III SA/Po 145/25

III SA/Po 145/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-12-02
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-03-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Marek Sachajko
Mirella Ławniczak /przewodniczący sprawozdawca/
Walentyna Długaszewska
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GZ 313/25 - Postanowienie NSA z 2025-09-03
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Treść wyniku
Stwierdzono, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 324
art. 14lzf ust. 3 i art. 30c ust. 3 pkt 1
Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t.j.)
Sentencja
Dnia 2 grudnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak (sprawozdawca) Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska WSA Marek Sachajko Protokolant: st. sekr. sąd. Agnieszka Raczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2025 roku sprawy ze skargi A. D. na informację Fundacji [...] w [...] z dnia 30 stycznia 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy objęcia przedsięwzięcia wsparciem I. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo; II. przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Fundację [...] w [...]; III. zasądza od Fundacji [...] w [...] na rzecz skarżącego kwotę 697,- (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
W dniu 2 października 2024 roku do organu, wpłynął wniosek Skarżącego A. D. o dofinansowanie projektu numer [...]. Zgodnie z Regulaminem wyboru przedsięwzięć, wniosek Skarżącego został poddany ocenie pod kątem spełnienia kryteriów wyboru przedsięwzięć MŚP. Operator poinformował Skarżącego o odmowie udzielenia wsparcia z powodu braku spełnienia kryteriów wyboru. Operator przedstawił Skarżącemu treść dwóch niezależnych opinii ekspertów, w których wynikało, że Skarżący nie spełnił kryterium merytorycznego oceny B.4.
Zgodnie z opisem kryterium B.4. - Przedsięwzięcie MŚP dotyczy rozszerzenia lub dywersyfikacji działalności Wnioskodawcy.
W ramach oceny sprawdzeniu podlega czy:
1. Wnioskodawca zaplanował działania, które przyczynią się do zwiększenia odporności przedsiębiorstwa na sytuacje kryzysowe (np. powodujące istotną zmianę dla przedsiębiorstwa lub branży), a rozszerzenie lub dywersyfikacja prowadzonej działalności przyczyni się do pozyskania szerszej grupy klientów dla oferowanych produktów i usług lub do wejścia i zaangażowania przedsiębiorstwa w nowe obszary działania, w tym w nowe technologie lub rynki w ramach sektora hotelarstwo, gastronomia (HoReCa), turystyka, kultura .
2. Wnioskodawca ubiega się o wsparcie przedsięwzięcia MŚP, którego celem jest rozszerzenie lub dywersyfikacja prowadzonej działalności, w szczególności poprzez:
-unowocześnienie bazy usługowej lub produkcyjnej,
-zmianę sposobu produkcji lub dostarczania produktów lub usług,
-zmiany w asortymencie produktów lub usług będących w ofercie Wnioskodawcy,
-pozyskanie nowych dostawców, dystrybutorów lub usługodawców,
-zwiększenie grupy potencjalnych odbiorców,
-wdrożenie metod odmiennych od dotychczas stosowanych w produkcji lub zastosowanie rozwiązań nowszych niż dotychczas stosowane, zapewniających w szczególności niższe niż dotychczas koszty stosowania rozwiązania, lub niższe niż dotychczas zużycie zasobów, lub materiałów lub energii, lub niższe niż dotychczas obciążenie dla środowiska, np. mniej będzie wytwarzanych odpadów, albo będą one efektywniej wykorzystane, itp.
W tytule przedsięwzięcia wnioskodawca wskazał wprowadzenie nowych usług przyczyniających się do dywersyfikacji działalności oraz zwiększenia odporności na sytuacje przedsiębiorstwa.
Eksperci oceniający wniosek uznali ,że
"Opis Wnioskodawcy zawarty we wniosku: 1. Dywersyfikacja usług: Wprowadzenie nowych usług związanych z poprawą kondycji fizycznej (PKD 96.04.Z), utworzenie wypożyczalni sprzętu rekreacyjnego i sportowego (PKD 77.21.Z) , stworzenie muzeum w Restauracji [...] (PKD 91.02.Z) 2. Inwestycje w odnawialne źródła energii: zakup i instalacja falowników hybrydowych z magazynami energii elektrycznej , zakup terminali z oprogramowaniem do zarządzania nadwyżkami energii 3. Rozszerzenie oferty turystycznej i rekreacyjnej: zakup rowerów elektrycznych, w tym dla osób niepełnosprawnych, zakup wielofunkcyjnego pojazdu elektrycznego typu trike cargo 4. Poprawa jakości usług i komfortu gości, instalacja nowoczesnego systemu wentylacji przemysłowej , zakup urządzeń do fotobiostymulacji i poprawy kondycji fizycznej 5. Działania edukacyjne i kulturalne, utworzenie muzeum regionalnego z eksponatami związanymi z lokalną historią i tradycją. Te działania przyczynią się do: pozyskania szerszej grupy klientów (np. osoby zainteresowane poprawą kondycji fizycznej, miłośnicy historii i kultury regionalnej), wejścia w nowe obszary działania (np.usługi wellness, działalność muzealna),zwiększenia atrakcyjności turystycznej obiektu, poprawy efektywności energetycznej i odporności na kryzysy energetyczne , dostosowania oferty do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. W tym zakresie uznano kryterium za niespełnione z uwagi na fakt, że część wydatków wykracza poza sektor HoReCa. Dokładnie są to: urządzenie do fotobiostymulacji, urządzenie Schumann 3D Plate, Lampa Plasma Light. MŚP klasyfikuje tego typu środki trwałe do PKD 96.04.Z, tj. poprawy kondycji fizycznej, jest to jednak sprzęt bardziej z dziedziny kosmetologii / fizjoterapii / wellness. Urządzenie do fotobiostymulacji: MŚP na stronie 30 wniosku opisuje "Wprowadzenie nowoczesnej i innowacyjnej usługi, takiej jak fotobiostymulacja, może poprawić wizerunek firmy jako lidera w branży zdrowotnej i wellness. To może przyciągnąć uwagę potencjalnych klientów". Zasoby Internetu to potwierdzają: "Działanie terapeutyczne laserów wynika za zjawiska fotobiomodulacji, fotobiostymulacji"https://www.praktycznafizjoterapia.pl/artyk(ul/dzialanie-przeciwbolowelaseroterapii-wysokoenergetycznej). Urządzenie Schumann 3D Platę: "Zabieg na platformie Schumanna niejednokrotnie staje się jednym z zaleceń podczas procesu rehabilitacyjnego - z uwagi na uniwersalność oddziaływania, wydaje się on propozycją trafną w odniesieniu do wielu dolegliwości, znosząc je lub minimalizując". (https://ortogenic.pl/uslugi/fizjoterapia/zabieg-na-platformie-schumanna/) Lampa Plasma Light: "System najczęściej wykorzystywany w : Atopowe zapalenie skóry (...) " (https://www.plasmalight.com.pl/olampie.html). Z uwagi, iż zakres wykorzystania w/w sprzęt nie jest objęty sektorem HoReCa, uznano kryterium za niespełnione. Ekspert wskazał, że opis wnioskodawcy obejmował :
1. Unowocześnienie bazy usługowej lub produkcyjnej: zakup nowoczesnego systemu wentylacji przemysłowej , instalacja falowników hybrydowych z magazynami energii elektrycznej ,zakup terminali z oprogramowaniem do zarządzania nadwyżkami energii, zakup urządzeń do fotobiostymulacji
2. Zmiana sposobu produkcji lub dostarczania produktów lub usług: wprowadzenie nowych usług związanych z poprawą kondycji fizycznej, utworzenie wypożyczalni sprzętu rekreacyjnego i sportowego, stworzenie muzeum w Restauracji [...]
3. Zmiany w asortymencie produktów lub usług będących w ofercie Wnioskodawcy: dodanie usług związanych z poprawą kondycji fizycznej (PKD 96.04.Z),wprowadzenie usługi wypożyczania sprzętu rekreacyjnego i sportowego (PKD 77.21.Z),utworzenie muzeum (PKD 91.02.Z)
4. Pozyskanie nowych dostawców, dystrybutorów lub usługodawców: brak bezpośrednich informacji, ale można założyć, że nowe usługi i sprzęt wymagają nowych dostawców
5. Zwiększenie grupy potencjalnych odbiorców: rozszerzenie oferty o usługi wellness i poprawy kondycji fizycznej ,przyciągnięcie miłośników historii i kultury regionalnej poprzez utworzenie muzeum, dostosowanie oferty do potrzeb osób z niepełnosprawnościami (np. zakup rowerów elektrycznych dla osób niepełnosprawnych)
6. Wdrożenie metod odmiennych od dotychczas stosowanych, zapewniających niższe koszty, zużycie zasobów lub obciążenie dla środowiska: instalacja falowników hybrydowych i magazynów energii, co przyczyni się do optymalizacji zużycia energii,zakup terminali z oprogramowaniem do zarządzania nadwyżkami energii, co pozwoli na efektywniejsze wykorzystanie zasobów energetycznych, inwestycje w odnawialne źródła energii, co zmniejszy obciążenie dla środowiska, zakup energooszczędnych urządzeń i żarówek. Również w powyższym zakresie uznano kryterium za niespełnione z uwagi na uzasadnienie przytoczone w pyt. B.4.1. Dywersyfikacja działalności nie spowoduje rezygnacji z sektora HoReCa. Wnioskodawca wskazał jako cel przedsięwzięcia MŚP rozpoczęcie świadczenia następujących nowych usług: 1. Uruchomienie nowych usług związanych z poprawą kondycji fizycznej (PKD 96.04.Z): o zakup urządzenia do fotobiostymulacji o zakup urządzenia Schumann 3D Plate 2. Utworzenie wypożyczalni sprzętu rekreacyjnego i sportowego (PKD 77.21.Z): o zakup rowerów elektrycznych, w tym dla osób niepełnosprawnych, o zakup wielofunkcyjnego pojazdu elektrycznego typu trike cargo 3. Stworzenie muzeum w Restauracji [...] (PKD 91.02.Z): o planowane utworzenie ekspozycji związanej z lokalną historią i tradycją 4. Wprowadzenie usługi zarządzania energią: o zakup i instalację falowników hybrydowych z magazynami energii elektrycznej o zakup terminali z oprogramowaniem do zarządzania nadwyżkami energii. Uznano kryterium za niespełnione z uwagi na uzasadnienie przytoczone w pyt. B.4.1 "
Kolejny ekspert stwierdził, że :
"Wnioskodawca zaplanował działania zwiększające odporność przedsiębiorstwa na sytuacje kryzysowe oraz dywersyfikację działalności poprzez wprowadzenie wypożyczalni sprzętu sportowego, stworzenie prywatnego muzeum w restauracji oraz wprowadzenie usług związanych z poprawą kondycji fizycznej. Do tego ostatniego zadania Wnioskodawca planuje zakup nowoczesnych urządzeń, takich jak: urządzenie do fotobiostymulacji, która wykorzystuje światło LED do terapii i regeneracji oraz platformę Schumann 3D Plate, oferującą korzyści takie jak poprawa krążenia, zwiększenie siły mięśniowej, redukcja bólu i przyspieszenie regeneracji. Wnioskodawca opisał to w sposób następujący: "Fotobiostymulacja, oferuje korzyści takie jak redukcja bólu, przyspieszenie gojenia się ran, poprawa krążenia i ogólnego samopoczucia"; " Platforma Schumann 3D Platę może być wykorzystywana w różnych formatach, w tym w ramach indywidualnych sesji rehabilitacyjnych czy jako część programów wellness", a także "Wprowadzenie nowoczesnej i innowacyjnej usługi, takiej jak fotobiostymulacja, może poprawić wizerunek firmy jako lidera w branży zdrowotnej i wellness". W opinii eksperta uznano te zakupy, jako niekwalifikujące się do sektora HoReCa, a obejmujące działania z zakresu fizjoterapii, rehabilitacji i związane z PKD 86.90. Wnioskodawca ubiega się o wsparcie przedsięwzięcia MŚP, którego celem jest rozszerzenie i dywersyfikacja działalności poprzez unowocześnienie bazy usługowej dzięki zakupowi nowoczesnych urządzeń, zmianę sposobu świadczenia usług, wprowadzenie nowych usług oraz muzeum, co zmienia asortyment oferty. Planuje również pozyskanie nowych dostawców, co poszerzy możliwości operacyjne, a także zwiększenie grupy potencjalnych odbiorców poprzez usługi wellness i turystyczne. Dodatkowo, wdrożenie nowoczesnych metod, takich jak odnawialne źródła energii, przyczyni się do zmniejszenia zużycia zasobów i obciążenia dla środowiska. Wnioskodawca wskazał jako cel przedsięwzięcia MŚP uruchomienie świadczenia nowych usług, takich jak fotobiostymulacja oraz usługi wellness, co oznacza rozpoczęcie działalności w nowych obszarach, niestety spoza branży HoReCa. W ramach realizacji przedsięwzięcia planowane jest również stworzenie prywatnego muzeum, oraz wypożyczalni sprzętu sportowego, co dodatkowo rozszerza ofertę.
Powyższe stanowiska ekspertów były podstawą orzeczenia z dnia 27 listopada 2024 roku o odmowie objęcia wsparciem.
W dniu 5 grudnia 2024 roku Skarżący złożył wniosek o ponowną ocenę przedsięwzięcia MŚP. Podniósł ,że brak jest podstaw do kategorycznego klasyfikowania przedmiotowych urządzeń do środków trwałych przynależnych do działalności oznaczonej kodem 96.04Z .Zgodnie bowiem z charakterystyką tej działalności podklasa ta obejmuje "działalność usługową łaźni tureckich, saun i łaźni parowych , solariów mających na celu poprawę samopoczucia" , która to podklasa nie jest jakkolwiek powiązana z inwestycjami, które planuje wnioskodawca. Strona przywołała charakterystykę urządzeń opisanych we wniosku źródłowym. W ocenie wnioskującego posługiwanie się przez ekspertów opiniujących artykułami prasowymi, obejmującymi swobodną interpretację charakterystyki każdego z kwestionowanych urządzeń nie jest prawidłowe. Łóżko do biostymulacji, urządzenie Schumann 3D Plate, lampa Plasma Light bezspornie spełniają funkcje urządzeń rekreacyjnych , wspomagających proces regeneracji po angażującym wysiłku fizycznym .Organ dokonał błędnej wykładni profilu prowadzonej działalności gospodarczej. Eksperci zakwestionowali również zasadność i celowość zakupu urządzeń energooszczędnych, sprzętu rekreacyjnego oraz organizacji muzeum restauracji [...], choć nie odnieśli się do argumentów skarżącego w tym zakresie. Powyższe spowodowało przyjęcie błędnych założeń co do oceny zasadniczej części wnioski i skutkowało także nieuzasadnioną odmową weryfikacji kryterium z rubryki B.5.Podobny zarzut skarżący odniósł do rubryki B.6.skarżący w tym zakresie odwołał się do Instrukcji wypełniania wniosku o objęcie przedsięwzięcia MŚP wsparciem.
Pismem z dnia 30 stycznia 2025, Operator poinformował Skarżącego o ponownej negatywnej ocenie wniosku z powodu braku spełnienia kryterium B.4. Podtrzymano stanowisko zawarte w orzeczeniu z dnia 27 listopada 2024 roku oraz przywołano opinie ekspertów. Jednocześnie podkreślono, że w orzeczeniach w ramach weryfikacji danych zawartych we wniosku wykorzystano dokumenty załączone przez Skarżącego do wniosku.
Strona skorzystała z prawa skargi do WSA w Poznaniu. W skardze zarzuciła organom :
- naruszenie §8 ust.1 pkt a) Regulaminu wyboru przedsięwzięcia MŚP poprzez uznanie braku spełnienia kryteriów wyboru , skutkujące odmową objęcia wsparciem wniosku skarżącego , pomimo spełniania przez skarżącego wszystkich przesłanek i kryteriów
- naruszenie §9 ust.5 regulaminu wyboru przedsięwzięć MŚP poprzez nieobjęcie skarżącego wsparciem zgodnie treścią wniosku w wyniku przeprowadzenia ponownej oceny wniosku. W uzasadnieniu podano argumenty tożsame ze wskazanymi we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko, wnosząc alternatywnie też o odrzucenie skargi, gdyż zdaniem organu sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego;
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Wbrew stanowisku organu zawartym w odpowiedzi na skargę sprawa ze skargi na informację udzieloną skarżącemu należy do właściwości sądu administracyjnego.
Sama ustawa dnia 6 grudnia 2006 r. - o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 324 ze zm., dalej: ustawa.) nie zawiera podstaw do objęcia sprawy właściwością sądu administracyjnego, gdyż skarżąca nie była ostatecznym odbiorcą wsparcia w rozumieniu jej art. 14la pkt 6 , gdyż taki status przysługiwał organowi, który realizował przedsięwzięcie na podstawie umowy zawartej z [...] S. A., zaś skarżący wnioskował o przyznanie pomocy finansowej przez organ. Jako podmiot występujący o pomoc w ramach realizacji tego przedsięwzięcia nie miał więc prawa zaskarżyć odmowy objęcia takim wsparciem na podstawie art. 14lzf ust. 1 i 2 ustawy. Nie oznacza to jednak, że informacja nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej.
W myśl art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), dalej: "Konstytucja", każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego wielokrotnie wskazywano na konieczność wykładni zmierzającej do objęcia kontrolą sądową możliwie najszerszego zakresu spraw (por.: wyrok o sygn. akt K 28/97, P 6/00 i K 36/00). Przepis art. 45 ust. 1 Konstytucji obejmuje swym zakresem nie tylko sprawy cywilne i karne (por.: wyrok TK o sygn. akt SK 63/05). Prawo do sądu dotyczy zatem również spraw z obszaru prawa administracyjnego, a skierowanie określonej kategorii spraw pod władztwo administracyjne (publiczne) w zakresie kształtowania uprawnień bądź obowiązków jednostki uzasadnia oczekiwanie stworzenia podstawy prawnej zapewniającej możliwość zakwestionowania i weryfikacji rozstrzygnięcia podjętego w indywidualnej sprawie (postanowienie NSA o sygn. akt I GSK 139/21) - zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 27 maja 2025 r., sygn. akt III SA/Po 109/25.
Przepisy ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", przewidują szeroki zakres spraw poddanych kontroli sądowej. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje przede wszystkim orzekanie w sprawach skarg na rozstrzygnięcia, akty, czynności i bezczynność określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. Stosownie do art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Do ustaw szczególnych, przewidujących kontrolę sądów administracyjnych sprawowaną w stosunku do działania organów administracji publicznej zaliczyć trzeba niewątpliwie ustawę z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2024 r. poz. 324 ze zm.), tyle, że - o czym była już tu mowa - nie przewiduje ona kontroli sądowej działania podmiotów udzielających pomocy, będących ostatecznymi odbiorcami wsparcia w rozumieniu art. 14la pkt 6 ustawy. Oznacza to, że podstawy prawnej dla właściwości sądu administracyjnego w rozpoznawanej sprawie nie można upatrywać w art. 3 § 3 p.p.s.a., ponieważ brak jest przepisu ustawy szczególnej przewidującego kontrolę sądową w takich sprawach.
Tym niemniej właściwość sądu w kontrolowanej sprawie wynika z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. stanowiącego, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Nie budzi wątpliwości, że zaskarżona informacja nie jest żadnym z aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a. i że nie stanowi aktu ani czynności podjętej w ramach postępowania toczącego się na podstawie przepisów K.p.a., o.p. ani ustawy o KAS. Należy jednak uznać, że działanie organu wynika z przepisów prawa.
Zasady i tryb dystrybuowania pomocy, o którą wystąpił skarżący, regulowały bowiem przepisy rozporządzenia Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 23 kwietnia 2024 r. w sprawie udzielania pomocy de minimis na dywersyfikację działalności mikroprzedsiębiorców, małych lub średnich przedsiębiorców w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (Dz. U. z 2024 r. poz. 678), dalej: "rozporządzenie". W myśl § 1 rozporządzenia określa ono szczegółowe przeznaczenie, warunki i tryb udzielania mikroprzedsiębiorcom, małym lub średnim przedsiębiorcom, w ramach inwestycji A1.2.1. "Inwestycje dla przedsiębiorstw w produkty, usługi i kompetencje pracowników oraz kadry związane z dywersyfikacją działalności" wskazanej w komponencie A "Odporność i konkurencyjność gospodarki" w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności, pomocy de minimis, a także podmioty udzielające tej pomocy (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 27 maja 2025 r., sygn. akt III SA/Po 109/25).
Z dalszych, a istotnych dla oceny spełnienia przesłanek wynikających z art. 3 ust. 2 pkt 4 p.p.s.a., przepisów rozporządzenia wynika, że:
(a) podmiotami udzielającymi pomocy są ostateczni odbiorcy wsparcia realizujący przedsięwzięcia w rozumieniu art. 14la pkt 8 ustawy (§ 4 ust. 1 rozporządzenia),
(b) pomoc jest udzielana w formie dotacji, o których mowa w art. 4 ust. 2 rozporządzenia 2023/2831 (§ 6 rozporządzenia),
(c) przedsiębiorca ubiegający się o pomoc składa wniosek o udzielenie pomocy do podmiotu udzielającego pomocy (§ 9 rozporządzenia),
(d) podmiot udzielający pomocy przeprowadza ocenę wniosku uwzględniając cel pomocy, koszty kwalifikowane oraz wartość dopuszczalnej pomocy, której udziela na podstawie umowy (§ 10 pkt 1 i 2 rozporządzenia).
Dystrybuowana pomoc pochodzi przy tym ze środków publicznych, gdyż są to środki wydawane w ramach realizacji Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (§ 1 rozporządzenia Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 12 maja 2023 r. w sprawie udzielania przez [...] pomocy finansowej na przedsięwzięcia związane z udzielaniem pomocy de minimis na dywersyfikację działalności mikroprzedsiębiorców, małych lub średnich przedsiębiorców w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności; Dz. U. z 2023 r. poz. 932). Jednocześnie pomoc przyznawana jest jako - co do zasady - bezzwrotna dotacja. Uznać zatem należy, że rozstrzygnięcie w indywidualnym przypadku o przyznaniu pomocy lub odmowie jej przyznania stanowi akt administracyjnoprawny. Jeżeli podmiot udzielający pomocy dojdzie do wniosku (podejmie rozstrzygnięcie), że wniosek spełnia warunki do przyznania pomocy, zawiera umowę z beneficjentem. Natomiast w działaniu (rozstrzygnięciu), jakim jest odmowa w formie pisemnej zawarcia umowy, należy dopatrywać się władczości administracyjnoprawnej, a rozstrzyganie o tym, że dany podmiot nie spełnia przesłanek, aby zawrzeć z nim umowę, na podstawie której otrzyma pomoc, należy uznać za akt, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Stwierdzenie przez podmiot udzielający pomocy, że w konkretnym przypadku nie zawrze umowy na podstawie § 10 ust. 2 rozporządzenia, stanowi podjęcie rozstrzygnięcia z zakresu administracji publicznej, które ponadto odnosi się do sytuacji prawnej podmiotu wnioskującego o zawarcie takiej umowy. Podmiot udzielający pomocy, rozstrzygając o odmowie w formie pisemnej zawarcia z przedsiębiorcą umowy wydaje więc akt z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień wynikających z przepisów prawa (prawo do zawarcia umowy o dofinansowanie), zaskarżalny do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por.: postanowienia NSA o sygn. akt I GSK 549/21 i I GSK 917/21).
Z tych względów należało uznać, że akt o odmowie udzielenia skarżącemu pomocy podlega kontroli sądu administracyjnego .
Zasady udzielania pomocy i reguły przeprowadzenia konkursu w ramach Krajowego Planu Odbudowy skierowanego do Mikro, Małych i Średnich
Przedsiębiorstw zostały ujęte w Regulaminie wyboru przedsięwzięć MŚP.
Jest to akt obowiązujący w ramach prowadzonego konkursu. Obowiązuje on zarówno jednostki realizujące przedsięwzięcie, jak i
przedsięwzięcie MŚP.
W § 2 pkt 13 tego regulaminu zostało zdefiniowane pojęcie przedsięwzięcia MŚP, którym są działania realizowane przez mikro, małych i
średnich przedsiębiorców prowadzących działalność w sektorze hotelarstwa, gastronomii, turystyki lub kultury, których celem jest
rozszerzenie lub dywersyfikacja działalności zgodnie z założeniem inwestycji.
Takie ujęcie tego pojęcia oznacza, że inwestycja jest tylko takie działanie przedsiębiorcy polegające na zaangażowaniu środków
pochodzących z KPO, które prowadzi do rozszerzenia lub dywersyfikacji działalności. Wydatki ponoszone w tym procesie inwestycyjnym aby
zostać uznanymi za kwalifikowalne musza prowadzić do osiągnięcia skutku w postaci dywersyfikacji lub rozszerzenia działalności. Wydatki
prowadzące do innych skutków, nawet wzmacniające odporność przedsiębiorcy na kryzysy, ale nie dywersyfikujące lub rozszerzające
działalności nie mogą być uznane za kwalifikowane w tym konkursie.
Zgodnie z § 3 ust. 1 tego regulaminu inwestycja taka może polegać na :
- inwestycji w bazę usługową lub produkcyjną,
- podnoszenie kwalifikacji pracowników,
- usługi doradcze na rzecz rozwoju MŚP.
Pojęcia te zostały uszczegółowione w Kryteriach wyboru przedsięwzięć MŚP Część A poświęcona została kryteriom formalnym, jakie musiał
spełnić przedsiębiorca aby uzyskać pomoc, zaś w części B opisano warunki merytoryczne, których pozytywna ocena jest podstawą do wyboru
danego wniosku do przyznania wsparcia.
W kryterium B4 opisano szczegółowo kryteria dotyczące spełnienia wymogu realizowania inwestycji polegającej na dywersyfikacji lub
poszerzeniu rodzaju działalności. Sprawdzeniu podlega zatem czy:
1. Wnioskodawca zaplanował działania, które przyczynią się do zwiększenia odporności przedsiębiorstwa na sytuacje kryzysowe (np.
powodujące istotną zmianę dla przedsiębiorstwa lub branży), a rozszerzenie lub dywersyfikacja prowadzonej działalności przyczyni się do
pozyskania szerszej grupy klientów dla oferowanych produktów i usług lub do wejścia i zaangażowania przedsiębiorstwa w nowe obszary
działania, w tym w nowe technologie lub rynki w ramach sektora hotelarstwo, gastronomia (HoReCa), turystyka, kultura .
Odporność oznacza zdolność do stawienia czoła wstrząsom gospodarczym, społecznym i środowiskowym lub utrzymującym się zmianom
strukturalnym w sposób sprawiedliwy, zrównoważony i sprzyjający włączeniu społecznemu.
2. Wnioskodawca ubiega się o wsparcie przedsięwzięcia MŚP, którego celem jest rozszerzenie lub dywersyfikacja prowadzonej działalności,
w szczególności poprzez: 2.1) unowocześnienie bazy usługowej lub produkcyjnej,
2.2) zmianę sposobu produkcji lub dostarczania produktów lub usług,
2.3) zmiany w asortymencie produktów lub usług będących w ofercie Wnioskodawcy, 2.4) pozyskanie nowych dostawców, dystrybutorów lub
usługodawców,
2.5) zwiększenie grupy potencjalnych odbiorców,
2.6) wdrożenie metod odmiennych od dotychczas stosowanych metod produkcji lub zastosowanie rozwiązań nowszych niż dotychczas stosowane,
zapewniających w szczególności niższe niż dotychczas koszty stosowania rozwiązania, lub niższe niż dotychczas zużycie zasobów, lub
materiałów lub energii, lub niższe niż dotychczas obciążenie dla środowiska, np. mniej będzie wytwarzanych odpadów, albo będą one
efektywniej wykorzystane, itp.
Przez rozszerzenie lub dywersyfikację prowadzonej działalności gospodarczej rozumiane jest wzmocnienie prowadzonej działalności
przedsiębiorstwa, realizacja nowych projektów, jak również przejście z jednego profilu działalności na inny profil działalności w
ramach sektorów hotelarstwo, gastronomia (HoReCa), turystyka lub kultura objętych w każdym przypadku kodami PKD wskazanymi w załączniku
do Regulaminu wyboru przedsięwzięć MŚP .
Celem przedsięwzięcia , będącego przedmiotem rozpoznania było poszerzenie katalogu usług przedsiębiorstwa o nowe rodzaje usług
,pozwalające na dywersyfikację prowadzonej działalności gospodarczej , w celu wzmocnienia odporności przedsiębiorstwa na sytuacje
kryzysowe ,a także ograniczające negatywny wpływ na środowisko naturalne i aktywizujące osoby z niepełnosprawnościami . Strona stała na
stanowisku, że zakup i wykorzystanie urządzeń tj. urządzenia do fotobiostymulacji, która wykorzystuje światło LED do terapii i
regeneracji , platformę Schumann 3D Plate oraz Lampę Plasma Light jest nową usługą w ramach udostępniania urządzeń rekreacyjnych w
ramach Kodu 55.10Z . Zgodnie z zawartą w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2024 w sprawie Polskiej Klasyfikacji
Działalności systematyką , Kod 55.10Z ten obejmuje zapewnienie zakwaterowania w cyklu dziennym lub tygodniowym hotelach,
motelach,
pensjonatach,
innych obiektach hotelowych (np. wotele, botele, novotele, airtele, zajazdy, zamki).
Zgodnie z Klasyfikacją PKD obiekty te zapewniać mają zakwaterowanie w umeblowanych pokojach, apartamentach z usługami codziennego
sprzątania, słania łóżek oraz szeroki zakres usług dodatkowych takich jak: usługi podawania posiłków i napojów, usługi parkingowe,
usługi pralni, udostępnianie basenów kąpielowych, pomieszczeń do ćwiczeń gimnastycznych czy urządzeń rekreacyjnych oraz udostępnianie
sal konferencyjnych. Ocena udostępnienia urządzeń rekreacyjnych czy to długo czy krótkoterminowo , musi być dokonana pod kątem tak
ich właściwości, jak i celu złożonego wniosku źródłowego tj. wprowadzenia nowych usług związanych z poprawą kondycji fizycznej , czyli
jak wskazano we wniosku w " Informacjach Ogólnych " – poszerzenie dotychczasowej działalności o nowe usługi. m.in. z zakresu poprawy
kondycji fizycznej. Ocena taka nie może polegać wyłącznie na ocenie parametrów technicznych dostępnych na platformie internetowej, a
powinna być powiązana z ich funkcją i znaczeniem dla dywersyfikacji już istniejącej działalności, tak jak to zrobiła strona we wniosku
podkreślając, że chce rozszerzyć działalność o usługi związane z poprawą kondycji fizycznej w oparciu o nowoczesne urządzenia oraz
wypożyczalnię sprzętu i rekreacyjnego i jest to bezpośrednio powiązane i spójne z dotychczas świadczonymi usługami.
Poza sporem jest ,że Klasa 55.10. Klasyfikacji PKD obejmuje głównie zakwaterowanie, a usługi rekreacyjne (basen, siłownia) mogą być
dodatkiem, a nie głównym przedmiotem działalności. Strona nie przeczy , podobnie jak żaden dokument czy zapis wniosku , że głównym
rodzajem działalności jest hotelarstwo i gastronomia, a jedynie uruchamia się nowy produkt, nową usługę tj. poprawę kondycji fizycznej
w ramach dywersyfikacji już istniejącej działalności , nie zmieniając głównego rodzaju prowadzonej działalności i nie wychodząc poza
zakres listy kodów stanowiących załącznik do Regulaminu. Z wniosku w pkt pt. "opis działalności" beneficjent wskazuje ,że w roku
2022 firma pozyskała dotację unijną na zakup komory hiperbarycznej , w celu świadczenia usług tlenoterapii swoim klientom, zwłaszcza
poszkodowanym w wyniku pandemii. Rozważenia wymagało więc i szczegółowego uzasadnienia przeznaczenie i właściwości zakupu 3 w/w
urządzeń jako poszerzających tę działalność w ramach sektora Horeca bądź jako świadczenie nowej usługi obok prowadzonej działalności
w ramach kodu 55.10Z. Powyższe pozostało poza uwagą ekspertów, którzy jedynie na podst. dostępnych danych internetowych uznali, że
zakres wykorzystania nie jest objęty zakresem działalności Horeca . Bardzo szerokie zastosowanie urządzeń , w tym zwiększenie
sprawności fizycznej i ogólne wzmocnienie organizmu wymagało odniesienia do kwestii dywersyfikacji już istniejącej działalności. Organy
pominęły zapis we wniosku o posiadaniu i wykorzystywaniu już komory hiperbarycznej, której działanie polega na zwiększeniu ilość
tlenu dostarczanego do krwi i tkanek, co wspomaga procesy naprawcze i regeneracyjne w organizmie i która jest wykorzystywana w leczeniu
wielu schorzeń . Kryteria wyboru projektów stanowią wręcz ,że "dywersyfikacja działalności nie może powodować rezygnacji wnioskodawcy
z działalności w sektorze hotelarstwo, gastronomia, turystyka, kultura tj. w zakresie wskazanych kodów PKD stanowiących załącznik do
Regulaminu Wyboru przedsięwzięć MŚP". W tym kontekście, tj. kwalifikowalności spornych urządzeń należałoby rozważyć i uzasadnić czy po
pierwsze realizują one cel tj. zwiększenie odporności. Po drugie - czy tworzą nową usługę lub rozszerzenie usług dotychczasowych w
ramach sektora Horeca w ramach wszystkich dostępnych regulaminie kodów PKD.
Podobnie za niewyczerpujące i nieklarowne uznać należy uzasadnienie zaskarżonej oceny i opinii ekspertów w pozostałych kwestiach
kryterium opisanego w pkt B.4 tj. zakupu urządzeń energooszczędnych ,sprzętu rekreacyjnego czy organizacji Muzeum. W opinii jednego
eksperta uznano, że nie spełniają one kryterium dywersyfikacji działalności, bez szczegółowego uzasadnienia. Wskazano jedynie , że
wobec w/w zakupów uznaje się kryterium za niespełnione w oparciu o argumenty tożsame co w odniesieniu do urządzenia do
fotobiostymulacji, platformy Schumann 3D Plate oraz Lampy Plasma Light .Takie stanowisko w żaden sposób nie wyjaśnia odmowy uznania
tego kryterium, gdyż świadczyłoby o tym, że organ uznał powyższe zakupy wyłącznie za usługę nową , nie należącą do kodu 55.10Z.
Stanowiska nie zawiera także opinia drugiego eksperta ani orzeczenie z dnia 24 listopada 2024. Dopiero w orzeczeniu dnia 31
stycznia 2025 organ enigmatycznie uzasadnia, że wnioskodawca nie dostarczył wystarczających dowodów na to, że te inwestycje przyczynią
się do rozwoju działalności w ramach wspieranego projektu. Pozbawiło to stronę po pierwsze stronę możliwości podniesienia
kontrargumentów we wniosku o ponowną ocenę. Po drugie, poza oceną obu ekspertów i organu pozostał fakt, że strona już wcześniej w
ramach Horeca prowadziła Muzeum i funkcjonowały już urządzenia energooszczędne, a co wynika wprost z wniosku strony.
W ponownym rozpoznaniu organ winien wykazać i uzasadnić, czy projekt skarżącego realizuje warunki konkursu w odniesieniu do
wszystkich wskazanych we wniosku produktów i usług w ramach kodów stanowiących załącznik do regulaminu, a nie jedynie kodu PZ 55.10Z.
Przedwczesne w tej sytuacji jest ustosunkowanie się sądu do punktacji w kategoriach B5 i B6, gdyż mogą one rozpatrywane tylko w
przypadku spełnienia kryterium B4 i zawarte w nich uwagi eksperta drugiego o sposobie kalkulacji poszczególnych wydatków pozostają bez
znaczenia dla rozstrzygnięcia.
Powyższe prowadzi do wniosku, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo. Dlatego też Sąd na podstawie art.
30c ust. 3 pkt 1 w zw. z art. 14lzf ust. 3 u.z.p.p.r. orzekł jak w sentencji.
Ponownie oceniając wniosek organ uwzględniając powyższe dokona ponownej oceny spełnienia przez wnioskodawcę kryterium B.4.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art.205 § 2 p.p.s.a w związku z art. 30e u.z.p.p.r.