III SA/Po 1737/21

III SA/Po 1737/21 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-01-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-12-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Mirella Ławniczak
Piotr Ławrynowicz /sprawozdawca/
Walentyna Długaszewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6198 Inspekcja pracy
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Transport
Sygn. powiązane
II GZ 308/22 - Postanowienie NSA z 2022-07-28
Skarżony organ
Inspektor Pracy
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 2200
art. 4 pkt 22 lit. b, h, p, art. 92a ust. 1, ust. 5 pkt 3
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Sentencja
Dnia 20 stycznia 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędzia WSA Mirella Ławniczak Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 stycznia 2023 roku sprawy ze skargi R. B. na decyzję Inspektor Pracy z dnia 13 października 2021r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.
Uzasadnienie
Inspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w [...] Oddział w [...] decyzją z 9 sierpnia 2021 r. nr [...] na podstawie art. 33 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2018 r. poz. 623, dalej: u.PIP), art. 189d ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej: Kpa) w zw. z art. 67 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2077 ze zm., dalej: ufp) oraz art. 93 ust. 1 w zw. z art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2200 ze zm., dalej: utd), po przeprowadzeniu czynności kontrolnych z 6, 13, 15, 21, 22, 23 lipca 2021 r. nałożył na R. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "[...]" [...] karę pieniężną w kwocie 25.000 zł.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniach 6, 13, 15, 21, 22, 23, lipca 2021 r. przeprowadzono kontrolę u przedsiębiorcy "[...]" [...] w J., w jego obecności, celem sprawdzenia przestrzegania obowiązków i warunków wynikających z przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2012 r., poz. 1155 ze zm., dalej: ucpk), utd, przepisów wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych, rozporządzenia 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 15.03.2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego ...(Dz. U. UE nr L 102/1 z 11.04.2006 r.) i rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z 4.02.2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym ... (Dz.U. UE. L z 2014 r. poz. 60, s. 1). Objęto nią okres od 1.08.2020 r. do 30.04.2021 r. i 10 pracowników – kierowców samochodów: za okres od 1.08.2020 r. do 30.04.2021 r. - A. B., R. C., S. G., S. K., M. M., M. M., T. P., M. S. i P. W., a za okres od 04.09.2020 r. do 30.04.2021 r. - R. K.. Do stwierdzonych w protokole kontroli z 29 lipca 2021 r. 92 uwag skontrolowany nie wniósł zastrzeżeń. W terminie 7 dni od zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej nie złożył wyjaśnień.
Organ stwierdził, że przedsiębiorca nie zapewnił właściwej organizacji i dyscypliny pracy ogólnie wymaganej w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych umożliwiających przestrzeganie przez kierowców przepisów rozporządzenia nr 561/2006 oraz ucpk. Zgodnie z art. 10 rozporządzenia nr 561/2006 obowiązkiem przedsiębiorcy transportowego jest organizować pracę kierowców w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia nr 165/2014 w sprawie tachografów oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia i w tym celu przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia nr 165/2014 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia. W kontrolowanym okresie przedsiębiorstwo dokonywało kontroli naruszeń na bieżąco, nie reagując na naruszenia. Nie wydawano kierowcom odpowiednich poleceń i nie stosowano odnośnie naruszeń właściwych środków dyscyplinujących. Pracodawca nie przedstawił dowodów, że mimo zachowania należytej staranności, nie można było uniknąć zdarzeń lub okoliczności, z którymi prawo wiąże naruszenie przepisów. Nie wykazał zdarzeń i okoliczności, na powstanie których nie miał wpływu i których nie mógł przewidzieć. Przedsiębiorca transportowy jako odpowiedzialny za właściwą organizację przewozu musi tak planować przejazdy, aby były bezpieczne i uwzględniały typowe dla działalności transportowej okoliczności na drogach, zmienne warunki atmosferyczne, dostępność odpowiednich parkingów, wymagania przy załadunku i rozładunku, a jednocześni zapewnić kierowcy możliwość przestrzegania przepisów rozporządzenia nr 561/2006 i ucpk. Właściwa organizacja i dyscyplina pracy ogólnie wymagana w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych implikuje obowiązek przestrzegania nakazu odbierania przez kierowców wymaganych przerw i odpoczynków, respektowania norm prowadzenia pojazdów oraz czasu pracy kierowców. Brak właściwego i w rezultacie skutecznego nadzoru, a w konsekwencji dopuszczenie do powstania naruszeń obciąża wykonującego przewóz drogowy. Strona w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli zatrudniała średnio 82 kierowców. Na podstawie art. 92a ust. 5 pkt 3 utd naliczona kara pieniężna w kwocie 61.150 zł za stwierdzone naruszenia ulega ograniczeniu do 25.000 zł. W wyniku analizy pobranych do kontroli plików i po uwzględnieniu uzasadnionych jako odstępstwo zdarzeń, oczywistych błędów w operowaniu tachografem lub selektorem, organ stwierdził i opisał szczegółowo, z przytoczeniem podstaw prawnej, kolejno 92 naruszenia skutkujące nałożeniem przedmiotowej kary pieniężnej.
R. B. w odwołaniu od powyższej decyzji zarządzał jej uchylenia jako niezgodnej z prawem. Zarzucił różnice co do ustaleń kontrolnych. Podniósł, iż jako firma transportowa korzysta z tego samego oprogramowania co organy kontrolne właśnie po to, by wyeliminować różnice interpretacyjne. Ilość uaktualnień w ciągu roku, którą otrzymuje od producenta oprogramowania każe domniemywać, że nie jest ono idealne. Zaznaczył, że nie ma wpływu na działanie oprogramowania, które wprowadza również w błąd organ kontrolny. Ustalenia kontrolne nie pokrywają się w dużej mierze z jego ustaleniami, mimo korzystania z tego samego oprogramowania. Dlatego nie zgodził się z ustaleniami kontrolnymi. Analiza licencji oprogramowania wyklucza, aby można było w pełni oprzeć się na wynikach jego ustaleń, bowiem stanowi ono wyłącznie program pomocniczy. Jak twierdzi jego producent to tylko narzędzie i nie bierze on odpowiedzialności za błędy zgodnie ich licencją. Sam producent oprogramowania ma więc wiedzę, że program ten może wskazywać naruszenia, których nie ma.
Okręgowy Inspektor Pracy w Poznaniu decyzją z 13 października 2021 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w zw. z art. 19 ust. 1 pkt 5 u.PIP, po rozpatrzeniu ww. odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania, wskazując, że art. 10 u.PIP upoważnia Państwową Inspekcję Pracy m.in. do wykonywania zadań określonych w utd, której art. 89a ust. 1 określa, że inspektorzy PIP dokonują kontroli w zakresie przewozu drogowego na warunkach i w trybie określonym w przepisach o PIP. Z kolei art. 89 ust. 1 pkt 6 utd uprawnia inspektorów PIP do kontroli dokumentów, o których mowa w art. 87 utd w odniesieniu do danych rejestrowanych przez tachograf czyli zapisów urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy oraz czas jazdy i postoju. Podkreślono, że art. 31 u.PIP nakazuje inspektorom PIP sporządził protokół z czynności kontrolnych. Sporządzony zaś w niniejszej sprawie protokół odzwierciedla stan faktyczny, a nie stan prawny. Czyni więc zadość wymogom z art. 68 Kpa, a jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 Kpa sporządzony w przypisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działa, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Organ II instancji wskazał, że sporządzony protokół kontroli nie został zakwestionowany przez stronę. Odwołujący nie złożył żadnych wyjaśnień, tym samym jako pracodawca potwierdził, że stan faktyczny ustalony w tymże protokole kontroli nie budził wątpliwości. Odnosząc się do podstawy wydania zaskarżonej decyzji wskazano, że stanowiły nią ustalenia zawarte w ww. protokole kontroli przez inspektora pracy, a nie przez oprogramowanie. Co do zaś oprogramowania TacvoScanControl organ odwoławczy wskazał, że jest ono jedynie narzędziem wspomagającym jego pracę, pozwalającym na przystępną wizualizację i analizę danych zarejestrowanych w tachografach oraz na kartach kierowców. To pozwala Inspektorowi zweryfikować oraz stwierdzić ewentualne naruszenia. Inspektor ustala naruszenia na podstawie zapisów generowanych przez zalegalizowane urządzenie, jakim jest tachograf cyfrowy i dane zawarte na karcie kierowcy, w przypadku wątpliwości istnieje możliwość weryfikowania danych na podstawie wydruków z tachografu i karty. Takich jednak wątpliwości pracodawca nie miał. Dodano, że oprogramowanie TachoScanControl, którą dysponuje PIP jest wersją przeznaczoną specjalnie dla tego organu, więc inne podmioty nie mają możliwości korzystania z niej. Posiada ono szereg opcji pozwalających dostosować analizę do szeregu interpretacji i wytycznych. Oprogramowanie służące do analizy danych cyfrowych nie podlega kontroli metrologicznej, w związku z czym nie musi być dopuszczone do użytku przez Główny Urząd Miar. Urządzeniem pomiarowym, które podlega legalizacji jest tachograf, a nie program do odczytu danych TachoScanControl PIP, które szczytuje jedynie pomiary zarejestrowane w tachografie cyfrowym lub karcie kierowcy. Organ II instancji raz jeszcze podkreślił, że na żadnym etapie kontroli i postępowania strona nie kwestionowała ustaleń faktycznych.
R. B. w skardze skierowanej do tutejszego Sądu na ww. decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w [...] zarzucił naruszenie przepisów postępowania:
- atr. 7 w zw. z art. 77 i art. 107 Kpa poprzez wadliwe uzasadnienie decyzji przejawiające się brakiem dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy oraz brakiem wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do wydania zaskarżonej decyzji,
- art. 8 Kpa poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa poprzez pobieżne przeprowadzenie postępowania dowodowego i uznanie, że nie zaszła przesłanka wyłączenia ukarania skarżącego,
- art. 80 Kpa poprzez przeprowadzenie dowolnej oceny zebranych w sprawie dowodów i na tej podstawie ukaranie skarżącego.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji oraz umorzenie postępowania, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania. W motywach skargi powołał argumentację zaprezentowaną w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi Okręgowy Inspektor Pracy w [...] (dalej: OIP) wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Skarżący pismem z 8 lutego 2022 r. wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Sąd postanowieniem z 7 kwietnia 2022 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 28 lipca 2022 r. sygn. akt II GZ 308/22 oddalił zażalenie skarżącego na ww. postanowienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że z uwagi na wniosek skarżącego i brak żądania organu przeprowadzenia rozprawy Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym. Przepis art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej P.p.s.a., stanowi bowiem, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wówczas, zgodnie z art. 120 P.p.s.a., w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 P.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).
W granicach tak zakreślonej kognicji Sąd uznał, że skarga R. B. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Okręgowego Inspektora Pracy w [...] z 13 października 2021 r. utrzymująca w mocy decyzję Inspektora Pracy Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w [...] Oddział w [...] z 9 sierpnia 2021 r. o nałożeniu na skarżącego jako przedsiębiorcę prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "[...]" [...] karę pieniężną w kwocie 25.000 zł za wymienione w decyzji 92 naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego w zakresie czasu pracy kierowców.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2200 ze zm., dalej: utd) oraz przepisy ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2018 r. poz. 623, dalej: u.PIP).
Wskazać należy, że zgodnie z art. 1 u.PIP Państwowa Inspekcja Pracy jest organem powołanym do sprawowania nadzoru i kontroli przestrzegania prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, a także przepisów dotyczących legalności zatrudnienia i innej pracy zarobkowej w zakresie określonym w ustawie. Zgodnie zaś z art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o PIP - do zadań państwowej inspekcji pracy należy nadzór i kontrola przestrzegania przepisów prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów dotyczących stosunku pracy, wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy, czasu pracy (...).Zgodnie z art. 89a ust. 1 utd, inspektorzy Państwowej Inspekcji Pracy dokonują kontroli w zakresie przewozu drogowego na warunkach i w trybie określonych w przepisach o Państwowej Inspekcji Pracy. W myśl zaś art. 89 ust. 1 pkt 6 utd inspektorzy Państwowej Inspekcji Pracy uprawnieni są do kontroli dokumentów określonych w art. 87 w odniesieniu do zapisów urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy oraz czas jazdy i postoju. Stosownie zaś do art. 87 utd podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, m.in. kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku. W świetle przytoczonych przepisów uznać należy, że uprawnienia Państwowej Inspekcji Pracy do przeprowadzania kontroli przedsiębiorców wykonujących przewozy drogowe, w tym do badania wykresówek dokumentujących czas pracy kierowców, a także stosownie do art. 33 ust. 1 pkt 4 u.PIP do podejmowania innych działań, jeżeli prawo lub obowiązek ich podjęcia wynika z innych przepisów prawa (por. wyrok NSA z 19 lipca 2017 r., sygn. akt II GSK 3110/15, publ.: http://orzeczenia./nsa.gov.pl).
Podstawę materialnoprawną nałożenia na skarżącego kary pieniężnej stanowiły przepisy art. 92 a ust. 1 i ust. 5 pkt 3 utd. W myśl art. 92a ust. 1 utd podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie. Przepis art. 92a ust. 5 pkt 3 utd określa zaś, że suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy, nie może przekroczyć 25 000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej powyżej 50 do 250 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli. Wedle zaś art. 92a ust. 7 utd Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:
1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,
2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10
- załącznika nr 3 do ustawy.
Ustalenia faktyczne dokonane przez organ I instancji w kontrolowanej sprawie nie budzą wątpliwości i nie były kwestionowane przez skarżącego w toku kontroli, jak i później w toku zakończonego postępowania administracyjnego - konkretnie co do któregokolwiek z 92 stwierdzonych naruszeń. W ocenie Sądu organy obu instancji prawidłowo ustaliły i oceniły, że stwierdzone w trakcie kontroli uchybienia należało zakwalifikować, jako wskazane w załączniku nr 3 do utd naruszenia, skutkujące nałożeniem kary.
W wyniku przeprowadzonej kontroli w dniach 6, 13, 15, 21, 22, 23, lipca 2021 r., potwierdzonej protokołem kontroli z 29 lipca 2021 r. u skarżącego będącego podmiotem wykonującym przewóz drogowy stwierdzono 92 naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców polegające na:
1. przekroczeniu dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone o czas do mniej niż 1 godziny (l.p. 5.2.1 załącznika nr 3 do utd) – naruszenia skatalogowane w pozycjach 1 i 2 decyzji Inspektora Pracy z 9 sierpnia 2021 r.,
2. przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas do mniej niż 30 minut (lp. 5.11.1 zał. nr 3 do utd) - naruszenia ujęte w pozycjach 3-25 decyzji Inspektora Pracy z 9 sierpnia 2021 r.),
3. skrócenia wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej o czas do 1 godziny (lp. 5.7.1 zał. nr 3 do utd) – naruszenia wykazane w poz. 26, 29, 30 decyzji Inspektora Pracy z 9 sierpnia 2021 r.),
4. skrócenia wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin i 30 minut (lp. 5.5.2 zał. nr 3 do utd) – naruszenia ujęte w poz. 27 ww. decyzji),
5. skrócenia wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego o czas do 1 godziny (lp. 5.5.1 zał. nr 3 do utd) – naruszenia wykazane w poz. 28 i 31 ww. decyzji,
6. skrócenia obowiązkowej przerwy w pracy w przypadku, gdy czas pracy wynosi powyżej 9 godzin o czas od 25 minut (lp. 5.18.3 zał. nr 3 do utd) – naruszenia przedstawione w poz. 32 i 44 ww. decyzji,
7. skrócenia obowiązkowej przerwy w pracy w przypadku, gdy czas pracy wynosi powyżej 9 godzin o czas do mniej niż 15 minut (lp. 5.18.1 zał. nr 3 do utd) – naruszenia przedstawione w poz. 33-35, 39, 42, 43, 54, 47, 49 ww. decyzji,
8. skrócenia obowiązkowej przerwy w pracy w przypadku, gdy czas pracy wynosi od 6 do 9 godzin o czas od 10 minut do mniej niż 20 minut (lp. 5.17.2 zał. nr 3 do utd) – naruszenia opisane w poz. 36, 38, 40 i 46 ww. decyzji,
9. skrócenia obowiązkowej przerwy w pracy w przypadku, gdy czas pracy wynosi od 6 do 9 godzin o czas do mniej niż 10 minut (lp. 5.17.1 zał. nr 3 do utd) – naruszenia opisane w poz. 37 i 41 ww. decyzji,
10. skrócenia obowiązkowej przerwy w pracy w przypadku, gdy czas pracy wynosi od 6 do 9 godzin o czas od 20 minut (lp. 5.17.3 zał. nr 3 do utd) – naruszenie opisane w poz. 48 ww. decyzji,
11. przekroczenia maksymalnego 48-godzinnego tygodniowego wymiaru czasu pracy, o którym mowa w art. 12 ust. 1 i art. 26c ust. 1 ucpk, w przypadku gdy niedozwolonym było jego przedłużenie do 60 godzin za każdą rozpoczętą godzinę od 12 godzin (lp. 5.15.4 zał. nr 3 do utd) – naruszenia omówione w poz. 50, 52, 53, 55, 57, 59, 63, 64, 67, 69, 70, 72, 75, 76, 78, 79 ww. decyzji,
12. przekroczenia maksymalnego 48-godzinnego tygodniowego wymiaru czasu pracy, o którym mowa w art. 12 ust. 1 i art. 26c ust. 1 ucpk, w przypadku gdy niedozwolonym było jego przedłużenie do 60 godzin o czas do mniej niż 2 godzin (lp. 5.15.1 zał. nr 3 do utd) – naruszenia omówione w poz. 51, 56 i 61 ww. decyzji,
13. przekroczenia maksymalnego 48-godzinnego tygodniowego wymiaru czasu pracy, o którym mowa w art. 12 ust. 1 i art. 26c ust. 1 ucpk, w przypadku gdy niedozwolonym było jego przedłużenie do 60 godzin o czas od 2 godzin do mniej niż 8 godzin (lp. 5.15.2 zał. nr 3 do utd) – naruszenia omówione w poz. 54, 58, 60, 62, 65, 71, 73 i 74 ww. decyzji,
14. przekroczenia maksymalnego 48-godzinnego tygodniowego wymiaru czasu pracy, o którym mowa w art. 12 ust. 1 i art. 26c ust. 1 ucpk, w przypadku gdy niedozwolonym było jego przedłużenie do 60 godzin za każdą rozpoczętą godzinę o czas od 8 godzin do mniej niż 12 godzin (lp. 5.15.3 zał. nr 3 do utd) – naruszenia omówione w poz. 66, 68 i 77 ww. decyzji,
15. przekroczenia maksymalnego 60-godzinnego tygodniowego wymiaru czasu pracy, o którym mowa w art. 12 ust. 2 i art. 26c ust. 2 ucpk o czas od 1 godziny do mniej niż 5 godzin (lp. 5.16.2 zał. nr 3 do utd) - naruszenia omówione w poz. 80, 81, 82, 84, 86, 88, 89 i 90 ww. decyzji,
16. przekroczenia maksymalnego 60-godzinnego tygodniowego wymiaru czasu pracy, o którym mowa w art. 12 ust. 2 i art. 26c ust. 2 ucpk o czas od 5 godzin do mniej niż 10 godzin (lp. 5.16.3 zał. nr 3 do utd) - naruszenia omówione w poz. 83, 85 i 87 ww. decyzji,
17. przekroczenia dopuszczalnego dobowego 10-godzinnego czasu pracy, jeżeli praca jest wykonywana w porze nocnej o czas od 1 godziny do mniej niż 3 godzin (lp. 5.12.1 zał. nr 3 do utd) – naruszenia wskazane w poz. 91 i 92 ww. decyzji.
Wymienione naruszenia były związane z aktywnością dziesięciu pracowników skarżącego – kierowców: A. B., R. C., S. G., S. K., M. M., M. M., T. P., M. S., P. W., i R. K., z czego pierwszych dziewięciu kierowców - za okres od 1 sierpnia 2020 r. do 30 kwietnia 2021 r., a ostatniego z wymienionych kierowców – R. K. – a za okres od 4 września 2020 r. do 30 kwietnia 2021 r.
Na uwagę zasługuje, że R. B. jako podmiot wykonujący przewóz drogowy bez zastrzeżeń podpisał protokół przedmiotowej kontroli, w którym szczegółowo przedstawiono wszystkie zdarzenia ww. kierowców związane z:
- nieprzestrzeganiem dziennego limitu czasu jazdy,
- niezapewnieniem odpowiednich przerw w prowadzeniu pojazdu,
- niezapewnieniem odpoczynku dziennego (przez: S. K. w dniu 24.08.2020 r., R. K. w dniu 29.04.2021 r., M. M. w dniach 18.12.2020 r., 14.12.2020 r. i 8.09.2020 r. oraz T. P. w dniu 2.102.2020 r.),
- niezapełnienia przerw w prowadzeniu pojazdu po 6 lub 9 godzinach pracy,
- zatrudnianiem kierowców w czasie przekraczającym przeciętnie 48 godzin w tygodniu w przyjętym okresie rozliczeniowym czasu pracy,
- zatrudnianiem kierowców w czasie przekraczającym 60 godzin w tygodniu,
- pracą kierowców w nocy.
Z protokołu kontroli wynika również, że co do szeregu naruszeń dotyczących minimalnych przerw i okresów odpoczynku lub maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu organ PIP uwzględnił zapisy art. 12 rozporządzenia nr 561/2006 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (...). Ów przepis określa, że pod warunkiem, że nie zagraża to bezpieczeństwu drogowemu oraz umożliwia osiągnięcie przez pojazd odpowiedniego miejsca postoju, kierowca może odstąpić od przepisów art. 6-9 w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku. Kierowca wskazuje powody takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój. Pod warunkiem że nie zagraża to bezpieczeństwu ruchu drogowego, w wyjątkowych okolicznościach kierowca może także odstąpić od art. 6 ust. 1 i 2 oraz art. 8 ust. 2, przekraczając dzienny i tygodniowy czas prowadzenia pojazdu o maksymalnie jedną godzinę, aby dotrzeć do centrum operacyjnego pracodawcy lub swojego miejsca zamieszkania w celu wykorzystania tygodniowego okresu odpoczynku. Na tych samych warunkach kierowca może przekroczyć dzienny i tygodniowy czas prowadzenia pojazdu o maksymalnie dwie godziny, pod warunkiem że wykorzystał on przerwę trwającą nieprzerwanie 30 minut bezpośrednio przed tym dodatkowym czasem prowadzenia pojazdu niezbędnym, aby dotrzeć do centrum operacyjnego pracodawcy lub swojego miejsca zamieszkania w celu wykorzystania regularnego tygodniowego okresu odpoczynku. Kierowca wskazuje powody takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego, na wydruku z urządzenia rejestrującego lub na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca docelowego lub odpowiedniego miejsca postoju. Każdy wydłużony okres pracy musi być kompensowany równoważnym okresem odpoczynku wykorzystywanym jednorazowo przed końcem trzeciego tygodnia następującego po danym tygodniu.
Mając na względzie ów przepis stwierdzić należy, że w protokole kontroli z 29 lipca 2021 r. prawidłowo wzięto pod uwagę, że jedynym dowodem w sprawie stanowiącym podstawę dla ustaleń odstąpienia od norm określających wymiar czasu pracy kierowców jest tylko i wyłącznie odręczna adnotacja kierowcy na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy. W opisanych w protokole kontroli przypadkach, odnośnie których organowi została okazana taka dokumentacja miał on podstawy odstąpić od wymogów czasu pracy kierowców. Wszystkie te zdarzenia zostały szczegółowo i metodycznie przedstawione.
W ocenie Sądu ze względu na łączną wysokość kary pieniężnej za stwierdzone pozostałe naruszenia, do których nie miał zastosowania ww. art. 12 rozporządzenia nr 561/2006, w kwocie 61.150 zł, karę ze względu na liczbę zatrudnionych przez skarżącego w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli średnio 82 kierowców, ograniczono w sposób prawidłowy do kwoty 25.000 zł. W tym zakresie organy kierowały się zapisem powołanego wyżej art. 92a ust. 5 pkt 3 utd.
Ponadto stwierdzić należy, że skarżący pomimo sformułowania w skardze zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, w tym czynności dowodowe (art. 7 w zw. z art. 77 i art. 107 oraz art. 8 i art. 80 k.p.a.), nie przedstawił żadnych trafnych argumentów, które mogłyby skutecznie zakwestionować prawidłowość ustaleń organów orzekających. W istocie stanowisko strony skupia się na błędnych ustaleniach organów w zakresie stwierdzonych naruszeń prawa, o których mowa w art. 92a ust. 1 utd w zw. z powołanymi wyżej przepisami załącznika nr 3 do utd, ze względu na oparcie się przez organy na raporcie kontroli wygenerowanym w oprogramowaniu [...]. Skarżący starał się wykazać, że oprogramowanie to jest zawodne i nie można było oprzeć ustaleń na raporcie przy pomocy tegoż programu opracowanym. Zdaniem Sądu zarzuty te pozostają gołosłowne i nie zasługują na uwzględnienie.
Po pierwsze zważyć należy, iż rozstrzygnięcie w sprawie oparto nie tylko na informacjach wynikających z raportu opracowanego przy pomocy oprogramowania [...], lecz również, na dowodach w postaci wykresówek, oświadczeń skarżącego z 15 lipca 2021 r., raporcie przedsiębiorstwa z programu 4Trans 5.3.1.0 oraz wykazie urlopów kierowców. Zasadnym było zatem stwierdzenie organu odwoławczego, że w niniejszej sprawie ustaleń faktycznych dokonano w protokole kontroli sporządzonym przez inspektora pracy, nie zaś w oprogramowaniu [...]. Skarżący ani w skardze, ani na etapie postępowania administracyjnego, czy w trakcie kontroli nie podważył bowiem skutecznie ustaleń organu I instancji dokonanych w oparciu m.in. o analizę danych wygenerowanych dzięki oprogramowaniu [...], które stanowiły jedynie materiał pomocniczy.
Zważyć należy, że ustawodawca za obowiązki lub warunki przewozu drogowego uznaje w art. 4 pkt 22 utd obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz m.in. z rozporządzenia nr 561/2006 (pkt b), rozporządzenia nr 165/2014 (pkt h), czy ustawy o czasie pracy kierowców (pkt p). W myśl zaś art. 92a ust. 1 utd to podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej. Przedstawiając poszczególne ww. naruszenia organ I instancji trafnie zastosował przepisy art. 6 ust. 1, art. 7 i art. 8 ust. 1-5 rozporządzenia nr 561/2006, art. 12 ust. 1 i 2 ucpk, art. 13 ust. 1 i 2 ucpk oraz art. 21 ucpk.
W myśl art. 6 ust. 1 rozporządzenia nr 561/2006 dzienny czas prowadzenia pojazdu nie może przekroczyć 9 godzin. Jednakże dzienny czas prowadzenia pojazdu może zostać przedłużony do nie więcej niż 10 godzin nie częściej niż dwa razy w tygodniu. W przypadku zatem ustalenia, że kierowca A. B. dwukrotnie przekroczył maksymalny dzienny okres prowadzenia przy wykonywaniu przewozu drogowego prowadząc pojazd powyżej 10 godzin (poz. 1 i 2 decyzji z 9.08.2021 r.) zasadne było nałożenie kary pieniężnej określonej w lp. 5.2.1 załącznika nr 3 do utd.
Zgodnie z art. 7 rozporządzenia 561/2006 po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje ciągła przerwa trwająca co najmniej czterdzieści pięć minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwa długości co najmniej 15 minut, po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut, rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego. W sprawie ustalono zaś (poz. 3-25 decyzji organu I instancji), że poszczególni kierowcy – pracownicy skarżącego dopuścili się przekroczeń maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy z uwagi na brak odebrania wymaganych przerw. Istniały zatem podstawy do zastosowania lp. 5.11.1 załącznika nr 3 do utd.
Podobnie rzecz się ma z kolejnymi stwierdzonymi, a niezakwestionowanymi skutecznie przez skarżącego naruszeniami.
Przepis art. 8 rozporządzenia nr 561/2006 stanowi, że Kierowca korzysta z dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku (ust. 1). W każdym 24 godzinnym okresie po upływie poprzedniego dziennego okresu odpoczynku lub tygodniowego okresu odpoczynku kierowca musi wykorzystać kolejny dzienny okres odpoczynku.
Jeśli część dziennego okresu odpoczynku zawarta w 24 godzinnym okresie wynosi co najmniej 9 godzin, ale mniej niż 11 godzin, wówczas ten dzienny okres odpoczynku uznaje się za skrócony dzienny okres odpoczynku (ust. 2). Dzienny okres odpoczynku może zostać przedłużony do rozmiarów regularnego lub skróconego tygodniowego okresu odpoczynku (ust. 3). Kierowca może mieć najwyżej trzy skrócone dzienne okresy odpoczynku pomiędzy dwoma tygodniowymi okresami odpoczynku (ust. 4). Na zasadzie odstępstwa od przepisów ust. 2, w ciągu 30 godzin od zakończenia dziennego lub tygodniowego okresu odpoczynku, kierowca należący do kilkuosobowej załogi musi skorzystać z kolejnego dziennego okresu odpoczynku trwającego co najmniej 9 godzin (ust. 5). W niniejszej sprawie ustalono zaś (poz. 26-31 decyzji I instancji), czego skarżący nie kwestionuje, że jego kierowcy albo skrócili wymagany odpoczynek skrócony albo skrócili regularny odpoczynek dzienny.
Zważyć należy również, że stosownie do art. 13 ust. 1 ucpk po sześciu kolejnych godzinach pracy kierowcy przysługuje przerwa przeznaczona na odpoczynek w wymiarze nie krótszym niż 30 minut, w przypadku gdy liczba godzin pracy nie przekracza 9 godzin, oraz w wymiarze nie krótszym niż 45 minut, w przypadku gdy liczba godzin pracy wynosi więcej niż 9 godzin. Przerwa może być dzielona na okresy krótsze trwające co najmniej 15 minut każdy, wykorzystywane w trakcie sześciogodzinnego czasu pracy lub bezpośrednio po tym okresie. Przerwy, o których mowa w ust. 1, ulegają skróceniu o przerwę w pracy trwającą 15 minut, którą pracodawca jest obowiązany wprowadzić, jeżeli dobowy wymiar czasu pracy kierowcy wynosi co najmniej 6 godzin (art. 13 ust. 2 ucpk). W sprawie ustalono zaś, że kierowcy skarżącego osiemnastokrotnie dopuścili się skrócenia obowiązkowej przerwy w pracy tak w przypadku gdy czas wynosi powyżej 9 godzin (poz. 32-35 decyzji I instancyjnej), przypadku gdy czas pracy wnosi od 6 do 9 godzin (poz. 36-38, 40, 41, 46, 48 ww. decyzji), jak i wówczas, gdy czas pracy wynosi powyżej 9 godzin (poz. 39, 42-45, 47, 49 ww. decyzji).
Prawidłowo stwierdzono również naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego w zakresie tygodniowego wymiaru czasu pracy (poz. 50-80 ww. decyzji). Zgodnie z art. 12 ust. 1 ucpk tygodniowy czas pracy kierowcy, łącznie z godzinami nadliczbowymi, nie może przekraczać przeciętnie 48 godzin w przyjętym okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 4 miesięcy. Tymczasem wedle ustaleń organu I instancji przedstawione 31 zdarzeń z udziałem kierowców skarżącego znamionuje wykonywanie pracy przez kierowców w czasie przekraczającym dopuszczalny limit 48 godzin przeciętnie na tydzień w przyjętym okresie rozliczeniowym, częstokroć w najwyższym rozmiarze, o którym mowa w lp. 5.15.4 (powyżej 12 godzin) [poz. 50, 52, 53, 55, 57, 59, 63, 64, 67, 69, 70, 72, 75, 76, 78 i 79 ww. decyzji].
Rację miały również organy PIP uznając, że administracyjnej karze pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 utd w zw. z lp. 5.16.2 i 5.16.3 zał. nr 3 do utd podlega naruszenie, o którym mowa w art. 12 ust. 2 ucpk. Zgodnie z ostatnio powołanym przepisem tygodniowy czas pracy, o którym mowa w ust. 1, może być przedłużony do 60 godzin, jeżeli średni tygodniowy czas pracy nie przekroczy 48 godzin w przyjętym okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 4 miesięcy. Ustalono zaś bezspornie, że jedenastokrotnie kierowcy skarżącego wykonywali pracę w czasie przekraczającym limit 60 godzin pracy na tydzień (poz. 80-90 ww. decyzji).
Sąd podziela również ocenę organów, iż istniały podstawy do stwierdzenia naruszenia norm pracy w porze nocnej. W myśl art. 21 ucpk w przypadku gdy praca jest wykonywana w porze nocnej, czas pracy kierowcy nie może przekraczać 10 godzin w danej dobie. Skoro ustalono, że dwukrotnie kierowcy skarżącego wykonywali pracę również w porze nocnej i dopuścili się przekroczenia dobowego 10-godzinnego czasu pracy kierowcy o więcej niż 1 godzinę, lecz nie więcej niż 3 godziny (poz. 91 i 92 ww. decyzji), zasadnym było uwzględnienie sankcji wymienionej w lp. 5.12.1 zał. nr 3 do utd.
Zdaniem Sądu, organy również prawidłowo oceniły, że nie zachodzą przesłanki zastosowania wobec skarżącego regulacji art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 utd. Zgodnie z art. 92b ust. 1 Nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz drogowy zapewnił:
1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:
a) rozporządzenia nr 561/2006,
b) rozporządzenia nr 165/2014,
c) umowy AETR,
d) ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców;
2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.
W myśl zaś art. 92c ust. 1 utd Nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub
3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwolił organom Inspekcji Pracy na ustalenie, że przedsiębiorstwo transportowe skarżącego w kontrolowanym okresie pomimo licznych naruszeń nie reagowało na nie, dopuszczając do powstania kolejnych. Skontrolowanym dziesięciu kierowcom nie wydawano odpowiednich poleceń, ani nie stosowano wobec nich środków dyscyplinujących. Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, które pozwoliłyby na zwolnienie go z odpowiedzialności za powstałe liczne naruszenia. Do uwolnienia się od odpowiedzialności nie wystarczy wykazanie braku winy, lecz wymagane jest udowodnione podjęcie wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa (por. wyrok NSA z 3 listopada 2022 r., sygn. akt II GSK 880/19, publ.: jak wyżej). W zakresie zaś wykazania przesłanek warunkujących zastosowanie regulacji opisanej w art. 92c ust. 1 pkt 1 utd konieczna jest inicjatywa dowodowa samej strony. Tak zaś w niniejszej sprawie zabrakło.
Reasumując, w świetle powyższego nie sposób podzielić zarzutów skargi, jakoby postępowanie przeprowadzono bez dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, przy braku wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, a wreszcie przeprowadzeniu dowolnej, a nie swobodnej oceny zebranych dowodów. Sama próba podważenia przez skarżącego ustaleń organów orzekających z powołaniem się na zastrzeżenia co do funkcjonowania oprogramowania [...], które pomocniczo posłużyło organowi I instancji do wygenerowania raportu kontroli, nie anihiluje całokształtu zgromadzonych, a wymienionych wyżej dowodów i wyjaśnień organu odwoławczego zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wobec braku przedstawienia przez skarżącego kontrdowodów i argumentacji odwołującej się do sankcjonowanych, niezgodnych z prawem zachowań jego pracowników (kierowców), uznać należało powołane zarzuty za gołosłowne.
W tym stanie sprawy Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.