III SA/Po 134/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę w sprawie o wymeldowanie, uznając, że faktyczne opuszczenie miejsca stałego pobytu bez dopełnienia obowiązku wymeldowania jest wystarczającą przesłanką do orzeczenia o wymeldowaniu, nawet jeśli osoba nie podjęła skutecznych kroków prawnych w celu powrotu do lokalu.
Skarga dotyczyła decyzji o wymeldowaniu M.B. z miejsca stałego pobytu. Organ pierwszej instancji i Wojewoda uznali, że skarżąca faktycznie opuściła lokal i nie partycypuje w kosztach jego utrzymania, co stanowi podstawę do wymeldowania na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Skarżąca argumentowała, że nie spełniono przesłanek wymeldowania i naruszono jej prawa, wskazując na konflikt z byłym mężem i toczące się sprawy cywilne. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że faktyczne opuszczenie lokalu bez wymeldowania jest wystarczającą przesłanką, a brak podjęcia przez skarżącą skutecznych środków prawnych w celu powrotu do lokalu świadczy o pogodzeniu się z sytuacją.
Sprawa dotyczyła skargi M.B. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. o wymeldowaniu skarżącej z pobytu stałego. Organ pierwszej instancji ustalił, że M.B. nie przebywa w lokalu od kilku lat, nie partycypuje w kosztach jego utrzymania, a jej rzeczy osobiste nie znajdują się w mieszkaniu. Pomimo twierdzeń skarżącej o konflikcie z byłym mężem i uniemożliwieniu jej dostępu do lokalu, organy administracji uznały, że nie podjęła ona skutecznych kroków prawnych w celu przywrócenia posiadania lokalu, co świadczy o dobrowolnym opuszczeniu miejsca pobytu. Wojewoda podtrzymał tę decyzję, wskazując, że art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności (w brzmieniu obowiązującym od 1 maja 2004 r.) stanowi, iż faktyczne opuszczenie miejsca stałego pobytu jest wystarczającą przesłanką do wymeldowania. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym nieuwzględnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego oraz naruszenie zasady res iudicata w stosunku do wcześniejszych decyzji odmawiających wymeldowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę. Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy ustawy o ewidencji ludności, a zmiana stanu faktycznego uzasadniała wydanie nowej decyzji o wymeldowaniu. Sąd podkreślił, że postępowanie ewidencyjne ma charakter rejestracyjny i nie jest właściwe do rozstrzygania sporów o tytuł prawny do lokalu czy spraw rodzinnych. Brak podjęcia przez skarżącą skutecznych środków prawnych w celu powrotu do lokalu (np. powództwa o przywrócenie posiadania) świadczy o pogodzeniu się z zaistniałą sytuacją. Sąd stwierdził, że zebrany materiał dowodowy był wystarczający, a ustalenia organów administracyjnych były zgodne z prawem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, faktyczne opuszczenie miejsca stałego pobytu bez dopełnienia obowiązku wymeldowania jest wystarczającą przesłanką do orzeczenia o wymeldowaniu, nawet jeśli osoba nie podjęła skutecznych kroków prawnych w celu powrotu do lokalu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy ustawy o ewidencji ludności mają charakter porządkowy i służą rejestracji faktycznego miejsca pobytu. Brak podjęcia przez skarżącą skutecznych środków prawnych w celu przywrócenia posiadania lokalu świadczy o pogodzeniu się z zaistniałą sytuacją i dobrowolnym opuszczeniu miejsca pobytu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
u.e.l. art. 15 § ust. 2
Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych
Faktyczne opuszczenie miejsca stałego pobytu bez dopełnienia obowiązku wymeldowania stanowi wystarczającą przesłankę do orzeczenia o wymeldowaniu.
Pomocnicze
u.e.l. art. 1 § ust. 2
Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych
Ewidencja ludności polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osób.
k.c. art. 344 § § 1 i § 2
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące ochrony posiadania i roszczeń posesoryjnych, których brak podjęcia przez skarżącą świadczy o pogodzeniu się z sytuacją.
k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość zawieszenia postępowania w przypadku toczącego się postępowania cywilnego lub karnego, które może stanowić zagadnienie wstępne.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organów podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek dokonania oceny, czy istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności zostały udowodnione.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 134
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 - 3
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia zaskarżonej decyzji.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktyczne opuszczenie miejsca stałego pobytu bez dopełnienia obowiązku wymeldowania. Brak podjęcia przez skarżącą skutecznych środków prawnych w celu powrotu do lokalu. Zmiana stanu faktycznego uzasadniająca wydanie nowej decyzji o wymeldowaniu.
Odrzucone argumenty
Niespełnienie przesłanek wymeldowania określonych w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności (w brzmieniu sprzed nowelizacji). Naruszenie przez organ pierwszej instancji zasad postępowania administracyjnego. Naruszenie zasady res iudicata w stosunku do uprzednich decyzji odmawiających wymeldowania. Konieczność zawieszenia postępowania do czasu zakończenia spraw cywilnych dotyczących podziału majątku i eksmisji.
Godne uwagi sformułowania
Istotą ewidencji ludności jest to, aby rejestracja miejsca pobytu osób była zgodna ze stanem faktycznym. Mieszkanie jest tylko wówczas stałym miejscem pobytu przebywających w nim osób, gdy stanowi dla nich wyłączne centrum życiowe. Brak z jej strony podjęcia przed sądem cywilnym skutecznych środków prawnych (...) świadczy, że pogodziła się z zaistniałą sytuacją.
Skład orzekający
Małgorzata Bejgerowska
sprawozdawca
Marzenna Kosewska
przewodniczący
Walentyna Długaszewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wymeldowania, zwłaszcza w kontekście faktycznego opuszczenia lokalu i braku podjęcia przez stronę skutecznych kroków prawnych w celu powrotu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie jego wydania i specyficznych okoliczności faktycznych sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje praktyczne problemy związane z obowiązkiem meldunkowym i jego egzekwowaniem, szczególnie w kontekście konfliktów rodzinnych i sporów o lokal. Jest to typowa sprawa administracyjna, ale z elementami ludzkimi.
“Czy można zostać wymeldowanym, gdy były mąż wymienił zamki?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Po 134/06 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2006-11-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-03-23 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Małgorzata Bejgerowska. /sprawozdawca/ Marzenna Kosewska /przewodniczący/ Walentyna Długaszewska Symbol z opisem 6050 Obowiązek meldunkowy Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędzia WSA Walentyna Długaszewska As. sąd. Małgorzata Bejgerowska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi M. B. na decyzję Wojewody z dnia [...] lutego 2005r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. oddala skargę, II. obciąża Skarb Państwa kosztami nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącej i z tego tytułu nakazuje wypłacić adwokatowi W.M., Kancelaria Adwokacka ul. N. [...], P., ze Skarbu Państwa – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu kwotę 307,80 (trzysta siedem i 80/100) złotych w tym kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych stanowiącą podatek VAT tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. /-/ M. Bejgerowska /-/ M. Kosewska /-/ W. Długaszewska WSA/wyr.1 – sentencja wyroku Uzasadnienie Decyzją, nr [...], z dnia [...] grudnia 2005 r. Prezydent Miasta P., po rozpoznaniu wniosku J.B. orzekł – na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960 ze zm.) – o wymeldowaniu M.B. z pobytu stałego z lokalu nr [...] na osiedlu B.S. [...] w P. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podniósł, iż M.B. nie przybywa pod powyższym adresem zameldowania od kilku lat i nie partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania, a okoliczności te potwierdził wnioskodawca J.B. Natomiast w swoich zeznaniach M.B. zaprzeczyła, aby nie przebywała w spornym lokalu i wskazała na konflikt z byłym mężem w wyniku, którego wymienił on zamki w drzwiach wejściowych do mieszkania oraz podała, że przebywa pod różnymi adresami, co nie oznacza opuszczenia lokalu na stałe. Komisariat Policji poinformował, że M.B. nie zamieszkuje w spornym mieszkaniu od kilku lat. Organ administracji ustalił w toku oględzin przeprowadzonych w dniu [...] listopada 2005 r., że M.B. nie posiada w przedmiotowym lokalu rzeczy osobistych, a ponadto brak jest tam prądu. Do akt załączony został odpis wyroku z dnia 02 czerwca 1999 r. Sądu Okręgowego w Poznaniu (sygn. akt I.C.1663/97), w którym na czas wspólnego zamieszkiwania rozwiedzionych małżonków uregulowano sposób korzystania ze wspólnego mieszkania w ten sposób, że M.B. został przyznany do wyłącznego i odrębnego korzystania jeden pokój balkonowy o powierzchni 23 m², zaś J.B. dwa pozostałe pokoje o powierzchni 12 m² do wyłącznego i odrębnego korzystania, przy czym strony wspólnie miały korzystać z przynależności. Ponieważ nie stwierdzono, aby M.B. występowała wówczas z powództwem o przywrócenie naruszonego posiadania lokalu, organ administracji przyjął, iż wyprowadziła się z niego dobrowolnie i nie przebywa tam z własnej woli. W niniejszej sprawie uznano za bezsporne, że M.B. faktycznie opuściła miejsce pobytu stałego bez dopełnienia obowiązku wymeldowania i stąd orzeczono o jej wymeldowaniu. W odwołaniu od powyższej decyzji M.B. podniosła, iż art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, albowiem nie zostały spełnione wszystkie przesłanki w nim określone, a mianowicie nieprzebywanie w lokalu co najmniej przez okres 6 miesięcy i niemożność ustalenia nowego miejsca pobytu, co oznacza, że nie uwzględniono treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K 20/01 (Dz. U. Nr 78, poz. 716 z dnia 19 czerwca 2002 r.). Jednocześnie odwołująca się wskazała na związek niniejszej sprawy z toczącą się przed Sądem Rejonowym w P. sprawą o "eksmisję" i podział majątku wspólnego oraz zarzuciła naruszenie przez organ pierwszej instancji zasad postępowania administracyjnego w postaci dążenia do ustalenia prawdy obiektywnej, obiektywizmu – swobodnej oceny dowodów. Odwołująca ponownie zaprzeczyła, aby długotrwale nie przebywała w spornym mieszkaniu i podniosła, że dwukrotnie, tj. w 2001 r. i 2003 r. wydane zostały decyzje odmawiające jej wymeldowania. Decyzją, nr [...], z dnia [...] lutego 2006 r. Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach rozstrzygnięcia wskazał, że art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (w brzmieniu obowiązującym od 1 maja 2004 r.) stanowi, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Organ odwoławczy uznał za udowodniony fakt, że strona nie przebywa na stałe w przedmiotowym lokalu tworząc fikcję meldunkową. Sporny lokal nie jest bowiem dla M.B. stałym miejscem pobytu, gdyż ani tam nie nocuje, ani nie wypoczywa, nie spożywa posiłków, a więc nie stanowi on dla niej wyłączne centrum życiowe, gdzie koncentrowałyby się jej codzienne sprawy. Gdyby nawet przyjąć, że nieprzebywanie w lokalu nie było dobrowolne, jak oświadcza strona, bo były mąż uniemożliwia jej zamieszkanie, to brak z jej strony podjęcia przed sądem skutecznych środków prawnych (w oparciu o art. 344 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego) o przywrócenie naruszonego posiadania mieszkania, umożliwiających powrót do lokalu świadczy, że pogodziła się z zaistniałą sytuacją. Organ drugiej instancji uznał za wiarygodne dowody wskazujące jednoznacznie na fakt nieprzebywania przez M.B. w spornym mieszkaniu, a mianowicie zeznania wnioskodawcy J.B. i ustalenia dokonane przez organ Policji, a potwierdzone w wyniku oględzin spornego lokalu. Nadto wskazał, że przywołany przez odwołującą się wyrok w sprawie o sygn. akt I.C.1663/97, reguluje jedynie sposób korzystania ze wspólnego mieszkania i to tylko podczas wspólnego zamieszkiwania, ale nie wynika z tego żądanie do zameldowania, skoro dana osoba nie przebywa tam na stałe. Przepisy o ewidencji ludności w pierwszym rzędzie pełnią funkcję rejestracyjną, co oznacza, iż zameldowanie następuje głównie po to, by rejestrować miejsce faktycznego pobytu obywateli likwidując utrzymywanie fikcji rejestracji miejsca pobytu obywateli w lokalach, w których w istocie i długotrwale nie przebywają. Przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych mają zatem charakter porządkowy. Istotą ewidencji ludności jest to, aby rejestracja miejsca pobytu osób była zgodna ze stanem faktycznym. Temu celowi służy zarówno obowiązek meldunkowy osoby przybywającej pod określony adres (art. 10), bądź opuszczającej miejsce pobytu (art. 15 ust. 1), jak i obowiązek organu gminy do wydania decyzji o wymeldowaniu w sytuacji, o której mowa w art. 15 ust. 2 tej ustawy. Postępowanie dowodowe jest w tej sytuacji ograniczone do ustalenia, czy zostały łącznie spełnione cytowane wyżej przesłanki zawarte w tym artykule. Organ odwoławczy podkreślił także, że nie jest uprawniony do rozstrzygania spraw rodzinnych czy mieszkaniowych. W skardze z dnia [...] lutego 2006 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M.B. wniosła o uchylenie decyzji Wojewody i wstrzymanie jej wykonania. W uzasadnieniu skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i naruszenia zasady res iudicaty w stosunku do uprzedniej decyzji o odmowie wymeldowania, powtarzając argumenty zawarte w odwołaniu. Dodatkowo podniosła, że organ administracyjny winien zawiesić niniejsze postępowanie na czas trwania procesu o podział majątku wchodzącego w skład wspólnoty majątkowej małżeńskiej oraz zwróciła uwagę na fakt nie wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy związanych z brakiem jej dostępu do mieszkania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontroluje działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie jest natomiast uprawniony do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 - 3 tej ustawy wynika, że zaskarżona decyzja ulega uchyleniu wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, stwierdzi wady, będące przyczynami wznowienia postępowania lub stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu tego rodzaju naruszeń prawa zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta P. zarzucić nie można. Materialno - prawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960 ze zm.). W myśl art. 1 ust. 2 wskazanej ustawy ewidencja ludności polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osób. Dla zapewnienia zgodności pomiędzy stanem faktycznym a zapisami w ewidencji ludności niezbędne jest, aby organy meldunkowe mogły wymuszać na obywatelu pewne czynności służące rejestracji miejsca pobytu osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu lub też poprzez rozstrzygnięcia własne zastępować takie czynności w celu uzyskania zgodności pomiędzy ewidencją a istniejącym stanem rzeczy (patrz wyrok NSA, z dnia 25 kwietnia 2003 r., sygn. akt V SA 3657/02, Wspólnota 2004/8/55). Zgodnie z treścią przepisu art. 15 ust. 2 tej ustawy (w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 maja 2004 r.), wystarczającą podstawę do wymeldowania danej osoby stanowi faktyczne opuszczenie przez nią miejsca stałego pobytu. O takim opuszczeniu można mówić w sytuacji trwałego zerwania więzi z dotychczasowym miejscem zamieszkania, co nie zachodzi w przypadkach niedobrowolnego wyprowadzenia się z lokalu, połączonego jednak z podejmowaniem prawem przewidzianych środków zmierzających do umożliwienia powrotu do dotychczasowego miejsca zamieszkania (patrz m.in. wyrok NSA, z dnia 15 lutego 2002 r., sygn. akt II SA/Po 1942/00; wyrok NSA, z dnia 12 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3078/00, LEX nr 78937; wyrok NSA, z dnia 22 sierpnia 2000 r., sygn. akt V SA 108/00, LEX nr 49954). Sąd po przeanalizowaniu akt administracyjnych przedmiotowej sprawy nie dopatrzył się naruszenia powyżej przytoczonych przepisów prawa materialnego, albowiem ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że M.B. faktycznie nie zamieszkuje w miejscu stałego pobytu od kilku lat, co konsekwentnie w toku całego postępowania administracyjnego potwierdza J.B., a także wyniki oględzin mieszkania przeprowadzone z udziałem stron. Fakt nie zamieszkiwania skarżącej w P. na osiedlu B. S [...] w lokalu nr [...] został również potwierdzony przez Zastępcę Komendanta Komisariatu Policji (pismo – k. 28 akt administracyjnych), jak również podczas rozprawy przez pełnomocnika skarżącej (k. 86 akt sądowych). Organ odwoławczy dokonał prawidłowej wykładni przepisów art. 15 ust. 1 i 2 powołanej wcześniej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, albowiem wyłączną przesłanką wydania na wniosek lub z urzędu decyzji w sprawie wymeldowania stanowił fakt opuszczenia przez daną osobę bez wymeldowania się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Niezasadny okazał się zarzut skarżącej, że organy administracji nie uwzględniły treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K 20/01 (Dz. U. Nr 78, poz. 716 z dnia 19 czerwca 2002 r.) i naruszyły przepis art. 15 ust. 2 powołanej wcześniej ustawy, nie biorąc pod uwagę przesłanki nieprzebywania w miejscu stałego pobytu co najmniej przez okres 6 miesięcy oraz, że nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. Treść art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych została zmieniona ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. Nr 93, poz. 887) i oznacza to, że w dacie wydawania decyzji przez organy administracyjne obu instancji (tj. 8 grudnia 2005 r. i 6 lutego 2006 r.) wyłączną przesłanką wydania na wniosek lub z urzędu decyzji w sprawie wymeldowania stanowił fakt opuszczenia przez daną osobę dotychczasowego miejsca pobytu stałego bez wymeldowania się. Wbrew zatem twierdzeniom strony skarżącej organy administracyjne słusznie wskazały, że kwestia uprawnień do przebywania w lokalu osoby, która ma być wymeldowana z pobytu stałego nie ma znaczenia, a wystarczającą przesłanką orzeczenia o wymeldowaniu z pobytu stałego jest opuszczenie lokalu przez osobę w nim zameldowaną. Mieszkanie jest tylko wówczas stałym miejscem pobytu przebywających w nim osób, gdy stanowi dla nich wyłączne centrum życiowe, a więc lokal, w którym koncentrują się ich codzienne sprawy, gdzie osoby te przebywają, wypoczywają, prowadzą gospodarstwo domowe, a takim miejscem dla M.B. nie jest sporny lokal, który opuściła kilka lat temu i w którym nie mieszka. Słusznie organ odwoławczy zauważył, że gdyby nawet przyjąć, że nieprzebywanie w lokalu nie było dobrowolne, jak oświadcza strona z uwagi na uniemożliwianie jej do niego dostępu przez byłego męża, to brak z jej strony podjęcia przed sądem cywilnym skutecznych środków prawnych (w oparciu o art. 344 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego) o przywrócenie naruszonego posiadania mieszkania, umożliwiających powrót do spornego lokalu świadczy o tym, że pogodziła się z zaistniałą sytuacją. Najczęstszym bowiem środkiem ochrony praw w sytuacji niedobrowolnego opuszczenia danego lokalu jest wytoczenie przed sądem powszechnym powództwa w sprawie naruszenia posiadania lokalu, a rozstrzygnięcie sprawy tego typu stanowić może niewątpliwie zagadnienie wstępne w rozumieniu przepisu art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, uzasadniające zawieszenie postępowania o wymeldowanie. Prawomocny wyrok przywracający posiadanie lokalu osobie bezprawnie z niego usuniętej oznacza bowiem brak przesłanki jego opuszczenia (patrz m. in. wyrok NSA z dnia 8 listopada 2001 r., sygn. akt V SA 794/01, LEX nr 84481 oraz wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3078/00, LEX nr 78937). Powyższe roszczenie posesoryjne wygasa przy tym – zgodnie z przepisem art. 344 § 2 Kodeksu cywilnego – jeżeli nie będzie dochodzone w ciągu roku od naruszenia posiadania. Zgodnie z utrwalonym poglądem przyjętym w orzecznictwie i doktrynie wniosek dotyczący określenia sposobu korzystania ze spornego mieszkania mógł być składany w toku procesu rozwodowego zarówno w sytuacji zajmowania danego lokalu mieszkalnego przez obu małżonków, jak też wtedy, gdy jeden z nich zmuszony był przed złożeniem wniosku opuścić wspólne mieszkanie wskutek szykan drugiego małżonka, lub został z niego bezprawnie usunięty (patrz m. in. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 20 lipca 1956 r., sygn. akt 3 CZ 144/56, NP 1957/5/125 oraz z dnia 26 lipca 1956 r., sygn. akt 2 CZ 99/56, OSPiKA 1958/220; red. K. Piasecki, Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom II, Warszawa 2000, str. 61). Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że M.B. nie podjęła faktycznie jakichkolwiek prawem przewidzianych środków zmierzających do umożliwienia jej powrotu do dotychczasowego miejsca zamieszkania, co mogłoby stanowić podstawę do przyjęcia, iż nie opuściła tego miejsca dobrowolnie. Skarżąca podnosiła wprawdzie w toku postępowania, że od [...] czerwca 2005 r. do [...] lipca 2005 r. mąż nie wpuszczał jej do mieszkania, bo wymienił zamki w drzwiach wejściowych, uniemożliwiając jej tym samym korzystanie z niego, jednakże nie przedstawiła żadnego dowodu na poparcie twierdzenia zawartego w skardze, że toczy się postępowanie dotyczące zmuszania do określonego zachowania, tj. z art. 191 § 1 Kodeksu karnego. Skoro przed sądami lub organami prokuratury nie toczy się postępowanie, podczas którego może nastąpić ustalenie charakteru i przyczyn opuszczenia lokalu, nie ma przeszkód, aby organ rozpoznał sprawę o wymeldowanie, bez uprzedniego zawieszenia postępowania w tej sprawie - na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa - do czasu zakończenia postępowania sądowego lub przygotowawczego (patrz wyrok NSA z dnia 7 czerwca 1991 r., sygn. akt SA/Wr 302/91, ONSA z 1991 r., Nr 3-4, poz. 65). Bierna postawa skarżącej w tym zakresie wskazuje na to, że pogodziła się z istniejącą sytuacją i zrezygnowała z przebywania w dotychczasowym miejscu pobytu, zwłaszcza w warunkach konfliktu rodzinnego między stronami. Postępowania przygotowawcze dotyczące kradzieży lub uszkodzenia mienia na szkodę skarżącej nie pozostają w bezpośrednim związku z niniejszą sprawą i nie dają podstaw do zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie. Należy przy tym podkreślić, co słusznie uczyniły również organy obu instancji, że sprawy administracyjne prowadzone w przedmiocie ewidencji ludności mają na celu wyłącznie potwierdzanie faktycznego miejsca pobytu stałego lub czasowego. Organy ewidencyjne nie są przy tym uprawnione do badania tytułów prawnych do zamieszkiwania w określonym miejscu, stąd bez znaczenia dla wymeldowania skarżącej było postępowanie rozwodowe i ewentualne roszczenia dotyczące wspólności majątkowej małżeńskiej, skoro jak wskazano powyżej, sąd nie orzekał w przedmiocie powództwa o przywrócenie naruszonego posiadania (w oparciu o art. 344 Kodeksu cywilnego). W rozpoznawanej sprawie okolicznością istotną dla rozstrzygnięcia było to, czy doszło do opuszczenia lokalu przez skarżącą bez wymeldowania się. Takie ustalenie zostało przez organy administracyjne dokonane w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy w postaci oświadczeń J.B., wyników wizji lokalowej i ustaleń organów Policji. W świetle przeprowadzonego postępowania dowodowego nie budzi wątpliwości poprawność ustalenia przez organy administracyjne, że M.B. opuściła w sposób trwały mieszkanie nr [...] na osiedlu B. S. [...] w P., nie dopełniając ustawowego obowiązku wymeldowania się, a w konsekwencji zgodność z prawem wydanych w przedmiotowej sprawie decyzji. Jak wskazywano powyżej, obowiązek meldunkowy obejmujący zameldowanie i wymeldowanie się z pobytu stałego lub czasowego, wynikający z przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w lokalu. Osoba, która opuszcza lokal winna w wykonaniu obowiązku meldunkowego zgłosić właściwemu organowi dane wymagane do wymeldowania i zameldowania w nowym miejscu pobytu. Zamieszkiwanie w danym lokalu oznacza, że interesy życiowe danej osoby na trwałe związane były z danym lokalem, choćby nawet przez czas dłuższy w lokalu tym nie zamieszkiwała z różnych przyczyn życiowych (patrz wyrok WSA w Warszawie, z dnia 2 listopada 2004 r., sygn. akt I SA 3199/02, LEX nr 155903). Tymczasem w niniejszej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, aby w spornym lokalu koncentrowały się czynności życia codziennego M.B., skoro nie przebywa tam od kilku lat i nie posiada tam swoich rzeczy osobistych. Zgodnie z treścią art. 7 Kpa obowiązkiem organów administracji publicznej jest podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. W ramach realizacji tego obowiązku zobowiązane są one w myśl art. 77 § 1 Kpa w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy oraz zgodnie z art. 80 Kpa dokonać oceny czy istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności zostały udowodnione. Odnosząc powyższe spostrzeżenia do rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że organy administracji obu instancji uczyniły zadość ciążącym na nich obowiązkom. Przeprowadziły bowiem niezbędne postępowanie dowodowe, przy uwzględnieniu bezspornego faktu opuszczenia lokalu przez skarżącego. Próba podważenia wiarygodności zeznań świadka czy wyników oględzin mieszkania podjęta przez skarżącą, nie może być uznana przez Sąd za skuteczną. Strona ma prawo wyrażać swoje stanowisko w sprawie, ale dla jego uwzględnienia konieczne jest poddanie go weryfikacji, jak każdego innego dowodu zgodnie z regułami procesowymi. Odmowa waloru wiarygodności jednym dowodom, a przyznanie takiego waloru innym musi być należycie uzasadniona i znajdować odzwierciedlenie w całokształcie materiału dowodowego. Odmienna ocena dowodów bez przedstawienia jednoznacznych kontrdowodów, stanowi w istocie polemikę skarżącej z zaskarżoną decyzją i nie oznacza, że organ dopuścił się dowolności w poczynionych ustaleniach. Jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 kpa), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 kpa), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (patrz wyrok NSA, z dnia 4 lipca 2001 r., sygn. akt I SA 1768/99, LEX nr 54171). Zdaniem Sądu zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy jest wystarczający, a organy administracyjne dokonały wnikliwej jego oceny oraz okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albowiem wskazały w uzasadnieniach decyzji, dlaczego pewne dowody uznano za wiarygodne, a innym odmówiono waloru wiarygodności. Odnosząc się do kwestii uprzedniego wydania przez organy administracyjne decyzji odmawiających wymeldowania skarżącej ze spornego lokalu w latach 2001 i 2003, zauważyć należy, iż fakt ten nie stanowi przeszkody w wydaniu zaskarżonej decyzji, skoro nastąpiła zmiana stanu faktycznego. Wobec powyższego Sąd nie podziela zarzutu naruszeń prawa przepisów postępowania w niniejszej sprawie, dającego podstawę do jego wznowienia, względnie mającego istotny wpływ na wynik tego postępowania. W świetle powyższego, w ocenie Sądu Wojewoda, podzielając stanowisko organu pierwszej instancji, zasadnie uznał, że w niniejszej sprawie została spełniona przesłanka wynikająca z art. 15 ust. 2 powołanej wcześniej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, tj. opuszczenie przez skarżącą miejsca pobytu stałego bez dokonania obowiązku wymeldowania się, co uzasadniało jej wymeldowanie z mieszkania nr [...] na osiedlu B.S. [...] w P. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, nie znajdując tym samym podstaw do uwzględnienia rozpatrywanej skargi i orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). /-/ M. Bejgerowska /-/ M. Kosewska /-/ W. Długaszewska
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI