III SA/Po 138/22

III SA/Po 138/22 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2022-09-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-02-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Paluszyńska /sprawozdawca/
Mirella Ławniczak /przewodniczący/
Piotr Ławrynowicz
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I GSK 181/23 - Wyrok NSA z 2025-11-07
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 145 par. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Dnia 28 września 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz Protokolant: St. sekr. sąd. Anna Skrzypczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2022 roku sprawy ze skargi G. T. na decyzję Zarządu Województwa z dnia 23 grudnia 2021 r . nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji orzekającej o solidarnej odpowiedzialności za zaległości Spółki oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] listopada 2020 r. nr [...] (znak [...]) Zarząd Województwa Wielkopolskiego, działając jako Instytucja Zarządzająca Wielkopolskim Regionalnym Programem Operacyjnym na lata 2014-2020, dalej jako IZ WRPO lub organ) orzekł o solidarnej odpowiedzialności wraz ze spółką: I sp. z o.o., (podmiot wykreślony z danych KRS, dalej jako spółka lub beneficjent), likwidatora spółki, w osobie G.T. (dalej również jako wnioskodawca, strona, skarżący) za zaległości spółki powstałe z tytułu braku zwrotu dofinansowania przez spółkę, określonego w decyzji nr [...] wydanej [...] października 2018 r. przez Zarząd Województwa Wielkopolskiego wobec spółki, będącej beneficjentem projektu pod nazwą "Kwalifikacje zawodowe szansą do sukcesu", współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego, w kwocie: 341.726,40 zł - należność główna, 104.484,00 zł - odsetki liczone jak dla zaległości podatkowych od dnia przekazania dofinansowania do dnia wydania decyzji w sprawie.
Jak wynika z akt sprawy, przesyłka z decyzją, zaadresowana: G.T., ul. K. [...] m. [...],[...] L., była dwukrotnie awizowana i zwrócona do Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego, zaś decyzja została opatrzona klauzulą ostateczności.
Pismem z 14 maja 2021 r. (data stempla pocztowego: 12 maja 2021 r.) G.T. zwrócił się do Zarządu Województwa Wielkopolskiego z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem ww. decyzji, opierając swoje żądanie na art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Nadto wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji oraz udostępnienie akt postępowania administracyjnego.
Napisał, że [...] kwietnia 2021 r. otrzymał na prywatny numer telefonu komórkowego zawiadomienie SMS z banku, w którym posiada rachunek bankowy, o zajęciu środków pieniężnych w kwocie 1.353.118,89 zł. Zgodnie z ww. informacją, egzekucja prowadzona jest w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podkreślił, że nie otrzymał jakichkolwiek zawiadomień o wszczęciu postępowania, decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności czy upomnień przed-egzekucyjnych, w jakimkolwiek postępowaniu, w którym stroną byłaby I sp. z o.o. w likwidacji czy on sam. Dalej napisał, że przypuszcza, że organ celowo kierował korespondencję na adres nie będący jego adresem (ul K. nr [...], L.), a posiadając informację o braku odbioru decyzji, wywodził bezprawnie skutki z domniemania jej doręczenia.
Postanowieniem z [...] czerwca 2021 r. Zarząd Województwa Wielkopolskiego wznowił postępowanie administracyjne zakończone opisaną na wstępie ostateczną decyzją z [...] listopada 2020 r. o solidarnej odpowiedzialności wraz ze spółką, likwidatora spółki w osobie G.T., za zaległości spółki, powstałe w czasie likwidacji spółki. W uzasadnieniu podał, że wniosek oparty został na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i zachowany został termin do złożenia takiego wniosku.
Decyzją z [...] września 2021 r. nr [...] Zarząd Województwa Wielkopolskiego, powołując się na art. 46 ust. 2a ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1668 ze zm.), art. 2 pkt 11 i art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r., poz. 818 ze zm.), art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej jako K.p.a.), po przeprowadzeniu postępowania wznowionego na wniosek strony, odmówił uchylenia ostatecznej decyzji własnej nr [...] z [...] listopada 2020 r.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy G.T. napisał, że organ bezpodstawnie uznał, że przedmiotem postępowania jest jedynie zbadanie, że przyczyną wznowienia jest przesłanka wskazana tylko w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Przyczyną wznowienia są wszystkie przesłanki określone w art. 145 § 1 K.p.a. W niniejszej sprawy są to:
a) ustalenie istotnych dla sprawy okoliczności na podstawie fałszywych dowodów (art. 145 §1 pkt 1 K.p.a.). W uzasadnieniu decyzji organ napisał, że umowa o dofinansowanie projektu została rozwiązana w trybie natychmiastowym z dniem [...] stycznia 2018 r., na podstawie § 26 ust 1 pkt 1 umowy, zgodnie z którym beneficjent lub partnerzy dopuścił/li się rażących nieprawidłowości, w tym finansowych, w szczególności wykorzysta/ją przekazane środki na cel inny niż określony w projekcie lub niezgodnie z umową. Wnioskodawca napisał, że stwierdzenia przedstawione w decyzji nie korespondują ze stanem faktycznym. Rażących nieprawidłowości finansowych dopuścił się ówczesny prezes zarządu spółki, D.M., na samym początku realizacji projektu, o czym wnioskodawca bezzwłocznie, już w maju 2017 roku - tuż po ich ujawnieniu, powiadomił Dyrektora Departamentu Wdrażania Europejskiego Funduszu Społecznego, S.W. Pani Dyrektor uznała za konieczne dalszą kontynuację projektu, projekt był więc kontynuowany a przekazane środki były wykorzystywane w sposób określony w projekcie i zgodnie z umową. Wnioskodawca szczegółowo do tych kwestii odnosił się w pismach z: [...] listopada 2017 r., [...] grudnia 2017 r., [...] lutego 2018 r., [...] lutego 2018 r., [...] kwietnia 2018 r. W ocenie wnioskodawcy stan faktyczny nie został dokładnie zbadany. Odmowa przesłuchania świadków a przede wszystkim brak zgody na dopuszczenie jako dowodu dokumentacji projektowej jest wyraźnym naruszeniem reguły wskazanej w art. 75 § 1 K.p.a. Przesłuchanie świadków i analiza dokumentów projektowych pozwoliłoby wykazać, że nie było uzasadnionych powodów do rozwiązania umowy ze spółką. Tym samym samo rozwiązanie umów należałoby uznać za nieważne, a tym samym w pełni wyczerpują się przesłanki wskazane w art. 145 § 1 pkt 1 K.pa.
b) ustalenie wydania decyzji przez pracownika lub (pracowników - dopisek Sądu) podlegających wyłączeniu, stosownie do art. 24, art. 25 i art. 27 (art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a.). Według wiedzy wnioskodawcy D.M., który jako prezes spółki dokonał wielu oszustw na niekorzyść spółki, jak również Urzędu Marszałkowskiego, był równocześnie pracownikiem Departamentu Wdrażania Europejskiego Funduszu Urzędu Marszałkowskiego, istnieje więc domniemanie, że decyzja z [...] listopada 2020 r. o solidarnej odpowiedzialności wnioskodawcy wraz ze spółką została podjęta przez osoby z nim spokrewnione lub osoby które go zatrudniały w Departamencie Wdrażania Europejskiego Funduszu. Wnioskodawca zaznaczył, że Departament Wdrażania Europejskiego Funduszu Urzędu Marszałkowskiego z niezrozumiałych powodów nie przyłączył się do postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową Poznań Stare Miasto w sprawie przywłaszczenia przez D. M. środków unijnych.
c) wyjście na jaw istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję (art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.). Wnioskodawca napisał, że spółka pomimo obiektywnych trudności, realizowała projekt, a przyznana zaliczka została wydatkowana prawidłowo (zdecydowana większość środków trafiła na rachunek bankowy Z w P. za wykonane działania w ramach projektu). W październiku 2018 r. (po blisko po pół roku od zakończenia procesu likwidacji Spółki) Instytucja Zarządzająca wzywa do zwrotu kwoty w wysokości 341.726,40 zł oraz odsetek naliczanych jak dla zaległości podatkowych, czyli otrzymanej i prawidłowo już wydatkowanej zaliczki. Tym samym nie było powodów do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, Instytucja Zarządzająca bowiem nie poniosła szkody, spółka zaś nie dysponowała w tym czasie majątkiem na zaspokojenie roszczeń. W takiej sytuacji nie było przesłanek do zgłoszenia wniosku o upadłości, co wprost można wynosić z interpretacji art. 299 ksh.
d) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.). Wnioskodawca napisał, że nie mógł uczestniczyć w postępowaniu z powodu przeszkód nie do przezwyciężenia. Już od kwietnia 2018 r. nie mieszkał pod adresem wskazanym w korespondencji, czyli: ul K. [...],[...] L. Złożył również pismo w sprawie adresu zamieszkania, do organu wydającego dowód osobisty, z informacją, iż adres powyższy nie jest aktualny. Epidemia COVID-19, do której tak chętne się odwołuje organ w swojej decyzji, był również przyczyną niemożności odebrania korespondencji. Wnioskodawca powołał się na art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2021 r., poz. 737), zgodnie z którym nieodebranych pism podlegających doręczeniu za potwierdzeniem odbioru przez operatora pocztowego, których termin odbioru określony w zawiadomieniu o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru przypadał w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, nie można uznać za doręczone w czasie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii oraz przed upływem 14 dni od dnia zniesienia tych stanów.
Wnioskodawca ocenił, że być może organ celowo i świadomie ponawiał próby kierowania korespondencji na adres, z którego awizowane przesyłki były zwracane, aby móc wydać decyzję zobowiązującą likwidatora do zwrotu całości przyznanego dofinansowania na realizację projektu, wiedząc, że nie ma merytorycznych i prawnych przesłanek do żądania zwrotu prawidłowo wydatkowanych środków przez Spółkę, a tym bardziej solidarnej odpowiedzialności jej likwidatora. Wnioskodawca nie brał udziału w postępowaniu przez działania i zaniechania organu, wystarczyło bowiem przekierować korespondencję związaną z prowadzonym postępowaniem administracyjnym na e-PUAP, pocztę elektroniczną lub numer telefonu wnioskodawcy, zwłaszcza że organ dysponował wszystkimi ww. danymi wnioskodawcy.
Wnioskodawca podkreślił, że przyczyną nieuczestniczenia w postępowaniu były zdarzenia losowe (epidemia COVID-19, utrata prawa do lokalu, skomplikowana sytuacja życiowa) i jak również zaniechania samego organu, a przede wszystkim brak próby dostarczenia zastępczego (E-PUAP, e-mail, sms).
Decyzją z [...] grudnia 2021 r. nr [...] Zarząd Województwa Wielkopolskiego, wskazując na art. 138 § 1 pkt 1, art. 104 § 1 K.p.a. – utrzymał w mocy decyzję z [...] września 2021 r. o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji własnej z [...] listopada 2020 r.
Uzasadniając organ napisał, że wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją o odpowiedzialności osób trzecich niewątpliwie został wniesiony przez stronę tego postępowania, tj. likwidatora spółki w osobie G.T. Wniosek został wniesiony, zgodnie z trybem określonym w art. 148 § 1 K.p.a., do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, tj. do Instytucji Zarządzającej WRPO. Zgodnie z art. 150 K.p.a., od decyzji stronie przysługiwało prawo złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z czego wnioskodawca skorzystał.
Dalej organ napisał, że realizując ciążący na organie odwoławczym obowiązek ponownego całościowego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy, dokonał ponownej analizy materiału dowodowego, zgromadzonego w toku postępowania zainicjowanego wnioskiem o wznowienie postępowania jak również postępowania wszczętego wskutek złożonego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Organ wskazał, że przedmiotem postępowania przeprowadzonego w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją o odpowiedzialności osób trzecich było ustalenie w pierwszej kolejności, czy postępowanie, w którym zapadła decyzja o odpowiedzialności osób trzecich dotknięte było wadą określoną w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. (na którą wnioskodawca powołał się we wniosku), tj. ustalenie czy wnioskodawca bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem decyzji o odpowiedzialności osób trzecich. Z akt sprawy wynika, że Instytucja Zarządzająca na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa wszczęła z urzędu postępowanie administracyjne, zmierzające do wydania decyzji administracyjnej w sprawie solidarnej odpowiedzialności wraz ze spółką G.T. Wnioskodawca jako likwidator Spółki w okresie od [...] lipca 2017 r. do czasu uprawomocnienia się postanowienia o wykreśleniu Spółki z KRS, tj. do [...] maja 2019 r., był stroną (jedyną) postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji o odpowiedzialności osób trzecich.
Na podstawie danych zawartych w KRS spółki nr [...], udostępnionych organowi przez Sąd Rejonowy dla Wrocławia - Fabrycznej we Wrocławiu oraz danych z rejestru PESEL udostępnionych przez Urząd Miasta Poznania, na wniosek z [...] września 2019 r., organ ustalił adres strony (G.T.), tj. ul. K. [...],[...] L.
Pismem z [...] lutego 2020 r. Instytucja Zarządzająca ponownie wystąpiła do Urzędu Miasta Poznania o udostępnienie danych adresowych strony (G.T.). Urząd Miasta Poznania pismem z [...] marca 2020 r. odpowiedział, że adresem zameldowania G.T. na pobyt stały jest L., ul. K. [...] m. [...], gmina L., województwo d.
Dalej organ wymienił korespondencję kierowaną na tak ustalony adres strony i wskazał, że z akt sprawy wynika, że każda z ww. przesyłek w tym również decyzja o odpowiedzialności osób trzecich została zwrócona po uprzednim dwukrotnym awizowaniu, z adnotacją Poczty Polskiej S.A. " zwrot nie podjęto w terminie". Na żadnej ze zwróconych przesyłek nie ma adnotacji "adresat wyprowadził się" lub "adresat nieznany". Na formularzu potwierdzenia odbioru każdej z ww. przesyłek doręczyciel wskazał, że z powodu niemożności doręczenia przesyłek adresatowi lub pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi, dozorcy domu, który podjął się oddania przesyłki adresatowi przesyłki pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w UP L.
Informacja o zwrocie ww. przesyłek do nadawcy z powodu ich nieodebrania przez adresata (G.T.) umieszczona została na druku zwrotnego potwierdzeniu odbioru oraz na pierwszej stronie koperty każdej z przesyłek.
Decyzja o odpowiedzialności osób trzecich wysłana została do strony [...] listopada 2020 r. i po dwukrotnym awizowaniu [...] listopada 2020 r. i [...] grudnia 2020 r. została zwrócona do Instytucji Zarządzającej [...] grudnia 2020 r., z adnotacją Poczty Polskiej S.A. "zwrot nie podjęto w terminie". Organ ocenił, że w tym przypadku powstały warunki do zastosowania trybu doręczenia pisma przewidzianego w art. 44 § 4 K.p.a., tzn. przyjęcia fikcji doręczenia.
Dalej organ ocenił, że po pierwsze, wobec skutecznego doręczenia w trybie art. 44 K.p.a. zawiadomienia z [...] czerwca 2020 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz wezwania do złożenia wyjaśnień, które nastąpiło [...] września 2020 r., strona została zawiadomiona o wszczętym postępowaniu w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania spółki i miała możliwość podejmowania czynności proceduralnych w obronie swoich interesów w toku całego postępowania aż do wydania rozstrzygnięcia (wydania decyzji o odpowiedzialności osób trzecich). Po drugie, wobec skutecznego doręczenia w trybie art. 44 K.p.a. zawiadomienia z [...] października 2020 r. o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji, które nastąpiło [...] października 2020 r. strona miała możliwość skorzystania z przysługującego jej na podstawie art. 10 K.p.a. prawa, a organ możliwość tę stronie zapewnił. Po trzecie, wobec skutecznego doręczenia w trybie art. 44 K.p.a. stronie decyzji o odpowiedzialności osób trzecich, które nastąpiło [...] grudnia 2020 r., organ zapewnił stronie udział w ostatniej fazie postępowania, tj. w fazie rozstrzygnięcia, a strona nie została pozbawiona prawa do ochrony swojego interesu prawnego.
Zdaniem organu w przeprowadzonym postępowaniu w sprawie orzeczenia odpowiedzialności wnioskodawcy jako osoby trzeciej za zobowiązania spółki, na żadnym jego etapie nie doszło do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, które mogłoby stanowić podstawę do stwierdzenia zaistnienia przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Organ dysponował danymi adresowymi strony, które pozyskał z bazy PESEL, a cała korespondencja wysyłana była na aktualny wówczas i prawidłowy adres strony, tj. ul. K. [...] w L. ([...]), jako jej adres zamieszkania oraz wskazany w rejestrze PESEL adres zameldowania na pobyt stały. Na przesyłkach do strony zawarte są prawidłowe dane osobowe (imiona i nazwisko strony), nie doszło do omyłki w adresie poprzez wskazanie błędnego numeru domu lub mieszkania, nie doszło do omyłki w nazwie ulicy ani miejscowości adresata. Korespondencja nie została zwrócona z adnotacją operatora pocztowego "adresat wyprowadził się " lub "adresat nieznany".
Organ stwierdził, że skoro wnioskodawca, jak sam wskazuje we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wyprowadził się z adresu figurującego w bazie PESEL (tj. ul. K. [...],[...] L.) w kwietniu 2018 r., powinien dla zapewnienia ochrony swoich interesów dokonać zmian aktualizujących dane adresowe, poprzez zgłoszenie do organu ewidencji ludności aktualnego adresu zamieszkania lub pobytu. Z okoliczności rozpatrywanej sprawy wynika jednakże, że wnioskodawca, przynajmniej do [...] marca 2020 r., tj. do dnia sporządzania pisma przez Urząd Miasta Poznania, informującego, na podstawie danych z bazy PESEL, że adresem strony jest L., ul. K. [...], zmiany adresu nie zgłosił.
Dalej organ stwierdził, że powoływanie się przez stronę na okoliczność poinformowania Wydziału Spraw Obywatelskich Urzędu Miasta w L. o zmianie adresu korespondencyjnego w postępowaniu prowadzonym w sprawie o wydanie nowego dowodu osobistego, nie jest okolicznością, z której strona może skutecznie wywodzić brak swojej winy w niedokonaniu zmian danych adresowych właściwemu organowi ewidencyjnemu Urzędu Miasta L., a w konsekwencji nic stanowi podstawy do stwierdzenia winy organu w doręczaniu pism, na adres pozyskany z bazy PESEL. Zaniechanie strony w tym zakresie, przy jednoczesnym braku ustanowienia przez stronę pełnomocnika do doręczeń lub chociażby pozostawienia we właściwym urzędzie pocztowym dyspozycji o przekazywaniu przesyłek na inny adres (właściwy i aktualny) skutkuje, jak wynika z okoliczności rozpatrywanej sprawy, negatywnymi dla strony konsekwencjami. Nie są one jednakże skutkiem działania lub zaniechania organu w prowadzonym postępowaniu administracyjnym.
Odnosząc się do zarzutu, że wystarczyło przekierować korespondencję związaną z prowadzonym postępowaniem administracyjnym na e-PUAP, pocztę elektroniczną lub numer telefonu wnioskodawcy, organ wskazał, że w dacie podjęcia pierwszej czynności w sprawie – wysłania pisma informującego o wszczęciu postępowania, organ nie dysponował wiedzą o korzystaniu przez wnioskodawcę z platformy ePUAP. Wnioskodawca dopiero po zakończonym postępowaniu w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązania spółki (tj. po wydaniu decyzji o odpowiedzialności osób trzecich) przesłał za pośrednictwem platformy e-PUAP pismo z [...] maja 2021 r. zatytułowane wniosek dostarczenie dokumentów, natomiast dopiero [...] lipca 2021 r. złożył wniosek o przesłanie wszystkich dokumentów, w tym wydanych decyzji, na profil e-PUAP.
Dalej organ napisał, odnosząc się do zarzutu, że przyczyną nieuczestniczenia w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem decyzji o odpowiedzialności osób trzecich były zdarzenia losowe (epidemia COVID-19, utrata prawa do lokalu, skomplikowana sytuacja życiowa), że wnioskodawca nie przedstawił żadnego uzasadnienia w tym zakresie, nie opisał na czym polegały ww. okoliczności i nie wyjaśnił w czym upatruje związek przyczynowy między brakiem udziału w postępowaniu a brakiem winy w tym, że nie brał udziału w postępowaniu.
Organ zaznaczył, że w postanowieniu o wznowieniu postępowania administracyjnego dokładnie określono podstawę wznowienia postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Taką podstawę wskazał wnioskodawca we wniosku i zgodnie z postanowieniem zostało przeprowadzone postępowanie tylko co do przyczyny wznowienia w nim określonej, tj. co do przyczyny wznowienia określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. W związku z powyższym organ zaznaczył, że w rozpatrywanej sprawie nie przeprowadził postępowania co do przyczyn wznowienia postępowania określonych w art. 145 § 1 pkt 1, pkt 3 oraz pkt 5 K.p.a., bowiem jest związany zakresem postępowania wyznaczonym treścią postanowienia o wznowieniu postępowania.
Na opisaną decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł G.T., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, wstrzymania prowadzonej egzekucji zwrotu zajętych środków, do czasu prawomocnego zakończenia postępowania wraz odsetkami ustawowymi, zwrotu kosztów postępowania. Uzasadniając powtórzył argumenty zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Przesłuchanie świadków pozwoliłoby wykazać, że nie było uzasadnionych powodów do rozwiązania umowy ze spółką, co w konsekwencji oznacza, że decyzja wydana w oparciu o brakujące dowody również jest dotknięta kwalifikowaną wadą. Organ odmówił skarżącemu również zbadania, czy w wydaniu decyzji nie uczestniczył pracownik podlegający wyłączeniu stosownie do art. 24, art. 25 i art. 27 K.p.a. (art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a.). Skarżący ocenił, że nie mógł uczestniczyć w postępowaniu z powodu przeszkód nie do przezwyciężenia. Już od kwietnia 2017 roku nie mieszkał pod adresem wskazanym w korespondencji, czyli: ul K. [...],[...] L. Złożył również pismo w sprawie adresu zamieszkania, do organu wydającego dowód osobisty, z informacją, iż adres powyższy nie jest aktualny. Epidemia COVID-19 była również przyczyną niemożności odebrania korespondencji. Organ, zwrócił się do Prezydenta Miasta Poznania, aby ten ustalił adres mój zameldowania. Z niezrozumiałych powodów, w systemie PESEL nadal istniał zapis o adresie skarżącego, mimo iż w kwietniu 2018 roku, podczas składania wniosku o wydanie dowodu osobistego, złożył pismo informujące, iż ten adres nie jest aktualny. Być może pytanie o adres powinno zostać zadane Prezydentowi Miasta L. Wtedy informacje o piśmie złożonym w sprawie nieaktualnego adresu, organ również by otrzymał. Wystarczyło przekierować korespondencję związaną z prowadzonym postępowaniem administracyjnym na e-PUAP, pocztę elektroniczną lub na numer telefonu skarżącego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 28 września 2022 r. Sąd postanowił o połączeniu do wspólnego rozpoznania ale osobnego rozstrzygnięcia spraw ze skarg G.T. na decyzje Zarządu Województwa Wielkopolskiego, zarejestrowane pod sygn. akt III SA/Po 138/22, III SA/Po 139/22 i III SA/Po 140/22.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie może zostać uwzględniona, bowiem obie decyzje wydane w sprawie są zgodne z prawem. Organ słusznie stwierdził, że nie zaistniała przesłanka wznowieniowa, wobec czego zasadna była odmowa uchylenia decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym.
Zaznaczenia wymaga, że kontrolowane w niniejszej sprawie decyzje zostały wydane w ramach postępowania nadzwyczajnego, tj. w trybie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją z [...] listopada 2020 r., którą Zarząd Województwa Wielkopolskiego, działając jako Instytucja Zarządzająca WRPO, orzekł o solidarnej odpowiedzialności skarżącego, będącego likwidatorem spółki I sp. z o.o., wraz ze spółką, za zaległości spółki powstałe z tytułu braku zwrotu dofinansowania przez spółkę. Sąd podkreśla, że z akt załączonych do skargi nie wynika, aby skarżący domagał się wznowienia postępowania w sprawie zakończonej wydaniem decyzji określającej kwotę do zwrotu przez spółkę, w dniu [...] października 2018 r.
Dalej Sąd wskazuje, że postępowanie prowadzone po wznowieniu postępowania
jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest jedynie ustalenie, czy postępowanie prowadzone w trybie zwykłym było dotknięte jedną z wad wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1-8, art. 145a, art. 145aa lub w art. 145b K.p.a. Należy podkreślić, że przedmiotem postępowania wznowieniowego nie jest sprawa w znaczeniu materialnoprawnym będąca przedmiotem postępowania zwykłego (tu: orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności skarżącego wraz ze spółką), ale kwestia prawidłowości tego postępowania zwykłego.
We wniosku z [...] maja 2021 r. o wznowienie postępowania, skarżący jednoznacznie wskazał i uzasadnił przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., zgodnie z którą w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
Dalej Sąd wskazuje, że tylko podmiot, który uznaje, że bez swej winy nie brał udziału w postępowaniu, jest uprawniony do żądania wznowienia postępowania z tego powodu, zatem wyłącznie skarżący mógł skutecznie złożyć wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., powołując się na to, że bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu. To stwierdzenie ma istotne znaczenie, bowiem w sytuacji, gdy postępowanie wznowieniowe prowadzone jest na wniosek strony, organ jest związany podstawami wznowieniowymi zawartymi we wniosku inicjującym takie postępowanie i nie może odnosić się do innych podstaw, nie wskazanych przez stronę we wniosku o wznowienie postępowania. Podana przez stronę w podaniu o wznowienie postępowania podstawa tego wznowienia wiążąco wyznacza granice tego nadzwyczajnego postępowania (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 czerwca 2022 r., I OSK 2396/20; wyrok WSA w Poznaniu z 28 lipca 2022 r., II SA/Po 483/22; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej Naczelnego Sądu Administracyjnego). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy oznacza to, że skoro skarżący wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją orzekającą o solidarnej odpowiedzialności skarżącego wraz ze spółką, uzasadniając wniosek tym, że nie otrzymał jakichkolwiek zawiadomień o wszczęciu postępowania, decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności czy upomnień przed-egzekucyjnych, w jakimkolwiek postępowaniu, w którym stroną byłaby I sp. z o.o. w likwidacji czy on sam, to organ nie był uprawniony w postępowaniu wznowieniowym do rozpatrywania innych podstaw wznowieniowych.
Odnosząc powyższe uwagi do kontrolowanej sprawy Sąd stwierdza, że organ postąpił prawidłowo, koncentrując się na przesłance wznowieniowej wskazanej we wniosku o wznowienie postępowania i nie analizując, w tym postępowaniu, innych przyczyn wznowienia postępowania, wskazanych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (ustalenie istotnych dla sprawy okoliczności na podstawie fałszywych dowodów - art. 145 §1 pkt 1 K.p.a., ustalenie wydania decyzji przez pracownika lub pracowników podlegających wyłączeniu - art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a., wyjście na jaw istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję - art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.). Na marginesie Sąd zaznacza, że postanowieniem z [...] września 2021 r. organ odmówił przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków wskazanych przez skarżącego, w tym odmówił przeprowadzenia dowodu z przesłuchania D.M., jak również odmówił przeprowadzenia dowodu z dokumentów projektu. Sąd powtarza, że organ w postępowaniu wznowieniowym prowadził postępowanie wyjaśniające wyłącznie w tym zakresie, który umożliwia ustalenie czy wskazana przez skarżącego przesłanka wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) rzeczywiście występuje. Sąd w pełni zgadza się z organem, że przesłuchanie świadków wymienionych we wniosku skarżącego oraz przeprowadzenie dowodu z dokumentów projektu nie miało znaczenia dla ustalenia, z czyjej winy skarżący nie brał udziału w postępowaniu. Organ postąpił prawidłowo, nie badając okoliczności związanych z realizacją projektu. Wniosek o wznowienie dotyczył bowiem decyzji orzekającej o solidarnej odpowiedzialności skarżącego ze spółką a nie decyzji określającej zobowiązanie spółki. Wnioski dowodowe składane przez skarżącego ( we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy wskazane jako przesłanka z art. 145 P 1 pkt 5 k.p..a.) odnosiły się zaś do zasadności określenia zobowiązania spółki a nie np. przesłanek egzoneracyjnych, dotyczyły więc decyzji, która nie była objęta wnioskiem o wznowienie postępowania.
Należy wskazać, że organ w toku postępowania wznowieniowego rozważał możliwość prowadzenia postępowania z urzędu w oparciu o podane we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przesłanki z art. 145 § 1 pkt 3 i 5 k.,p.a. Jak wyżej wskazano wskazywane przez skarżącego " nowe dowody" dotyczące realizacji projektu nie odnosiły się do decyzji o solidarnej odpowiedzialności. Natomiast odnośnie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. organ ustalił, że D.M. nie był pracownikiem UMWW (nie był także zleceniodawcą ani nie wykonywał umowy o dzieło – nie został zarejestrowany w KPWin ani Płatniku)- (korespondencja z [...].10.2021r.). Zarzuty skarżącego nie dawały więc podstaw do wszczęcia przez organ postępowania wznowieniowego z urzędu.
Dalej Sąd stwierdza, że w pełni podziela pogląd organu, że z okoliczności sprawy bezspornie wynika, że skarżący, poprzez zaniechanie odbioru korespondencji kierowanej do niego przez organ, z własnej winy nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem decyzji orzekającej o solidarnej odpowiedzialności skarżącego za zaległości spółki, wymienione w decyzji z [...] listopada 2020 r.
Na podstawie danych zawartych w KRS spółki nr [...], udostępnionych organowi przez Sąd Rejonowy dla Wrocławia — Fabrycznej we Wrocławiu oraz danych z rejestru PESEL udostępnionych przez Urząd Miasta Poznania na wniosek organu z [...] września 2019 r., oraz ponownie na wniosek z [...] lutego 2020 r. organ ustalił adres skarżącego (ul. K. [...],[...] L.). W konsekwencji cała korespondencja wysyłana była na tak ustalony adres. Sąd stwierdza, że organ prowadziłby postępowanie przewlekle, gdyby nie kierował korespondencji na tak ustalony adres, nie mając uprawdopodobnionego w aktach sprawy innego adresu skarżącego, względnie adresu do doręczeń.
Zarząd Województwa Wielkopolskiego postąpił prawidłowo, posługując się tym adresem skarżącego, który znajdował się w rejestrze, skoro nie miał udokumentowanego w aktach żadnego innego adresu skarżącego. Co do okoliczności, że w aktach sprawy znajdują się dwie odpowiedzi skarżącemu, udzielone przez Prezydenta Miasta L., pismami z [...] grudnia 2021 r. oraz [...] listopada 2021 r. (k. 207 i 208), że organ ewidencyjny nie ma obowiązku informowania innych urzędów lub instytucji o zmianie adresu korespondencyjnego, bowiem dane gromadzone w rejestrach dotyczą wyłącznie adresu zameldowania, na pobyt stały lub czasowy, zaś składane oświadczenia są przechowywane w kopercie dowodowej danej osoby, Sąd podziela stanowisko Zarządu Województwa Wielkopolskiego, że powoływanie się przez skarżącego na okoliczność poinformowania w Urzędzie Miasta w L. o zmianie adresu korespondencyjnego, w postępowaniu prowadzonym w sprawie o wydanie nowego dowodu osobistego, nie jest okolicznością, z której skarżący może skutecznie wywodzić brak swojej winy w niedokonaniu zmiany danych adresowych właściwemu organowi ewidencyjnemu.
Dalej Sąd stwierdza, że na przesyłkach kierowanych przez organ do skarżącego są prawidłowe dane osobowe (imiona i nazwisko skarżącego), nie doszło do omyłki w adresie poprzez wskazanie błędnego numeru domu lub mieszkania, nie doszło do omyłki w nazwie ulicy ani miejscowości adresata. Każda z przesyłek była dwukrotnie awizowana, z zachowaniem terminów awizowania i informacją o pozostawieniu przesyłki na okres 14 dni w urzędzie pocztowym L. P. (L., ul. P. [...]) a zawiadomienie o powyższym umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Korespondencja z powodu jej nieodebrania w terminie 7 dni, byłam ponownie awizowana a po jej nieodebraniu urząd pocztowy dokonał zwrotu przesyłki do organu, jako niepodjętej w terminie. Wszystkie formalne wymogi doręczenia przesyłek w trybie art. 44 k.p.a. zostały spełnione.. Sąd stwierdza, że zostały spełnione przesłanki do uznania skuteczności doręczenia przewidzianego w art. 44 § 4 K.p.a., tzn. przyjęcia fikcji doręczenia.
Przepis art. 44 k.p.a. ustanawiając zastępczy tryb doręczenia korespondencji umożliwia przyjęcie fikcji prawnej, że pismo, którego adresat nie odebrał z placówki pocztowej lub z urzędu gminy (miasta) w określonym terminie, zostało doręczone z upływem ostatniego dnia terminu. Innymi słowy, zastępcza forma doręczenia pism przewidziana w art. 44 k.p.a. rodzi domniemanie prawne, że pismo zostało doręczone adresatowi. Domniemanie to może zostać obalone, gdy adresat udowodni, że mimo zastosowania zastępczej formy doręczenia pismo nie zostało mu doręczone z przyczyn od niego niezależnych. Okoliczności tych skarżący nie udowodnił. Podawał w skardze, że adres pod który kierowana była korespondencja był nieaktualny już w kwietniu 2018r., co wynikało ze zdarzeń losowych (epidemia COVID, utrata prawa do lokalu, skomplikowana sytuacja życiowa), jednak nie przedstawił żadnych dowodów na potwierdzenie tych tez. Nie zmienił adresu zameldowania w organach meldunkowych, nie wskazał faktycznego adresu zamieszkania. W korespondencji kierowanej do organu z [...].12.2017r., [...].11.2017r. ( dołączonej do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) podawał adres spółki: L. ul. K. [...] – tożsamy z jego adresem zameldowania, powołując się na trudności z odbiorem korespondencji z uwagi na problemy kadrowe spółki, podawał prywatny adres mailowy a nie inny adres do korespondencji. W korespondencji z [...].02.2018r., [...].02.2018r., [...].04.2017r. wskazywał adres spółki j.w. Nie podał innego adresu zamieszkania, niż widniejący w rejestrach. We wniosku o wznowienie postępowania podał adres: W. ul. S. [...], po czym w piśmie z [...].11.2021r. podał, że jest to adres osoby trzeciej. Podał, że adres ten nie jest adresem jego zamieszkania ani zameldowania i prosi, by nie używać go w żadnej korespondencji, nie są mu znane przepisy dotyczące zakazu bycia bezdomnym ani prowadzenia spraw urzędowych bez adresu zamieszkania (pismo z [...].11.2021r.). W żadnych z pism znajdujących się w aktach nie wskazał innego, niż widniejący w rejestrach adresu faktycznego zamieszkiwania czy adresu do doręczeń pod który winna być kierowana korespondencja.
Następnie Sąd stwierdza, że bezzasadne są zarzuty skargi dotyczące braku kierowania korespondencji skarżącemu na adres e-PUAP, pocztę elektroniczną, numer telefonu. Skarżący nie podważył wywodu organu, że w toku postępowania zakończonego wydaniem decyzji orzekającej o solidarnej odpowiedzialności skarżącego wraz ze spółką – organ nie dysponował wiedzą o korzystaniu przez skarżącego z platformy e-PUAP. Co do zarzutu braku doręczeń, względnie braku wysłania maila na prywatny adres internetowy skarżącego czy też braku kontaktu na numer telefonu skarżącego, to Sąd stwierdza, że sposób doręczania korespondencji w postępowaniu administracyjnym jest określony przepisami K.p.a. i odbywa się na zasadach w nim określonych. Wśród sposobów doręczania pism stronie nie ma doręczenia na prywatny adres internetowy, czy wysłanie sms-a z informacją. Nadto Sąd wskazuje, że organy administracji nie mają obowiązku skontaktowania się ze stroną postępowania tego typu metodami, choćby nawet dysponowały takimi danymi jak prywatny adres internetowy czy numer telefonu, zatem skarżący nie może skutecznie zarzucać braku "przekierowania korespondencji związanej z prowadzonym postępowaniem" i wywodzić z tego jakiekolwiek skutki prawne.
Bezzasadnie skarżący powołuje się na naruszenie art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2021 r., poz. 737), zgodnie z którym nieodebranych pism podlegających doręczeniu za potwierdzeniem odbioru przez operatora pocztowego, których termin odbioru określony w zawiadomieniu o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru przypadał w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, nie można uznać za doręczone w czasie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii oraz przed upływem 14 dni od dnia zniesienia tych stanów. Umknęło bowiem skarżącemu, że zgodnie z ust. 2 pkt 4 lit. d tego artykułu, przepisu ust. 1 nie stosuje się do przesyłek wysyłanych do ani wysyłanych przez organ administracji publicznej. Ustawa zmieniająca weszła w życie 20 sierpnia 2020r. i organ słusznie, stosując ten przepis w okresie jego obowiązywania uznał korespondencję niepodjętą przez skarżącego, za doręczoną po 14 dniach od dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej, tj. 4 września 2020r.
Podsumowując Sąd stwierdza, że organ doręczał korespondencję na prawidłowo ustalony adres i prawidłowo uznawał korespondencją za doręczoną w trybie tzw. doręczenia zastępczego.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329) skargę oddalił.