III SA/Po 194/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2021-09-02
NSAAdministracyjneŚredniawsa
postępowanie egzekucyjnebezczynnośćprzewlekłośćzbieg egzekucjidłużnik solidarnyorgan egzekucyjnykomornik sądowyWSAskarga

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania egzekucyjnego, uznając, że organ egzekucyjny nie był zobowiązany do prowadzenia egzekucji wobec drugiego dłużnika solidarnego po rozstrzygnięciu zbiegu egzekucji wobec pierwszego.

Skarga dotyczyła braku działań organu egzekucyjnego wobec jednego z dłużników solidarnych, J. S., mimo przekazania sprawy przez komornika sądowego. Sąd uznał, że rozstrzygnięcie zbiegu egzekucji przez sąd rejonowy dotyczyło wyłącznie drugiego dłużnika, M. P., w związku z zajęciem rachunku bankowego. W konsekwencji, organ egzekucyjny nie był zobowiązany do prowadzenia egzekucji wobec J. S., a zarzuty przewlekłości i bezczynności wobec niego zostały uznane za nieuzasadnione. Skarga została oddalona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę A. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o oddaleniu skargi na bezczynność i przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Skarżąca zarzucała organowi egzekucyjnemu brak podjęcia czynności wobec dłużnika solidarnego J. S. przez osiem lat, mimo przekazania mu sprawy przez komornika sądowego. Sąd, analizując akta sprawy i orzeczenia sądów niższych instancji, ustalił, że rozstrzygnięcie zbiegu egzekucji dotyczyło wyłącznie dłużniczki M. P. w związku z zajęciem jej rachunku bankowego. Naczelnik Urzędu Skarbowego został wyznaczony do łącznego prowadzenia egzekucji tylko wobec M. P. W związku z tym, organ egzekucyjny nie był zobowiązany do prowadzenia egzekucji wobec J. S., a zarzuty dotyczące jego bezczynności i przewlekłości uznano za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że zbieg egzekucji odnosi się do konkretnego podmiotu i przedmiotu egzekucji. W konsekwencji, skarga została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ egzekucyjny nie jest zobowiązany do prowadzenia egzekucji wobec pozostałych dłużników solidarnych, jeśli rozstrzygnięcie o zbiegu egzekucji dotyczyło wyłącznie jednego z nich.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że rozstrzygnięcie zbiegu egzekucji przez sąd rejonowy, dotyczące zajęcia rachunku bankowego dłużniczki M. P., wyznaczyło Naczelnika Urzędu Skarbowego do prowadzenia egzekucji wyłącznie wobec tej osoby. W związku z tym, organ nie był zobowiązany do prowadzenia egzekucji wobec drugiego dłużnika solidarnego, J. S.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (32)

Główne

u.p.e.a. art. 54 § § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego przysługuje wierzycielowi niebędącemu organem egzekucyjnym.

u.p.e.a. art. 54a § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dodany przepis dotyczący skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego.

u.p.e.a. art. 54 § § 4

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 54 § § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 54 § § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 54a § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 54 § § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 54 § § 4

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 54 § § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 62

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepis dotyczący zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej do tej samej rzeczy lub prawa majątkowego.

u.p.e.a. art. 63

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepis dotyczący łączne prowadzenia egzekucji przez naczelnika urzędu skarbowego w przypadku zbiegu egzekucji.

k.p.a. art. 138 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.e.a. art. 18

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Ustawa z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw art. 13 § ust. 1

K.p.a. art. 138 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw art. 13 § ust. 1

u.p.e.a. art. 62

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.c. art. 773 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 62

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ egzekucyjny nie był zobowiązany do prowadzenia egzekucji wobec J. S., ponieważ rozstrzygnięcie o zbiegu egzekucji dotyczyło wyłącznie M. P.

Odrzucone argumenty

Organ egzekucyjny dopuścił się bezczynności i przewlekłości postępowania wobec J. S. Organ egzekucyjny miał obowiązek podjąć czynności wobec J. S. po otrzymaniu sprawy od komornika. Organ egzekucyjny naruszył zasady postępowania administracyjnego, nie informując wierzyciela o stanie sprawy.

Godne uwagi sformułowania

Zbieg egzekucji to sytuacja odnosząca się do konkretnego, tego samego podmiotu oraz przedmiotu, rzeczy lub prawa, do którego skierowano egzekucję w trybie sądowym i administracyjnym.

Skład orzekający

Marek Sachajko

przewodniczący

Walentyna Długaszewska

sprawozdawca

Piotr Ławrynowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej oraz odpowiedzialności organów w przypadku dłużników solidarnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozstrzygnięcia zbiegu egzekucji do rachunku bankowego jednego z dłużników solidarnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy złożonej kwestii proceduralnej związanej ze zbiegiem egzekucji i odpowiedzialnością organów, co jest istotne dla praktyków prawa egzekucyjnego.

Zbieg egzekucji: Kiedy organ nie musi ścigać wszystkich dłużników?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Po 194/21 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2021-09-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-02-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Marek Sachajko /przewodniczący/
Piotr Ławrynowicz
Walentyna Długaszewska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I GSK 1719/22 - Wyrok NSA z 2025-06-17
I GSK 266/22 - Wyrok NSA z 2023-01-18
I SA/Bd 266/22 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2022-06-07
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1427
art. 54 par. 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Asesor WSA Piotr Ławrynowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 02 września 2021 r. sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na bezczynność i przewlekłość postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. postanowieniem z dnia [...] października 2020 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 54a w związku z art. 54 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r. poz.1427 z późn. zm., dalej jako u.p.e.a.) oddalił skargę A. M. na bezczynność i przewlekłość postępowania egzekucyjnego.
W uzasadnieniu postanowienia organ wyjaśnił, że Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanej M. P. na podstawie własnych tytułów wykonawczych.
W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny dokonał szeregu czynności mających na celu ustalenie majątku zobowiązanej, m.in., na podstawie zawiadomienia z dnia [...] sierpnia 2011 r. dokonał zajęcia wierzytelności zobowiązanej M. P. z rachunku bankowego w [...]
W wyniku dokonanego zajęcia doszło do zbiegu egzekucji administracyjnej z egzekucją sądową prowadzoną przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym [...].
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r., II Co [...], Sąd Rejonowy [...] w P., [...] Wydział Cywilny, rozstrzygnął zbieg skierowanej do rachunku bankowego dłużnika M. P. w [...] egzekucji sądowej prowadzonej przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym [...] M. F. w sprawie o sygn. akt [...] oraz egzekucji administracyjnej prowadzonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...], w ten sposób, że dalsze prowadzenie ww. egzekucji przekazał Naczelnikowi Urzędu Skarbowego [...] celem łącznego ich prowadzenia w trybie egzekucji administracyjnej, pozostawiając w mocy dotychczas wykonane czynności egzekucyjne.
Postanowieniem z [...] sierpnia 2012 r., I Co [...] Sąd Rejonowy w [...] Wydział [...] Cywilny, rozpoznając sprawę z urzędu na skutek zawiadomienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym [...] P. M. o rozstrzygnięcie, który organ ma prowadzić egzekucję przeciwko dłużnikowi M. P., umorzył postępowanie, uznając, że Komornik wskazał na zbieg egzekucji z egzekucją prowadzoną przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] do rachunku bankowego dłużnika M. P.. Sąd Rejonowy w Ś. wskazując na ww. postanowienie Sądu Rejonowego [...] z [...] listopada 2011 r., [...], wyjaśnił, że rozstrzygnięto już zbieg egzekucji przeciwko temu samemu dłużnikowi do tego samego prawa majątkowego, powierzając dalszą egzekucję Naczelnikowi Urzędu Skarbowego [...].
Postanowieniem z [...] października 2012 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym [...] P. M., w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym w sprawie [...] z wniosku wierzyciela: A. M. (dalej także jako skarżąca, wierzyciel) przeciwko dłużnikom: M. P., J. S., o egzekucję świadczeń pieniężnych, uznał się niewłaściwym do dalszego prowadzenia sprawy i przekazał Naczelnikowi Urzędu Skarbowego - [...] sprawę [...] wraz z tytułem wykonawczym: nakazem zapłaty Sądu Rejonowego w P. z [...] stycznia 2012 r., [...]. W uzasadnieniu wskazał, że w toku prowadzenia egzekucji nastąpił jej zbieg co do wierzytelności z rachunku bankowego dłużnika i zgodnie z art. 773 § 1 k.p.c. należało przekazać sprawę do dalszego prowadzenia Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w [...], który jest właściwy do prowadzenia sprawy egzekucyjnej.
Pismem z [...] czerwca 2020 r. Sąd Rejonowy P. P. zawiadomił organ skarbowy, że postanowieniem z [...] czerwca 2020 r. wydanym w sprawie o sygn. akt [...] Sąd ogłosił upadłość dłużnika M. P., osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej.
Postanowieniem z [...] lipca 2020 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku M. P. na podstawie nakazu zapłaty sygn. akt [...] NC [...], wystawionego na rzecz A. M..
Pismem z [...] lipca 2020 r., skierowanym do organu, A. M. wniosła o kontynuowanie postępowania egzekucyjnego przeciwko J. S., podnosząc, że nie ma ku temu przeszkód.
W odpowiedzi, pismem z [...] sierpnia 2020 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] poinformował skarżącą, że prowadzi postępowanie skierowane wyłącznie w stosunku do M. P., wskazując na ww. postanowienie Sądu Rejonowego [...] z [...] listopada 2011 r. [...] o rozstrzygnięciu zbiegu egzekucji. Organ skarbowy podkreślił, że przejął do prowadzenia postępowanie wyłącznie w stosunku do M. P., bowiem w stosunku do tej zobowiązanej rozstrzygany był zbieg egzekucji. Dalsze prowadzenie postępowania egzekucyjnego w stosunku do J. S. leżało w gestii komornika sądowego.
Pismem z [...] września 2020 r. A. M. wystąpiła ze skargą na bezczynność i przewlekłość postępowanie egzekucyjnego, na zaniechania Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] oraz na nieprowadzenie czynności egzekucyjnych wobec dłużnika, J. S..
W uzasadnieniu pisma podniosła, że od dnia otrzymania przez organ postanowienia o przekazaniu według właściwości postępowania egzekucyjnego wobec solidarnych dłużników M. P. oraz J. S., tj. od 2012 r., przez 8 lat organ nie podjął żadnych czynności egzekucyjnych wobec dłużnika J. S.. Podkreśliła, że wraz z postanowieniem o przekazaniu sprawy organ otrzymał jeden tytuł wykonawczy wobec obu solidarnych dłużników, a zatem fizycznie niemożliwe było prowadzenie egzekucji przez dwa różne organy egzekucyjne. Tymczasem organ po 8 latach stwierdził, że sprawę przeciwko dłużnikowi J. S. powinien prowadzić komornik sądowy.
Naczelnik Urzędu Skarbowego, wyjaśnił, że otrzymał do łącznego prowadzenia jedynie sprawy zobowiązanej M. P.. Nie ma zbiegu egzekucji sądowej i egzekucji administracyjnej w sytuacji prowadzenia egzekucji przez różne organy egzekucyjne wobec tego samego dłużnika. Żeby zbieg egzekucji nastąpił, konieczne jest, aby były one skierowane do tego samego prawa lub rzeczy, musi wystąpić tożsamość podmiotu i przedmiotu egzekucji. Komornik sądowy i administracyjny organ egzekucyjny mają obowiązek działać z urzędu, gdy dojdzie do zbiegu egzekucji. Organ prowadzący łączną egzekucję będzie działał w zakresie określonego środka egzekucyjnego, nie jest zatem uprawniony do wypowiadania się w kwestii całego postępowania egzekucyjnego. Skoro sąd orzeka o organie egzekucyjnym właściwym do dalszego prowadzenia łącznej egzekucji z konkretnej rzeczy lub prawa majątkowego, a nie całej egzekucji sądowej i administracyjnej, to w pozostałym zakresie prowadzonych postępowań egzekucyjnych, każdy z organów dokonuje czynności samodzielnie. Sprawy dotyczące zobowiązanej M. P. organ otrzymał na podstawie rozstrzygnięcia zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej do wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanej w [...]., na mocy postanowienia Sądu Rejonowego [...] z [...] listopada 2011 r., [...]. Na tamten moment obowiązywały przepisy ustawy u.p.e.a. ustalone tekstem jednolitym z 23 listopada 2005 r. (Dz. U. z 2005 r. Nr 229 poz.1954). Zgodnie z treścią art. 63 u.p.e.a., w przypadku zbiegu egzekucji administracyjnej do tej samej rzeczy albo prawa majątkowego, prowadzonej przez organy egzekucyjne, łączne prowadzenie egzekucji przejmował naczelnik urzędu skarbowego, który pierwszy zastosował środek egzekucyjny.
W zażaleniu wniesionym na ww. postanowienie A. M., wskazała że postanowieniem z [...] października 2012 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym [...] P. M. przekazał sprawę KM [...] tj. postępowanie egzekucyjne wobec dłużników M. P. oraz J. S. do prowadzenia Naczelnikowi Urzędu Skarbowego [...]. Przez osiem lat organ nie podjął żadnych czynności wobec dłużnika J. S.. Skoro zatem organ otrzymał do prowadzenia sprawę obu dłużników - to winien postępowanie egzekucyjne wobec tych dłużników prowadzić. Gdyby nawet uznać, że nie był do tego zobowiązany - to winien był coś zrobić z otrzymaną sprawą dłużnika, albo prowadzić egzekucję, albo np. zwrócić w tym zakresie sprawę komornikowi czy postępowanie umorzyć. Organ nie zrobił jednak absolutnie nic, o czym skarżąca dowiedziała się dopiero po ośmiu latach. Nawet gdyby skarżąca wystąpiła o drugi tytuł wykonawczy i wszczęła na nowo egzekucję wobec tej osoby, po pierwsze wierzytelność jest przedawniona, a po wtóre powstanie stan, w którym o to samo roszczenie na podstawie tego samego tytułu wykonawczego między tymi samymi stronami toczą się dwa postępowania egzekucyjne, co – zdaniem skarżącej - bezwzględnie nie powinno mieć miejsca.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...], wydanym na postawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm., dalej jako K.p.a.) oraz art. 18 w związku z art. 54 § 2 u.p.e.a. i art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2019 poz. 2070 z późn zm., dalej jako ustawa zmieniająca), utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu organ wskazał, że z art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej wynika, że do postępowań wszczętych na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i niezakończonych przed [...] lipca 2020 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Tym samym, w sprawie znajdują zastosowanie przepisy u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym przed dniem [...] lipca 2020 r. Organ I instancji wydał rozstrzygnięcie na podstawie art. 54a w związku z art. 54 u.p.e.a. Nowe brzmienie art. 54 u.p.e.a. weszło w życie z dniem [...] lipca 2020 r. na mocy ustawy zmieniającej, ponadto aktem tym do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dodano art, 54a, który wszedł w życie z dniem [...] lipca 2020 r. Organ wyższego stopnia wyjaśnił, że przysługujące wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym prawo do wniesienia skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego wynika zarówno z obowiązującego do dnia [...] lipca 2020 r. brzmienia przepisu art. 54 § 2 u.p.e.a. oraz z dodanego do ustawy art. 54a § 1 u.p.e.a., zatem w tej sytuacji nie ma znaczenia wskazanie przez organ egzekucyjny podstawy prawnej art. 54a § 1 u.p.e.a., która zgodnie z ww. art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej powinna być stosowana do postępowań wszczętych po dniu [...] lipca 2020 r.
Dalej organ wskazał, że zgodnie z art. 54 § 2 u.p.e.a. na przewlekłość postępowania egzekucyjnego skarga przysługuje również wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym, a także podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu w wykonaniu obowiązku.
Zgodnie z art. 62 u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym w 2011 r. (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954) w przypadku zbiegu egzekucji administracyjnej i egzekucji sądowej do tej samej nieruchomości, rzeczy albo prawa majątkowego lub niemajątkowego, organ egzekucyjny wstrzymuje czynności egzekucyjne na wniosek wierzyciela, zobowiązanego lub z urzędu i przekazuje akta egzekucji administracyjnej sądowi rejonowemu zgodnie z przepisami kodeksu postępowania cywilnego.
Jak wynika z treści orzeczeń sądowych: postanowienia Sądu Rejonowego [...] [...] Wydział Cywilny z [...] listopada 2011 r., [...] o rozstrzygnięciu zbiegu skierowanej do rachunku bankowego dłużnika M. P. w [...]., egzekucji sądowej i egzekucji administracyjnej, a także postanowienia Sądu Rejonowego w Ś. [...] Wydział Cywilny z [...] sierpnia 2012 r., [...] o umorzeniu postępowania o rozstrzygnięcie, który organ ma prowadzić egzekucję przeciwko dłużniczce M. P. – dotyczyły one rozstrzygnięcia, kto ma prowadzić egzekucję przeciwko M. P., w związku z zajęciem przez organ administracyjny i sądowy wierzytelności dłużniczki z rachunku bankowego w [...] Zatem, Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] nie był wyznaczony do prowadzenia egzekucji wobec J. S., lecz jedynie wobec M. P.. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym [...] P. M., postanowieniem z dnia [...] października 2012 r, uznał się niewłaściwym do prowadzenia sprawy [...], z wniosku wierzyciela A. M., przeciwko dłużnikom solidarnym M. P. oraz J. S. i przekazał sprawę [...] wraz z tytułem wykonawczym Naczelnikowi Urzędu Skarbowego [...]. W tej sytuacji, administracyjny organ egzekucyjny przejął łączne prowadzenie egzekucji z wniosku A. M., wyłącznie wobec M. P., zgodnie z ww. orzeczeniami.
W związku z tym, że rozstrzygnięty zbieg dotyczy wyłącznie jednego z dłużników solidarnych: M. P., organ egzekucyjny nie był uprawniony do prowadzenia egzekucji wobec pozostałych dłużników solidarnych. Nie istniała również potrzeba informowania wierzyciela w tym zakresie, ponieważ o zbiegu do rachunku bankowego i dalszym prowadzeniu egzekucji wobec M. P. rozstrzygnął Sąd Rejonowy [...] [...] Wydział Cywilny postanowieniem z [...] listopada 2011 r., [...]. Egzekucja wobec J. S. pozostała w gestii komornika sądowego i z tego powodu, zdaniem organu wyższego stopnia, zarzut przewlekłości postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec dłużnika solidarnego J. S. nie może być uwzględniony.
Odnosząc się do braku reakcji organu egzekucyjnego, organ wyjaśnił, że na pismo skarżącej z 2015 r. nie została udzielona pisemna odpowiedź, kolejny wniosek skarżąca wystosowała w 2020 r. Organ zaznaczył, że na załączonej do tego podania kopii wniosku z [...] marca 2015 r., widnieją sporządzone odręcznie zapiski, wskazujące na prowadzenie rozmów z pracownikami organu egzekucyjnego. Z informacji uzyskanych od pracownika prowadzącego sprawę wynika, że od ok. połowy 2016 r. skarżąca nie kontaktowała się telefonicznie w celu uzyskania jakichkolwiek informacji o stanie sprawy. Zdaniem organu, skarżąca miała świadomość, że organ I instancji nie prowadzi egzekucji przeciwko J. S.. Organ wyższego stopnia dodał, że przepisy u.p.e.a. nie nakładają na organ egzekucyjny obowiązku zawiadamiania wierzyciela o stanie sprawy i ocenił, że nie bez znaczenia jest fakt, że wierzyciel jest radcą prawnym prowadzącym własną kancelarię prawniczą.
A. M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w P., w której domagając się uwzględnienia skargi i stwierdzenia przewlekłości postępowania oraz bezczynności organu; stwierdzenia, że przewlekłość postępowania oraz bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; zasądzenia od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej w wysokości [...] złotych; zasądzenia na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania; rozpoznania skargi na posiedzeniu niejawnym, zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz jego dowolnej ocenie, wbrew ciążącemu na organie II instancji, na mocy art. 77 § 1 K.p.a. obowiązkowi, w konsekwencji niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu fatycznego i załatwienia sprawy, wyrażające się poprzez:
a. bezpodstawne przyjęcie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie nastąpiła żadna opieszałość, podczas gdy organ od 2012 r. do 2015 r. nie podjął żadnej czynności wobec dłużniczki M. P., kolejne czynności podejmował w sposób opieszały, niesprawny i niecelowy, nadto przez okres 8 lat nie podjął żadnej czynności wobec J. S., nadto przez okres 5 lat nie odpowiedział wierzycielowi na zapytanie o stan sprawy i egzekucję wobec dłużnika J. S.,
b. przyjęcie, że organ nie miał obowiązku wydać żadnego rozstrzygnięcia w stosunku do dłużnika J. S., podczas gdy Komornik Sądowy P. M. przekazał organowi egzekucyjnemu postanowieniem z [...] października 2012 r. egzekucję wobec obu dłużników - M. P. i J. S., wobec czego koniecznym było wydanie rozstrzygnięcia również wobec dłużnika J. S.,
c. bezpodstawne przyjęcie, iż wierzyciel miał świadomość, że Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] nie prowadzi egzekucji przeciwko J. S., podczas gdy organ od 2012 r. do 2020 r. żadnej takiej informacji wierzycielowi nie udzielił,
d. oparcie ustaleń faktycznych o nieczytelne i niejasne dla organu notatki wierzyciela oraz wyciąganie z nich zbyt daleko idących wniosków, stanowiących jedynie spekulacje organu, organ stwierdza - "wydaje się zasadne stwierdzenie, że wierzyciel miał świadomość, że Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] nie prowadzi egzekucji wobec J. S.", podczas gdy w istocie na skutek braku informacji ze strony organu, wierzyciel przez 8 lat tkwił w przekonaniu, że organ prowadzi egzekucję wobec obu dłużników,
e. błędne przyjęcie, że organ I instancji nie naruszył art. 7b, art. 8, art. 9 K.p.a., podczas gdy organ działał z naruszeniem zasady współdziałania organów administracji, zasady pogłębiania zaufania i zasady udzielania informacji oraz uznanie, że organ (nawet na wniosek) nie miał obowiązku informować wierzyciela o stanie sprawy,
f. art. 8 § 1 K.p.a. poprzez przyjęcie, że wierzyciel jako radca prawny winien specjalizować się we wszelkich gałęziach prawa oraz przyjęcie, że wierzycielowi będącemu radcą prawnym nie trzeba udzielać niezbędnych wyjaśnień i wskazówek, a nawet odpowiadać na pisemne wnioski o informacje na temat stanu sprawy;
2) art. 8 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, w szczególności niewyjaśnienie przyczyn, dla których organ zaniechał podjęcia jakikolwiek rozstrzygnięcia w stosunku do przekazanej przez Komornika Sądowego P. M. sprawy egzekucyjnej J. S. oraz przyczyn nieinformowania wierzyciela - nawet na wniosek - o stanie sprawy;
3) art. 10 § 1 K.p.a. poprzez niepoinformowanie strony o możliwości wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem zaskarżonego postanowienia;
4) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Kontrola sądu administracyjnego zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sprowadza się do badania zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na badaniu, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ponadto sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Dyrektora IzbyAdministracji Skarbowej z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] października 2020 r. nr [...], wydane na podstawie art. 54a w związku z art. 54 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r. poz.1427 z późn. zm., dalej jako u.p.e.a.) oddalające skargę A. M. na bezczynność i przewlekłość postępowania egzekucyjnego.
Jak wynika ze skargi z dnia [...] września 2020 r., wniesionej przez A. M. na bezczynność i przewlekłość postępowania, dotyczy ona wyłącznie braku prowadzenia przez organ czynności egzekucyjnych wobec dłużnika J. S.. Wyłącznie również w tym zakresie skarżąca podnosiła zarzuty w zażaleniu wniesionym na ww. postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] października 2020 r.
Spór w niniejszej sprawie dotyczy zatem nieprowadzenia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] egzekucji wobec dłużnika solidarnego J. S., mimo – co zarzuca skarżąca - że postanowieniem z [...] października 2012 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym [...] P. M., w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym w sprawie [...] z wniosku skarżącej przeciwko dłużnikom: M. P., J. S., o egzekucję świadczeń pieniężnych, uznał się niewłaściwym do dalszego prowadzenia sprawy i przekazał Naczelnikowi Urzędu Skarbowego - [...] sprawę [...] wraz z tytułem wykonawczym.
Jak wynika z przedstawionego wyżej stanu faktycznego, Sąd Rejonowy [...], [...] Wydział Cywilny, postanowieniem z [...] listopada 2011 r., [...], rozstrzygnął zbieg skierowanej do rachunku bankowego dłużnika M. P. w [...] egzekucji sądowej prowadzonej przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym [...] M. F. w sprawie o sygn. akt [...] oraz egzekucji administracyjnej prowadzonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] w P., w ten sposób, że dalsze prowadzenie ww. egzekucji przekazał Naczelnikowi Urzędu Skarbowego celem łącznego ich prowadzenia w trybie egzekucji administracyjnej, pozostawiając w mocy dotychczas wykonane czynności egzekucyjne. Z kolei postanowieniem z [...] sierpnia 2012 r., [...] Sąd Rejonowy w Ś. Wydział [...] Cywilny, rozpoznając sprawę z urzędu na skutek zawiadomienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym [...] P. M. o rozstrzygnięcie, który organ ma prowadzić egzekucję przeciwko dłużnikowi M. P., umorzył postępowanie. Sąd Rejonowy w Ś. powołał się na ww. postanowienie Sądu Rejonowego [...] w P. z [...] listopada 2011 r., II Co [...], że rozstrzygnięto już zbieg egzekucji przeciwko temu samemu dłużnikowi do tego samego prawa majątkowego, powierzając dalszą egzekucję Naczelnikowi Urzędu Skarbowego [...] w P..
W świetle powyższego, nie budzi wątpliwości, że zgodnie z ww. orzeczeniami Naczelnikowi Urzędu Skarbowego zostało przekazane łączne prowadzenie egzekucji w trybie egzekucji administracyjnej wyłącznie wobec M. P..
Jak słusznie wskazał organ odwoławczy, zgodnie z art. 62 u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym w 2011 r. (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954) w przypadku zbiegu egzekucji administracyjnej i egzekucji sądowej do tej samej nieruchomości, rzeczy albo prawa majątkowego lub niemajątkowego, organ egzekucyjny wstrzymuje czynności egzekucyjne na wniosek wierzyciela, zobowiązanego lub z urzędu i przekazuje akta egzekucji administracyjnej sądowi rejonowemu zgodnie z przepisami kodeksu postępowania cywilnego. Jednocześnie, zbieg egzekucji nie oznacza zbiegu prowadzonych postępowań egzekucyjnych (administracyjnego czy sądowego), w ramach których komornik sądowy czy organ egzekucyjny zastosował środek egzekucyjny, tj. egzekucję do tej samej rzeczy albo prawa i tej samej osoby (dłużnika i zobowiązanego). Zbieg egzekucji to sytuacja odnosząca się do konkretnego, tego samego podmiotu oraz przedmiotu, rzeczy lub prawa, do którego skierowano egzekucję w trybie sądowym i administracyjnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 maja 2013 r., II FSK 1787/11; CBOSA).
W związku z tym, że rozstrzygnięty ww. postanowieniem Sądu Rejonowego, zbieg dotyczy wyłącznie jednego z dłużników solidarnych, tj. M. P., organ egzekucyjny nie był uprawniony do prowadzenia egzekucji wobec pozostałych dłużników solidarnych. Nie istniała również potrzeba informowania wierzyciela w tym zakresie. Nie budzi zatem wątpliwości, ze Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] nie był wyznaczony do prowadzenia egzekucji wobec J. S..
Przewidziana w art. 54 § 2 u.p.e.a. skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego dotyczy sytuacji, gdy w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym organ egzekucyjny nie podejmuje czynności zmierzających do zastosowania środka egzekucyjnego albo w przypadku podejmowania tych czynności przez organ z nieuzasadnionym opóźnieniem lub niecelowo. Przy takim sposobie rozumienia przewlekłości postępowania przedmiotem skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego jest sposób prowadzenia postępowania przez organ egzekucyjny, wskutek którego nie doszło do wyegzekwowania obowiązku lub obowiązek został wyegzekwowany później, niż mógłby być wyegzekwowany, przez co postępowanie trwało dłużej niż to jest niezbędne. Podmiot, wnosząc skargę na przewlekłość, może zarzucać organowi egzekucyjnemu, że bezpodstawnie odstąpił od dokonania określonych czynności albo że bezpodstawnie dokonał określonych czynności, które były zbędne i których dokonanie odwlekło w czasie moment przymusowego wykonania obowiązku. Może również kwestionować prawidłowość poszczególnych czynności egzekucyjnych, twierdząc, że sposób ich dokonania przez organ egzekucyjny doprowadził do przewlekłości postępowania egzekucyjnego (por. P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2018, s. 322-323; R. Hauser, Z. Leoński, J. Olszanowski [w:] Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, red. R. Hauser, A. Skoczylas, Warszawa 2016, s. 273-274; C. Kulesza [w:] Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, red. D. Kijowski, Warszawa 2015, s. 517-518).
W świetle powyższego, za nieuzasadnione Sąd uznał podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI