III SA/Po 142/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, rozpoznając skargę spółki [...] Sp. z o.o. S.K.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta, które nałożyły na skarżącą karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi. Kara została nałożona na podstawie art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych za umieszczenie automatu biletowego w pasie drogowym bez wymaganego zezwolenia. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów materialnych i procesowych, w tym brak podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej zgodnie z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Sąd uznał skargę za zasadną, wskazując na niewystarczające uzasadnienie organów obu instancji co do oceny wagi naruszenia prawa. Organy nie wykazały w sposób przekonujący, dlaczego naruszenie nie było znikome, opierając się na ogólnikach o "dużej społecznej szkodliwości" i "szczególnym znaczeniu" drogi, bez analizy wpływu automatu na bezpieczeństwo ruchu. Sąd podkreślił, że klauzula odstąpienia od nałożenia kary jest przejawem odejścia od obiektywnej odpowiedzialności i wymaga wszechstronnej oceny. Sąd odrzucił argumenty dotyczące siły wyższej (COVID-19) oraz zastosowania dyrektyw wymiaru kary (art. 189d k.p.a.), gdyż kara była bezwzględnie oznaczona. W konsekwencji, Sąd uchylił decyzje i zasądził zwrot kosztów postępowania, nakazując organom ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazówek sądu co do oceny przesłanek z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. i prawidłowego uzasadnienia decyzji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przesłanek odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej (art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.) w sprawach dotyczących zajęcia pasa drogowego, zwłaszcza w kontekście oceny "znikomości naruszenia" i obowiązku wszechstronnego uzasadnienia decyzji przez organy administracji.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zajęcia pasa drogowego, ale zasady oceny wagi naruszenia i obowiązku uzasadnienia mają szersze zastosowanie w postępowaniu administracyjnym dotyczącym kar pieniężnych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy waga naruszenia prawa (zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia) jest znikoma w rozumieniu art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., co uzasadnia odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, waga naruszenia może być uznana za znikomą, jeśli nie wywołała negatywnych następstw dla chronionych wartości i organy nie uzasadniły wystarczająco, dlaczego uznały ją za nieznaczną.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że organy nie wykazały w sposób przekonujący, dlaczego naruszenie nie było znikome, opierając się na ogólnikach o "dużej społecznej szkodliwości" i "szczególnym znaczeniu" drogi, bez analizy wpływu automatu na bezpieczeństwo. Brak wszechstronnej oceny skutków naruszenia uniemożliwia uznanie, że przesłanka z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. nie została spełniona.
Czy decyzja o nałożeniu kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia jest decyzją związaną, czy związana z możliwością odstąpienia od jej nałożenia na podstawie art. 189f § 1 k.p.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Decyzja o nałożeniu kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego jest decyzją związaną, jednakże przepisy działu IVa K.p.a., w tym art. 189f § 1, mają charakter ogólny i subsydiarny i mogą mieć zastosowanie do wszystkich rodzajów administracyjnych kar pieniężnych, w tym kar wymierzanych na podstawie ustawy o drogach publicznych.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale III OPS 1/21 stwierdził, że przepisy działu IVa K.p.a. stanowią dopełnienie konstrukcji administracyjnych kar pieniężnych i mają charakter ogólny, co oznacza, że mogą mieć zastosowanie także do kar wymierzanych na podstawie ustawy o drogach publicznych, mimo ich związanego charakteru.
Czy okoliczności związane z pandemią COVID-19 mogą stanowić siłę wyższą wyłączającą możliwość wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego?
Odpowiedź sądu
Nie, pandemia COVID-19 nie wyłączała możliwości złożenia wniosku o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, a zatem nie stanowiła siły wyższej w rozumieniu art. 189e k.p.a.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że epidemia nie uniemożliwiała stronie złożenia wniosku o zezwolenie, co wyklucza zastosowanie art. 189e k.p.a. jako podstawy do odstąpienia od wymierzenia kary.
Czy dyrektywy wymiaru kar pieniężnych z art. 189d k.p.a. mają zastosowanie do kar bezwzględnie oznaczonych, takich jak kara za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia?
Odpowiedź sądu
Nie, dyrektywy wymiaru kar pieniężnych z art. 189d k.p.a. nie mają zastosowania przy nakładaniu kary, której wysokość wynika bezpośrednio z ustawy, jak kara określona w art. 40 ust. 12 u.d.p.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że kara pieniężna za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia jest karą bezwzględnie oznaczoną, co wyklucza zastosowanie art. 189d k.p.a. dotyczącego miarkowania kary.
Przepisy (21)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z powodu naruszenia przepisów prawa.
k.p.a. art. 189f § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, gdy waga naruszenia prawa jest znikoma.
u.d.p. art. 40 § 1
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Definicja zajęcia pasa drogowego.
u.d.p. art. 40 § 12
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Podstawa do nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy (naruszony przez organy).
k.p.a. art. 189f § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Sąd wskazał na potrzebę oceny tej przesłanki przez organy.
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymóg prawidłowego uzasadnienia decyzji (naruszony przez organy).
u.d.p. art. 40 § 12
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Wysokość kary stanowi 10-krotność opłaty.
u.d.p. art. 40 § 4
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Sposób ustalania opłaty za zajęcie pasa drogowego.
u.d.p. art. 4 § 1
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Definicja pasa drogowego.
u.d.p. art. 4 § 2
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Definicja drogi.
u.d.p. art. 40 § 15
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Przepis dotyczący warunków zajęcia pasa drogowego (podnoszony w skardze).
k.p.a. art. 189e
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do odstąpienia od kary z powodu siły wyższej (niezasadna w tej sprawie).
k.p.a. art. 189d § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dyrektywy wymiaru kary (nie mają zastosowania do kar bezwzględnie oznaczonych).
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania organów wnikliwie i zgodnie z prawem (naruszony).
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (naruszony).
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyjaśnienia stronom podstaw prawnych rozstrzygnięć (naruszony).
k.p.a. art. 7a § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony (naruszony).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nie wykazały w sposób przekonujący, dlaczego waga naruszenia prawa (zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia) nie była znikoma, co jest przesłanką do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej zgodnie z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. • Organy nie dokonały wszechstronnej oceny wagi naruszenia, uwzględniając jego skutki i wpływ na bezpieczeństwo. • Uzasadnienie organów dotyczące "dużej społecznej szkodliwości czynu" było nieuzasadnione i pozbawione odniesień do stanu faktycznego sprawy.
Odrzucone argumenty
Argument o działaniu w obliczu siły wyższej (pandemia COVID-19) jako podstawie do odstąpienia od kary. • Argument o naruszeniu art. 189d k.p.a. (dyrektywy wymiaru kary), który nie ma zastosowania do kar bezwzględnie oznaczonych.
Godne uwagi sformułowania
Organy nie wykazały w sposób przekonujący, dlaczego waga naruszenia prawa przez skarżącą nie była znikoma. • Zajęcie pasa drogowego to przestrzeń poddana specjalnemu, publicznoprawnemu porządkowi prawnemu. • Administracyjne kary pieniężne są instrumentem prewencji ogólnej i pełnią funkcje represyjne. • Kara pieniężna jest wymierzana niezależnie od winy sprawcy, jak i zaistnienia rzeczywistej szkody. • Decyzja w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia jest decyzją związaną. • Wysokość nałożonej kary wynika wyłącznie z faktu bezprawnego zajęcia pasa drogowego. • Istotą odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest nienakładanie tej kary, mimo że doszło do naruszenia prawa przez obowiązanego.
Skład orzekający
Marek Sachajko
przewodniczący sprawozdawca
Zbigniew Kruszewski
członek
Piotr Ławrynowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej (art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.) w sprawach dotyczących zajęcia pasa drogowego, zwłaszcza w kontekście oceny \"znikomości naruszenia\" i obowiązku wszechstronnego uzasadnienia decyzji przez organy administracji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zajęcia pasa drogowego, ale zasady oceny wagi naruszenia i obowiązku uzasadnienia mają szersze zastosowanie w postępowaniu administracyjnym dotyczącym kar pieniężnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe uzasadnienie decyzji administracyjnych i jak sąd może uchylić karę, jeśli organy nie wykażą wagi naruszenia. Jest to praktyczny przykład dla przedsiębiorców i prawników.
“Kara za automat biletowy uchylona! Sąd: Organy nie udowodniły, że naruszenie było poważne.”
Dane finansowe
WPS: 4340 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.