III SA/Po 1598/21

III SA/Po 1598/21 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2022-04-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-11-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Paluszyńska /przewodniczący sprawozdawca/
Marek Sachajko
Walentyna Długaszewska
Symbol z opisem
6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Sygn. powiązane
II GSK 1410/22 - Wyrok NSA z 2026-01-27
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 471
art. 89 ust. 3
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jednolity.
Sentencja
Dnia 27 kwietnia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędzia WSA Marek Sachajko Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Skrzypczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2022 roku sprawy ze skargi P. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] września 2021 r . nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych na automacie bez zezwolenia oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z 28 września 2020 r. nr [...] Naczelnik W. Urzędu Celno-Skarbowego w P., powołując się na art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 z późn. zm., dalej jako O.p.) w związku z art. 2 ust. 3, art. 89 ust. 3, ust. 4 pkt 8), art. 90 ust. 1 pkt 1), ust. 1a i ust. 1b pkt 1) oraz art. 91 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 471 z późn. zm., dalej jako u.g.h.), wymierzył P. K. (dalej także jako strona, skarżący), pełniącemu 19 grudnia 2017 r. funkcję prezesa zarządu M. sp. z o.o. z siedzibą w J. (dalej także jako spółka), urządzającej gry hazardowe bez koncesji, zezwolenia lub zgłoszenia - karę pieniężną w wysokości 100 000 zł.
W uzasadnieniu podał, że, ustalając wysokość kary pieniężnej wziął pod uwagę skalę prowadzonej działalności, czas trwania naruszenia, jak również sytuację finansową podmiotu podlegającego karze. Skala przedsiębiorstwa (wielkość, rozmiar) jest kategorią ilościową, jednak z uwagi na fakt, że zmiany w skali prowadzą do przemian jakościowych, to do pomiaru rozmiaru przedsiębiorstw wykorzystuje się też kryteria jakościowe. Jeśli chodzi o kryteria ilościowe oceny skali przedsiębiorstwa, to mogą one dotyczyć nakładów (zatrudnienie, kapitał, aktywa) lub efektów (obroty, wartość dodana, udział w rynku). Jeśli zaś chodzi o kryteria jakościowe oceny skali przedsiębiorstwa, to najczęściej wykorzystywane są: niezależność firmy, forma własności, struktura orgcinizacyjna i (lub) zarządzania. Jednakże w teorii i praktyce stosowane są definicje wielokryteriowe, np. zatrudnienie, obroty, niezależność.
Nie ulega wątpliwości, że skala (wielkość, rozmiar) działalności gospodarczej M. Sp. z o.o. w 2017 r.. gdy podmiot ten zajmował się procederem urządzania gier hazardowych wbrew przepisom ustawy o grach hazardowych, była znaczna.
W toku postępowania pozyskano dane (wykazane przez M. Sp. z o.o. w zeznaniu CIT-8), z których wynika, że Spółka osiągnęła w okresie od 01 stycznia 2017 r. do 31 grudnia 2017 r. przychód z prowadzonej działalności w wysokości 1.242.167,83 zł. O skali działalności podmiotu naruszającego przepisy ustawy o grach hazardowych świadczy również fakt, że wobec wskazanej wyżej spółki, D. Urząd Celno-Skarbowy we W., prowadził w okresie od 28 września 2017 r. 2 postępowania w ww. zakresie, które zakończyły się wydaniem decyzji nakładającej karę pieniężną w łącznej wysokości 600.000,00 zł.
W ocenie tutejszego organu, wskazana okoliczność świadczy o tym, że nielegalna działalność M. Sp. z o.o. prowadzona była na większą skalę oraz obejmowała znaczny obszar terytorialny.
W celu dokonania analizy sytuacji finansowej P. K., Naczelnik W. Urzędu Celno-Skarbowego w P., w dniu 23 maja 2018 r. wezwał go do złożenia wypełnionego oświadczenia o stanie majątkowym, którego nie przedłożył. W złożonym przez siebie rocznym zeznaniu podatkowym PIT-36, P. K. wykazał za rok 2019 - dochód w wysokości 146.765,35 zł, zaś w zeznaniu podatkowym PIT/8 za rok 2019 - zgłosił dochód w wysokości 157.559,40 zł. Ponadto, z danych widniejących w bazie Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że na dzień wydania niniejszej decyzji, skarżący posiadał 100 udziałów o łącznej wartości 5.000,00 zł. w M. Sp. z o.o. z siedzibą w J. oraz 100 udziałów o łącznej wartości 5.000,00 zł w K. Sp. z o.o. z siedzibą w U. .
Mając powyższe na względzie, w ocenie Naczelnika W. Urzędu Celno-Skarbowego w P., w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki uzasadniające wymierzenie wskazanej w sentencji niniejszej decyzji kary pieniężnej P. K. - prezesowi zarządu M. Sp. z o.o., urządzającej gry hazardowe bez koncesji, zezwolenia lub zgłoszenia. Za takim stanowiskiem przemawia zarówno szeroka skala prowadzonej przez ww. Spółkę działalności, jak i regularne urządzanie przez ten podmiot gier na automatach bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia w różnych miejscach na terenie kraju.
W odwołaniu od opisanej decyzji P. K., zastępowany przez zawodowego pełnomocnika, wniósł o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania. Pełnomocnik zarzucił:
1. oczywisty i elementarny błąd w zakresie ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie, a to poprzez niczym nie uzasadnione, zupełnie chybione przyjęcie, że spółka, w której skarżący był prezesem zarządu, urządzała - w dniu 19 grudnia 2017 r. (lub kiedykolwiek indziej) - jakiekolwiek gry na automatach (w rozumieniu u.g.h.) w lokalu przy ul. [...] w G. - co jest twierdzeniem nieprawdziwym, gdyż owa spółka żadnych takich gier w tym czasie i miejscu nie urządzała;
2. w konsekwencji powyższego - naruszenie art. 89 ust. 3 i ust. 4 punkt 8 u.g.h., poprzez bezzasadne ich zastosowanie, to jest nałożenie kary na byłego prezesa zarządu spółki, mimo iż nie spełniły się przesłanki ujęte w tym przepisie, gdyż spółka nie urządzała jakichkolwiek gier hazardowych bez koncesji, zezwolenia lub zgłoszenia;
3. naruszenie art. 89 ust. 3 i ust. 4 pkt 8) u.g.h. także i w ten sposób, iż karę wymierzono osobie, która w dacie orzekania przez organ nie pełniła już żadnych funkcji w spółce, a zatem nie mieściła się w kręgu adresatów wskazanych przepisów;
4. naruszenie art. 90 ust. la i ust. 1b pkt 1 u.g.h., a to poprzez ich faktyczne pominięcie przy orzekaniu, a oparcie uzasadnienia dla maksymalnej możliwej wysokości wymierzonej skarżącemu kary o przesłanki pozanormatywne, takie jak szacunki dokonane przez Służbę Celną oraz wywiedzione z nich zupełnie dowolne założenia, nie zakotwiczone w żaden sposób w materiale dowodowym sprawy, a zatem zupełnie nie udowodnione - wobec czego wysokość nałożonej kary jawi się jako zupełnie oderwana od regulacji prawnej obowiązującej w tym zakresie, jest więc w istocie przypadkowa i pozbawiona podstawy normatywnej;
5. naruszenie art. 189a i nast. kpa poprzez ich całkowite pominięcie w sprawie, mimo iż przepisy te znajdują pełne zastosowanie do kar takich, jak przedmiotowa.
Decyzją z 20 września 2021 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej (dalej także jako DIAS), powołując się na art. 233 § 1 pkt 1 O.p. w związku z art. 89 ust. 3, ust. 4 pkt 8, art. 90 ust. 1 pkt 1, ust. 1a, ust. 1b pkt 1 i ust. 2, art. 91 u.g.h. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając DIAS napisał, że 19 grudnia 2017 r., w wyniku czynności kontrolnych przeprowadzonych w lokalu mieszczącym się w G. przy ul. [...], przez funkcjonariuszy W. Urzędu Celno-Skarbowego, ujawniono zainstalowane urządzenia do gier o nazwach T. nr [...], [...] nr [...] i [...] nr [...] Urządzenia te swoim wyglądem przypominały klasyczne automaty do gier hazardowych. Po ustaleniu, że ww. urządzenia należą do spółki, Naczelnik W. Urzędu Celno-Skarbowego wydał decyzję z 19 marca 2018 r., którą wymierzył spółce karę pieniężną w wysokości 300 000 zł za urządzanie gier hazardowych (na ww. automatach) bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia. Rozpoznając odwołanie spółki, Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z 14 listopada 2019 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu prawomocnym wyrokiem z 23 września 2020 r., III SA/Po 26/20 oddalił skargę.
Dalej DIAS napisał, że organ I instancji wydał zaskarżoną decyzję, mając na uwadze art. 89 ust. 3 u.g.h., zgodnie z którym, niezależnie od kary pieniężnej wymierzanej przedsiębiorcy określonej w ust. 1 pkt 1, naczelnik urzędu celno-skarbowego może wymierzyć karę pieniężną osobom pełniącym funkcje kierownicze lub wchodzącym w skład organów zarządzających osób prawnych lub jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej urządzających gry hazardowe bez koncesji, zezwolenia lub zgłoszenia. Przepis art. 90 ust. 1a u.g.h. przewiduje, że ustalając wysokość kary pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 3, naczelnik urzędu celno-skarbowego bierze pod uwagę skalę prowadzonej działalności oraz czas trwania naruszenia. Zgodnie z art. 89 ust. 4 pkt 8 u.g.h. wysokość takiej kary wynosi do [...] zł, a ustalając wysokość kary, w myśl art. 90 ust. 1 b pkt 1, naczelnik urzędu celno- skarbowego bierze pod uwagę sytuację finansową podmiotu podlegającego karze, skalę prowadzonej działalności oraz czas trwania naruszenia.
DIAS zaznaczył, że przytoczone przepisy u.g.h. weszły w życie z dniem 01 kwietnia 2017 r., na mocy ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 88).
Następnie DIAS stwierdził, że nie ulega wątpliwości, że skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu spółki w czasie kiedy spółka ta dopuściła się naruszeń przepisów u.g.h. W bazie Krajowego Rejestru Sądowego widnieją bowiem dane, że 28 września 2017 r. dokonano wpisu ujawniającego pełnienie przez skarżącego funkcji prezesa zarządu spółki, który to wpis uległ wykreśleniu z dniem 08 września 2020 r., kiedy zgłoszono pełnienie ww. funkcji przez inną osobę. O aktywnym działaniu w imieniu spółki świadczy m.in. to, że skarżący podpisał w imieniu spółki umowę najmu lokalu użytkowego z dnia 17 sierpnia 2017 r. (położonego w G. przy ul. [...]), czy też zatrudniał osoby do obsługi kontrolowanego lokalu.
DIAS podkreślił, że z 89 ust. 3 u.g.h. nie wynika, jakoby kary nie można było nałożyć na osobę, która zaprzestała pełnienia funkcji kierowniczej podmiotu. Jeżeli zatem w dniu naruszenia przepisów u.g.h. to skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu spółki, to zasadnym było wszcząć wobec niego postępowanie i wymierzyć stosowną karę pieniężną, nawet jeżeli w chwili wydania decyzji zaprzestał pełnienia takiej funkcji.
Analizując kolejną kwestię, czy w momencie kiedy skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu spółki, spółka ta dopuściła się naruszenia przepisów u.g.h., w postaci urządzania gier hazardowych bez koncesji, bez zezwolenia lub zgłoszenia, DIAS podkreślił, że Naczelnik W. Urzędu Celno-Skarbowego w P. wydał ww. decyzję z 19 marca 2018 r., którą wymierzył spółce karę pieniężną w wysokości 300 000 zł za urządzanie gier hazardowych na przedmiotowych automatach. Decyzja została utrzymana w mocy decyzją DIAS z 14 listopada 2019 r., zaś WSA w Poznaniu prawomocnym wyrokiem z 23 września 2020 r., III SA/Po 26/20, oddalił skargę. Sąd stwierdził, że organy prawidłowo uznały, iż spółka była podmiotem urządzającym gry na automatach w skontrolowanym lokalu.
Dalej DIAS ocenił, że organ I instancji, ustalając wysokość kary pieniężnej, zgodnie z art. 90 ust. 1a u.g.h., wziął pod uwagę nie tylko skalę prowadzonej działalności i czas trwania naruszenia, ale również sytuację finansową podmiotu, podlegającego karze i w sposób prawidłowy dokonał analizy w ww. zakresie.
W toku prowadzonego postępowania ustalono, że spółka osiągnęła w okresie od 01 stycznia 2017 r. do 31 grudnia 2017 r. przychód z prowadzonej działalności w wysokości 1 242 167,83 zł. Organ pierwszej instancji zwrócił uwagę na to, że o skali prowadzonej działalności spółki świadczą ponadto prowadzone postępowania przez D. Urząd Celno-Skarbowy, co wskazuje na to, że zakres działalności spółki nie ograniczał się np. tylko do jednego województwa. Aby dokonać analizy finansowej, organ I instancji wezwał skarżącego do złożenia wypełnionego oświadczenia o stanie majątkowym, którego ostatecznie skarżący nie przedłożył. Organowi I instancji udało się ustalić, na podstawie złożonych zeznań podatkowych, wysokość dochodu skarżącego, która przewyższa wysokość nałożonej na niego kary. Ponadto organ podkreślił, że z danych widniejących w bazie Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że na dzień wydania decyzji odwołujący posiadał po 100 udziałów o łącznej wartości 5.000 zł w dwóch spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością.
Zdaniem DIAS nie sposób zarzucić organowi I instancji dowolne określenie wysokości kary pieniężnej, skoro organ I instancji orzekał na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego i wezwał skarżącego do ujawnienia swojego stanu majątkowego, by na podstawie wypełnionego oświadczenia, dokonać analizy finansowej odwołującego. Nadto, organ I instancji, ustalając wysokość kary pieniężnej, w sposób prawidłowy odwołał się także do treści uzasadnienia rządowego projektu ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw, z którego wynika, że średni roczny przychód z automatu znajdującego się poza kasynem gry wynosi około 300 000 zł, a w kasynie gry 500 000 zł. DIAS podkreślił, że szacunki te dotyczą legalnych automatów, które mają prawnie określony poziom minimalnych wygranych do wpłaconych stawek. Automaty działające wbrew regulacjom u.g.h. takim ograniczeniom nie podlegają, w związku z czym przychód z ich działalności może być znacznie większy.
DIAS zaznaczył, że zgodnie z art. 91 u.g.h. do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy O.p., a tym samym w sprawie nie miały zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.
Na opisaną decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł P. K., zastępowany przez tego samego zawodowego pełnomocnika, domagając się przeprowadzenia rozprawy i uchylenia obu decyzji wydanych w sprawie oraz umorzenia postępowania, jako bezprzedmiotowego. Pełnomocnik zarzucił:
1. oczywisty i elementarny błąd w zakresie ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie, a to poprzez niczym nie uzasadnione, zupełnie chybione przyjęcie, że spółka, w której skarżący był prezesem zarządu, urządzała - w dniu 19 grudnia 2017 r. (lub kiedykolwiek indziej) - jakiekolwiek gry na automatach (w rozumieniu u.g.h.) w lokalu przy ul. [...] w G. - co jest twierdzeniem nieprawdziwym, gdyż owa spółka żadnych takich gier w tym czasie i miejscu nie urządzała;
2. oczywisty i elementarny błąd w zakresie ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie, a to poprzez niczym nie uzasadnione, zupełnie chybione przyjęcie, że trzy urządzenia do gier logicznych VISION, stwierdzone podczas kontroli celno-skarbowej, przeprowadzonej 19 grudnia 2017 r. w lokalu przy ul. [...] w G., oferują gry na automatach w rozumieniu u.g.h., co zdaniem pełnomocnika jest twierdzeniem nieprawdziwym, gdyż urządzenia owe oferują jedynie gry logiczne, których wyniki nie są zależne od przypadku, gdyż każdy przeciętny gracz może je z łatwością przewidzieć - co zdecydowanie wyklucza kwalifikację tych urządzeń jako hazardowych gier na automatach w rozumieniu u.g.h.;
3. w konsekwencji powyższego - naruszenie art. 89 ust. 3 i ust. 4 punkt 8 u.g.h., poprzez bezzasadne ich zastosowanie, to jest nałożenie kary na byłego prezesa zarządu spółki, mimo iż nie spełniły się przesłanki ujęte w tym przepisie, gdyż spółka nie urządzała jakichkolwiek gier hazardowych bez koncesji, zezwolenia lub zgłoszenia;
4. naruszenie art. 89 ust. 3 i ust. 4 pkt 8) u.g.h. także i w ten sposób, iż karę wymierzono osobie, która w dacie orzekania przez organy obu instancji nie pełniła już żadnych funkcji w spółce, a zatem nie mieściła się w kręgu adresatów wskazanych przepisów;
5. z ostrożności procesowej, także oczywiste naruszenie art. 89 ust. 3, art. 89 ust. 4 punkt 8) oraz w szczególności art. 90 ust. 1b pkt 1) u.g.h., a to poprzez całkowite zignorowanie ustawowych przesłanek nałożenia kary takiej jak kwestionowana, w szczególności poprzez niczym nieuzasadnione wymierzenie jej w maksymalnej wysokości ustawą przewidzianej, bez jakiegokolwiek racjonalnego wyjaśnienia przyczyn takiego orzeczenia;
6. naruszenie art. 189a i nast. kpa poprzez ich całkowite pominięcie w sprawie, mimo iż przepisy te znajdują pełne zastosowanie do kar takich jak przedmiotowa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie 13 kwietnia 2022r. pełnomocnik skarżącego wnosił i wywodził jak w skardze, wskazując na cel kary i przesłanki jej nałożenia. Podał, że w niniejszej sprawie organ zakreślił przedmiot sprawy postanowieniem o jej wszczęciu do jednego zdarzenia a nadto nie wyjaśnił wymierzenia kary w maksymalnej wysokości.
Pełnomocnik organu wnosił i wywodził jak w odpowiedzi na skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji są zgodne z prawem.
Podstawę nałożenia na skarżącego kary pieniężnej stanowiły art. 89 ust. 3 i ust. 4 pkt 8, art. 90 ust. 1 pkt 1, ust. 1a i ust. 1b pkt. 1 oraz art. 91 u.g.h. Zgodnie z art. 89 ust. 3 u.g.h., niezależnie od kary pieniężnej wymierzanej przedsiębiorcy urządzającemu gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia, naczelnik urzędu celno-skarbowego może wymierzyć karę pieniężną osobom pełniącym funkcje kierownicze lub wchodzącym w skład organów zarządzających osób prawnych lub jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej urządzających gry hazardowe bez koncesji, zezwolenia lub zgłoszenia. Przepis art. 90 ust. 1a u.g.h. przewiduje, że ustalając wysokość kary pieniężnej naczelnik urzędu celno-skarbowego bierze pod uwagę skalę prowadzonej działalności oraz czas trwania naruszenia. Ponadto, w myśl art. 90 ust. 1b pkt 1 ustawy, ustalając wysokość kary pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 4 pkt 8, naczelnik urzędu celno-skarbowego bierze pod uwagę sytuację finansową podmiotu podlegającego karze, skalę prowadzonej działalności oraz czas trwania naruszenia.
Przepisy art. 89 ust. 3 oraz art. 90 ust. 1a i 1b pkt. 1 u.g.h. weszły w życie z dniem 1 kwietnia 2017 r. na mocy ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 88). Jak wskazano w uzasadnieniu projektu ustawy (Sejm VIII kadencji, druk nr 795), zmiany w obszarze rynku gier hazardowych podyktowane zostały koniecznością ograniczenia występowania zjawiska "szarej strefy" w środowisku gier hazardowych, zapewnienia jak najwyższego poziomu ochrony graczy przed negatywnymi skutkami hazardu oraz podniesienia poziomu społecznej świadomości co do zagrożeń wynikających z korzystania z usług nielegalnych operatorów hazardowych. Jedną ze zmian było rozszerzenie katalogu podmiotów podlegających karze pieniężnej.
Z akt sprawy wynika, że ujawnienie zdarzenia będącego przedmiotem postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach bez wymaganej koncesji nastąpiło w dniu 19 grudnia 2017r., a zatem jest ono objęte zakresem zastosowania norm o treści zmodyfikowanej przez w/w ustawę zmieniającą, albowiem sankcja administracyjna za naruszenie obowiązków wynikających z przepisów prawa powinna być wymierzona na podstawie przepisów obowiązujących w dacie deliktu administracyjnej, tj. naruszenia zakazu. (por. wyrok NSA z 30 sierpnia 2018r., sygn. II GSK 1358/18).
Zastosowanie sankcji przewidzianej art. 89 ust. 3 u.g.h. zależy od zaistnienia dwóch okoliczności: po pierwsze od potwierdzonego faktu pełnienia przez stronę postępowania funkcji kierowniczej w składzie organu zarządzającego albo członkostwa w składzie organów zarządzających osób prawnych lub jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, o urządzających gry hazardowe bez koncesji, zezwolenia lub zgłoszenia i po drugie pełnienia ww. funkcji w czasie, gdy zarządzany przez tę osobę podmiot urządzał gry hazardowe bez koncesji, zezwolenia lub zgłoszenia.
Okolicznością w sprawie niesporną jest to, że w dacie ujawnienia trzech przedmiotowych, niezarejestrowanych automatów do gier, tj. 19 grudnia 2017 r. skarżący był prezesem zarządu M. sp. z o.o. z siedzibą w J. . Co do drugiej okoliczności, to Sądowi wiadomo z urzędu, że WSA w Poznaniu prawomocnym wyrokiem z 23 września 2020 r., III SA/Po [...] oddalił skargę ww. spółki na decyzję DIAS z 14 listopada 2019 r. Wskazaną decyzją DIAS utrzymał w mocy decyzję Naczelnika W. Urzędu Celno-Skarbowego w P. z 19 marca 2018 r., o wymierzeniu spółce kary pieniężnej w wysokości 300 000 zł za urządzanie gier hazardowych na trzech przedmiotowych automatach.
Zgodnie z art. 168 § 1 P.p.s.a. orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy. Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby (art. 170 P.p.s.a.). Wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia (art. 171 P.p.s.a.). Przedmiotem rozstrzygnięcia w sprawie o sygn. akt III SA/Po 26/20 było to, czy skontrolowane urządzenia prawidłowo zostały zakwalifikowane przez DIAS, jako oferujące gry na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3-5 u.g.h., a zwłaszcza, czy organ ten prawidłowo w tym względzie uznał ich losowy charakter i nałożył na spółkę karę. Sąd przesądził, że organy prawidłowo uznały, iż spółka była podmiotem urządzającym gry na automatach w skontrolowanym lokalu, zaś gry na przedmiotowych urządzeniach są grami na automatach, o jakich mowa w ustawie o grach hazardowych i oddalił skargę na decyzje nakładająca na spółkę karę pieniężną za urządzanie gier hazardowych na trzech automatach . Z tego powodu Sąd za bezzasadne uznaje zarzuty nr 1 i 2 skargi. Marginalnie Sąd zaznacza, że pełnomocnik skarżącego w ogóle nie odniósł się do związania ww. prawomocnym wyrokiem WSA w Poznaniu z 23 września 2020 r., III SA/Po 26/20.
Okoliczności będące podstawą wydania decyzji o nałożeniu kary pieniężnej na spółkę stanowiły zasadniczą podstawę faktyczną wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej. Osobną kwestią jest wysokość wymierzonej skarżącemu kary pieniężnej, do czego Sąd odniesie się w dalszej części uzasadnienia.
Dalej Sąd wskazuje, że z art. 89 ust. 3 u.g.h. jak i żadnego innego przepisu nie wynika, jakoby można było wymierzyć karę pieniężną osobom pełniącym funkcje kierownicze lub wchodzącym w skład organów zarządzających osób prawnych lub jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej urządzających gry hazardowe bez koncesji, zezwolenia lub zgłoszenia – także w dacie orzekania przez organ I instancji, czy też organy obu instancji. Adresatem decyzji wydanej na podstawie art. 89 ust. 3 u.g.h. jest osoba fizyczna (osoby fizyczne), przepis dotyczy majątków tych osób fizycznych, nie zaś majątku osób prawnych lub jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej urządzających gry hazardowe bez koncesji, zezwolenia lub zgłoszenia. Przepisy art. 90 ust. 1a oraz ust. 1b pkt 1 u.g.h. przewidują, że ustalając wysokość kary pieniężnej naczelnik urzędu celno-skarbowego bierze pod uwagę skalę prowadzonej działalności oraz czas trwania naruszenia jak i sytuację finansową podmiotu podlegającego karze – osoby fizycznej. Sąd stwierdza, że zarzut skargi nr 4 jest zupełnie bezzasadny, oderwany od brzmienia przepisów jak i przywołanej wcześniej intencji ustawodawcy, opisanej w uzasadnieniu projektu ustawy. Przyjęcie myślenia zaprezentowanego w tym zarzucie skargi pozbawiłoby przepis art. 89 ust. 3 u.g.h. znaczenia; dla uwolnienia się od kary pieniężnej wymierzanej na podstawie tego przepisu wystarczałoby, żeby w toku postępowania dana osoba przestałaby pełnić funkcje kierownicze lub wchodzić w skład organów zarządzających osób prawnych lub jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej urządzających gry hazardowe bez koncesji, zezwolenia lub zgłoszenia. Skoro w dniu naruszenia przepisów u.g.h. skarżący pełnił funkcję prezesa zarządu spółki, to wystąpiła przesłanka do wszczęcia wobec niego postępowania administracyjnego i wymierzenia kary pieniężnej w stosownej wysokości, nawet jeżeli w chwili wydania decyzji, skarżący zaprzestał pełnienia funkcji.
Dalej Sąd wskazuje, że podziela pogląd DIAS, że organ I instancji w sposób prawidłowy dokonał analizy i zasadnie wymierzył skarżącemu karę w maksymalnej dopuszczonej prawem wysokości: 100 000 zł. Kara ta nie jest obligatoryjna ani nie jest wymierzana w sztywnej wysokości. Skoro ustawodawca nie związał orzekających w takim przypadku organów konkretną kwotą kary, to uznać należy, że jej wysokość pozostawiona jest uznaniu tych organów.
Organ wymierzając karę w maksymalnej wysokości wskazał na skalę prowadzonej przez spółkę M. sp. z o.o. działalności i czas jej trwania. Podał, że skarżący był prezesem zarządu spółki od 28 września 2017r. do 8 września 2020r. W tym okresie nastąpiło ujawnienie deliktu stanowiącego podstawę do wszczęcia niniejszego postępowania. Fakt wszczęcia w dniu 28 marca 2018r. postępowania w niniejszej sprawie w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej skarżącemu w związku z urządzaniem gier hazardowych na trzech automatach bez koncesji, zezwolenia (k. 52 akt adm.) nie zawęża, jak twierdził skarżący w skardze, możliwości badania skali działalności do jednego zdarzenia, czy trzech automatów. Konkretne zdarzenie, ujawnione w trakcie jednej kontroli daje podstawę do wszczęcia postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej na osobę fizyczna pełniącą funkcje kierownicze i umożliwia w jej toku badanie skali działalności spółki w okresie pełnienia przez dana osobę funkcji kierowniczej. W zależności od określonego stanu faktycznego organ może objąć badaniem skalę i czas trwania nielegalnej działalności w określonym czasie, ograniczyć ją do jednego deliktu lub objąć cały okres pełnienia funkcji prezesa przez konkretną osobę. Przyjmując stanowisko zaprezentowane w skardze organy wszczynając postępowanie w związku z jednym deliktem, w sytuacji gdy kontrole w tego typu sprawach trwają jeden dzień nie miałby możliwości badania skali działalności spółki i okresu jej trwania, co byłoby sprzeczne z ratio legis tego przepisu. W niniejszej sprawie organ odniósł się do całego okresu sprawowania przez skarżącego funkcji prezesa, co uniemożliwi nakładanie kolejnej kary za potencjalnie możliwe ujawnienie wystąpienia innych deliktów tego typu w tym okresie. Organ ustalił, że w czasie pełnienia funkcji prezesa przez skarżącego na spółkę nałożono jeszcze dwie kary za urządzanie gier hazardowych bez wymaganej koncesji, zezwolenia przez D. Urząd Celno – Skarbowy w łącznej kwocie 600.000 zł. Spółka prowadziła więc działalność związaną z nielegalnym urządzaniem gier hazardowych nie tylko na terenie województwa wielkopolskiego ale również dolnośląskiego, co wskazywało nie tylko na skalę ale i na czas trwania takiej działalności.
Organ ustalił, że w toku prowadzonego postępowania spółka osiągnęła w okresie od 01 stycznia 2017 r. do 31 grudnia 2017 r. przychód z prowadzonej działalności w wysokości 1 242 167,83 zł, co wskazywało, że była podmiotem osiągającym wysokie przychody a więc prężnie działającym na szeroką skalę. Określenie jaki przychód spółka osiągała z nielegalnej działalności nie jest możliwe, choć słusznie organy wskazały, odwołując się do treści uzasadnienia rządowego projektu ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw, z którego wynika, że średni roczny przychód z automatu znajdującego się poza kasynem gry wynosi około 300 000 zł, a w kasynie gry 500 000 zł. Podkreślenia jednak wymaga, że szacunki te dotyczą legalnych automatów, które mają prawnie określony poziom minimalnych wygranych do wpłaconych stawek. Tymczasem automaty działające wbrew regulacjom u.g.h. takim ograniczeniom nie podlegają, w związku z czym, przychód z ich działalności może być większy. Trudno zatem uznać, że prowadzona przez spółkę M. sp. z o.o. nielegalna działalność w zakresie kilku, w różnych miejscach umieszczonych automatów do gier hazardowych miała charakter incydentalny. Ujawnienie urządzania takich gier na terenie dwóch województw na kilku automatach w okresie pełnienia przez skarżącego funkcji prezesa zarządu wskazuje na szeroką skale i długi czas trwania nielegalnej działalności. Organ wskazując na sytuację finansową podmiotu podlegającego karze ( art. 90 ust. 1 a pkt 1 u.g.h.) podał, że skarżący wzywany do podania swojej sytuacji nie udzielił żadnej odpowiedzi. Z uwagi na bierność strony organy uwzględniły w tym zakresie dostępne dane dotyczące posiadanych przez niego udziałów w jeszcze dwóch innych spółkach oraz wykazywanych za rok 2019r. wysokich dochodów, przekraczających wysokości wymierzonej kary. Skarżący nie przedłożył wypełnionego oświadczenia o stanie majątkowym i powinien mieć świadomość, że odmowa udzielenia wyjaśnień może doprowadzić do rezultatów niekorzystnych, tj. wymierzenia kary w wysokości wyższej, niż gdyby wypełnił oświadczenie o stanie majątkowym. Istotne dla sprawy jest jednak to, że organowi I instancji udało się ustalić, na podstawie złożonych zeznań podatkowych, wysokość dochodu skarżącego, która przewyższa wysokość nałożonej na niego kary i uzasadniała wymierzenie jej w maksymalnej wysokości. Przy uznaniowym charakterze wysokości kary nie można w niniejszej sprawie zarzucić organom, by naruszyły przepisy prawa. W niniejszej sprawie organy wymierzając karę w maksymalnej kwocie wyjaśniły wszystkie przesłanki, w tym takie jak skala działalności, czas jej trwania i sytuacja finansowa skarżącego i uzasadniły zasadność wymierzenia kary w maksymalnej wysokości.
Z powyższych względów Sąd uznaje za bezzasadny zarzut nr 5 skargi.
Bezpodstawny jest także ostatni zarzut skargi, zarzut naruszenia art. 189a i nast. ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735) przez ich całkowite pominięcie w sprawie, mimo że przepisy te zdaniem skarżącego znajdują pełne zastosowanie do takich kar, jak przedmiotowa. Zwrócić należy uwagę, że do postępowań w sprawach określonych w przepisach u.g.h. stosuje się odpowiednio przepisy O.p., chyba że ustawa ta stanowi inaczej (art. 8 u.g.h.). Zgodnie zaś z art. 91 u.g.h. także do kar pieniężnych – o których stanowi art. 89 u.g.h. – stosuje się odpowiednio przepisy O.p. Ponadto, problematyka kar pieniężnych za urządzanie gier hazardowych została szczegółowo uregulowana w ustawie o grach hazardowych, która to ustawa określa jednoznacznie przesłanki wymierzenia i maksymalną wysokość kary za takie przewinienie, jak to, którego dopuścił się skarżący.
Sąd stwierdza, że obie decyzje wydane w sprawie są zgodne z prawem. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.