III SA/Po 1371/21

III SA/Po 1371/21 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2022-04-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Marzenna Kosewska /przewodniczący/
Robert Talaga /sprawozdawca/
Walentyna Długaszewska
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I GSK 1408/22 - Wyrok NSA z 2023-09-13
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 44 par. 3, art. 129 par. 2, art. 134
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Asesor sądowy WSA Robert Talaga (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi J. L. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020 oddala skargę
Uzasadnienie
W dniu 26 kwietnia 2020 roku J. L. zwrócił się do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. z wnioskiem o przyznanie płatności na 2020 rok.
Decyzją z dnia 17 grudnia 2020 roku, Nr [...] Kierownik Biura Powiatowego w W. odmówił przyznania J. L. płatności do bydła za 2020 rok i nałożył sankcję w wysokości 1906, 56 zł przewidzianą do potrącenia przez kolejne 3 lata kalendarzowe, a także przyznał wnioskodawcy Jednolitą Płatność Obszarową w wysokości 4.208,97 zł oraz płatność za zazielenianie w wysokości 2817,50 zł, a także płatność redystrybucyjną w wysokości 1037,51 zł.
Przedmiotowa decyzja została pozostawiona w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia zastępczego w dniu 7 stycznia 2021 roku.
Pismem z dnia 17 maja 2021 roku J. L. złożył wniosek - Żądanie doręczenia decyzji Kierownik Biura Powiatowego w W. z dnia 17 grudnia 2020 roku, Nr [...], którą otrzymał w dniu 21 maja 2021 roku.
Pismem z dnia 26 maja 2021 roku J. L. złożył osobiście odwołanie od powyższej decyzji.
Postanowieniem z dnia 29 lipca 2021 roku, nr [...] Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego w W. z dnia 17 grudnia 2020 roku, nr [...], która została doręczona w dniu 7 stycznia 2021 roku, a do dnia wydania postanowienia nie wpłynęła ewentualna prośba o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Pismem z dnia 23 sierpnia 2021 roku J. L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na nieprawne pozbawienie płatności do zwierząt i nałożenie sankcji za nieterminowe zgłoszenie kilku sztuk bydła, które nie przekroczyły 1%. Opóźnienie miało być spowodowane zmianą systemu zgłaszania wniosku oraz nieuprzejmością biura Agencji, gdzie pytając o stan bydła otrzymał odpowiedź, że "powinien znać stan". Skarżący podkreślił, że otrzymał decyzję dopiero na żądanie w dniu 21 maja 2021 roku z powodu "nierzetelności poczty", ponieważ nie otrzymał przesyłki poleconej, a drugie awizo znalazł dopiero 9 stycznia 2021 roku wieczorem, w zbiorczej skrzynce, a nie w altanie ani skrzynce przy furtce i nie miał szansy zadzwonić na pocztę. Mimo wielokrotnego dopytywania w agencji o decyzję, dostał odpowiedź, że żadnej nie będzie.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoją argumentację i uznał podniesione zarzuty za bezzasadne. Dyrektor W. Oddziału Regionalnego ARiMR w P. uznał, że wniesiona przez skarżącego argumentacja nie zasługiwała na uwzględnienie i tym samym podtrzymał stanowisko zawarte w postanowieniu z dnia 29 lipca 2021 r., nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2021 roku, poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 roku, poz. 329 ze zm. – dalej: P.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a P.p.s.a.
Poddawszy kontroli zaskarżone postanowienie o wniesieniu odwołania z uchybieniem terminu Sąd doszedł do przekonania, że Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. nie naruszył przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik postępowania. Zaskarżone postanowienie z dnia 29 lipca 2021 roku, nr [...] jest zgodne z obowiązującym prawem. Jego podstawą prawną był art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 roku, poz. 735), zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Przepis ten dotyczy pierwszego etapu postępowania odwoławczego, w którym następuje badanie wniesionego środka odwoławczego pod względem formalnym. Na tym etapie organ odwoławczy jest obowiązany ocenić, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz, czy zostało wniesione w ustawowym terminie. Negatywny wynik badania wstępnego skutkuje wydaniem jednego z dwóch wymienionych w art. 134 k.p.a. rozstrzygnięć – stwierdzenia niedopuszczalności odwołania lub stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W przypadku stwierdzenia, że odwołanie zostało wniesione po terminie, organ odwoławczy obowiązany jest do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Jeżeli natomiast organ właściwy do działania jako organ drugiej instancji rozpatruje odwołanie wniesione z uchybieniem terminu dopuszcza się rażącego naruszenia prawa. Uchybienie terminu jest bowiem okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego. W związku z tym, stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Przekroczenie terminu obliguje do uznania, że dokonana czynność jest bezskuteczna, a organ ma obowiązek wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Jak wynika z treści art. 127 § 1 k.p.a. odwołanie przysługuje stronie od decyzji wydanej w pierwszej instancji. Zgodnie zaś z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji.
Stosownie do art. 44 § 1 k.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43, (1) poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę, bądź (2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. Zgodnie natomiast z art. 44 § 2 k.p.a., zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku zaś niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia – stosownie do art. 44 § 3 kpa. Zgodnie natomiast z § 4 tego artykułu, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
Zdaniem Sądu, aby można było uznać doręczenie zastępcze za dokonane prawidłowo, muszą łącznie zostać spełnione przesłanki określone w art. 44 k.p.a., w przeciwnym zaś razie brak jest podstaw do przyjęcia domniemania doręczenia i łączenia z wadliwym doręczeniem skutków prawnych, jakie można wywodzić jedynie ze skutecznego doręczenia decyzji stronie. Przyjęcie fikcji doręczenia pisma może mieć doniosłe skutki dla strony postępowania administracyjnego i dlatego doręczyciel musi dochować wymogów określonych w art. 44 k.p.a., w tym wymogu dotyczącego sposobu zawiadomienia adresata o złożeniu przesyłki na określony czas w placówce pocztowej. Uchybienie jednemu z elementów procedury doręczenia zastępczego powoduje, iż strona zeń korzystająca nie będzie mogła skutecznie powołać się na domniemanie doręczenia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2012 r. II OSK 695/12, LEX nr 1145634). Warunkiem przyjęcia, iż nastąpiło doręczenie zastępcze jest dysponowanie przez organ niebudzącymi wątpliwości dowodami potwierdzającymi, że spełnione zostały przesłanki określone w art. 44 k.p.a. Musi zatem istnieć pewność co do tego, że nastąpiło prawidłowe zawiadomienie adresata o pozostawieniu przesyłki w oddawczym urzędzie pocztowym przez określony czas. Adresat musi być zawiadomiony zarówno o pozostawieniu pisma, jak i miejscu gdzie może go odebrać i o terminie odbioru, a zwrotne potwierdzenie odbioru musi być wypełnione czytelnie wraz z podpisem listonosza (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 sierpnia 2011 roku, II GSK 794/10 (LEX nr 1068869). Niniejszy skład orzekający pogląd ten podziela w zupełności.
W odniesieniu do powyższych uregulowań należy dodać, że przesyłki polecone są rejestrowane w systemie informatycznym [...] S.A. - pierwsze awizo wypisywane jest przez doręczającego ręcznie w przypadku niemożności doręczenia korespondencji, jednakże dane dotyczące miejsca odbioru, tj. w jakiej placówce oraz terminów, tj. w jakie dni oraz w jakich godzinach jest czynna placówka, na takim awizo umieszczone są za pomocą pieczątki. Na odwrocie awizo jest pouczenie, że korespondencja winna być odebrana w terminie 14 dni licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia awizo. Drugie awizo ma formę wydruku komputerowego, albowiem przesyłki polecone są rejestrowane w systemie komputerowym poczty. Wydruk zawiera dane placówki, w której adresat ma możliwość odebrania korespondencji. Formatka wydruku ma stałe elementy - jest to cześć niezmienna, która zawiera nazwę i adres placówki pocztowej doręczającej oraz w jakich godzinach jest ona otwarta. Nie ma zatem możliwości, aby adresat nie uzyskał informacji o miejscu odbioru korespondencji. Ponadto awizo zawiera informację kiedy listonosz, podejmując pierwszą próbę doręczenia, nie zastał adresata oraz kiedy upływa termin odbioru korespondencji.
W niniejszej sprawie organ słusznie uznał, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu.
Decyzją z dnia 17 grudnia 2020 roku, nr [...] Kierownik Biura Powiatowego w W. odmówił przyznania J. L. płatności do bydła za 2020 rok i nałożył sankcję w wysokości 1906, 56 zł przewidziana do potrącenia przez kolejne 3 lata kalendarzowe, a także przyznał J. L. Jednolitą Płatność Obszarową w wysokości 4.208,97 zł, płatność za zazielenianie w wysokości 2817,50 zł, płatność redystrybucyjną w wysokości 1037,51 zł. Na kserokopii koperty którą przesłano powyższą decyzję do skarżącego znajdują się następujące adnotacje: "Awizowano 22.12.2020", "Awizowano powtórnie 30.12.2020", "Zwrot dnia 07.01.2021 nie podjęto w terminie".
Ponadto należy uwzględnić, że J. L. w skardze potwierdził, że miał wiedzę o przesłaniu jej korespondencji za pośrednictwem poczty. Skarżący wyraźnie wskazał, że "drugie awizo znalazł 09.01.2021 wieczorem w zbiorczej skrzynce (...) i nie miał szansy zadzwonić na pocztę". W takiej sytuacji należy dostrzec, że skarżący mógł udać się w kolejnych dniach na pocztę, aby dowiedzieć się jakiego rodzaju przesyłka została do niego skierowana, a następnie niezwłocznie zwrócić się do organu o doręczenie skierowanej do niego decyzji w przedmiocie przyznania dopłat za 2020 rok. Skarżący zaniechał jednak takiego działania mimo posiadanej już w dniu 9 stycznia 2021 roku świadomości co do istnienia przesyłki. Dopiero pismem z dnia 17 maja 2021 roku zwrócił się do organu z żądaniem doręczenia decyzji. W tym względzie niezrozumiałe pozostają twierdzenia skarżącego wskazujące na "wielokrotne dopytywanie w agencji o decyzje" oraz uzyskane "odpowiedzi, że żadnej decyzji nie będzie". Jak dostrzegł organ w odpowiedzi na skargę J. L. w piśmie odwoławczym nie podnosił również żadnych zarzutów dotyczących braku doręczenia decyzji. W takiej sytuacji należało uznać, że Dyrektor W. Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. prawidłowo przyjął, że w dniu 7 stycznia 2021 roku w sposób skuteczny nastąpiło doręczenie zastępcze decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. z dnia 17 grudnia 2020 roku, nr [...]. Takie zdarzenie otworzyło termin do wniesienia odwołania od wydanego rozstrzygnięcia, które zgodnie z art. 129 § 2 K.p.a. powinno być wniesione w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Stosowne pouczenie o terminie do wniesienia odwołania znajdowało się w samej decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia 17 grudnia 2020 roku. Organ trafnie ustalił, że ostatnim dniem do wniesienia przedmiotowego odwołania przez J. L. był dzień 21 stycznia 2021 roku. Wniesienie odwołania na wskazaną decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. dopiero w dniu 26 maja 2021 roku nastąpiło zatem z naruszeniem dyspozycji zawartej w art. 129 § 2 K.p.a., gdyż nie został przez stronę zachowany14-dniowy termin do jego wniesienia. Tym samym organ był zobligowany do wydania, na podstawie art. 134 k.p.a., postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W takiej sytuacji postanowieniem z dnia 29 lipca 2021 roku, nr [...] Dyrektor W. Oddziału Regionalnego w P. prawidłowo stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Podkreślić również należy, że w sprawie nie został złożony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
W ocenie Sądu takie działanie nie naruszyło reguł wynikających z kodeksu postępowania administracyjnego.
Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. w sposób zgodny z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a., rzetelny i wnikliwy wyjaśnił motywy i powody stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w postanowieniu z dnia 29 lipca 2021 roku, nr [...].
Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.