Orzeczenie · 2026-02-12

III SA/Po 160/26

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Miejsce
Poznań
Data
2026-02-12
NSAAdministracyjneWysokawsa
warunki zabudowylinia zabudowyanaliza urbanistycznakodeks postępowania administracyjnegoustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennymdroga wewnętrznazasada dwuinstancyjnościart. 153 p.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Sąd podkreślił, że jest to kolejna decyzja kasatoryjna w tej sprawie, a organ I instancji uporczywie odmawia konkretyzacji normy prawnej, co prowadzi do zablokowania inwestycji. Sąd wskazał, że SKO ponownie naruszyło art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie stosując się do oceny prawnej wyrażonej w poprzednim wyroku WSA. Głównym zarzutem było błędne uznanie przez SKO braku możliwości wyznaczenia linii zabudowy dla planowanej inwestycji od drogi wewnętrznej, mimo że istniejąca zabudowa w obszarze analizowanym była zlokalizowana przy tej samej drodze i posiadała ustalone linie zabudowy. Sąd uznał, że droga wewnętrzna stanowi jeden funkcjonalny ciąg komunikacyjny, a jej podział na odrębne działki i traktowanie ich w izolacji jest nieprawidłowe. SKO nie rozpoznało sprawy merytorycznie, opierając się na stanowisku organu I instancji i nie realizując wytycznych sądu, co stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Wskazanie na obowiązek organów administracji stosowania się do wskazań sądu zawartych w wyrokach (art. 153 p.p.s.a.) oraz prawidłowej interpretacji przepisów dotyczących wyznaczania linii zabudowy w kontekście drogi wewnętrznej.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z wyznaczaniem linii zabudowy od drogi wewnętrznej, jednak jego zasady dotyczące stosowania się do wyroków sądowych mają charakter uniwersalny.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji, prawidłowo zastosował się do wskazań prawnych zawartych w poprzednim wyroku sądu administracyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy ponownie naruszył art. 153 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie oceny prawnej i wskazań sądu z poprzedniego wyroku, co doprowadziło do kolejnego uchylenia decyzji.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że organ odwoławczy nie rozpoznał sprawy merytorycznie, opierając się na stanowisku organu pierwszej instancji i nie realizując wytycznych sądu, co stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności i celu art. 153 p.p.s.a.

Czy brak możliwości wyznaczenia linii zabudowy od drogi wewnętrznej, przy której znajduje się teren inwestycji, stanowi wystarczającą podstawę do odmowy ustalenia warunków zabudowy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli istniejąca zabudowa w obszarze analizowanym jest zlokalizowana przy tej samej drodze wewnętrznej i posiada ustalone linie zabudowy, organ powinien wyznaczyć linię zabudowy dla planowanej inwestycji, uwzględniając istniejący układ urbanistyczny.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że droga wewnętrzna stanowi jeden funkcjonalny ciąg komunikacyjny, a jej podział na odrębne działki i traktowanie ich w izolacji jest nieprawidłowe. Istniejące linie zabudowy przy tej drodze powinny być podstawą do wyznaczenia linii dla planowanej inwestycji.

Czy organ odwoławczy może samodzielnie rozpoznać sprawę merytorycznie i wydać decyzję reformatoryjną w postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy?

Odpowiedź sądu

Tak, w judykaturze przyjmuje się, że organ odwoławczy nie może kategorycznie wykluczyć sytuacji, kiedy ustalenie warunków zabudowy w decyzji organu odwoławczego będzie uzasadnione, a analiza urbanistyczna może być uzupełniana w postępowaniu odwoławczym.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo NSA i WSA, zgodnie z którym organ odwoławczy ma możliwość merytorycznego rozpoznania sprawy i wydania decyzji reformatoryjnej, a przepisy wykonawcze nie mogą ograniczać praw wynikających z przepisów ustawowych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 października 2025 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia 14 czerwca 2023 r. odmawiającą ustalenia warunków zabudowy.

Przepisy (14)

Główne

u.p.z.p. art. 61 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Warunkiem ustalenia warunków zabudowy jest m.in. możliwość wyznaczenia linii zabudowy.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla decyzję, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub procesowego.

Pomocnicze

rozporządzenie art. 4 § 1-3

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Przepisy określające sposób wyznaczania linii zabudowy, które nie mogą ograniczać praw wynikających z przepisów ustawowych.

rozporządzenie art. 9 § 1-2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Wyniki analizy urbanistycznej stanowią załącznik do decyzji o warunkach zabudowy i powinny zawierać część graficzną z linią zabudowy.

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może utrzymać w mocy decyzję organu pierwszej instancji lub ją uchylić.

k.p.a. art. 138 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do działania wnikliwie i w sposób uwzględniający interes społeczny i słuszny interes obywateli.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy zostały udowodnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasady obciążania kosztami postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasady zwrotu kosztów postępowania.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy naruszył art. 153 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie wskazań sądu z poprzedniego wyroku. • Organ odwoławczy nie rozpoznał sprawy merytorycznie, opierając się na stanowisku organu I instancji. • Brak możliwości wyznaczenia linii zabudowy od drogi wewnętrznej nie stanowi wystarczającej podstawy do odmowy ustalenia warunków zabudowy, gdy istniejąca zabudowa przy tej drodze pozwala na określenie wymagań. • Droga wewnętrzna stanowi jeden funkcjonalny ciąg komunikacyjny, a jej podział na odrębne działki i traktowanie ich w izolacji jest nieprawidłowe.

Godne uwagi sformułowania

Organ I instancji uporczywie odmawia konkretyzacji normy prawnej w związku ze zgłoszonym przez skarżącego żądaniem, zaś organ odwoławczy niezmiennie uchyla decyzję organu I instancji. • Dochodzi zatem do zablokowania inwestycji, a taki stan rzeczy jest niedopuszczalny w demokratycznym państwie prawa (art. 2 Konstytucji RP). • Ocena prawna zawarta w wyroku WSA jest wiążąca dla organu administracji przy ponownym rozpoznaniu sprawy. • Normy zawarte w rozporządzeniu nie mogą ograniczać praw wynikających z przepisów ustawowych. • W przypadku, gdy nieruchomości sąsiednie w znaczeniu szerokim są zabudowane i planowana inwestycja jest dostosowana do dotychczasowej zabudowy pod względem urbanistycznym i architektonicznym, a nadto można ją pogodzić również z istniejącą na tym terenie funkcją zabudowy, organ nie ma podstaw do odmowy wydania decyzji o warunkach zabudowy.

Skład orzekający

Izabela Bąk-Marciniak

przewodniczący sprawozdawca

Monika Świerczak

członek

Wojciech Rowiński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wskazanie na obowiązek organów administracji stosowania się do wskazań sądu zawartych w wyrokach (art. 153 p.p.s.a.) oraz prawidłowej interpretacji przepisów dotyczących wyznaczania linii zabudowy w kontekście drogi wewnętrznej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z wyznaczaniem linii zabudowy od drogi wewnętrznej, jednak jego zasady dotyczące stosowania się do wyroków sądowych mają charakter uniwersalny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje długotrwały spór administracyjny i powtarzające się błędy organów, co jest pouczające dla prawników i inwestorów. Kluczowe jest tu naruszenie zasady związania sądem i problematyka wyznaczania linii zabudowy.

Organ administracji ignoruje sąd? Długa batalia o warunki zabudowy i lekceważenie prawa.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst