III SA/Po 1400/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił karę pieniężną za naruszenie przepisów o zakazie ruchu drogowego, uznając, że przewóz był wyłączony z zakazu.
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę za naruszenie zakazu ruchu drogowego w sobotę w okresie wakacyjnym. Przedsiębiorca przewoził układarkę asfaltu z Niemiec do Polski, a następnie wracał pustym pojazdem do bazy. Organy administracji uznały, że przewóz naruszał zakaz, podczas gdy sąd administracyjny stwierdził, że przewóz był wyłączony z zakazu na podstawie przepisów o zakończeniu przewozu drogowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę D. K. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy karę pieniężną w wysokości 2.000 zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Naruszenie polegało na wykonywaniu przewozu drogowego zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 12 ton w sobotę w okresie wakacyjnym, w czasie obowiązywania zakazu ruchu. Przedsiębiorca argumentował, że przewóz był związany z dostarczeniem maszyny budowlanej z Niemiec do Polski, a następnie pojazd wracał pusty do bazy, co powinno być wyłączone z zakazu. Organy administracji uznały, że wyłączenie dotyczyło tylko przewozu z zagranicy do miejsca rozładunku, a dalszy przejazd pustym pojazdem do bazy naruszał zakaz. Sąd administracyjny, analizując przepisy rozporządzenia o zakazie ruchu, uznał, że błędna jest wykładnia organów. Sąd stwierdził, że przewóz powracający z zagranicy w celu zakończenia przewozu drogowego lub do odbiorcy ładunku, mający siedzibę w Polsce, podlega wyłączeniu z zakazu. Kluczowe było rozumienie 'zakończenia przewozu' jako faktycznego dotarcia do miejsca docelowego podróży kierowcy, czyli bazy przedsiębiorcy, nawet jeśli pojazd był już pusty. W związku z tym sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję, umorzył postępowanie administracyjne oraz zasądził zwrot kosztów sądowych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, przewóz taki podlega wyłączeniu z zakazu ruchu na podstawie § 3 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Transportu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pojęcie 'zakończenia przewozu' w rozumieniu przepisów należy interpretować szeroko, obejmując faktyczne dotarcie do bazy przedsiębiorcy, nawet jeśli pojazd jest już pusty. Błędna jest wykładnia organów administracji, która sztucznie rozdzielała przewóz międzynarodowy od przejazdu do bazy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (24)
Główne
u.t.d. art. 92a § ust. 1, 3 i 7 pkt 1
Ustawa o transporcie drogowym
Określa podstawę i wysokość kar pieniężnych za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego.
r.o.o.z.r. art. 2 § ust. 3 lit. b
Rozporządzenie Ministra Transportu w sprawie okresowych ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach
Wprowadza zakaz ruchu pojazdów o dmc przekraczającej 12 ton w soboty w okresie wakacyjnym od 8:00 do 14:00.
r.o.o.z.r. art. 3 § ust. 1 pkt 5
Rozporządzenie Ministra Transportu w sprawie okresowych ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach
Wyłącza spod zakazu pojazdy powracające z zagranicy w celu zakończenia przewozu drogowego lub do odbiorcy ładunku mającego siedzibę na terytorium RP.
Pomocnicze
u.t.d. art. 4 § pkt 22 lit. l
Ustawa o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92c § ust. 1
Ustawa o transporcie drogowym
r.o.o.z.r. art. 3 § ust. 1 pkt 3 lit. a
Rozporządzenie Ministra Transportu w sprawie okresowych ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach
Wyłącza spod zakazu pojazdy używane przy budowie dróg i mostów oraz przy ich utrzymaniu.
r.o.o.z.r. art. 3 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Transportu w sprawie okresowych ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach
Dotyczy pojazdów pustych w drodze po ładunek lub w drodze powrotnej po rozładunku.
K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 134
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 120
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.r.d. art. 2 § pkt 31
Ustawa Prawo o ruchu drogowym
Definicja 'pojazdu'.
P.r.d. art. 2 § pkt 35b
Ustawa Prawo o ruchu drogowym
Definicja 'ładunku niepodzielnego'.
P.r.d. art. 10 § ust. 11
Ustawa Prawo o ruchu drogowym
Podstawa delegacyjna dla rozporządzenia o zakazie ruchu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przewóz drogowy powracający z zagranicy w celu zakończenia przewozu drogowego lub do odbiorcy ładunku, mającego siedzibę na terytorium RP, podlega wyłączeniu z zakazu ruchu. Pojęcie 'zakończenia przewozu' obejmuje dotarcie do bazy przedsiębiorcy, nawet jeśli pojazd jest pusty.
Odrzucone argumenty
Przewóz pustym pojazdem po rozładunku ładunku naruszał zakaz ruchu, ponieważ wyłączenie z § 3 ust. 1 pkt 5 r.o.o.z.r. dotyczyło tylko przewozu do miejsca rozładunku. Układarka asfaltu nie jest pojazdem używanym przy budowie dróg.
Godne uwagi sformułowania
Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego, lecz z uwagi na dokonaną przez organy orzekające błędną wykładnię przepisów prawa materialnego, skargę uwzględnił. W ocenie Sądu do przedmiotowego przewozu drogowego powinien znaleźć zastosowanie przepis § 3 ust. 1 pkt 5 r.o.o.z.r. W innym przypadku mielibyśmy do czynienia z sytuacją, jak przyjął błędnie organ odwoławczy, sztucznego rozdzielenia wykonywanego przewozu drogowego, w sytuacji, gdy de facto stanowi on jedną całość – międzynarodowy przewóz drogowy z zagranicy na terytorium RP, którego kresem nie jest miejsce rozładunku przewożonego towaru, lecz docelowe miejsce podróży kierowcy, a więc baza przedsiębiorcy transportowego (baza eksploatacyjna).
Skład orzekający
Mirella Ławniczak
przewodniczący
Małgorzata Górecka
członek
Piotr Ławrynowicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zakazu ruchu drogowego w okresie wakacyjnym, w szczególności wyłączeń dla pojazdów powracających z zagranicy i po rozładunku."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów rozporządzenia o zakazie ruchu i definicji przewozu drogowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowa jest prawidłowa interpretacja przepisów prawa materialnego i jak błędy organów administracji mogą prowadzić do niesłusznego nakładania kar. Pokazuje też praktyczne aspekty prawa transportowego.
“Czy powrót pustym pojazdem z zagranicy to naruszenie prawa? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 2000 PLN
Sektor
transportowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Po 1400/21 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2022-03-30 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2021-09-30 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Małgorzata Górecka Mirella Ławniczak /przewodniczący/ Piotr Ławrynowicz /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6037 Transport drogowy i przewozy Hasła tematyczne Kara administracyjna Transport Sygn. powiązane II GSK 1281/22 - Wyrok NSA z 2026-01-22 Skarżony organ Inspektor Transportu Drogowego Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2140 art. 4 pkt 2, 3 i 6a, art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 w zw. z lp. 1.11 zał. nr 3 do ustawy Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j. Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1 art. 4 lit. a Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG). Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędzia WSA Małgorzata Górecka Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 marca 2022 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] września 2020 r. nr [...], II. umarza postępowanie administracyjne, III. zasądza od Inspektor Transportu Drogowego na rzecz skarżącego D. K. kwotę [...]- zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z 26 lutego 2021 r. nr [...] Inspektor Transportu Drogowego (dalej: GITD), po rozpatrzeniu odwołania D. K. od decyzji L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: WITD) z 15 września 2020 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wys. 2.000 zł, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Normatywną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: K.p.a.), art. 4 pkt 22, art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2140 ze zm., dalej: u.t.d., § 1, 2 pkt 3 oraz § 3 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 31 lipca 2007 r. w sprawie okresowych ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach (t.j. Dz. U. z 2019 r. [poz. 1968, dalej: r.o.o.z.r.) oraz lp. 1.11 załącznika nr 3 do u.t.d. Decyzję powyższą wydano przyjmując następujący stan faktyczny i prawny. Inspektorzy transportu drogowego 25 lipca 2020 r. (sobota) o godz. 9:21 w punkcie kontroli drogi ekspresowej [...] M. zatrzymali do kontroli zespół pojazdów składający się z samochodu ciężarowego marki [...] o nr rej. [...] oraz naczepy marki [...] o nr rej. [...] o dopuszczalnej masie całkowitej (dmc) wynoszącej 40 t. Pojazdem kierował M. N. wykonujący krajowy transport drogowy rzeczy z m. S. do m. P., po rozładunku układarki asfaltu przywiezionej z [...] do S.. Ustalono, że strona wykonywała przewóz drogowy rzeczy z naruszeniem § 2 ust. 3 lit. b) r.o.o.z.r., który wprowadza w każdą sobotę od godz. 8:00 do godz. 14:00 w okresie wakacji zakaz poruszania się pojazdów o dmc przekraczającej 12 t. po drogach krajowych. Stwierdzono w rezultacie wykonywanie przewozu drogowego w czasie obowiązywania ograniczeń ruchu tj. lp. 1.11 załącznika nr 3 do u.t.d. Przebieg i wyniki kontroli zostały udokumentowane w czasie kontroli protokołem. W wyniku zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie naruszenia przepisów u.t.d. D. K. wyjaśnił organowi I instancji, że przejazd 25 lipca 2020 r. wykonywany był w celu wykonywania określonych prac przy budowie drogi, a następnie pojazd miał wrócić po rozładunku na bazę. Zgodnie więc z § 3 ust. 2 i ust. 1 pkt 3 r.o.o.z.r. przewóz był wyłączony z zakazu ruchu. Decyzją z 15 września 2020 r. WITD nałożył na D. K. jako podmiot wykonujący przewóz drogowy karę pieniężną w wys. 2.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego w czasie obowiązywania ograniczeń (art. 92a ust. 1, 7 i 11 u.t.d. w zw. z lp. 1.11 załącznika nr 3 do u.t.d.). Organ uznał, że wyjaśnienia strony nie mogą Stanowic podstawy do umorzenia postępowania, albowiem należało przyjąć, że do chwili rozładunku przewożonego ładunku pojazd korzystał z wyłączenia, o którym mowa w § 3 ust. 5 r.o.o.z.r. (pojazd powracający z zagranicy w celu zakończenia przewozu drogowego lub do odbiorcy przewożonego ładunku, mających siedzibę na terytorium RP), a przejazd pojazdu pustego w drodze po ładunek lub w drodze powrotnej po rozładunku dotyczy zapisu odstępstwa od § 2 zawartego w § 3 ust. 6 (pojazdów, które wjechały na terytorium RP poza terminami lub godzinami obowiązywania zakazu, w odległoścido 50 km od miejsca przekroczeni granicy, oraz oczekujących na granicy na wyjazd z terytorium RP). W odwołaniu od powyższej decyzji D. K. wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania. Podniósł, że organ I instancji nie wziął pod uwagę istotnej dla rozstrzygnięcia okoliczności, czym naruszył art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Dnia 25 lipca 2020 r. dokonywano przewozu ładunku (układarki asfaltu – maszyny potrzebnej do wykonania budowy dróg oraz ich utrzymania) z Niemiec do firmy P. w T. . Zastosowanie winien więc znaleźć § 3 ust. 2 r.o.o.z.r., który dotyczy również pojazdów pustych m.in. w drodze powrotnej po rozładunku. Zdaniem strony w żadnym przepisie r.o.o.z.r. nie wskazuje się wprost, że odstępstwa od ograniczeń i zakazów z § 2 dotyczą tylko pojazdów określonych w § 3 ust. 6. Represyjny charakter administracyjnych kar pieniężnych nakazuje w sposób ścisły interpretować przepisy również ww. rozporządzenia. Zdaniem strony przewoźnik nie ponosi odpowiedzialności wówczas, gdy okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. GITD utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję (jak wskazano na wstępie), na wstępie przywołał przepisy art. 4 pkt 22 lit. l, art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 oraz art. 92c ust. 1 u.t.d., a także lp. 1.11 załącznika nr 3 do u.t.d. oraz § 2 ust. 3 i § 3 ust. 1 i 2 r.o.o.z.r. Następnie wyjaśnił, że ze względu na brzmienie art. 189a § 2 K.p.a. do sprawy nie znajdzie zastosowania art. 189a § 2 pkt 103 K.p.a. Kary pieniężne w transporcie drogowym nakładane są bowiem na podstawie art. 92 w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d., a przepis art. 92a ust. 1, 3 i 7 u.t.d. w zw. z zał. nr 3 do u.t.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych. Regulacja wynikająca z art. 189d K.p.a. nie ma więc zastosowania. Podobnie rzecz się ma z zastosowaniem art. 189e i art. 189f K.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej i udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały bowiem odrębnie uregulowane w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. i art. 92b ust. 1 u.t.d. Odnośnie stwierdzonego naruszenia GITD podzielił ustalenia co do stanu faktycznego przyjęte przez organ I instancji. Uznał, że strona poruszała się z naruszeniem zakazu, o którym mowa w § 2 pkt 3 lit. b) r.o.o.z.r. Jednocześnie nie zachodzi wyłącznie z § 3 r.o.o.z.r. Strona wykonywała przewóz drogowy w czasie obowiązywania ograniczeń lub zakazów ruchu niektórych pojazdów na drogach. Zasadne było więc utrzymanie w mocy decyzji o nałożeniu na nią kary pieniężnej w wys. 2.000 zł tytułem popełnienia naruszenia z lp. 1.11 załącznika nr 3 do u.t.d. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania wskazano, że z protokołu kontroli z 25 lipca 2020 r. i okazanych przez kierowcę dokumentów wynika, że tego dnia strona wykonywała krajowy transport drogowy rzeczy w czasie obowiązywania ograniczeń oraz zakazów ruchu niektórych pojazdów na drogach zespołem pojazdów o dmc przekraczającej 12 ton, a jednocześnie pojazd nie podlegał wyłączeniu obowiązywania ograniczeń oraz zakazów ruchu. Tym samym strona naruszyła lp. 1.11 zał. nr 3 do u.t.d. Przejazd wykonywany był z m. S. do m. P. po rozładunku układarki asfaltu przywiezionej z Niemiec do S.. Zdaniem GITD pojazd do chwili przewożonego z [...] do S. korzystał z wyłączenia § 3 ust. 5 r.o.o.z.r. tj. pojazdów powracających z zagranicy w celu zakończeniu przewozu drogowego lub do odbiorcy przewożonego ładunku mających siedzibę na terytorium RP. Po rozładunku pojazdu w S. wyłączenie to przestało obowiązywać i pojazd powinien pozostać w miejscu załadunku do zakończenia obowiązujących ograniczeń. Natomiast pojazd poruszał się w krajowym ruchu drogowym i nie obowiązywały go żadne wyłączenia. Pojazd nie zjeżdżał do bazy z rozładunku. W związku z tym powstałe naruszenie wynika z niedopełnienia obowiązków ustawowych nałożonych na przedsiębiorcę. Zważywszy na prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy GITD nie podzielił zarzutów odwołania co do naruszenia przepisów postępowania (art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.). Jednoczenie organ II instancji stwierdził, że nie zachodzą okoliczności wyłączające odpowiedzialność strony na podstawie art. 92c u.t.d. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję D. K. zarzucił organowi II instancji: - naruszenie przepisów postępowania - art. 6-10, art. 68, art. 77 K.p.a. poprzez niedokładne rozpatrzenie sprawy i ustalenie stanu faktycznego niezgodnie z regułami obowiązującymi w postępowaniu administracyjnym, co miał istotny wpływ na rozstrzygnięcie, a także - naruszenie przepisów prawa materialnego - § 1, § 2 pkt 3 lit. b oraz § 3 r.o.o.z.r. W motywach skargi podniesiono argumentację tożsamą do zaprezentowanej w odwołaniu. Nadto skarżący zarzucił organom I i II instancji sprzeczność w stanowiskach w zakresie oceny przedmiotowego przewozu i zastosowania przepisów r.o.o.z.r. WITD w uzasadnieniu swej decyzji wskazał, że przedmiotowy przejazd na pusto w drodze powrotnej po rozładunku dotyczy zapisu odstępstwa od § 2 zawartego w § 3 ust. 6 r.o.o.z.r. i dotyczy pojazdów, które wjechały na terytorium RP poza terminami lub godzinami obowiązywania zakazu, w odległości do 50 km od miejsca przekroczenia granicy, oraz oczekujących na granicy na wyjazd z terytorium RP. Organ II instancji zaś wskazał, że przejazd pojazdu odbywał się w ramach krajowego ruchu drogowego oraz pojazd nie zjeżdżał do bazy po rozładunku. W świetle powyższego skarżący tak organ I, jak i II instancji dokonały błędnej interpretacji przepisów r.o.o.z.r. albowiem w rozporządzeniu nie wskazuje się wprost, iż odstępstwa od § 2 dotyczą tylko pojazdów określonych w § 3 ust. 6. Zdaniem skarżącego nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której organ dopuszcza się błędnej oceny stanu faktycznego, wymaga od strony spełnienie obowiązku, którego realizacja nie jest konieczna, a następnie stwierdza, że w związku z jego niespełnieniem obciąża się stronę karą pieniężną. W odpowiedzi GITD wniósł o oddalenie skargi, jednocześnie wnosząc o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Organ odwoławczy w całości podzielił stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 31 maja 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 1424/21 stwierdził swą niewłaściwość i przekazał sprawę sądowi właściwemu – Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu. Pismem z [...] listopada 2021 r. D. K. wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329), dalej: P.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2021 r. poz. 137) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie zgodnie z art. 134 P.p.s.a. sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis art. 135 P.p.s.a. określa zaś, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych w granicach danej sprawy, której skarga dotyczy, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji Sąd stwierdził, że skargę należało uwzględnić, ponieważ organy orzekające w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, że przyjęty przez organy Inspekcji Transportu Drogowego stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości i był bezsporny. Sąd uznając w tym względzie zarzuty skargi naruszenia przez organy przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, art. 80 K.p.a.) za chybione wyjaśni, dlaczego to nie ustalenia stanu faktycznego, a subsumcja do tegoż stanu właściwych przepisów prawa materialnego zrodziła zasadnicze rozbieżności w stanowisku stron. Otóż jak ustalono, czego skarżący nie kwestionuje, 25 lipca 2020 r. (w sobotę) o godz. 9:21 funkcjonariusze WITD zatrzymali w punkcie kontroli drogi ekspresowej S. do kontroli zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego i naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 12 ton. Jak wynika z zebranych w trakcie kontroli dokumentów (tj. zwłaszcza: protokołu kontroli, licencji na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy, międzynarodowego samochodowego listu przewozowego CMR i wypisu z CEIDG) skarżący jako przedsiębiorca wykonywał ww. zespołem pojazdów przejazd pomiędzy S. a P. – miejscem bazy przedsiębiorstwa skarżącego, po uprzednim, tego samego dnia, rozładunkiem w S. ładunku niepodzielnego – układarki asfaltu, która tego dnia została przywieziona z [...] (z m. O. ). Spór prawny w sprawie dotyczy w istocie zagadnienia, czy przewóz drogowy podlegał wynikającym z przepisów rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 31 lipca 2007 r. w sprawie okresowych ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1968 ze zm.) ograniczeniom oraz zakazowi ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach. Innymi słowy spór dotyczy tego, czy ów przewóz był – jak stwierdziły organy orzekające – objęty zakazem ruchu, o którym mowa w § 2 pkt 3 lit. b) r.o.o.z.r. tj. zakazem ruchu na drogach na obszarze całego kraju w okresie od najbliższego piątku po zakończeniu zajęć dydaktyczno-wychowawczych albo w piątek, w który kończą się zajęcia dydaktyczno-wychowawcze w szkołach do ostatniej niedzieli przed rozpoczęciem zajęć dydaktyczno-wychowawczych w szkołach od godz. 8:00 do godz. 14:00 w sobotę, a tym samym - zgodnie z art. 92a ust. 1, 3 i 7 u.t.d. w zw. z lp. 1.11. zał. nr 3 do u.t.d. - stanowił naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego polegające na wykonywaniu go w czasie obowiązywania ograniczeń oraz zakazów ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach. Czy może - jak twierdzi skarżący - z uwagi na okoliczność, iż wykonywany był w celu dostarczenia ładunku - układarki asfaltu z [...] do Polski (S.), niezbędnej do wykonywania prac przy budowie dróg oraz ich utrzymania, podlegał na podstawie § 3 ust. 2 w zw. z § 3 ust. 1 pkt 3 r.o.o.z.r. wyłączeniu z ww. ograniczeń w ruchu, a tym samym był w tym czasie dozwolony. Odnosząc się do powyższego Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego, lecz z uwagi na dokonaną przez organy orzekające błędną wykładnię przepisów prawa materialnego, skargę uwzględnił. Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wys. od 50 zł do 12.000 zł za każde naruszenie. Przepis art. 92a ust. 7 pkt 1 u.t.d. określa zaś, że wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9 załącznika do ustawy. I tak, zgodnie z lp. 1.11 załącznika do u.t.d. wykonywanie przewozu drogowego w czasie obowiązywania ograniczeń oraz zakazów ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach podlega karze pieniężnej w wys. 2.000 zł. Wspomniane wyżej rozporządzenie w sprawie okresowych ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach (r.o.o.z.r.) wprowadza okresowe ograniczenia oraz zakazu ruchu, których naruszenie sankcjonowane jest administracyjną karą pieniężną na mocy art. 92a ust. 1 i ust. 7 pkt 1 u.t.d. w zw. z lp. 1.11 załącznika do u.t.d. Wprawdzie § 2 pkt 3 r.o.o.z.r. zakazuje ruchu na drogach na obszarze całego kraju w okresie wakacyjnym m.in. w soboty od godz. 8:00 do godz. 14:00 pojazdów lub zespołów pojazdów o dmc przekraczającej 12 ton, to przepis § 3 tego rozporządzenia zawiera liczne wyjątki od powyższego zakazu. W kontekście zaistniałego w niniejszej sprawie stanu faktycznego należy wskazać, że zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 3 lit. a) przepisy § 2 nie mają zastosowania do pojazdów używanych przy budowie dróg i mostów oraz przy ich utrzymaniu. Przy czym, jak stanowi przepis § 3 ust. 2 r.o.o.z.r., przepis ust. 1 pkt 3 dotyczy także pojazdów pustych w drodze po ładunek lub w drodze powrotnej po rozładunku. W świetle powyższych unormować stwierdzić należy, iż błędne jest przekonanie skarżącego, jakoby wyłączenie zakazu ruchu, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 3 lit. a) r.o.o.z.r. mogło dotyczyć przedmiotowego przewozu. Zwrócić należy uwagę, iż owo wyłączenie dotyczy ściśle pojazdów używanych przy budowie dróg i mostów oraz przy ich utrzymaniu. W niniejszej sprawie nie mamy zaś do czynienia z pojazdem używanym w tym celu, a jedynie z przewozem ładunku (układarka asfaltu), który mógł być używany przy budowie dróg oraz przy ich utrzymaniu. Zważywszy, że ww. rozporządzenie ma umocowanie delegacyjne w art.10 ust. 11 ustawy Prawo o ruchu drogowym (dalej: P.r.d.), aby dekodować normę prawną zawartą w przepisie § 2 ust. 1 pkt 3 lit. a) r.o.o.z.r. sięgnąć należy do definicji legalnych zawartych w tej ustawie. Przepis art. 2 pkt 31 P.r.d. uznaje za "pojazd" środek transportu przeznaczony do poruszania się po drodze oraz maszynę lub urządzenie do tego przystosowane, z wyjątkiem urządzenia wspomagającego ruch. W myśl zaś art. 2 pkt 35b P.r.d. przez "ładunek niepodzielny" rozumie się zaś ładunek, który bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody nie może być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. Z treści powołanych definicji zdaniem Sądu bez wątpienia wynika, że ładunek niepodzielny jakim jest układarka asfaltu, nie może być uznany równocześnie za pojazd używany przy budowie dróg oraz przy ich utrzymaniu, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 3 lit. a) r.o.o.z.r. W związku z powyższym w niniejszej sprawie nie mogło – wbrew stanowisku skarżącego - znaleźć zastosowania omawiane wyłączenie zakazu ruchu, które obejmuje pojazdy używane przy budowie dróg i mostów oraz przy ich utrzymaniu. Przechodząc do oceny stanowiska organów orzekających stwierdzić należy, że przyjęły one błędnie, że przedmiotowy przejazd stanowił przejazd odrębny względem dokonywanego tego samego dnia międzynarodowego przewozu drogowego z [...] do S., tylko z tego powodu, że S. stanowił miejsce docelowe przewożonego ładunku. W ocenie Sądu do przedmiotowego przewozu drogowego powinien znaleźć zastosowanie przepis § 3 ust. 1 pkt 5 r.o.o.z.r. określający, iż przepisy § 2 (uw. Sądu: zakazy ruchu) nie mają zastosowania do pojazdów powracających z zagranicy w celu zakończenia przewozu drogowego lub do odbiorcy przewożonego ładunku, mających siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie Sądu w ustalonym prawidłowo stanie faktycznym sprawy kluczowe jawi się stwierdzenie, jak należy rozumieć pojęcie "zakończenia przewozu", o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 5 r.o.o.z.r. Zważyć bowiem należy, iż GITD w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji uznając, że czyn popełniony przez skarżącego nie podlega wyłączeniom na gruncie § 3 ust. 1 r.o.o.z.r. wyraźnie rozdzielił przewóz drogowy, dokonywany przez skarżącego z [...] do S. (miejsca docelowego przewożonego ładunku - układarki asfaltu) od przejazdu, w trakcie którego zatrzymano do kontroli przedmiotowy zespół pojazdów, w krajowym ruchu drogowym pomiędzy S. a P., do bazy przedsiębiorstwa. W konsekwencji przyjął, że przejazd na końcowym odcinku przewozu ([...]) nie podlegał wyłączeniom od zakazów określonych w § 2 r.o.o.z.r. Poza sporem jest, że przepisy powołanego r.o.o.z.r., wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w P.r.d., nie dookreślają pojęcia "zakończenia przewozu". Pojęcia tego nie definiuje również ustawa P.r.d. Ponieważ podstawą prawną do nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o okresowych ograniczeniach ruchu pojazdów na drogach lub zakazie ruchu niektórych ich rodzajów są przepisy art. 92c ust. 1 w zw. z art. 92c ust. 7 pkt 1 u.t.d. w zw. z lp.1.11. zał. nr 3 do u.t.d., uzasadnione jest zastosowanie definicji legalnej przewozu zawartej w u.t.d. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 lipca 2011 r., sygn. akt II GSK 756/10, Lex nr 1083393). Zgodnie z przepisem art. 4 pkt 6a u.t.d. "przewóz drogowy" to transport drogowy lub niezarobkowy transport drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) 561/2006 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. U. UE. L. 2006 poz. 102 s. z dnia 11.04.2006 r.). Przepis art. 4 lit. a) rozporządzenia (WE) 516/2006 stanowi zaś, że zawarte w nim definicje znajdują zastosowanie dla celów tego rozporządzenia. Należy więc przyjąć, że definicja ta ma zastosowanie również w prawie krajowym, wziąwszy pod uwagę, że celem rozporządzenia (WE) 516/2006 jest harmonizacja przepisów odnoszących się do transportu drogowego. W związku z powyższym, przy wykładni pojęcia zakończenia przewozu drogowego w rozumieniu § 3 ust. 1 pkt 5 r.o.o.z.r. należy uwzględnić, że zawarta w art. 4 lit. a) rozporządzenia (WE) 516/2006 definicja legalna pojęcia "przewóz drogowy" wskazuje, że oznacza ono każdą podróż odbywaną w całości lub części po drogach publicznych przez pojazd, z ładunkiem lub bez, używanym do przewozu osób lub rzeczy. Jest nim zatem również przewóz dokonywany bez ładunku. W ocenie Sądu z powołanych przepisów wynika, że przewóz drogowy pojazdu powracającego z zagranicy należy uznać za zakończony w rozumieniu § 3 ust. 1 pkt 5 r.o.o.z.r. nie tyle w miejscu rozładunku przewożonego ładunku, lecz faktyczne z chwilą dotarcia do miejsca docelowego podróży (bazy przedsiębiorcy), również bez ładunku. W innym przypadku mielibyśmy do czynienia z sytuacją, jak przyjął błędnie organ odwoławczy, sztucznego rozdzielenia wykonywanego przewozu drogowego, w sytuacji, gdy de facto stanowi on jedną całość – międzynarodowy przewóz drogowy z zagranicy na terytorium RP, którego kresem nie jest miejsce rozładunku przewożonego towaru, lecz docelowe miejsce podróży kierowcy, a więc baza przedsiębiorcy transportowego (baza eksploatacyjna). Zważywszy, że z akt sprawy jasno wynika (licencja i wypis z CEIDG), co potwierdził również skarżący w toku postępowania, że miejscem docelowym świadczonego 25 lipca 2020 r. przewozu drogowego przez zespół pojazdów skontrolowany o godz. 9:21 w punkcie M. na drodze ekspresowej nr [...] nie był S., lecz P. – siedziba przedsiębiorstwa skarżącego, stwierdzić należy, że świadczony przewóz należało uznać za spełniający warunki ruchu zespołu pojazdów powracających z zagranicy w celu zakończenia przewozu drogowego mającego siedzibę na terytorium RP. Tym samym na podstawie § 3 ust. 1 pkt 5 r.o.o.z.r. podlegał on wyłączeniu z zakazu ruchu pojazdów i zespołów pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 12 ton w sobotę w godz. 8-14 w okresie wakacyjnym (§ 2 pkt 3 lit. b r.o.o.z.r.). W tym stanie rzeczy uznać należy, że organy orzekające dokonały błędnej wykładni omawianych przepisów prawa materialnego, w rezultacie czego wadliwie przyjęły, że istnieje - na gruncie § 2 pkt 3 lit. b) r.o.o.z.r. w zw. z lp. 1.11. zał. nr 3 do u.t.d. oraz art. 92a ust. 1 i 7 pkt 1 u.t.d. - podstawa do wymierzenia skarżącemu przedmiotowej kary pieniężnej w wys. 2.000 zł. Z powodu powyższych uchybień Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji (pkt I. sentencji wyroku). Skoro w stanie faktycznym niniejszej sprawy ziściły się przesłanki do zastosowania przepisu § 3 ust. 1 pkt 5 r.o.o.z.r., tj. wyłączenie przedmiotowego przewozu z zakazu ruchu to przedmiotowe postępowanie administracyjne prowadzące do wymierzenie skarżącemu kary pieniężnej, o której mowa w lp. 1.11 zał. nr 3 do u.t.d. było bezprzedmiotowe, to na gruncie art. 105 § 1 K.p.a. istniały przesłanki do jego umorzenia. Dlatego Sąd na podstawie art. 145 § 3 P.p.s.a. umorzył przedmiotowe postępowanie administracyjne (pkt II. sentencji wyroku). Na podstawie art. 200 P.p.s.a. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych (pkt III. sentencji wyroku). Wnioski obu stron sprawę umożliwiły Sądowi - na podstawie art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 P.p.s.a. – rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI