III SA/Po 137/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2024-05-21
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo geologiczne i górniczeprawo ochrony środowiskastudium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennegokoncesja na wydobycieuzgodnienie projektu decyzjinieruchomościzagospodarowanie przestrzenneochrona złóż kopalin

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia odmawiające uzgodnienia koncesji na wydobycie kruszywa, wskazując na brak rzetelnej analizy zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego.

Skarżący R.K. złożył skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy odmowę uzgodnienia projektu decyzji o koncesji na wydobycie kruszywa. Organy administracji uznały, że planowana eksploatacja jest niezgodna ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, które przewiduje teren pod zabudowę usługową. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, w szczególności brak rzetelnej analizy zgodności z zapisami Studium.

Sprawa dotyczyła skargi R.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Gminy O. o odmowie uzgodnienia projektu decyzji w sprawie wydania koncesji na wydobywanie kopaliny ze złoża kruszywa naturalnego. Organy administracji uznały, że planowana eksploatacja jest niezgodna ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, które przewiduje teren pod zabudowę usługową, a nie pod eksploatację powierzchni. Skarżący zarzucał organom naruszenie przepisów K.p.a. i P.g.g. oraz Konstytucji RP. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd wskazał, że organy nie wykazały, aby dokonały rzetelnej analizy zgodności planowanego przedsięwzięcia ze Studium, a akta sprawy nie zawierały wypisu i wyrysu Studium, co uniemożliwiło weryfikację stanowiska organów. Sąd podkreślił również obowiązek ochrony udokumentowanych złóż kopalin w procesie planowania przestrzennego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, odmowa nie była uzasadniona, ponieważ organy nie przeprowadziły rzetelnej analizy zgodności z zapisami Studium i nie wykazały, w jakim stopniu planowana eksploatacja narusza sposób wykorzystania nieruchomości.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organy administracji nie wykazały, aby dokonały rzetelnej i wszechstronnej oceny, czy przedmiotowe przedsięwzięcie polegające na wydobywaniu kopaliny narusza sposób wykorzystania nieruchomości ustalony w Studium. Brakowało analizy zgodności z zapisami Studium oraz dokumentacji potwierdzającej stanowisko organów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

P.g.g. art. 7 § 1 i 2

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze

Podejmowanie i wykonywanie działalności jest dozwolone tylko wówczas, jeżeli nie naruszy ona przeznaczenia nieruchomości określonego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oraz w odrębnych przepisach. W przypadku braku MPZP, dopuszczalne jest tylko wówczas, jeżeli nie naruszy ona sposobu wykorzystania nieruchomości wynikającego z planu ogólnego gminy (lub Studium) oraz przepisów odrębnych.

P.g.g. art. 23 § 2a pkt 1

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze

Udzielenie koncesji na wydobywanie kopalin wymaga uzgodnienia z wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta) właściwym ze względu na miejsce wykonywania zamierzonej działalności; kryterium uzgodnienia jest nienaruszanie zamierzoną działalnością przeznaczenia lub sposobu korzystania z nieruchomości określonego w art. 7.

Pomocnicze

P.o.ś. art. 72 § 1 pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Określając ustalenia planu ogólnego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, zapewnia się warunki utrzymania równowagi przyrodniczej i racjonalną gospodarkę zasobami środowiska, w szczególności przez ustalanie programów racjonalnego wykorzystania powierzchni ziemi (w tym na terenach eksploatacji złóż kopalin) i racjonalnego gospodarowania gruntami oraz uwzględnianie obszarów występowania złóż kopalin.

P.o.ś. art. 125 § 1 i 2

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Złoża kopalin podlegają ochronie polegającej na racjonalnym gospodarowaniu ich zasobami oraz kompleksowym wykorzystaniu kopalin. Zasady ochrony udokumentowanych złóż kopalin określają przepisy P.g.g.

K.p.a. art. 106

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Reguluje kwestie uzgodnień.

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji lub postanowienia w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

P.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stosuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

P.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd, wydając wyrok, związany jest oceną prawną wyrażoną w tym wyroku.

P.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów sądowych.

P.g.g. art. 95 § 1 i 2

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze

Udokumentowane złoża kopalin podlegają ochronie w procesie planowania i zagospodarowania przestrzennego w celu zabezpieczenia możliwości ich eksploatacji lub wykorzystania. Plany te uwzględniają występowanie złóż oraz potrzeby ich wydobycia lub wykorzystania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nie przeprowadziły rzetelnej analizy zgodności planowanego przedsięwzięcia z zapisami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Akta sprawy nie zawierały wypisu i wyrysu Studium, co uniemożliwiło weryfikację stanowiska organów. Obowiązek ochrony udokumentowanych złóż kopalin w procesie planowania przestrzennego nie został należycie uwzględniony.

Godne uwagi sformułowania

organy orzekające nie wykazały, aby dokonały rzetelnej i wszechstronnej oceny, czy przedmiotowe przedsięwzięcie polegające na wydobywaniu kopaliny ze złoża naturalnego naruszało sposób wykorzystania tejże nieruchomości ustalonego w Studium O. Sąd pragnie równocześnie zwrócić uwagę, że obowiązkiem organów orzekających była rzetelna analiza sposobu wykorzystania działki nr [...] w m. O. ustalona w postanowieniach ogólnych i szczególnych (opisowych i graficznych) Studium O. udokumentowane złoża kapalin podlegają ochronie w procesie planowania i zagospodarowania przestrzennego

Skład orzekający

Walentyna Długaszewska

przewodniczący

Izabela Paluszyńska

członek

Piotr Ławrynowicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi dotyczące analizy zgodności planowanych inwestycji z Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, obowiązek ochrony złóż kopalin w procesie planistycznym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i konieczności uzgodnienia koncesji na wydobycie kopaliny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne analizowanie dokumentów planistycznych (Studium) i jak brak takiej analizy może prowadzić do uchylenia decyzji administracyjnych. Dotyczy ochrony zasobów naturalnych.

Niezgodność z planem zagospodarowania: Sąd uchyla odmowę koncesji na wydobycie kruszywa.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Po 137/24 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2024-05-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Paluszyńska
Piotr Ławrynowicz /sprawozdawca/
Walentyna Długaszewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6060 Poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin
Hasła tematyczne
Prawo geologiczne i górnicze
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 54
art. 125 ust. 1 i 2, art. 72 ust. 1
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 633
art. 7 ust. 1 i 2, art. 23 ust. 2a pkt 1, art. 95 ust. 1 i 2
ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (T. J.)
Sentencja
Dnia 21 maja 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 maja 2024 roku sprawy ze skargi R. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 stycznia 2024r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji w sprawie wydania koncesji na wydobywanie kopaliny I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza Gminy O. z dnia 12 grudnia 2023r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 100,- zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 31 stycznia 2024 r. (nr jak w sentencji) Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu zażalenia R. K. na postanowienie Burmistrza Gminy O. z 12 grudnia 2023 r. nr [...] o odmowie uzgodnienia projektu decyzji dotyczącej wydania koncesji na wydobywanie kopaliny ze złoża kruszywa naturalnego "[...]", położonego w O. na działce nr [...], obr. [...], utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
Rozstrzygnięcie wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Burmistrz O. ww. postanowieniem z 12 grudnia 2023 r. na podstawie art. 106 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej: K.p.a.) oraz art. 7 ust. 1 i 2 oraz art. 9 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 633, dalej: P.g.g.) odmówił uzgodnienia przedłożonego przez Marszałka Województwa W. projektu decyzji w sprawie wydania koncesji na wydobywanie kopaliny ze złoża kruszywa naturalnego "[...]", położonego w O. na działce nr [...], obr. [...] Miasto O.. Powodem odmowy była niezgodność przedsięwzięcia ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania Gminy O. (zatw. uchwałą nr [...] Rady Gm. O. z 29.12.1999 r. – dalej: Studium). Wskazano, że Studium różnicuje tereny pod zabudowę usługową od terenów pod eksploatację powierzchni. Są to różne tereny pod względem ich przyszłego zagospodarowania. Na terenach usługowych Studium przewiduje możliwość realizacji obiektów, przy założeniu pełnego poszanowania walorów środowiska przyrodniczego i kulturowego. Podjęcie zaś eksploatacji kruszywa spowoduje degradację środowiska przyrodniczego i będzie kolidowało z możliwością zaplanowania w sposób zgodny ze sztuką urbanistyczną przyszłej zabudowy usługowej. Ewidentnie teren ten przewidziany jest w Studium pod zabudowę usługowo-kubaturową. Działka nr [...] obr. Miasto O. wg Studium położona jest na terenach zabudowy usługowej obejmującej teren O. wraz z przyległymi terenami trasy krajowej nr [...]. W tej strefie znalazła się cała miejscowość jako największy ośrodek koncentracji usług gminy, gdzie wyznaczono również tereny przemysłu, składów i baz. Tereny pod eksploatację powierzchni wyznaczono jedynie w m. [...]. Wydanie uzgodnienia na eksploatację kruszywa zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 P.g.g. jest więc niezgodne ze Studium.
R. K. w zażaleniu zarzucił naruszenie: art. 7 P.g.g. poprzez błędne zastosowanie, art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez brak uwzględnienia słusznego interesu obywatela i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, art. 6 K.p.a. poprzez niedziałanie na podstawie przepisów prawa, art. 8 § 1 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób stronniczy uwzględniający wyłącznie interesy osób trzecich, art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji RP poprzez ograniczenie jego prawa własności. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i orzeczenie co do istoty sprawy albo przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
SKO w K. utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie (jak wskazano na wstępie) wskazało, że organ I instancji zastosował się do uprzednich wytycznych zawartych w postanowieniu Kolegium z 29 listopada 2023 r. Przeprowadził ocenę przedsięwzięcia geologicznego pod kątem ingerencji w ustalone w Studium przeznaczenie nieruchomości. Z analizy zapisów Studium wynika, że tereny pod zabudowę usługową nie są tożsame z terenami przeznaczonymi pod eksploatację powierzchni. Na terenach usługowych Studium przewiduje budowę obiektów usługowych z poszanowaniem walorów środowiska przyrodniczego i kulturowego. Kolegium podzieliło ocenę Burmistrza, że eksploatacja kruszywa będzie kolidowała z zabudową usługową. Przedmiotowy teren przeznaczony jest pod typową zabudowę usługowo-kubaturową. Wyjaśniono, że dz. nr [...] położona jest na terenie przyległym do trasy krajowej nr [...]. W tej strefie znajduje się cała m. O. jako największy ośrodek koncentracji usług gminy, gdzie wyznaczono również tereny przemysłu, składu i baz. W m. [...] zlokalizowane są zaś tereny pod eksploatację powierzchni. Zdaniem Kolegium słusznie więc organ I instancji uznał, że planowane przedsięwzięcie jest niezgodne z zapisami Studium i nie ma podstaw do pozytywnego uzgodnienia inwestycji. Odnosząc się do podniesionej przez stronę kwestii braku możliwości realizacji jakiejkolwiek usługi na tym terenie z uwagi na brak wody Kolegium wskazało, że przedmiotem weryfikacji jest postanowienie dot. inwestycji polegającej na eksploatacji kruszywa, a nie realizacji jakiejkolwiek inwestycji.
R. K. wnosząc do Sądu skargę na powyższe postanowienie podniósł zarzuty tożsame do zawartych w zażaleniu i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia organu I instancji oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W motywach skargi podniósł, że organ I instancji wydając ponowne postanowienie z 12 grudnia 2023 r. nie wypełnił wskazał zawartych w postanowieniu Kolegium z 2 października 2023 r. Kolegium nakazało bowiem organowi I instancji przeprowadzenie analizy co do tego, czy planowane przedsięwzięcie (jego rodzaj i charakter) będzie kolidowało z ustalonym w Studium przeznaczeniem nieruchomości, a jeżeli tak to, czy ingerencja ta będzie stała w opozycji do przeznaczenia nieruchomości i w jakim stopniu. Wskazano, że Burmistrz nie przeprowadził koniecznej analizy, co do tego, jak planowane roboty wpłyną na ww. grunt i jego przeznaczenie, czy nie spowodują zmiany charakteru gruntu określonego w Studium.
Zdaniem skarżącego ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji powtórzył w istocie te same twierdzenia, w myśl których sam fakt określenia w Studium przeznaczenia nieruchomości na cele usługowe wyklucza możliwość realizacji przedsięwzięcia w postaci wydobycia kruszywa, bowiem spowoduje degradację środowiska przyrodniczego i będzie kolidowało z możliwością zaplanowania w sposób zgodny ze sztuką urbanistyczną przyszłej zabudowy usługowej. Organ nie przeprowadził jednak w tym zakresie żadnej analizy, nie wykazał, by realizacja przedsięwzięcia naruszała sposób wykorzystania nieruchomości w sposób określony w Studium, tj. by oznaczało to eliminację przeznaczenia usługowego. Studium nie zakazuje zaś prowadzenia na tym terenie wydobycia kopalin, a samo wydobycie kopalin nie eliminuje możliwości wykorzystania usługowego nieruchomości. Organ podnosił zaś argumenty związane z ochroną środowiska, które nie mają znaczenia w sprawie.
Skarżący powoławszy art. 7 ust. 1 i 2 P.g.g. wskazał, że organ opiniując plan przedsięwzięcia geologicznego na terenie objętym studium obowiązany jest do ustalenia rodzaju i charakteru planowanego przedsięwzięcia, czy będzie ono ingerowało w ustalone w studium przeznaczenie nieruchomości i jeśli będzie, to czy ingerencja ta będzie stała w opozycji do przeznaczenia nieruchomości i w jakim stopniu. Tymczasem organy orzekające takiej oceny nie przeprowadziły.
W odpowiedzi SKO w K. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skargę należało uwzględnić, albowiem tak zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie wydano z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: P.p.s.a.) stanowi zaś, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Co przy tym istotne na mocy art. 135 P.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Oznacza to, że sąd uprawniony jest m.in. do uchylenia decyzji, czy postanowienia organu I instancji, jeżeli stwierdzi, że i akt tej instancji obarczony jest analogicznymi do zaskarżonego uchybieniami, a jego wyeliminowanie z obrotu prawnego jest konieczne dla prawidłowego załatwienia sprawy. Sąd przy tym – zgodnie z art. 134 P.p.s.a. – rozstrzygając w granicach sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Winien zatem z urzędu badać, czy organy orzekające nie dopuściły się naruszeń przepisów prawa materialnego i procesowego na tyle istotnych, że mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięć dotyczących odmowy uzgodnienia projektu decyzji Marszałka Województwa W. w sprawie wydania koncesji na wydobywanie kopaliny ze złoża kruszywa naturalnego "[...]" położonego na działce nr [...] obr. O., stanowiły przepisy ustawy z dnia z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonego postanowienia (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 633, dalej: P.g.g.).
Zgodnie z art. 23 ust. 2a P.g.g. w odniesieniu do działalności prowadzonej poza granicami obszarów morskich Rzeczypospolitej Polskiej:
1) udzielenie koncesji na wydobywanie kopalin ze złóż, podziemne bezzbiornikowe magazynowanie substancji, podziemne składowanie odpadów albo podziemne składowanie dwutlenku węgla,
2) wydanie decyzji inwestycyjnej, o której mowa w art. 49z ust. 1
- wymaga uzgodnienia z wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta) właściwym ze względu na miejsce wykonywania zamierzonej działalności; kryterium uzgodnienia jest nienaruszanie zamierzoną działalnością przeznaczenia lub sposobu korzystania z nieruchomości określonego w sposób przewidziany w art. 7.
Przepis art. 7 ust. 1 P.g.g. stanowi, że podejmowanie i wykonywanie działalności określonej ustawą jest dozwolone tylko wówczas, jeżeli nie naruszy ona przeznaczenia nieruchomości określonego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oraz w odrębnych przepisach. Wedle zaś art. 7 ust. 2 P.g.g. w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego podejmowanie i wykonywanie działalności określonej ustawą jest dopuszczalne tylko wówczas, jeżeli nie naruszy ona sposobu wykorzystania nieruchomości wynikającego z planu ogólnego gminy oraz przepisów odrębnych.
Zaznaczenia wymaga, że przepis art. 7 ust. 2 P.g.g. został zmieniony z dniem 24 sierpnia 2023 r. mocą art. 32 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z poz. 1688). Zmiana wynikała z zastąpienia dotychczasowego aktu planistycznego – Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy – nowym aktem – planem ogólnym gminy. Niemniej zważyć należy, iż po pierwsze zgodnie z art. 65 ust. 1 ww. ustawy zmieniającej studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin zachowują moc do dnia wejścia w życie planu ogólnego gminy w danej gminie, jednak nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2025 r., i stosuje się do nich przepisy dotychczasowe. Po wtóre – stosownie do art. 64 ust. 2 ustawy zmieniającej - do dnia wejścia w życie planu ogólnego gminy w danej gminie, w przepisach ustaw zmienianych niniejszą ustawą, z wyjątkiem ustawy zmienianej w art. 26 (uwaga Sądu: ustawy o opłacie skarbowej), odnoszących się do planu ogólnego gminy, przez plan ogólny gminy należy rozumieć studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, z wyjątkiem spraw uchwalania planów ogólnych gminy. Reasumując, aktualnie, w stanie prawnym niniejszej sprawy, w sytuacji braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla przedmiotowego terenu, należało dokonać oceny, czy przedmiotowe przedsięwzięcie polegające na wydobywaniu kopaliny ze złoża kruszywa naturalnego "[...]" w O. na działce nr [...] nie naruszy sposobu wykorzystania nieruchomości wynikającego ze studium uwarunkować i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy O. oraz przepisów odrębnych.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym treść art. 7 ust. 2 P.g.g. nadaje studium - w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - charakter normatywny w tym znaczeniu, że od niektórych jego postanowień zależy dopuszczalność podejmowania i wykonywania działalności określonej ustawą P.g.g. Postanowienia te mają ustalać sposób wykorzystania nieruchomości. Zatem żadne inne kryterium - określone w studium - niż sposób wykorzystania nieruchomości, nie może determinować dopuszczalności prowadzenia działalności wydobywczej. Innymi słowy wykorzystanie nieruchomości ma być zgodne z jej przeznaczaniem określonym w studium. Oznaczać to będzie, że organ, opiniując plan przedsięwzięcia geologicznego na terenie objętym studium, obowiązany jest do ustalenia rodzaju i charakter planowanego przedsięwzięcia, czy będzie ono ingerowało w ustalone w studium przeznaczanie nieruchomości i jeśli będzie, to czy ingerencja ta będzie stała w opozycji do przeznaczenia nieruchomości i w jakim stopniu (por. wyrok NSA z 5 kwietnia 2022 r., sygn. akt II GSK 250/22, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodzić należy się również z tezą, że sformułowanie "sposobu wykorzystywania nieruchomości ustalonego w studium" zawarte w art. 7 ust. 2 P.g.g. nakazuje dokonanie stosownej oceny w tym zakresie w odniesieniu do całego studium, a nie jedynie jego wybranych fragmentów (w tym wypadku załącznika graficznego).
Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że organy orzekające nie wykazały, aby dokonały rzetelnej i wszechstronnej oceny, czy przedmiotowe przedsięwzięcie polegające na wydobywaniu kopaliny ze złoża naturalnego "[...]" (dz. nr [...]) naruszało sposób wykorzystania tejże nieruchomości ustalonego w Studium O..
Po pierwsze Sąd zauważa, że akta administracyjne nie zawierają wypisu i wyrysu Studium, co oznacza, że tożsamą w swej istocie argumentację organów obu instancji należy uznać za niemożliwą do weryfikacji, rzetelnej kontroli. Sąd nie dysponując dokumentem Studium (jego częścią opisową i graficzną) nie jest w stanie stwierdzić, czy organy trafnie przyjęły, iż faktycznie teren działki nr [...] obr. Miasto O. przeznaczony jest w Studium pod zabudowę usługową, budowę obiektów usługowych (zabudowę usługowo-kubaturową) z poszanowanie walorów środowiska przyrodniczego i kulturowego. Uchyla się również kontroli twierdzenie organów jakoby w tej strefie znajdowała się całość m. O. jako największy ośrodek koncentracji usług gminy, gdzie wyznaczono również tereny przemysłu, składu i baz. Bez analizy treści Studium nie jest również możliwe ustalenie, czy faktycznie, jak stwierdziły organy I i II instancji, jedynie w m. [...] zlokalizowane są tereny pod eksploatację powierzchni. Już zatem tylko z tego powodu zaskarżone postanowienie i postanowienie organu I instancji należało uchylić.
Sąd pragnie równocześnie zwrócić uwagę, że obowiązkiem organów orzekających była rzetelna analiza sposobu wykorzystania działki nr [...] w m. O. ustalona w postanowieniach ogólnych i szczególnych (opisowych i graficznych) Studium O.. Zważywszy, że Burmistrz O. wydając postanowienie z 12 grudnia 2023 r. nie mieszkał nawet załączył wypisu i wyrysu z fragmentów Studium, na których oparł swe negatywne uzgodnienie, nie sposób stwierdzić, czy planowane przez skarżącego wydobywanie kopaliny ze złoża naturalnego "[...]" narusza sposób wykorzystania ustalony w Studium odnośnie działki nr [...].
Równocześnie Sad dostrzega, że akta sprawy zawierają decyzję Marszałka Województwa W. z 31 sierpnia 2022 n [...], wydaną na wniosek R. K., zatwierdzającą dokumentację geologiczną złoża kruszywa naturalnego (piasków skaleniowo-kwarcowych) "[...]" w kat. C1 m. O. obejmującą przedmiotową działkę nr [...]. W kontekście tego należy zauważyć, że na mocy art. 95 ust. 1 pkt 1 P.g.g. udokumentowane złoża kapalin podlegają ochronie w procesie planowania i zagospodarowania przestrzennego, na zasadach określonych w ustawie i przepisach ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 r. poz. 977, 1506, 1597, 1890 i 2029), w celu zabezpieczenia możliwości ich eksploatacji lub wykorzystania. Przepis art. 95 ust. 2 P.g.g. stanowi zaś, że określając ustalenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, planów ogólnych gmin (uw. Sądu: aktualnie nadal jeszcze Studium) oraz planów zagospodarowania przestrzennego województw, uwzględnia się występowanie złóż oraz struktur, o których mowa w ust. 1, oraz potrzebę zapewnienia możliwości ich wydobycia lub wykorzystania. Ustalenia uwzględniają rozstrzygnięcia wynikające z decyzji zatwierdzającej dokumentację geologiczną (...) oraz informacje zawarte w zatwierdzonej dokumentacji geologicznej (..), w szczególności dotyczące ochrony złóż kopalin oraz obszaru wymagającego ochrony przed działaniem uniemożliwiającym zagospodarowanie złoża kopaliny.
Również przepisy art. 125 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 54 – dalej: P.o.ś.) zakładając, że złoża kopalin podlegają ochronie polegające na racjonalnym gospodarowaniu ich zasobami oraz kompleksowym wykorzystaniu kopalin, w tym kopalin towarzyszących. Przy czym zasady ochrony udokumentowanych złóż kopalin określają przepisy P.g.g.
Z kolei przepis art. 72 ust. 1 pkt 1 i 2 P.o.ś. zastrzega, że określając ustalenia planu ogólnego gminy (uw. Sądu- aktualnie nadal jeszcze Studium – art. 64 ust. 2 ww. ustawy zmieniającej) oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, zapewnia się warunki utrzymania równowagi przyrodniczej i racjonalną gospodarkę zasobami środowiska, w szczególności przez:
1) ustalanie programów racjonalnego wykorzystania powierzchni ziemi, w tym na terenach eksploatacji złóż kopalin, i racjonalnego gospodarowania gruntami;
2) uwzględnianie obszarów występowania złóż kopalin oraz obecnych i przyszłych potrzeb eksploatacji tych złóż (...).
Mając na względzie powyższe regulacje w kontekście udokumentowania złoża kruszywa naturalnego "[...]" (ww. decyzją Marsz. Woj. [...] a także brak załączenia do akt administracyjnych sprawy dokumentu Studium, Sąd uznaje za dalece niewystarczające wyjaśnienia organów orzekających dokonane w uzasadnieniach zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia z 12 grudnia 2023 r. Fakt udokumentowania przedmiotowego złoża kruszywa naturalnego i ustawowy obowiązek odzwierciedlenia tegoż w gminnych aktach planistycznych (miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oraz Studium/planie ogólnym), a także ustawowa ochrona takich złóż w procesie planowania i zagospodarowania przestrzennego, nakazują Sądowi mieć wątpliwości, czy w procesie uzgadniania dokonywanym na podstawie art. 23 ust. 2a pkt 1 w zw. z art. 7 ust. 2 P.g.g. Burmistrz O., a następnie Kolegium rzetelnie ustaliły faktycznie dopuszczalny przez Studium sposób wykorzystania przedmiotowej nieruchomości.
W związku z powyższym Sąd za przedwczesne uznaje zarzuty skargi. Nie znając bowiem zapisów Studium Sąd nie jest w stanie rozstrzygnąć, czy organy orzekające błędnie negatywnie uzgodniły projekt decyzji Marszałka Województwa W. o udzieleniu skarżącemu ww. koncesji.
Z uwagi na stwierdzone naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt1 lit. c) w zw. z art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w punkcie I. wyroku.
Ponownie rozpoznając sprawę Burmistrz O. kierując się normą określoną w art. 153 P.p.s.a. uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym wyroku, w szczególności zaś załączy do akt administracyjnych Studium O. i na podstawie jego zapisów dokona rzetelnej oceny, czy przedsięwzięcie wydobywania kopaliny z udokumentowanego złoża kruszywa naturalnego "[...]" narusza sposób wykorzystania nieruchomości ustalony w Studium.
Sąd na podstawie art. 200 P.p.s.a. zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych (pkt II. wyroku).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI