na cieku bez nazwy w zlewni rzeki [...] –Nr 1".
W związku z tym podkreślić należy, co trafnie również podniósł sąd pierwszej instancji, że przepis art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a.) jednoznacznie określa termin do wniesienia skargi na kwestionowany akt i uzależnia bieg terminu od "dowiedzenia się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności". Powyższe trafne stwierdzenie sądu pozostaje jednak w oderwaniu od dalszej części rozważań zaprezentowanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. WSA stwierdza bowiem, że "Nieuzasadnione są zatem twierdzenia skarżącej, że o wyniku oceny oraz nieprawidłowościach, które miały miejsce podczas kontroli przedstawiciele spółki dowiedzieli się w lipcu 2022 roku". Skarżąca konsekwentnie podnosi, że jedynie pośrednio, w trakcie kontroli prowadzonej przez [...] uzyskała informację o negatywnej ocenie Marszałka wyrażonej w zaskarżonym piśmie z 13 kwietnia 2021 r. Natomiast dopiero otrzymanie w dniu 7 września 2022 r. oświadczenia o rozwiązaniu umowy użytkowania obwodu rybackiego od [...] spowodowało, że przedstawiciele skarżącej dowiedzieli się, iż nieprawidłowo – ich zdaniem – przeprowadzona kontrola, a następnie sformułowane na jej podstawie wyniki w postaci oceny wyrażonej w piśmie Marszałka z 13 kwietnia 2021 r. mają negatywny wpływ na przysługujące skarżącej prawa i obowiązki. Tego aspektu sprawy sąd pierwszej instancji w ogóle nie rozważył, nie ustalił bowiem i nie wynika to z akt sprawy, kiedy skarżąca powzięła informację o negatywnej ocenie wyrażonej w zaskarżonym piśmie, a zatem w istocie nie wyjaśnił kiedy rozpoczął bieg termin do wniesienia skargi.
Z jednej strony bowiem prawidłowo WSA uznał, że – zgodnie z art. 53 § 1 i 2 p.p.s.a. – trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi rozpoczął bieg od dnia, w którym Skarżąca dowiedziała się o podjęciu czynności z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Przyjął jednak bezkrytycznie za organem, że był to 26 marca 2021 r., pomijając podnoszone przez skarżącą argumenty, że nastąpiło to dopiero 7 września 2021 r. i nie dokonując w tym zakresie żadnych własnych ustaleń i ocen.
Na rozprawie w dniu 31 maja 2023 r. pełnomocnik Skarżącej podtrzymał skargę. Pełnomocnik organ wniósł jak w odpowiedzi na skargę wnosząc jednocześnie o odrzucenie skargi z uwagi na niedopuszczalność zaskarżenia pisma. Pełnomocnik organu zwrócił także uwagę, iż operaty rybackie różnią się jedynie w jednym miejscu dotyczącym zarybienia płocią jesienną.
Na pytanie Sądu pełnomocnik Skarżącej oświadczyła, iż faktycznie jedyna różnica między operatami dotyczy zarybienia płocią jesienną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
Przedmiotem tak rozumianej kontroli w niniejszej sprawie jest pismo Marszałka z 13 kwietnia 2021 r. informujące Dyrektora Państwowego Gospodarstwa Wodnego [...] o naruszeniu przez Skarżącą obowiązku prowadzenia racjonalnej gospodarki rybackiej.
Przed rozpoznaniem sprawy ad meritum poczynić należy kilka uwag dotyczących kwestii formalnych tj. kwestii dopuszczalności skargi oraz terminowości jej wniesienia.
W pierwszej kolejności odnosząc się do zgłoszonego na rozprawie wniosku pełnomocnika organu o odrzucenie skargi z uwagi na jej niedopuszczalność (brak kognicji sądu administracyjnego) wskazać należy, iż powyższą kwestię rozstrzygnął już Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 17 stycznia 2023 r., sygn. akt II GZ 495/22. W postanowieniu tym Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż "należy zgodzić się z zaprezentowanym przez sąd pierwszej instancji stanowiskiem, że zaskarżone pismo Marszałka z 13 kwietnia 2021 r. stanowi czynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., gdyż ma ono bez wątpienia charakter władczy i rozstrzyga indywidualną sprawę konkretnego podmiotu. Wpływa ono bowiem na prawa i obowiązki skarżącej, stanowiąc władczą konkretyzację materialnego prawa administracyjnego polegającą na wyrażeniu oceny, że skarżąca nie wywiązywała się z obowiązku prowadzenia racjonalnej gospodarki rybackiej w obwodzie "Jezioro [...] na cieku bez nazwy w zlewni rzeki [...] –Nr 1".
Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie przesądził, iż w niniejszej sprawie zaskarżone pismo z dnia 13 kwietnia 2021 r. stanowi czynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Z tych względów wniosek pełnomocnika organu nie zasługiwał na uwzględnienie.
Odnosząc się natomiast do kwestii terminowości wniesienia skargi wskazać należy, iż zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a. jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę.
Podkreślić należy, iż omawiany przepis uzależnia bieg terminu od "dowiedzenia się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności".
Tym samym w niniejszej sprawie dokonać należy oceny kiedy spółka mogła się dowiedzieć o piśmie Marszałka z dnia 13 kwietnia 2022 r. Z akt sprawy wynika, iż pismo to zostało wysłane jedynie do jej adresata tj. Dyrektora Państwowego Gospodarstwa Wodnego [...]. Natomiast w skardze Skarżąca podniosła, iż pośrednio o wyniku oceny przeprowadzonej przez Marszałka Województwa oraz o nieprawidłowościach, które miały miejsce podczas kontroli prowadzonej przez pracownika Urzędu Marszałkowskiego Województwa W. w P. i stanowią podstawę przedmiotowej skargi, przedstawiciele spółki dowiedzieli się podczas kontroli przeprowadzanej przez Państwowe Gospodarstwo Wodne [...] w lipcu 2022 r. Dopiero otrzymanie w dniu 07 września 2022 r. oświadczenia o rozwiązaniu umowy użytkowania obwodu rybackiego od [...] spowodowało, że przedstawiciele Skarżącej dowiedzieli się, iż nieprawidłowo przeprowadzona kontrola, a następnie sformułowane na jej podstawie wyniki oceny mają negatywny wpływ na przysługujące im prawa i obowiązki.
Odnosząc się do powyższego wskazać należy, iż art. 53 § 2 p.p.s.a. wiąże rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia skargi z uzyskaniem wiedzy o podjęciu kwestionowanej czynności, a nie z uzyskaniem wiedzy, że czynność ta mogła zostać podjęta z naruszeniem przepisów prawa, a sformułowane na jej podstawie wyniki oceny mają negatywny wpływ na przysługujące im prawa i obowiązki.
Jednakże mając na uwadze, iż Skarżącej nie doręczono zaskarżonego pisma oraz że o powyższym piśmie Skarżąca uzyskała ostatecznie wiedzę z oświadczenia o rozwiązaniu umowy Sąd uznał, iż termin 30 dniowy do zaskarżenia pisma z dnia 13 kwietnia 2021 r. rozpoczął się z dniem doręczenia Skarżącej oświadczenia o rozwiązaniu umowy tj. w dniu 7 września 2022 r.
Tym samym wniesienie skargi w dniu 5 października 2022 r. (data stempla pocztowego na kopercie) nastąpiło z zachowaniem terminu.
Przechodząc do istoty sprawy, a więc oceny czy organ prawidłowo uznał, że Spółka nie wywiązała się z obowiązku prowadzenia racjonalnej gospodarki rybnej wskazać należy, iż zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 652 ze zm. – w wersji obowiązującej w dacie sporządzenia zaskarżonego protokołu) uprawniony do rybactwa w obwodzie rybackim jest obowiązany prowadzić racjonalną gospodarkę rybacką, która – jak wynika z ust. 2 – polega na wykorzystywaniu produkcyjnych możliwości wód, zgodnie z operatem rybackim, w sposób nienaruszający interesów uprawnionych do rybactwa w tym samym dorzeczu, z zachowaniem zasobów ryb w równowadze biologicznej i na poziomie umożliwiającym gospodarcze korzystanie z nich przyszłym uprawnionym do rybactwa. Oceny wypełniania przez uprawnionego do rybactwa obowiązku prowadzenia racjonalnej gospodarki rybackiej w obwodzie rybackim dokonuje marszałek województwa na podstawie operatu rybackiego, dokumentacji gospodarki rybackiej oraz programu ochrony i odbudowy zasobów ryb, co najmniej raz na 5 lat (art. 6 ust. 2a ustawy). O wynikach oceny, o której mowa w ust. 2a, marszałek województwa powiadamia organ administracji publicznej wykonujący uprawnienia właściciela wód w zakresie rybactwa śródlądowego, niezwłocznie po upływie terminu wyznaczonego uprawnionemu do rybactwa do usunięcia nieprawidłowości w prowadzonej gospodarce rybackiej art. 6 ust. 2c ustawy).
W tym miejscu również wskazać należy, iż zgodnie z art. 6a ust. 1 ustawy o rybactwie śródlądowym operat rybacki określający zasady prowadzenia racjonalnej gospodarki rybackiej w obwodzie rybackim sporządza uprawniony do rybactwa.
Część opisowa operatu rybackiego powinna zawierać w szczególności dane dotyczące uprawnionego do rybactwa, dane i informacje dotyczące obwodu rybackiego, i co istotne w niniejszej sprawie zasady prowadzenia gospodarki rybackiej, opracowane z uwzględnieniem zróżnicowania obwodu rybackiego na zasadniczy i uzupełniający obwód rybacki (art. 6a ust. 3 ustawy o rybactwie śródlądowym).
Warto również w tym miejscu wskazać, iż przepis art. 6 ust. 4 omawianej ustawy zawiera delegację ustawową dla ministra właściwego do spraw rybołówstwa do określenia w drodze rozporządzenia, zakresu i sposobu postępowania przy dokonywaniu oceny wypełniania przez uprawnionego do rybactwa obowiązku prowadzenia racjonalnej gospodarki rybackiej, z uwzględnieniem potrzeby dokonania specjalistycznej i obiektywnej oceny gospodarki rybackiej prowadzonej przez uprawnionego do rybactwa w obwodzie rybackim. Na podstawie tej delegacji ustawowej Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał w dniu 24 grudnia 2012 r. rozporządzenie w sprawie oceny wypełniania obowiązku prowadzenia racjonalnej gospodarki rybackiej (Dz. U. z 2013 r. poz. 103). W myśl § 2 pkt 4 tego rozporządzenia ocena wypełniania przez uprawnionego do rybactwa obowiązku prowadzenia racjonalnej gospodarki rybackiej w obwodzie rybackim obejmuje m.in. sprawdzenie zgodności:
a) rodzaju, ilości, wartości i miejsca pochodzenia materiału zarybieniowego, który uprawniony do rybactwa wprowadził do wód obwodu rybackiego,
b) sposobów i warunków odtwarzania przez uprawnionego do rybactwa eksploatowanych zasobów raków i ryb z gatunków wędrownych lub gatunków zagrożonych na skutek pogarszających się warunków rozrodu naturalnego w wodach obwodu rybackiego,
c) sposobów regulowania przez uprawnionego do rybactwa wielkości i struktury populacji ryb drapieżnych i ryb karpiowatych w zbiornikach wodnych,
d) rodzaju i zakresu zabiegów ochronnych wykonanych przez uprawnionego do rybactwa w celu ochrony zasobów raków i ryb lub poprawy warunków ich bytowania w wodach obwodu rybackiego
- z założeniami dotyczącymi ochrony i połowu raków i ryb zawartymi w operacie rybackim oraz w programie ochrony i odbudowy zasobów ryb.
Z powyższych przepisów jednoznacznie wynika, iż podstawowym dokumentem służącym prowadzeniu racjonalnej gospodarki rybackiej, na co zwróciła również uwagę Skarżąca, jest operat rybacki.
W niniejszej sprawie taki operat został sporządzony. Co prawda z zarzutów skargi wynika, iż organ oceny prowadzenia racjonalnej gospodarki rybackiej dokonał w oparciu o operat, który nie został zaopiniowany.
Jednakże w niniejszej sprawie w pierwszej kolejności wskazać należy, iż to na uprawnionym do rybactwa spoczywa obowiązek prowadzenia racjonalnej gospodarki rybackiej na zasadach określonych w operacie rybackim. Ponadto podkreślenia wymaga, iż w przedmiotowej sprawie organ przed dokonaniem kontroli pismem z dnia 19 stycznia 2021 r. wezwał Skarżącą do przedłożenia określonych dokumentów w tym do nadesłania operatu rybackiego wraz z opinia uprawnionej jednostki na podstawie, którego prowadzona była gospodarka rybacka w latach 2018-2020 (pkt 2 wezwania).
W odpowiedzi na powyższe Spółka przesłała operat oraz opinię, twierdząc następnie w skardze, że przesłany operat nie był opiniowany.
Wobec powyższego podkreślić należy, iż to strona, na której spoczywa obowiązek prowadzenia racjonalnej gospodarki rybackiej, przesłała do organu niewłaściwy dokument. Organ działał zatem tylko i wyłącznie na dokumentach przekazanych przez Skarżącą. O istnieniu potencjalnego, innego niż przekazanego organowi operatu, organ uzyskał informację dopiero z wniesionej skargi, pomimo iż Skarżąca aktywnie uczestniczyła w czynnościach kontrolnych.
Ponadto nie może ujść uwadze, iż Skarżąca w toku kontroli nie podnosiła kwestii posługiwania się przez organ niewłaściwym operatem. Wręcz przeciwnie, w piśmie z dnia 04 marca 2021 r. Skarżąca sama wskazała, że : "Autor operatu w ograniczonym zakresie przeprowadził badania ichtiologiczne. Założenia planu rybackiego operatu były w części założeniami teoretycznymi (...). "Na podstawie tych przesłanek podjęto decyzję o czasowej rezygnacji z zarybienia płocią. (...) Do zarybienia płocią planowano powrócić po dokonaniu zarybień drapieżnikami (...)". Tym samym sama Skarżaca niejako potwierdziła swój obowiązek dokonywania zarybień narybkiem jesiennym.
Abstrahując od powyższego - i co ma najistotniejsze znaczenie w niniejszej sprawie- wskazać należy, iż treść operatu przedłożonego organowi w trakcie kontroli nie odbiega w sposób istotny od treści operatu przedstawionego w toku postępowania sądowoadministracyjnego.
Analiza obu operatów wskazuje, iż jedyną różnica w treści obu operatów jest zawarty w operacie niezaopiniowanym nakład rzeczowy do zarybienia w postaci "płoć narybek jesienny". Powyższe potwierdził pełnomocnik Skarżącego na rozprawie i na co zwrócił również uwagę pełnomocnik organu.
Z powyższych względów podkreślić należy, iż przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest pismo Marszałka z dnia 13 kwietnia 2021 r., w którym stwierdzono, że uprawniony do rybactwa:
- w latach 2018 - 2020 ani razu nie przeprowadził wymaganych zarybień narybkiem jesiennym płoci,
- przekroczył maksymalne dawki zarybieniowe karpia co było niezgodna z warunkami zawartymi w § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 listopada 2012 r. w sprawie wykazu gatunków ryb uznanych za nierodzime i wykazu gatunków ryb uznanych za rodzime oraz warunków wprowadzania gatunków ryb uznanych za nierodzime, dla których nie jest wymagane zezwolenie na wprowadzenie,
- w latach 2019 i 2020 przeprowadził niezgodne z operatem rybackim zarybienia narybkiem jesiennym sandacza.
Podsumowując, w piśmie tym organ poinformował, iż po analizie przedstawionej dokumentacji Spółka z o.o. [...] w latach 2018 - 2020 nie wywiązywała się z obowiązku prowadzenia racjonalnej gospodarki rybackiej w obwodzie "Jezioro [...] na cieku bez nazwy w zlewni rzeki [...] -Nr 1".
Wobec powyższego podkreślić należy, iż przedmiotem kontroli jest akt stwierdzający naruszenie obowiązku prowadzenia racjonalnej gospodarki rybackiej, a nie same okoliczności prowadzące do powyższego wniosku.
Mając na uwadze powyższe zaznaczyć należy, iż o braku wywiązania się z obowiązku prowadzenia racjonalnej gospodarki rybackiej nie świadczył wyłącznie sam fakt nie przeprowadzenia wymaganych zarybień narybkiem jesiennym płoci, których to zarybień nie przewidywał operat przedstawiony w toku postępowania przed sądem administracyjnym ale również inne wyżej wskazane okoliczności.
Strona Skarżąca zdaje się nie dostrzegać, iż o braku prowadzenia racjonalnej gospodarki rybackiej świadczy przede wszystkim przekroczenie maksymalnych dawek zarybieniowych karpia.
Odnosząc się do powyższego wskazać należy, iż zgodnie z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 listopada 2012 r. w sprawie wykazu gatunków ryb uznanych za nierodzime i wykazu gatunków ryb uznanych za rodzime oraz warunków wprowadzania gatunków ryb uznanych za nierodzime (Dz. U. z 2012 r. poz. 1355 – dalej jako "rozporządzenie"), rybami uznanymi za nierodzime, dla których nie jest wymagane zezwolenie na wprowadzenie jest karp (Cyprinus carpio) w jeziorach i zbiornikach zaporowych.
W myśl § 5 ust. 1 rozporządzenia gatunki ryb uznane za nierodzime określone w § 2 mogą zostać wprowadzone do powierzchniowych wód śródlądowych, jeżeli:
1) w operacie rybackim przewidziano wprowadzenie ryb tych gatunków i uzasadniono to oraz określono rodzaj i ilość materiału zarybieniowego;
2) operat rybacki, w którym przewidziano wprowadzenie ryb tych gatunków, uzyskał pozytywną opinię sporządzoną przez uprawnioną jednostkę wskazaną w przepisach wydanych na podstawie art. 6a ust. 6 ustawy;
3) pochodzą one z obiektu przeznaczonego do chowu lub hodowli ryb, w którym w okresie 3 lat poprzedzających to wprowadzenie nie stwierdzono występowania gatunku niedocelowego w rozumieniu art. 3 pkt 8 rozporządzenia nr 708/2007.
Ponadto podkreślić należy, iż przepisy prawa określają maksymalną dawkę zarybieniową karpia. W myśl § 5 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia przypadku ryb z gatunku karp warunkiem wprowadzenia do jezior i zbiorników zaporowych jest ponadto zastosowanie dawki zarybieniowej odpowiednio nie większej niż 4 kg i 5 kg kroczka karpia na 1 ha powierzchni obwodu rybackiego - dla jezior i zbiorników zaporowych o powierzchni nieprzekraczającej 100 ha.
Jak wynika z obu operatów, a nie tylko z operatu przedstawionego organowi, maksymalna roczna dawka kroczka karpia to 80 kg, co daje w okresie trzech lat 240 kg. Natomiast w niniejszej sprawie Skarżąca w latach 2018 - 2020 wprowadziła do wód obwodu łącznie 480 kg kroczka karpia oraz 100 kg karpia handlowego. Tym samym słusznie uznał organ, iż dozwolone maksymalne dawki zarybieniowe przekroczone zostały o ponad 100 % co jest niezgodne z zapisami operatu ale również z postanowieniami wyżej cytowanego rozporządzenia.
Natomiast wyjaśnienia strony w zakresie odstępstw od operatu nie mają znaczenia w niniejszej sprawie gdyż jak wyjaśniono już wcześniej racjonalna gospodarka rybacka prowadzona jest w oparciu o operat. Natomiast w sytuacji gdy zachodzi konieczność zmiany operatu, to uprawniony do rybactwa - zgodnie z art. 6a ust. 4 ustawy o rybactwie śródlądowym - może dokonać zmian w operacie rybackim jeżeli organ administracji publicznej, z którym uprawniony do rybactwa zawarł umowę, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2, wyraził, przez zmianę tej umowy, zgodę na dostosowanie zasad prowadzenia gospodarki rybackiej do:
1) strategii, polityki, planów lub programów w dziedzinie rybactwa śródlądowego, w tym programu ochrony i odbudowy zasobów ryb, opracowanych przez organy administracji publicznej,
2) nowych okoliczności, niewynikających z przyczyn leżących po stronie uprawnionego do rybactwa, których nie mógł on przewidzieć przed złożeniem operatu rybackiego do zaopiniowania, w szczególności klęsk żywiołowych, zmiany przebiegu granic obwodu rybackiego lub realizacji inwestycji znacząco oddziałującej na środowisko wodne w obwodzie rybackim,
3) warunków korzystania z wód regionu wodnego lub zlewni, o których mowa w przepisach ustawy - Prawo wodne
- przy czym, w przypadku uzasadnionych wątpliwości dotyczących celowości dokonania zmiany w operacie rybackim, organ administracji publicznej, przed wydaniem zgody, zwraca się o zajęcie stanowiska, odpowiednio, do organu administracji publicznej, który opracował projekt programu, planu, polityki lub strategii, w przypadku, o którym mowa w pkt 1, albo właściwego marszałka województwa, w przypadku, o którym mowa w pkt 2.
Ponadto w myśl art. 6a ust. 5 ustawy o rybactwie śródlądowym operat rybacki oraz jego zmiany wymagają uzyskania pozytywnej opinii uprawnionej jednostki. Tym samym w świetle obowiązujących przepisów prawa uprawniony do rybactwa do może zmieniać założeń gospodarki rybackiej bez ich akceptacji prze uprawnione do tego organy.
W niniejszej sprawie Skarżąca nie wskazała, iż zgodnie z ww. opisaną procedurą doszło do zmiany operatu rybackiego dopuszczającego możliwość tak znacznego zwiększenia ilości narybku karpia.
Powyższe odnieść również należy do kwestii przeprowadzenia zarybienia narybkiem jesiennym sandacza w ilości 120 kg (2 x 60 kg). Jak słusznie wskazał organ sandacz był gatunkiem, który nie został ujęty w operacie rybackim. Tak więc nie mógł być wprowadzany do wód obwodu rybackiego.
Warto w tym miejscu zaznaczyć, iż w samym operacie rybackim jednoznacznie wskazano, że "prawidłowo przeprowadzone zarybienia wzbogacają bioróżnorodność ekosystemów wodnych oraz przyczyniają się do zachowania w stanie równowagi biologicznej istniejących populacji ryb narażonych na silna presję antropogeniczną i środowiskową" (str. 25 operatu). Ponadto w operacie na str. 28 wyjaśniono, że "nie powinno się zarybiać razem szczupaka i sandacz, czy też sandacza i lina". Natomiast w niniejszej sprawie przewidziano zarybienie szczupakiem i linem, co zaś oznacza, że zgodnie z założeniami operatu nie było przewidywane zarybienie sandaczem, co jednak uczyniono.
Tym samym nie ulega wątpliwości, iż nawet gdyby uznać, że nieprawidłowość w postaci braku zarybienia narybkiem jesiennym nie mogła stanowić podstawy do stwierdzenia nie wywiązywania się z obowiązku prowadzenia racjonalnej gospodarki rybackiej, to podstawę do tego stanowiło już omówione wyżej zarybienie narybkiem sandacza, a w szczególności znaczne przekroczenie maksymalnych dawek zarybieniowych karpia, co było niezgodna nie tylko z operatem rybackim (bez znaczenia który były przedmiotem oceny) ale przede wszystkim z warunkami zawartymi w § 5 ust. 2 rozporządzenia.
W tym miejscu podkreślić należy, iż przedmiotem kontroli jest akt stwierdzający nie wywiązywania się z ustawowego obowiązku prowadzenia racjonalnej gospodarki rybackiej, a nie zalecenia pokontrolne. Tym samym nawet błędna ocena nie wywiązania się z jednego z obowiązków wynikających z operatu rybackiego przy jednoczesnym stwierdzeniu innych uchybień nie może prowadzić do uznania wadliwości stwierdzenia, że Spółka z o.o. [...] w latach 2018 - 2020 nie wywiązywała się z obowiązku prowadzenia racjonalnej gospodarki rybackiej w obwodzie "Jezioro [...] na cieku bez nazwy w zlewni rzeki [...] -Nr 1".
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.