III SA/Po 1731/21

III SA/Po 1731/21 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2022-07-22
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-12-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Paluszyńska
Małgorzata Górecka
Marek Sachajko /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GSK 2305/22 - Wyrok NSA z 2026-03-10
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1212
art. 72 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Górecka Sędzia WSA Izabela Paluszyńska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 lipca 2022 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia egzaminu państwowego na prawo jazdy kat. B 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 24 maja 2021 r. nr [...] Marszałek Województwa Wielkopolskiego unieważnił egzamin państwowy na prawo jazdy kat. B zdawany w dniu 9 kwietnia 2021 r. przez A. N. w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w Poznaniu.
W wyniku odwołania złożonego przez egzaminującego A. S., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu działając na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz.U. 2018 r., poz. 570), art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. 2021 r., poz. 735 - dalej k.p.a.), w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tj. Dz. U. 2021 r., poz. 1212) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, że istotą niniejszej sprawy jest po pierwsze: ocena zachowania egzaminatora w kontekście nieprawidłowego wykonywania swoich obowiązków podczas przeprowadzania egzaminu i czy uprawniało to organ I instancji do unieważnienia egzaminu. A po drugie, czy w przypadku zdającej egzamin niezastosowanie się do znaków wskazujących dozwolone kierunki jazdy z pasa ruchu uprawniło egzaminatora do natychmiastowego przerwania egzaminu ze względu na bezpośrednie zagrożenia życia i zdrowia uczestników ruchu drogowego w myśl przepisu § 16 ust. 1 tabela nr 1 załącznika nr 2 poz. 9 pkt 6 rozporządzenia Ministra w związku z art. 52 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami.
Organ II instancji zauważył, że kluczowym dowodem w niniejszej sprawie jest nagranie DVD z przebiegu przedmiotowego egzaminu. Wynika z niego, że:
1. O godz. 13:37 po ok. 10 minutach jazdy, w sytuacji braku żadnego zagrożenia, czy nawet uzasadnionego niebezpieczeństwa oraz bez żadnego nawet najmniejszego wyjaśnienia - egzaminator przejął kierownicę za A. N..
2. O godz. 13.39, po wcześniejszym wydaniu polecenia ponownego wjechaniu na teren WORD i jeździe przez plac manewrowy podczas, której zdająca była ponaglana - egzaminator znowu bez słowa najmniejszego wyjaśnienia i w sytuacji braku jakiegokolwiek zagrożenia - przejął kierownicę i kierował pojazdem za A. N..
3. O godz. 13:51 podczas wykonywania manewru skręcania przez A. N. - egzaminator pretensjonalnym głosem w następujący sposób komentował wykonywanie przez nią tego zadania: "Na wprost. Na czołówkę? I stoi. I co pani powie, ze jeszcze pani ustępuje pierwszeństwa przejazdu komuś w ten sposób!".
4. O godz. 14:05 (a więc trzy minuty przed przerwaniem egzaminu) egzaminator komentując wykonanie polecenia zaparkowania, zwraca się do A. N. tymi słowami: "Co zdecydowanie trzeba wszystkich zatrzymać?".
5. O godz. 14:06 (a więc dwie minuty przed przerwaniem egzaminu) egzaminator krytykując A. N. za zmianę biegów poucza: "Wyświetlenie strzałki biegu znaczy, że już ma pani błąd."
6. O godz. 14:07 (a więc na minutę przed przerwaniem egzaminu) egzaminator w ten oto sposób zwraca się poirytowanym głosem do A. N.: "Pouczę chociaż panią, jak nie miał pani kto uczyć przez 30 godzin!".
Kolegium oceniło, że powyższe zachowanie egzaminatora jest niezgodne z standardami bezstronnego i rzetelnie przeprowadzonego egzaminu państwowego. Organ uznał, że po pierwsze całkowicie niezrozumiałe, a zarazem niedopuszczalne jest, aby egzaminator w trakcie egzaminu, w sytuacji braku jakiegokolwiek zagrożenia przejmował i to bez słowa wytłumaczenia od zdającego kierownicę i prowadził pojazd czy też dokonywał manewrów.
Taka sytuacja i to na samym początku egzaminu była, zdaniem organu, deprymująca i stresująca dla A. N.. Miała wpływ na cały przebieg egzaminu, a także na jego wynik. Zachowanie skarżącego nie mieści się w prawie osoby egzaminowanej do rzetelnego i bezstronnego egzaminu.
Następnie organ wskazał, że niezgodny z przepisami ustawy o kierujących pojazdami (art. 63 ust. 1 pkt 4) jest także końcowy przebieg egzaminu.
Zadanie, po którym egzamin został przerwany przez egzaminatora miało miejsce o godz. 14:08. Natomiast dwie minuty przed jego wykonaniem egzaminator w sposób negatywny - zdaniem organu - skomentował wykonanie zadania.
Organ także wskazał, że minutę przed przerwaniem egzaminu tj. o godz. 14:07, egzaminator zwrócił się do zdającej w sposób nieakceptowalny podczas egzaminu państwowego: "Pouczę chociaż Panią, jak nie miał Pani kto uczyć przez 30 godzin!".
W ocenie Kolegium jest to jawne i oczywiste zaprzeczenie wymogu bezstronności i rzetelności przeprowadzonego egzaminu. Takie słowa dyskryminują zdającego zarzucając mu, jak i jego instruktorowi w sposób kategoryczny brak podstawowych umiejętności pomimo odbytego długiego szkolenia. Potęguje w nim stres. Podważają jego naukę i pracę innych ludzi, którzy profesjonalnie uczestniczyli w jego szkoleniu. Obiektywizm i bezstronność polegają bowiem na tym, że egzaminator zwraca uwagę na popełniony błąd, ale w formie jedynie informacji i ewentualnych obiektywnych wyjaśnień. Wszelkie komentarze oraz oceny wykraczające poza kwestie merytoryczne są niedopuszczalne. Jakiejkolwiek złośliwości, czy nawet drobne uszczypliwości nie mieszczą się w wymogu bezstronności i rzetelności przeprowadzanego egzaminu państwowego. Po analizie całości zapisu egzaminu organ odwoławczy uznał, że twierdzenie organu I instancji, iż egzaminator nieustannie komentował wykonywanie czynności podczas całego egzaminu niejednokrotnie podniesionym głosem - jest w pełni uzasadnione.
Abstrahując od powyższego, Kolegium zwróciło uwagę na drugą przesłankę, która uprawniała do stwierdzenia nieważności ww. egzaminu. Organ odwoławczy wskazał bowiem, że na podstawie przepisu art. 52 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami część praktyczna egzaminu może zostać zakończona przed wykonaniem wszystkich określonych zakresem egzaminu zadań jedynie w przypadku, gdy zachowanie osoby zdającej zagrażają bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego.
Z kolei w myśl § 16 ust. 1 tabela nr 1 załącznika nr 2 poz. 9 pkt 6, który egzaminator wskazał jako podstawę przerwania egzaminu, egzaminator przerywa egzamin państwowy, jeżeli zaistniały przesłanki, o których mowa wart. 52 ust. 2 ustawy, w szczególności określone w tabeli nr 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia. tj. niezastosowanie się do wskazujących dozwolone kierunki jazdy z pasa ruchu.
W ocenie Kolegium w niniejszej sprawie - niedostosowanie się przez zdającą do znaków wskazujących dozwolone kierunki jazdy z pasa ruchu, które egzaminator uznał za podstawę przerwania egzaminu - nie zagrażało bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego. Na tej drodze w związku z robotami drogowymi (w ramach budowy trasy tramwajowej na Naramowice) trwa ciągła zmiana organizacji ruchu i oznakowania, a samochody nie poruszają się ze znaczną prędkością. Zdająca jechała buspasem jedynie przez parę sekund, a buspas ten po krótkim fragmencie płynnie przechodzi we właściwy kierunkowo pas ruchu. Organ wskazał, że naprzeciw nie jechał żaden autobus. Organ – dokonując analizy nagrania - stwierdził, ze nawet profesjonalny kierowca pomocy drogowej jadący za zdającą egzamin, co doskonale widać na nagraniu, miał problemy z prawidłowym odczytaniem znaków i w ostatniej chwili skręcił na właściwy pas jezdni.
Kolegium uznało, że powyższa sytuacja nie miała cech, które stanowiły podstawę do przerwania egzaminu tj. nie było ani bliskości zagrożenia, ani jego bezpośredniości - zarówno dla życia i zdrowia uczestników ruchu drogowego, jak i mienia. Sytuacja ta nie mogła stanowić podstawy do natychmiastowego przerwania egzaminu. Zdaniem Kolegium egzamin z dnia 9 kwietnia 2021 r. został przeprowadzony niezgodnie z przepisem art. 52 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami poprzez jego natychmiastowe przerwanie wbrew przesłankom wynikającym z tego przepisu. Bezpodstawne przerwanie egzaminu spowodowało natomiast, że została pozbawiona drugiej próby wykonania tego samego zadania, co potwierdza również arkusz samego egzaminatora. Wynika bowiem z niego (z rubryki - zmiana kierunku jazdy w prawo), że to zadanie wykonała A. N. tylko raz. Egzamin został zatem również przeprowadzony niezgodnie z § 28 ust. 1 pkt 2a rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach z dnia 28 czerwca 2019 r. (Dz.U. z 2019 r. poz. 1206 ze zm., dalej: rozporządzenie) polegający na ustaleniu negatywnej jego oceny, pomimo braku dwukrotnego błędnego wykonania tego samego zadania, a w konsekwencji doszło również do nieprawidłowego zastosowania § 28 ust. 3 rozporządzenia.
W skardze na powyższą decyzję A. S. zarzucił organowi naruszenie art. 72 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami, naruszenie art. 7, 8, 12, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez pominięcie okoliczności świadczących o tym, że egzaminator dokonał prawidłowej oceny egzaminu oraz art. 77 § 1 i art. 107 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez należytej oceny materiału dowodowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznani zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329), dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Wzorce normatywne znajdujące zastosowanie w niniejszej sprawie zostały unormowane m.in. w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tj. Dz.U. z 2020 r. poz. 1268 ze zm., dalej: ustawa) jak również w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach z dnia 28 czerwca 2019 r. (Dz.U. z 2019 r. poz. 1206 ze zm., dalej: rozporządzenie).
Istotą niniejszej sprawy jest ocena zachowania egzaminatora w kontekście nieprawidłowego wykonywania swoich obowiązków podczas przeprowadzania egzaminu, a w konsekwencji ocena, czy zachowanie to uprawniało organ I instancji do unieważnienia egzaminu. Po drugie, czy w przypadku osoby zdającej egzamin niezastosowanie się przez nią do znaków wskazujących dozwolone kierunki jazdy z pasa ruchu uprawniało egzaminatora do natychmiastowego przerwania egzaminu ze względu na bezpośrednie zagrożenie życia i zdrowia uczestników ruchu drogowego w myśl przepisu § 16 ust. 1 tabela nr 1 załącznika nr 2 poz. 9 pkt 6 rozporządzenia w związku z art. 52 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami.
Jak stanowi art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, marszałek województwa w drodze decyzji administracyjnej, unieważnia egzamin państwowy, jeżeli był przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami ustawy, a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik.
Z treści przepisu art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy wynika, że wydanie decyzji o unieważnieniu egzaminu uzależnione jest od spełnienia łącznie następujących przesłanek:
1. stwierdzenia, że egzamin na prawo jazdy prowadzony był niezgodnie z przepisami,
2. wykazania, że ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na wynik egzaminu.
Użyty przez ustawodawcę zwrot "niezgodnie z przepisami ustawy", nie oznacza tylko niezgodności z przepisami ustawy, lecz także niezgodności z przepisami wykonawczymi do ustawy, tj. rozporządzenia.
Zgodnie z § 28 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia osoba egzaminowana uzyskuje negatywny wynik części praktycznej egzaminu państwowego, jeżeli:
a) dwukrotnie nieprawidłowo wykonała to samo zadanie egzaminacyjne,
b) zachodzą okoliczności, o których mowa w § 16 ust. 1 pkt 1, 3, 4 i 6.
Zgodnie z § 16 ust. 1 ww. rozporządzenia egzaminator przerywa egzamin państwowy:
1) jeżeli zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 52 ust. 2 ustawy, w szczególności określone w tabeli nr 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia;
2) jeżeli stwierdził awarię urządzenia rejestrującego uniemożliwiającą rejestrację przebiegu części praktycznej egzaminu państwowego, a nie ma możliwości przeprowadzenia części praktycznej egzaminu państwowego pojazdem wyposażonym w sprawne urządzenie rejestrujące;
3) na wniosek osoby egzaminowanej;
4) w przypadku, o którym mowa w § 32;
5) jeżeli stwierdził awarię pojazdu egzaminacyjnego uniemożliwiającą dalsze prowadzenie części praktycznej egzaminu państwowego, a nie ma możliwości przeprowadzenia części praktycznej egzaminu państwowego innym pojazdem egzaminacyjnym;
6) jeżeli stwierdził, że osoba egzaminowana jest pod wpływem alkoholu lub środków działających podobnie do alkoholu.
Egzamin został przerwany z powodu stwierdzenia przez egzaminatora, że zaistniała okoliczność określona w art. 52 ust. 2 ustawy. Egzaminator uznał, że zaistniał przypadek wskazany z tabeli nr 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia, określający zachowania osoby egzaminowanej zagrażające bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego skutkujące przerwaniem egzaminu państwowego, a mianowicie niezastosowanie się do znaków m.in. wskazujących dowolne kierunki jazdy z pasa ruchu (tabela nr 1, załącznik nr 2, pkt 9.6 rozporządzenia), a więc jazdę w kierunku przeciwnym niż wyznaczony na danej drodze.
Prawodawca określił w ww. załączniku do rozporządzenia zachowania, które spełniają przesłanki zagrożenia bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego, które to zachowania skutkują przerwaniem egzaminu państwowego. Oczywiście tego typu przesłanka wynika z treści art. 52 ust. 2 ustawy, która stanowi, że część praktyczna egzaminu może zostać zakończona przed wykonaniem wszystkich określonych zakresem egzaminu zadań, jedynie w przypadku gdy zachowanie osoby zdającej zagraża bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego.
Podkreślić należy, że art. 52 ust. 2 ustawy stanowi podstawę przerwania części praktycznej egzaminu na prawo jazdy jedynie wtedy, gdy egzaminowana osoba wykonuje zadania w ruchu drogowym w stopniu tak wadliwym, że wywołuje to skorelowane w czasie zagrożenie dla życia i zdrowia uczestników tego ruchu. "Dokonanie oceny, czy konkretne zachowanie osoby zdającej spełnia przesłanki z art. 52 ust. 2 ustawy z 2011 r. o kierujących pojazdami jest dokonywane przez egzaminatora w sytuacji dynamicznej, zależnej od sytuacji na drodze. W tej mierze egzaminator musi dokonać oceny natychmiastowej - inaczej niż organ, który może dokonać tej samej oceny na podstawie nagrania, które można wielokrotnie odtworzyć. Biorąc to pod uwagę organ nadzoru musi mieć też na względzie, że w jego kompetencji jest unieważnienie egzaminu. Stwierdzenie nieważności łączy się zaś ze stwierdzeniem kwalifikowanej postaci naruszenia. Chodzi zatem o takie zachowanie, które stanowi niewątpliwe, jasne naruszenie przepisów." (wyrok WSA w Łodzi z 29.09.2017 r., III SA/Łd 665/17, LEX nr 2371116).
W okolicznościach niniejszej sprawy, jak wynika z analizy akt sprawy administracyjnej egzaminator (skarżący) w arkuszu egzaminacyjnym wskazał, że przyczyną wystawienia oceny negatywnej oraz przerwania egzaminu było niezastosowanie się przez osobę zdającą egzamin do znaków wskazujących dozwolone kierunki jazdy z pasa ruchu.
Zdaniem Sądu, z materiału dowodowego m.in. w postaci arkuszu egzaminacyjnego jak również na podstawie zapisu zawartego na płycie DVD z przebiegu zachowania zarówno osoby zdającej egzamin, jak i egzaminatora błędne jest stanowisko organu odwoławczego, zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wskazujące, że"... niezastosowanie się przez zdającą do znaków wskazujących dozwolone kierunki jazdy z pasa ruchu, które egzaminator uznał, za podstawę przerwania egzaminu – nie zagrażało bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego." Uzasadnieniem takiej oceny organu odwoławczego była okoliczność dokonywanych w tym czasie robót drogowych.
Sąd nie podziela oceny zachowania egzaminatora dokonanej przez organy, stanowiącej - zdaniem organów – normatywną przyczynę stwierdzenia nieważności egzaminu państwowego. W myśl art. 52 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami część praktyczna egzaminu może zostać zakończona przed wykonaniem wszystkich określonych zakresem egzaminu zadań jedynie w przypadku, gdy zachowanie osoby egzaminowanej zagraża bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego. Na podstawie § 16 ust. 1 tabela nr 1 załącznika nr 2 poz. 9 pkt 6, egzaminator ma normatywny obowiązek przerwania egzaminu państwowego, jeżeli zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 52 ust. 2 ustawy, w szczególności określone w tabeli nr 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia. Wśród tych okoliczności prawodawca powołuje niezastosowanie się do znaków wskazujących dozwolone kierunki jazdy z pasa ruchu. Egzaminator dokonując oceny zaistniałej sytuacji uznał, że osoba egzaminowana nie wykonała prawidłowo zadania ujętego w tabeli nr 7 poz. Nr 20 załącznika nr 1 rozporządzenia, czyli w zakresie wykonania manewru zmiany kierunku jazdy w prawo.
Odnosząc się do twierdzeń organu odwoławczego, wskazujących, że również doświadczony kierowca służb pomocy drogowej popełnił ten sam błąd, z powodu którego egzaminator - A. S. przedwcześnie zakończył egzamin państwowy na prawo jazdy kategorii B. Wskazać jednakże należy, że błędy innych kierowców nie stanowią przesłanki wyłączającej odpowiedzialności osoby egzaminowanej za sposób prowadzenia przez nią samochodu. Zachowanie osoby egzaminowanej winno być zgodne z zasadami ruchu drogowego. Trafnie podnosi więc skarżący, że zagrożenie zdrowia i życia nie musi oznaczać perspektywy bezpośredniej kolizji drogowej, ale już samo kwalifikowane naruszenie przepisów ruchu drogowego w stopniu pośrednio sprowadzającym takie zagrożenie uzasadnia zastosowanie sankcji z art. 52 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami.
Podkreślić należy, że WSA - w zakresie prawidłowości przeprowadzania egzaminu i jego przebiegu - dokonał analizy całego materiału dowodowego, zgromadzonego przez organy w kontrolowanej judykacyjnie sprawie. Jednym z najistotniejszych - z perspektywy dowodowej - jest materiał dowodowy w postaci płyty DVD.
Zdaniem WSA organ dokonał nieprawidłowej oceny materiału dowodowego w zaistniałej w trakcie egzaminu ww. sytuacji, a także błędnie uznał, że nie zaistniała podstawa do przerwania egzaminu praktycznego, a także w konsekwencji nieprawidłowo uznał, że zaistniała normatywna podstawa do unieważnienia egzaminu państwowego przeprowadzonego dnia 9 kwietnia 2021 r.
Poniżej Sąd dokona analizy art. 63 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, a więc przepisu, który stanowił kolejną materialnoprawną podstawę do uznania przez organ, że egzamin został przeprowadzony niegodnie z przepisami ustawy, a ujawnione okoliczności miały wpływ na wynik tego egzaminu, co stanowi normatywną przesłankę do unieważnienia egzaminu państwowego.
Wprawdzie w myśl przepisu art. 63 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami egzaminator jest zobowiązany do rzetelnego i bezstronnego wykonywania swoich obowiązków, a więc również przeprowadzania egzaminu na prawo jazdy, jednak norma ta nie jest wystarczająco konkretna dla ustalenia naruszenia obowiązków w tym zakresie przez A. S.. Nie można z niej wyprowadzić zindywidualizowanych powinności egzaminatora, a jak wynika z przywołanego art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, niezgodność ta musi mieć wpływ na wynik egzaminu. Ponownie należy zaakcentować, że unieważnienie egzaminu państwowego łączy się ze stwierdzeniem kwalifikowanej postaci naruszenia. Chodzi zatem o takie zachowanie, które stanowi niewątpliwe, oczywiste naruszenie przepisów prawa.
W niniejszej sprawie organ opisuje jakie znaczenie dla egzaminu państwowego na prawo jazdy kategorii B zdawanego przez A. N. miało zachowanie egzaminatora - A. S.. Tymczasem aby podstawą decyzji o unieważnieniu egzaminu był nieodpowiedni sposób zwracania się przez egzaminatora do osoby zdającej egzamin m.in. w zakresie poleceń, komunikatów lub dokonywania innych zachowań (np. chwycenia kierownicy egzaminowanej osoby w czasie jazdy przez egzaminatora) muszą zachowania te spełniać dyspozycję konkretnej normy prawnej (w niniejszym przypadku normy nakazującej egzaminatorowi wywiązania się z powinności rzetelnego i bezstronnego wykonywania swoich obowiązków w czasie przeprowadzania egzaminu na prawo jazdy). Konieczne będzie ustosunkowanie się organu do tej kwestii przy ponownym rozpoznaniu niniejszej sprawy. Dokonując analizy zachowania w trakcie egzaminu strony skarżącej organ zobowiązany także będzie do dokonania szczegółowej analizy zachowania skarżącego w aspekcie przepisów ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach z dnia 28 czerwca 2019 r., a to w zakresie zawartych w Rozdziale 5 powyższego aktu prawnego wzorców normatywnych części praktycznej egzaminu państwowego.
Organ dokona tej oceny w szczególności w zakresie § 27:
pkt 3 rozporządzenia (egzaminator przekazuje osobie egzaminowanej polecenia dotyczące kierunku jazdy lub wykonania określonego zadania egzaminacyjnego; polecenia te nie mogą być sprzeczne z obowiązującymi na drodze zasadami ruchu drogowego lub stwarzać możliwości zagrożenia jego bezpieczeństwa);
pkt 6 rozporządzenia (egzaminator niezwłocznie informuje osobę egzaminowaną o nieprawidłowym wykonaniu zadania egzaminacyjnego; w przypadku dwukrotnego nieprawidłowego wykonania tego samego zadania egzaminacyjnego lub przerwania egzaminu państwowego, egzaminator informuje osobę egzaminowaną o negatywnym wyniku części praktycznej egzaminu państwowego);
pkt 7 rozporządzenia (egzaminator wypełnia odpowiedni arkusz przebiegu części praktycznej egzaminu państwowego według jednego ze wzorów określonych w załączniku nr 5 do rozporządzenia; arkusz może być sporządzony w postaci elektronicznej przy wykorzystaniu funkcjonalności systemu teleinformatycznego ośrodka egzaminowania, przy czym wynik egzaminu państwowego egzaminator potwierdza kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem osobistym lub podpisem zaufanym);
pkt 9 rozporządzenia (egzaminator zwraca szczególną uwagę na:
a) sposób wykonywania manewrów na drodze,
b) zachowanie wobec innych uczestników ruchu drogowego,
c) umiejętność oceny potencjalnych lub rzeczywistych zagrożeń na drodze,
d) skuteczność reagowania w przypadku powstania zagrożenia,
e) sposób używania mechanizmów sterowania pojazdem,
f) umiejętność zapewnienia bezpieczeństwa wszystkich użytkowników dróg, w szczególności najsłabszych i najbardziej narażonych, przez wykazywanie należytego szacunku dla innych).
Reasumując, Sąd nie podziela oceny organu w zakresie prawidłowości wcześniejszego zakończenia przez egzaminatora egzaminu na prawo jazdy i w konsekwencji stwierdza, że zaskarżona decyzja jest niezasadna. Natomiast wobec drugiej z przyczyn podniesionych w zaskarżonym rozstrzygnięciu konieczne jest – jak to już wyżej zostało wskazane - dokonanie przez organ oceny jakie konkretnie normy prawne naruszył skarżący - A. S., przy przyjęciu, że środek sankcjonujący w postaci unieważnienia egzaminu państwowego na prawo jazdy powinien być stosowany wyłącznie w sytuacji naruszenia przepisów prawa (a więc w sposób niezgodny z przepisami ustawy oraz aktów wykonawczych do ustawy). Rozpoznając ponownie sprawę organ zastosuje się do powyższych rozważań, a to zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a.
Podsumowując w ocenie Sądu zebrany dotychczas przez organ w sprawie materiał dowodowy pozwala na uznanie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem zarówno prawa materialnego tj. art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami jak również z naruszeniem prawa procesowego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy (tj. naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.) w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji i uchylił zaskarżoną decyzję.
O kosztach postępowania w kwocie 200 zł orzeczono jak w pkt 2 sentencji na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., zaliczając do tych kosztów uiszczony wpis od skargi.