III SA/Po 142/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która utrzymała w mocy decyzję Marszałka Województwa odmawiającą umorzenia opłaty rocznej za wyłączenie gruntów z produkcji rolnej. Skarżący I.S. wnioskował o umorzenie opłaty za 2020 rok, powołując się na trudności finansowe związane z pandemią COVID-19. Organy administracji odmówiły, uznając, że nie zaszły przesłanki ważnego interesu zobowiązanego ani interesu publicznego. Sąd administracyjny, opierając się na wcześniejszym wyroku z dnia 16 kwietnia 2025 r. (sygn. akt IV SA/Po 137/25), który wiązał organy na mocy art. 153 p.p.s.a., stwierdził, że SKO nie dokonało prawidłowej interpretacji przepisów, nie przeprowadziło wystarczających ustaleń faktycznych dotyczących sytuacji majątkowej skarżącego i naruszyło przepisy postępowania. Szczególnie podkreślono rażącą przewlekłość postępowania, trwającego ponad 5 lat, co narusza zasadę działania w rozsądnym terminie i podważa zaufanie obywateli do organów państwa. Sąd uznał, że w takich okolicznościach interes publiczny wymaga umorzenia zaległości. WSA uchylił zaskarżoną decyzję, zasądzając jednocześnie od SKO na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie umorzenia należności publicznoprawnych ze względu na rażącą przewlekłość postępowania administracyjnego i naruszenie zasady zaufania do organów państwa.
Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny, a decyzja o umorzeniu ma charakter uznaniowy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy trudności finansowe spowodowane pandemią COVID-19 mogą stanowić podstawę do umorzenia opłaty rocznej za wyłączenie gruntów z produkcji rolnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale wymaga to wykazania ważnego interesu zobowiązanego lub interesu publicznego, a sama trudność finansowa nie jest wystarczająca.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy nieprawidłowo oceniły sytuację finansową skarżącego i nie wykazały, że nie wystąpiły przesłanki do umorzenia.
Czy rażąca przewlekłość postępowania administracyjnego może stanowić podstawę do umorzenia należności publicznoprawnej ze względu na interes publiczny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, długotrwałe postępowanie, naruszające zasadę działania w rozsądnym terminie i podważające zaufanie do organów państwa, może uzasadniać umorzenie należności w interesie publicznym.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że ponad 5-letnie postępowanie narusza konstytucyjne zasady zaufania do państwa i rzetelnego działania instytucji, co przemawia za umorzeniem opłaty.
Czy organ odwoławczy prawidłowo zinterpretował i zastosował art. 64 ust. 1 pkt 2a ustawy o finansach publicznych w kontekście odmowy umorzenia opłaty rocznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy naruszył ten przepis, nie dokonując prawidłowej analizy sytuacji skarżącego i nie uwzględniając przesłanki interesu publicznego wynikającej z przewlekłości postępowania.
Uzasadnienie
Sąd wskazał na błędy w wykładni i zastosowaniu przepisu przez SKO, które nie poczyniło własnych ustaleń i powieliło argumentację z poprzednich decyzji.
Przepisy (16)
Główne
u.f.p. art. 64 § 1 pkt 2a
Ustawa o finansach publicznych
Właściwy organ może na wniosek zobowiązanego umarzać należności w całości w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zobowiązanego lub interesem publicznym. Decyzje w tym zakresie mają charakter uznaniowy.
Pomocnicze
p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 170
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.g.r.l. art. 22b § 1 pkt. 2
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rażąca przewlekłość postępowania administracyjnego uzasadnia umorzenie opłaty ze względu na interes publiczny. • Organ odwoławczy nie dokonał prawidłowej analizy sytuacji finansowej skarżącego. • Naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 10 k.p.a. (brak zawiadomienia o możliwości zapoznania się z aktami).
Odrzucone argumenty
Trudności finansowe spowodowane pandemią nie są wystarczające do umorzenia opłaty bez wykazania ważnego interesu zobowiązanego. • Otrzymana pomoc finansowa (de minimis, pożyczka) świadczy o możliwości spłaty należności.
Godne uwagi sformułowania
Skarżący nie może ponosić negatywnych konsekwencji rażącego niedbalstwa i opieszałości organu. • Skarżący miał prawo przypuszczać, że sprawa została 'załatwiona pozytywnie'. • W kontekście zasady zaufania do organów państwa jak i rzetelnego i sprawnego działania instytucji państwowych należy rozpatrywać okoliczność rażąco długiego prowadzenia postępowania. • W ocenie Sądu, w świetle powyższego interes publiczny wymaga, aby w okolicznościach tej sprawy, w warunkach tak rażącej przewlekłości postępowania zaległość została umorzona.
Skład orzekający
Monika Świerczak
przewodniczący sprawozdawca
Wojciech Rowiński
sędzia
Sebastian Michalski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie umorzenia należności publicznoprawnych ze względu na rażącą przewlekłość postępowania administracyjnego i naruszenie zasady zaufania do organów państwa."
Ograniczenia: Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny, a decyzja o umorzeniu ma charakter uznaniowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak długotrwałe i opieszałe działanie organów administracji może prowadzić do uchylenia ich decyzji, nawet jeśli początkowo odmówiono ulgi finansowej. Podkreśla znaczenie zasady zaufania obywateli do państwa.
“Ponad 5 lat czekania na decyzję? Sąd uchyla odmowę umorzenia opłaty z powodu przewlekłości urzędu!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.