III SA/PO 175/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2020-11-26
NSAtransportoweWysokawsa
transport drogowykara pieniężnaprzekroczenie masytachografdokumentypostępowanie administracyjnewaga pojazduodpowiedzialność przewoźnika

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, stwierdzając niedostateczne wyjaśnienie okoliczności załadunku przez organ administracji.

Spółka A została ukarana karą pieniężną za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, niewłaściwe użycie tachografu oraz brak wymaganych dokumentów. Spółka argumentowała, że przyczyną przekroczenia masy było uszkodzenie wagi podczas załadunku i że nie miała wpływu na ten stan rzeczy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ administracji nie wyjaśnił wystarczająco okoliczności związanych z załadunkiem i nie ocenił prawidłowo możliwości wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika.

Spółka A z Poznania wniosła skargę na decyzję Inspektora Transportu Drogowego, która nałożyła na nią karę pieniężną za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym. Główne zarzuty dotyczyły przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu o ponad 15%, niewłaściwego stanu tachografu oraz braku wymaganych dokumentów u kierowcy. Spółka podnosiła, że podczas załadunku doszło do uszkodzenia wagi, co wpłynęło na błędne wyniki pomiarów, a kierowca nie miał wpływu na ten stan rzeczy. Argumentowała również, że nie została należycie poinformowana o wadze ładunku i że nie miała wpływu na brak dokumentów. Organ administracji, a następnie organ odwoławczy, utrzymali w mocy decyzję, uznając, że spółka jako profesjonalny przewoźnik powinna dochować należytej staranności i zweryfikować wagę ładunku, a uszkodzenie wagi nie zwalnia jej z odpowiedzialności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd uznał, że organy administracji nie wyjaśniły wystarczająco okoliczności związanych z załadunkiem i wagą pojazdu, a także nie oceniły prawidłowo możliwości wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika na podstawie art. 92c ustawy o transporcie drogowym. Sąd wskazał na istotne naruszenia przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, 77, 80 KPA) poprzez niewyczerpujące postępowanie dowodowe i brak prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Sąd podzielił natomiast stanowisko organów w zakresie pozostałych naruszeń, dotyczących tachografu i dokumentów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie wyjaśnił wystarczająco okoliczności związanych z załadunkiem i wagą pojazdu, co skutkowało przedwczesnym uznaniem braku możliwości wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ administracji nie zebrał wystarczającego materiału dowodowego, aby jednoznacznie stwierdzić, że przekroczenie masy było wynikiem niedochowania należytej staranności przez przewoźnika, a nie błędu wagi. Brak było wyjaśnienia przebiegu pierwotnego ważenia i załadunku, a także reakcji kierowcy na ewidentne przekroczenie masy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (18)

Główne

u.t.d. art. 92a § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92a § ust. 7

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92a § ust. 11

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 87

Ustawa o transporcie drogowym

k.p.a. art. 145 § par. 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § par. 1

Kodeks postępowania administracyjnego

uchyla zaskarżoną decyzję

k.p.a. art. 200

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 205 § par. 1

Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 134

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

Pomocnicze

u.t.d. art. 92c § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

Ustawa Prawo o ruchu drogowym art. 140aa § ust. 4

Ustawa Prawo o ruchu drogowym art. 140aa § ust. 1

Ustawa Prawo o ruchu drogowym art. 140aa § ust. 3

Ustawa Prawo o ruchu drogowym art. 92b

Ustawa Prawo o ruchu drogowym art. 2

Ustawa Prawo o ruchu drogowym art. 61 § ust. 1

Ustawa Prawo o ruchu drogowym art. 64 § ust. 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niedostateczne wyjaśnienie przez organ administracji okoliczności związanych z załadunkiem towaru i wagą pojazdu. Przedwczesne uznanie przez organ braku możliwości wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, 77, 80 KPA) poprzez niewyczerpujące postępowanie dowodowe i brak prawidłowego ustalenia stanu faktycznego.

Odrzucone argumenty

Argumenty dotyczące naruszeń związanych z tachografem i brakiem dokumentów. Argumenty dotyczące odpowiedzialności załadowcy lub spedytora jako odrębne postępowanie. Argumenty dotyczące braku wpływu na wynik ważenia z powodu uszkodzenia wagi.

Godne uwagi sformułowania

Organy inspekcji drogowej mogą wprawdzie prowadzić postępowanie wobec załadowcy, spedytora czy kierowcy, co jednak nie wyłącza prowadzenia postępowania wobec przewoźnika. Rację należy natomiast przyznać skarżącemu odnośnie niedostatecznego wyjaśnienia okoliczności związanych z załadunkiem towaru, a w konsekwencji też przedwczesne uznanie o braku możliwości wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika. Całkowicie poza oceną organu pozostały okoliczności związane z pierwotnym ważeniem i załadunkiem towaru, dokonanym w dacie kontroli. Skoro organ stanął na stanowisku, że niemal dwukrotne przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu tego samego dnia w pojazdach strony jest następstwem niedochowania należytej staranności w realizacji świadczonych usług, a nie błędem w działaniu wagi, to takie jednoznaczne stwierdzenie wymaga wskazania- w oparciu o jakie środki dowodowe organ je przyjął i uznał. Wymaga więc wyjaśnienia, czy przedsiębiorca miał wpływ na zachowanie kierowców i szczegółowego, zgodnego z wymogami Kpa uzasadnienia płynących stad wniosków.

Skład orzekający

Małgorzata Górecka

przewodniczący

Marzenna Kosewska

członek

Mirella Ławniczak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie stanu faktycznego w sprawach o nałożenie kar pieniężnych za naruszenia przepisów transportowych, zwłaszcza w kontekście odpowiedzialności przewoźnika i wpływu błędów pomiarowych lub wadliwego załadunku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekroczenia masy pojazdu i potencjalnego błędu wagi, a także interpretacji przepisów dotyczących odpowiedzialności przewoźnika.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego przez organy administracji i jak kluczowe mogą być dowody dotyczące procesu załadunku i pomiarów w sprawach transportowych.

Błąd wagi czy brak staranności? Sąd uchyla karę dla firmy transportowej z powodu niejasności w procesie załadunku.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Po 175/20 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2020-11-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-03-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Małgorzata Górecka /przewodniczący/
Marzenna Kosewska
Mirella Ławniczak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 555/21 - Wyrok NSA z 2024-05-17
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 58
art. 92a ust. 1 ust. 7 ust. 11 art. 92c
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 7 art. 77 par. 1 art. 80 art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a lit. c art. 200 art. 205 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 26 listopada 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Mirella Ławniczak (spr) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 listopada 2020 roku sprawy ze skargi Spółki A w P. na decyzję [...] Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od [...] Inspektora Transportu Drogowego na rzecz strony skarżącego kwotę [...]- ([...] złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Uzasadnienie
W dniu [...] lipca 2019 roku w miejscowości G. na drodze powiatowej [...] przeprowadzono kontrolę samochodu ciężarowego marki [...] o nr [...] załadowanego piaskiem, a kierowanego przez O. I.. Pojazd należał do B. W., natomiast transport realizowało Spółka A z siedzibą w P.. Dokonano oględzin auta i stwierdzono, przekroczenie dopuszczalnych parametrów wagowych pojazdu; wykonano dokumentację fotograficzną. W wyniku kontroli ujawniono również naruszenia polegające na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który nie został sprawdzony lub poddany przeglądowi przez warsztat posiadający zezwolenie na podst. art.92a ust.1,7 i 11 utd – zał. Nr [...] lp.6.1.5, niewyposażenie kierowcy w dokumenty , o których mowa w art.87 u.t.d – za każdy dokument na podst. art. 92a ust. 1.7 i 11 u.t.d zał. nr [...] lp.1.12. W związku z podejrzeniem przekroczenia dopuszczalnych norm wagowych funkcjonariusze WITD w skierowali pojazd do miejscowości T., w której dokonano ważenia pojazdu. W wyniku tej czynności ustalono, że na skutek załadunku przekroczono dopuszczalną masę całkowitą pojazdu o [...] kg. Kierowca zażądał ponownego ważenia, które potwierdziło uzyskany uprzednio wynik. Stwierdzono więc naruszenie polegające na dopuszczeniu do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej [...] t, którego dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej [...]% - tj. art. 92a ust.1,7 i 11 u.t.d – zał. nr [...]. Kierowca odmówił podpisania protokołu kontroli. Tego samego dnia w charakterze świadka przesłuchano kierownika budowy w Spółce A A. L..
Strona, reprezentowana przez pełnomocnika, w piśmie z dnia [...] lipca 2019 roku odniosła się do naruszeń stwierdzonych w protokole kontroli. Zaznaczono, że pracownicy strony przed załadunkiem towaru okazywali dowody rejestracyjne oraz wskazywali - ile towaru ma być załadowane na poszczególne pojazdy, zgodnie z przepisami. Następnie kierowcy osobiście sprawdzali wyniki pomiarów i nie przekraczały one dopuszczalnych norm, dlatego w momencie zatrzymania wnosili o ponowne ważenie. Strona załączyła do pisma informację od podmiotu dokonującego załadunku, że podczas ważenia pojazdów jeden z czujników tensometrycznych wagi typu STRONG 14 o nr seryjnym [...] został uszkodzony, a w konsekwencji błędnie wskazywał dane i zawieszał się. Usterkę stwierdzono [...] lipca 2019 roku w Spólce B w S. -O. .. Tym samym skarżący nie miał żadnego wpływu na wynik ważenia, a swoim postępowaniem wykazał, że dochował należytej staranności w zapewnieniu przestrzegania dopuszczalnych norm wagowych.
W dniu [...] sierpnia 2019 roku [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał decyzję o nr [...] nakładającą na Spółkę A z siedzibą w P. karę pieniężną w kwocie [...]zł za stwierdzone w toku kontroli naruszenia – tj. wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który nie został sprawdzony lub poddany przeglądowi przez warsztat posiadający zezwolenie na podst. art. 92a ust.1,7 i 11 utd – zał. Nr [...] lp.6.1.5, niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d – za każdy dokument na podst. art. 92a ust.1.7 i 11 u.t.d zał.nr [...] lp.1.12, dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej [...] t . którego dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej [...]%- tj. art. 92a ust.1,7 i 11 u.t.d-zał.nr [...]
W uzasadnieniu wskazano, że strona jako profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy zobowiązana była pozyskać wiedzę nie tylko odnośnie ciężaru i właściwości towaru, ale także jego wpływu na obciążenie środka transportu .Brak wagi samochodowej, brak możliwości lub zaniechanie ważenia pojazdu po załadunku ,bądź też ewentualne niewłaściwe wyniki uzyskanego ważenia nie stanowią przesłanek usprawiedliwiających poruszanie się po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych przewożących ładunki podzielne, których przewóz możliwy był pojazdami, których dopuszczalne masy całkowite mieszczą się w normach ustalonych przepisami o warunkach technicznych pojazdów. Organ podkreślił, że nie bez znaczenia pozostaje fakt, że w tym samym miejscu i czasie inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego zatrzymali do kontroli aż [...] pojazdów realizujących transport właśnie na rzecz spółki. We wszystkich przypadkach przekroczono dopuszczalne normy znacznie powyżej [...]%.W tej konkretnej sprawie, umieszczenie ładunku o masie przekraczającej odpowiednio [...] kg jego dopuszczalną masę stanowi jego przeładowanie o ponad [...]%,a to oznacza, że transport takiej ilości piasku powinien być realizowany dwoma pojazdami takimi jak poddanym kontroli, a nie jednym. W tej sytuacji organ wskazał, że w sprawie nie znajduje zastosowania art.140aa ust.4 pkt 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, a także analogiczny zapis art. 92c uct.1 pkt 1 u.t.d, wyłączające możliwość wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej. Odnośnie pozostałych naruszeń organ wyjaśnił, że to przedsiębiorstwa transportowe odpowiedzialne są za zapewnienie, by ich kierowcy byli właściwie wyszkoleni i poinstruowani w zakresie prawidłowego działania tachografów, zarówno cyfrowych,
jak i analogowych, przeprowadzają regularne kontrole, by zapewnić właściwe użytkowanie tachografów przez swoich kierowców i nie udzielają kierowcom żadnych bezpośrednich ani pośrednich zachęt, które mogłyby ich skłaniać do niewłaściwego używania tachografów. Przedsiębiorca nie zapewnił powyższych warunków, bowiem ostatnia kontrola okresowa urządzenia rejestrującego została przeprowadzona [...] maja 2014 roku, co oznacza, że tachograf nie posiadał aktualnej na dzień zatrzymania pojazdu kontroli okresowej. Obowiązkiem przedsiębiorcy jest też wyposażyć kierowcę w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t. Tymczasem dopiero w trakcie kontroli przedsiębiorca przesłał pocztą elektroniczną wypisy z licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy, podczas gdy kierowca był zobowiązany mieć przy sobie żądane dokumenty.
Strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji. Podobnie jak w piśmie z dnia [...] lipca 2019 roku podniosła, że okoliczności zdarzenia dowodzą jednoznacznie, że nie miała żadnego wpływu na przebieg i wynik ważenia, bo nie była załadowcą towaru, a organ nie wyjaśnił, kto w istocie odpowiada za niewłaściwy załadunek, skoro z uzyskanych dokumentów wynika jednoznacznie, że podczas ważenia doszło do uszkodzenia wagi. Zdaniem odwołującego załadunku dokonywał załadowca, a kierowca przewoźnika nie uczestniczył/nadzorował samego załadunku. Ponownie podkreślił, że pojazdy zostały zważone, a kierowcy osobiście sprawdzali wyniki pomiarów. Pomiary nie przekraczały dopuszczalnych parametrów dla danego pojazdu. Odwołujący podkreślił, że organ zaniechał przesłuchania kierowców, którzy mogliby wyjaśnić okoliczności ważenia. Odnośnie niewyposażenia kierowców w dokumenty-odwołujący wskazał, że kierowcy ich nie otrzymali, ale organ ich o to nie rozpytał, bowiem zrezygnował z ich przesłuchania. W konsekwencji zaniechał wyjaśnienia tych kwestii. Skarżący podkreślił że jakkolwiek niesporna jest kwestia nierejestrowania aktywności na karcie kierowcy poprzez jej nie włożenie do tachografu, to sporne są okoliczności związane z obarczaniem właściciela odpowiedzialnością za działanie kierowcy. Było to bowiem samowolne działanie kierowcy , który z niewyjaśnionych przyczyn dopuścił się takiego naruszenia.
Organ II instancji, [...] Inspektor Transportu drogowego decyzją z dnia [...] stycznia 2020r. o nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone decyzje organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał odnośnie naruszenia lp.1.12 załącznika Nr [...] do ustawy Prawo o ruchu drogowym, że istotnie kontrolowani kierowcy nie zostali przesłuchani w charakterze świadków w trakcie kontroli i postępowania, niemniej obowiązkiem kierowcy jest okazać wypis z licencji na wykonywanie transportu drogowego, udzielonej przedsiębiorcy w imieniu którego wykonywał przewóz bez konieczności wcześniejszego przesłuchania, a obowiązkiem przedsiębiorcy przed rozpoczęciem przewozu kierowcę w wypis wyposażyć. Odnośnie naruszenia lp. 6.1.5 zał.nr3 do u.t.d wskazano, że zgodnie z pkt 3 rozdziału VI załącznika I do rozporządzenia [...] przeglądy okresowe urządzeń zamontowanych w pojazdach są przeprowadzane co dwa lata ,przy czym mogą być przeprowadzone przy okazji okresowego badania technicznego. W konsekwencji wskazane wyżej naruszenie lp.6.1.5 sankcjonuje wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf , który nie został sprawdzony lub poddany przeglądowi przez warsztat posiadający zezwolenie karą pieniężną w kwocie [...]zł. Organ podkreślił, że w trakcie kontroli inspektorzy jednoznacznie stwierdzili, że w pojeździe o nr rejestr. [...] tachograf analogowy miał ostatni przegląd ponad [...] lat temu. Odnośnie naruszenia lp.10.2.4 załącznika Nr [...] do u.t.d ,to organ przywołując treść art. 2 pkt 35a,35 b ,54 ,55,56 oraz art. 61 ust.1 i 64 ust.1-4 ustawy - Prawo o ruchu drogowym stwierdził w wyniku przeprowadzonej kontroli, że strona dopuściła się wykonywania przewozu drogowego z przekroczeniem dopuszczalnej masy całkowitej powyżej [...]%.Organ podtrzymał ustalenia organu I instancji odnośnie sposobu i okoliczności ważenia kontrolnego, jego powtórzenia, a także odnośnie zapoznania kierowcy z procedurą ważenia i dokumentami dopuszczającymi wagi do użytku. Podobnie jak organ I Instancji [...] Inspektor Transportu drogowego stwierdził, że w dniu
[...] lipca skontrolowano [...] pojazdów strony, którymi wykonywany był przewóz ładunków niepodzielnych. W każdym z pojazdów dopuszczalna masa całkowita pojazdu została przekroczona o kilkanaście ton. Organ stanął więc na stanowisku, że wobec tak znaczącego przekroczenia przez stronę dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, ujawnione wyniki nie były spowodowane błędem w działaniu wagi, ale następstwem niedochowania należytej staranności w realizacji świadczonych usług. Organ odwoławczy nie dał wiary wyjaśnieniom strony, że nie miała wpływu na ujawnione naruszenie. Skoro bowiem przedsiębiorca transportowy przewóz wykonuje za pośrednictwem kierowcy, to kierowca ten powinien być przeszkolony z obsługi pojazdu , który prowadzi. Winien on wiedzieć, jaka jest dopuszczalna masa pojazdu, a tym samym jaki maksymalny ładunek może przewozić .Podczas załadunku pojazd powinien być zważony zarówno przed załadunkiem, jak również po załadunku. Brak powyższych czynności w dniu kontroli spowodował powstanie zarzucanego naruszenia. Zawodowy kierowca powinien łatwo spostrzec, że pojazd został załadowany ponad dopuszczalną masę całkowitą. Podkreślono w decyzji, że przedmiotowe naruszenie uregulowane jest w ustawie o transporcie drogowym. Dlatego przepis art. 140aa ust.1 i ust.3 ustawy Prawo o ruchu drogowym nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Przedsiębiorca może się uwolnić od odpowiedzialności za ujawnione naruszenie, jeśli wykaże że powstało ono na skutek okoliczności na które nie miał wpływu i którym nie mógł zapobiec, jak stanowi art. 92c ustawy o transporcie drogowym. W ocenie organu - przedsiębiorca takich okoliczności nie wykazał. Zaznaczono także, iż nie znajduje w sprawie zastosowania art. 92b) u.t.d, bowiem dotyczy on stwierdzonych naruszeń dotyczących czasu pracy kierowców.
Strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W skardze zarzucono naruszenie art. 6,7,8,9,10,77,80 i 107 § 3 Kpa poprzez niewyjaśnienie kto był odpowiedzialny za załadowanie lub nadanie ładunku , kto pełnił funkcję załadowcy; nie ustalono na kim ciążył obowiązek załadowania towaru ,nie ustalono w konsekwencji strony postępowania. Zdaniem skarżącego nie ustalono też czy podmiot, który dokonywał załadunku towaru przed wyjazdem poinformował stronę o niesprawnym urządzeniu, nie ustalono-od kiedy działało ono niepoprawnie. Nie ustalono okoliczności załadowywania towaru, w szczególności roli kierowcy podczas załadunku, nie ustalono przyczyn braku stosownych dokumentów podczas kontroli. Wskazano także naruszenie prawa materialnego poprzez błędne przyjęcie ,że okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że skarżący miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia – czym naruszono art.92c) ustawy o transporcie drogowym. W uzasadnieniu dodatkowo wskazano, że nie przesłuchano kierownika transportu oraz strony postępowania, natomiast zbagatelizowano zeznania A. L., a także dokument w postaci protokołu serwisowego z Spółki B. Podkreślono, że kierowca przed załadunkiem okazał dowód rejestracyjny oraz wskazał, jaka ilość towaru ma być załadowana, a po załadunku osobiście sprawdzał wyniki pomiarów. Zdaniem skarżącego argument, że kierowca mógł zweryfikować ilość i wagę towaru jest całkowicie nieuprawniony, bowiem towar ze względu na swoje parametry i właściwości posiada zróżnicowaną wagę i dokonanie oceny na podstawie wizualnego stwierdzenia w żaden sposób nie odzwierciedla ładunku. Zaakcentowano, że kierowca nie miał podstaw , by kwestionować prawidłowość działania wagi. Zaskakującymi są dla skarżącego ustalenia organu z pominięciem zebranych dowodów, za to w oparciu o domniemaną korzyść majątkową strony.
Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 zwana dalej "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie jej argumenty są zasadne. Okazały się skuteczne jedynie w zakresie naruszenia polegającego na dopuszczeniu do wykonywania przewozu drogowego pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej [...] t , których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej [...]% – tj.art.92a ust.1,7 i 11 w zw. z lp.10.2.4 załącznika Nr [...] do ustawy w dnia września 2001 – O transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2019r,poz.58 ze zm).
W pierwszej kolejności, nawiązując do pkt 1 a) skargi wskazać należy ,że organy inspekcji drogowej mogą wprawdzie prowadzić postępowanie wobec załadowcy, spedytora czy kierowcy, co jednak nie wyłącza prowadzenia postępowania wobec przewoźnika. Tym samym ewentualna odpowiedzialność załadowcy może być przedmiotem odrębnego postępowania, a nie objętego niniejszą skargą. Podobnie następuje niezależne sankcjonowanie naruszeń dotyczących przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdów, ich długości i szerokości, popełnionych przez przewoźników drogowych wykonujących transport drogowy, od sankcjonowania naruszeń przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym w zakresie przejazdu po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami dla tego zezwolenia .
Rację należy natomiast przyznać skarżącemu odnośnie niedostatecznego wyjaśnienia okoliczności związanych z załadunkiem towaru, a w konsekwencji też przedwczesne uznanie o braku możliwości wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika.
Otóż całkowicie poza oceną organu pozostały okoliczności związane z pierwotnym ważeniem i załadunkiem towaru ,dokonanym w dacie kontroli .Nie przedstawiono materiału z, którego wynikałoby ,czy ważenie przy załadunku mogło nastręczać wątpliwości i jaki był jego przebieg .Akta nie zawierają żadnych materiałów dokumentujących tę czynność. Sam fakt, że ilość towaru w istocie dwukrotnie przekraczała dopuszczalną ,co zdaniem organu było widoczne i oczywiste -nie wynika z zebranego materiału. Nie wynika z niego też, czy kierowca podjął jakiekolwiek działania sprawdzające, czy poza okazaniem dokumentów miał możliwość zweryfikowania wyniku ważenia i czy w ogóle to zrobił. Nieznana jest na gruncie zebranego materiału dowodowego reakcja kierowcy na podwójną, ewidentnie widoczną jak twierdzi organ ilość towaru sypkiego. Poza sporem jest jedynie okoliczność, ze kierowca kontynuował przewóz. Ma istotne znaczenie dla ustalenia odpowiedzialności przewoźnika –czy kierowca nadzorował załadunek, czy dokonywał czynności sprawdzających załadunek i parametry pojazdu ,czy jakichkolwiek czynności kontrolnych.
Skoro organ stanął na stanowisku, że niemal dwukrotne przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu tego samego dnia w pojazdach strony jest następstwem niedochowania należytej staranności w realizacji świadczonych usług, a nie błędem w działaniu wagi, to takie jednoznaczne stwierdzenie wymaga wskazania- w oparciu o jakie środki dowodowe organ je przyjął i uznał. Skoro bowiem nie kwestionował zaświadczenia o uszkodzeniu wagi i nie kontynuował ustaleń w tym zakresie poprzez choćby przesłuchanie osób z firm załadowcy czy wreszcie samych kierowców, to jest to stwierdzenie dowolne, bo nie poparte żadnym materiałem dowodowym. Co więcej- przyjęcie, że tego samego dnia wszystkie pojazdy strony były przeładowane przy jednoczesnym uznaniu dokumentu o uszkodzeniu wagi dowodzi raczej okoliczności, że właśnie tego dnia dokonano błędnego w ważenia, skoro – jak wiadomo sądowi z urzędu- także w sprawach o sygn. III SA/Po [...], III SA/Po [...] i III SA/Po [...] - kontrola nastąpiła niemal jednocześnie. Brak wyjaśnienia choćby kwestii czy także transporty innych firm były przeładowane rodzi szereg wątpliwości, które przedsiębiorca podnosił już w zastrzeżeniach do protokołu, załączając stosowny dokument, którego wiarygodności organ nie kwestionował. Ponadto wbrew twierdzeniu zawartemu w zaskarżonej decyzji-przedsiębiorca nie kwestionował wyniku ważenia dokonanego przez kontrolujących ,a wynik ważenia u załadowcy.
Jeżeli to niedochowanie należytej staranności, a nie błąd wagi był powodem przeciążenia auta i przy ocenie stanu faktycznego organ uwzględnia zdarzenia objęte innymi postępowaniami, to w konsekwencji przyjąć należy ,że we wszystkich tych wypadkach , w analogicznym stanie faktycznym to kierowcy nie dochowali należytej staranności w trakcie załadunku. Gdyby z tak zebranego materiału dowodowego wyciągnąć takie wnioski, to tym bardziej należałoby rozważyć wpływ przedsiębiorcy na zaistniałe zdarzenie wobec zawinionego działania wszystkich kierowców, skoro w ocenie organu wszyscy byli doświadczonymi, zawodowymi kierowcami.
Wymaga więc wyjaśnienia, czy przedsiębiorca miał wpływ na zachowanie kierowców i szczegółowego, zgodnego z wymogami Kpa uzasadnienia płynących stad wniosków. Ocena czynności związanych z przewozem wymaga usunięcia wskazanych wyżej wątpliwości co do zorganizowania kwestii załadunku. Stąd też w ocenie Sądu zasadnym jest zarzut naruszenia art. 7, 77 i 80 Kpa. Wskazane zaniechania organów w zakresie postępowania wyjaśniającego, nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego uniemożliwiły – zdaniem Sądu – prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy, a co za tym idzie wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia. Motywy zaskarżonych decyzji nie wyjaśniają toku rozumowania. Organ nie wskazał w uzasadnieniu – czy działanie kilku kierowców w tych samych okolicznościach jest wyłącznie ich zawinionym działaniem czy działaniem załadowcy, a w konsekwencji ,czy są to okoliczności nieprzewidywalne dla przedsiębiorcy w rozumieniu art. 92 c) ustawy o transporcie drogowym. Organ nie odniósł się do zarzutów odwołania w tym zakresie, pomimo że przedsiębiorca wsparł swoje twierdzenia wynikiem badania wagi i wskazując na konieczność przesłuchania kierowców .
Reasumując, ponieważ postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie było prowadzone z istotnym naruszeniem art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a., wskutek tego zaskarżona decyzja została podjęte z takim naruszeniem wskazanych przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji również uzasadnienie decyzji nie odpowiada normie wynikającej z art. 107 § 3 k.p.a.
W zakresie pozostałych naruszeń sąd w całości podziela stanowisko organów. Nie sposób bowiem uznać , by skarżący przy niespornym stanie faktycznym zdołał wskazać jakiekolwiek okoliczności związane z wyłączeniem odpowiedzialności przewoźnika za ich powstanie. Skarżąca nie przedstawiła dokumentów mogących potwierdzać, że w prowadzonym przez nią przedsiębiorstwie wprowadzone zostały odpowiednie środki mające na celu zapobieganie powstaniu naruszeń. Sąd nie podziela również zarzutów związanych z koniecznością przesłuchania kierownika transportu i strony postępowania na okoliczności związane z tymi naruszeniami , bowiem niezbędne ustalenia faktyczne zostały dokonane na podstawie protokołu kontroli ,a strona miała możliwość wyrażenia swojego stanowiska i z tego skorzystała. Niezasadnym jest też zarzut bagatelizowania czy też pominięcia zeznań A. L., bowiem organ odniósł się do nich i uzasadnił swoje stanowisko w tym zakresie. Twierdzenia strony ,że kierowca miał dokumenty przy sobie , tylko nie został właściwe rozpytany nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, bowiem okazał on kontrolerom inne dokumenty, które posiadał przy sobie i zrozumiał w tym zakresie polecenia kontrolujących. Stanowisku strony przeczą też zeznania A. L., który przyznał, że kierowcy nie zostali wyposażeni w licencje, a sam kierowca nie kwestionował żadnego z naruszeń. Z czynności kontroli wynika też, że brakujące dokumenty dosyłano pocztą elektroniczną. Zeznania świadka A. L. wskazujące na przyzwyczajenia kierowców odnośnie niewłaściwej obsługi tachografu dowodzą jedynie braku bieżącego nadzoru nad nimi. Poza sporem od początku trwania postępowania pozostawały też okoliczności związane z brakiem kontroli okresowej. Prawidłowe okazały się w tym zakresie ustalenia organów, które zostały szczegółowo opisane i wykazane przez orzekające w sprawie organy i które to ustalenia Sąd w całości podziela.
Uwzględniając powyższe, Sąd na podst. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i a) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję.
Orzeczenie o kosztach postępowania zostało wydane w oparciu o art. 200 i art. 205 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI