III SA/Po 173/20

III SA/Po 173/20 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2020-11-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-03-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Małgorzata Górecka /przewodniczący/
Marzenna Kosewska /sprawozdawca/
Mirella Ławniczak
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Kara administracyjna
Sygn. powiązane
II GSK 567/21 - Wyrok NSA z 2024-05-17
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 2140
art. 92c ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Sentencja
Dnia 26 listopada 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka Sędziowie WSA Marzenna Kosewska (spr) WSA Mirella Ławniczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 listopada 2020 roku sprawy ze skargi Spółki A w P. na decyzję [...] Inspektora Transportu Drogowego w W. z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od [...] Inspektora Transportu Drogowego w W. na rzecz skarżącej spółki kwotę [...]- ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2020 r. (w decyzji błędnie podano datę [...] stycznia 2019 r.) Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096), dalej: "K.p.a.", art. 4 pkt 22 lit. h, art. 39a ust. 1 pkt 2, 5 i 6, art. 39f ust. 1 i 2, art. 87 ust. 1 pkt 3, art. 92a ust. 1, 3 i 7 oraz art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r., poz. 2140), dalej: "u.t.d.", lp. 1.12, 1.15, 6.2.1 i 10.2.4 załącznika nr [...] do u.t.d., art. 32 ust. 1 i 3, art. 33 ust. 3 i art. 34 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr [...] w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr [...] Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. U. UE L 2014 60.1 ze zm.), art. 2 pkt 35a, pkt 35b, art. 61, art. 64 ust. 1-4 i art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2018 r., poz. 1990) utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] sierpnia 2019 r. o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego wskazano m. in., co następuje.
Przebieg i wyniki kontroli drogowej utrwalono w protokole kontroli z [...] lipca 2019 r. W dniu tym w Ł. na drodze powiatowej przeprowadzono kontrolę wskazanego w decyzji samochodu ciężarowego załadowanego piaskiem, kierowanego przez S. K.. Transport realizowała Spółka A. w P. .
Podczas kontroli stwierdzono naruszenie niżej wskazanych pozycji załącznika nr [...] do u.t.d.:
1. lp. 1.12 - niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. - za każdy dokument;
2. lp. 1.15 - wykonywanie przewozu drogowego rzeczy bez obowiązkowej kwalifikacji wstępnej lub obowiązkowego szkolenia okresowego kierowcy;
3. lp. 6.2.1 - niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi;
4. lp. 10.2.4 - dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej [...] t, którego dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej [...]%.
Odnośnie naruszenia lp. 10.2.4 zał. nr [...] do u.t.d. wskazano, co następuje.
Pojazd zważono w T. ustalając, że rzeczywista masa całkowita pojazdu wynosi [...] t. Skoro zaś dopuszczalna masa całkowita wynosi [...] t, to wskutek załadunku piasku przekroczono dopuszczalną masę całkowitą pojazdu o [...] kg, tj. o [...]%. Kierowca zażądał ponownego ważenia, które potwierdziło uprzednio uzyskany wynik.
W dniu kontroli w charakterze świadka przesłuchano A. L. - kierownika budowy Spółki A w P. , który zeznał, że nie był obecny przy załadunku piasku w kopalni w P. i nie wie, czy pojazd był tam ważony po jego załadowaniu.
Strona wskazała, że dochowała należytej staranności przy ważeniu towaru bezpośrednio po jego załadunku na pojazd, natomiast dopiero później otrzymała informację o awarii wagi, o czym świadczy pismo jej serwisanta Spółki B. w S. -O. .
Strona miała wpływ na ujawnione naruszenie, gdyż:
1. skoro przedsiębiorca przewóz wykonywał za pośrednictwem zatrudnionego kierowcy, to kierowca ten winien znać dopuszczalną masę pojazdu, a tym samym - jaki maksymalny ładunek może przewozić;
2. podczas załadunku pojazd powinien być zważony zarówno przed, jak i po załadunku;
3. nawet jeżeli pojazd był ważony zaraz po załadunku i - jak twierdzi strona - wagi były uszkodzone, zawodowy kierowca obecny przy załadunku mógł łatwo spostrzec, że pojazd załadowano ponad dopuszczalną masę całkowitą; kierowca był kierowcą zawodowym i kontrolowanym pojazdem wykonywał przewozy od jakiegoś czasu, o czym świadczą zeznania świadka (kierownika budowy w Spółki A w P. ), stąd po załadunku winien sprawdzić ilość ładunku; kierowca wykonując przewóz w imieniu strony był zatem świadomy, że pojazd jest załadowany z przekroczeniem dopuszczalnej masy całkowitej;
4. przedsiębiorca mógł wprowadzić takie rozwiązania organizacyjne (np. każdorazowe potwierdzenie na piśmie o dokonaniu ważenia pojazdu po załadunku dokonywane przez załadowcę), które zapobiegłyby powstaniu naruszenia.
Przedsiębiorca może się uwolnić od odpowiedzialności za ujawnione naruszenie, jeśli wykaże że powstało ono na skutek okoliczności, na które nie miał wpływu i którym nie mógł zapobiec (art. 92c u.t.d.). Przedsiębiorca takich okoliczności nie wykazał. Nie znajduje w sprawie zastosowania art. 92b u.t.d., gdyż dotyczy naruszeń dotyczących czasu pracy kierowców.
W skardze na decyzję organu odwoławczego skarżący zarzucił naruszenie:
1. art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. przez niewyjaśnienie:
a) jaki podmiot był odpowiedzialny za załadowanie lub nadanie ładunku, a także jaki podmiot był załadowcą;
b) czy podmiot, który dokonywał załadunku towaru przed wyjazdem poinformował stronę o niesprawnym urządzeniu; nie ustalono od kiedy działało ono niepoprawnie;
c) okoliczności załadowywania towaru, w szczególności roli kierowcy; nie ustalono przyczyn braku stosownych dokumentów podczas kontroli i nie przesłuchano na tą okoliczność kierowcy w charakterze świadka;
2. art. 92c ust. 1 u.t.d. przez błędne przyjęcie, że okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że skarżący miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że:
1. organ zbagatelizował zeznania świadka A. L. i protokół serwisowy Spółki B nie wskazując przyczyny odmówienia im wiarygodności;
2. skarżący nie był załadowcą, zaś kierowca pojazdu nie uczestniczył w jego załadunku; przed załadunkiem okazał on dowód rejestracyjny i wskazał, ile towaru ma być załadowane, a po załadunku osobiście sprawdzał wyniki pomiarów i nie przekraczały one dopuszczalnych wielkości;
3. kierowca nie mógł zweryfikować wagi towaru, gdyż ze względu na swoje parametry i właściwości posiada on zróżnicowaną wagę i dokonanie oceny wizualnej nie odzwierciedla jego masy, zaś kierowca nie miał podstaw do zakwestionowania prawidłowości działania wagi.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Skarżący nie zarzucił naruszenia przepisów odnośnie stwierdzonych przez organ naruszeń lp. 1.12, lp. 1.15 i lp. 6.2.1 zał. nr [...] do u.t.d. Sąd w tym zakresie podziela stanowisko organu.
Zarzuty skargi dotyczyły jedynie niezasadnego stwierdzenia naruszenia lp. 10.2.4 zał. nr [...] do u.t.d. Odnosząc się do nich należy podnieść, co następuje.
Nie jest zasadny zarzut nieustalenia kto był załadowcą, gdyż ewentualna jego odpowiedzialność za ponadnormatywny załadunek jest niezależna od ewentualnej odpowiedzialności skarżącego, a także zarzut zbagatelizowania zeznań świadka A. L., gdyż nie miały one znaczenia dla rozstrzygnięcia odnośnie naruszenia lp. 10.2.4., jako że nie był on obecny przy załadunku ani nie miał żadnej wiedzy jak on się odbywał.
Rację należy natomiast przyznać skarżącemu odnośnie niedostatecznego wyjaśnienia okoliczności związanych z załadunkiem towaru, a w konsekwencji przedwczesne uznanie braku wyłączenia odpowiedzialności skarżącego.
Przede wszystkim organ nie wyjaśnił wystarczająco okoliczności związanych z załadunkiem pojazdu i jego ważeniem bezpośrednio po załadunku. Nie przedstawiono materiału dowodowego, z którego wynikałoby, że ważenie po załadunku mogło nastręczać jakieś wątpliwości i jaki był jego przebieg. Podana przez organ okoliczność, że ilość towaru znacznie przekraczała jego dopuszczalną ilość nie wynika z materiału dowodowego. Nie wynika z niego też, czy kierowca podjął jakiekolwiek działania sprawdzające, czy poza okazaniem dokumentów miał możliwość zweryfikowania wyniku ważenia i czy w ogóle to zrobił. Nieznana jest też reakcja kierowcy na ewidentnie widoczną - jak twierdzi organ - ilość załadowanego piasku. Niewyjaśnienie tych okoliczności mogło mieć wpływ na wynik sprawy, gdyż mają one istotne znaczenie dla ustalenia odpowiedzialności skarżącego.
Skoro bowiem organ przyjął, że znaczne przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu jest następstwem niedochowania należytej staranności, a nie awarią wagi, to wymaga to wskazania w oparciu o jakie dowody to ustalił. Jest to istotne tym bardziej, że organ nie kwestionował zaświadczenia o awarii wagi i nie kontynuował ustaleń w tym zakresie, choćby przez przesłuchanie osób z firm załadowcy czy samego kierowcy. W takiej sytuacji jest to stwierdzenie dowolne, nie poparte wystarczającym materiałem dowodowym.
Organ odwoławczy ponownie rozpatrując sprawę wyjaśni, czy skarżący miał wpływ na zachowanie kierowcy i swoje stanowisko szczegółowo uzasadni. Ocena czynności związanych z przewozem wymaga usunięcia wskazanych wyżej wątpliwości co do zorganizowania załadunku.
Zasadny jest zatem zarzut naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. Wskazane zaniechania organów w zakresie postępowania wyjaśniającego, nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji również uzasadnienie zaskarżonej decyzji narusza art. 107 § 3 K.p.a. Organ nie wskazał w uzasadnieniu, czy działanie kierowcy jest wyłącznie jego zawinionym działaniem czy działaniem załadowcy, a w konsekwencji - czy jest to okoliczność nieprzewidywalna dla przedsiębiorcy w rozumieniu art. 92c u.t.d. Organ nie odniósł się do zarzutów odwołania w tym zakresie, mimo że przedsiębiorca wsparł swoje twierdzenia wynikiem badania wagi i wskazał na konieczność przesłuchania kierowcy.
W takim stanie sprawy przedwczesne byłoby stwierdzenie, czy naruszono przepis prawa materialnego (art. 92c ust. 1 u.t.d.), zgodnie z którym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d., na podmiot wykonujący przewóz drogowy, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.
Wobec tego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) orzekł, jak w pkt I. sentencji wyroku.
W pkt II. sentencji wyroku orzeczono o kosztach postępowania na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 powyższej ustawy. Na zasądzone koszty składa się kwota [...]zł uiszczona tytułem wpisu od skargi.