III SA/PO 1277/21

III SA/Po 1277/21 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2022-02-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Marek Sachajko
Piotr Ławrynowicz
Walentyna Długaszewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Inne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
II GSK 932/22 - Wyrok NSA z 2023-05-30
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1268
art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b, art. 75 ust. 1pkt 5
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - t.j.
Sentencja
Dnia 3 lutego 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Sędzia WSA Marek Sachajko Asesor WSA Piotr Ławrynowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 lutego 2022 roku sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2021 roku nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę
Uzasadnienie
Pismem z [...] maja 2021 r. P. G. złożył wniosek do Starosty [...] o skierowanie Z. M. (dalej także jako skarżąca), uprawnionej do kierowania pojazdami, na badanie lekarskie, wobec uzasadnionych zastrzeżeń co do jej stanu zdrowia. Napisał, że Prokuratura Rejonowa prowadzi śledztwo przeciwko skarżącej, w toku śledztwa ustalono iż cierpi ona na chorobę psychiczną, jest osobą niebezpieczną i wymaga natychmiastowego leczenia w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym, zarówno sąd cywilny jak i karny nakazały umieszczenie jej w takiej placówce. Skarżąca przebywa obecnie w zakładzie psychiatrycznym.
Decyzją z [...] czerwca 2021 r. nr [...] Starosta [...] skierował skarżącą na badania lekarskie, w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Uzasadniając napisał, że wobec wniosku Prokuratora Rejonowego istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącej, zgodnie z art. 99 ust. 1 pkt. 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1268 z późn. zm., dalej jako u.k.p.).
W odwołaniu od opisanej decyzji skarżąca napisała, że nadal przebywa w Szpitalu Neuropsychiatrycznym i nie ma możliwości opuszczenia Oddziału. Zwróciła się o odroczenie badań lekarskich, do momentu opuszczenia szpitala.
Decyzją z [...] sierpnia 2021 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wskazując na art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej jako K.p.a.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając SKO napisało, że ochrona bezpieczeństwa ruchu drogowego wymaga, aby organ wydający uprawnienia do prowadzenia pojazdów czuwał nie tylko nad tym, aby uprawnienia te otrzymały osoby mające odpowiedni stan zdrowia, ale także by kontrolował on, czy nie utraciły one tych warunków. Umocowanie do podejmowania takich działań przez organ znajduje się m.in. w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p. Zgodnie z tym przepisem starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Skierowanie na badania lekarskie może nastąpić, gdy jest prawdopodobne, że stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami, nie jest natomiast wymagana pewność w tym zakresie. Ostateczne rozstrzygnięcie w tej kwestii powierzone zostało bowiem uprawnionym w tym zakresie lekarzom.
Dalej SKO napisało, że z urzędu posiada wiedzę o tym, że na potrzeby postępowania toczącego się przed Sądem Rejonowym w [...] w sprawie III RNs [...] sporządzono opinię sądowo-psychiatryczną wydaną w dniu [...] lipca 2018 r. Wynika z niej, że u skarżącej występuje podejrzenie choroby psychicznej [...] oraz [...], i z powodu tej choroby zagraża bezpośrednio życiu i zdrowiu innych osób. Skarżąca nie ma poczucia choroby, jest całkowicie bezkrytyczna i funkcjonuje w sposób charakterystyczny dla osób dotkniętych ww. zaburzeniem psychicznym. Lekarz psychiatra stwierdził, że zachodzą podstawy do umieszczenia skarżącej na leczeniu w szpitalu psychiatrycznym, bez jej zgody. Opinia znajduje się w aktach sprawy Starosty [...], oznaczonych numerem [...] Kopię natomiast załączono do akt niniejszej sprawy.
W ocenie Kolegium ww. okoliczności przesądzają o uzasadnionych wątpliwościach co do stanu zdrowia skarżącej – zdolności do kierowania pojazdami, świadczą o potencjalnej możliwości spowodowania zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Występuje prawdopodobieństwo istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do prowadzenia pojazdów mechanicznych.
SKO zastrzegło, że wydanie decyzji kierującej na badanie lekarskie nie musi łączyć się z pewnością co do istnienia przeciwwskazań zdrowotnych kierowcy do prowadzenia pojazdami. Organ nie musi udowodnić, że takowe istnieją, wystarczającym jest prawdopodobieństwo w tym zakresie. Ostateczne rozstrzygnięcie tej kwestii pozostawione zostało uprawnionym lekarzom. Z kolei okoliczność, że skarżąca przebywa w szpitalu i nie ma możliwości poddania się badaniom nie uzasadnia – zdaniem SKO, odstąpienia od wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie.
W skardze na opisaną decyzję Z. M. napisała, że nie istnieją żadne podstawy do skierowania jej na badania lekarskie. Pobyt w szpitalu nie prowadzi do pogorszenia się stanu zdrowia skarżącej ani nie doprowadza do utraty warunków do kierowania pojazdami. Skarżąca podkreśliła, że leczy się, systematycznie bierze leki, nigdy nie miała omamów, widzeń, głosów, obecnie także ich nie zaobserwowano. Nigdy nie spowodowała kolizji drogowej, nie stworzyła zagrożenia w ruchu drogowym, nie kierowała w stanie nietrzeźwości, nie przekroczyła dopuszczalnej ilości punktów karnych. Prawo jazdy jest skarżącej niezbędne w codziennym życiu. Do skargi załączyła zaświadczenie o planowanym terminie wypisu, na przełomie września/października.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
W piśmie z [...] stycznia 2022 r. pełnomocnik skarżącej wniosła o przeprowadzenie dowodu z zaświadczenia lekarskiego, wystawionego [...] listopada 2021 r. przez psychiatrę, na okoliczność stanu zdrowia psychicznego skarżącej, że skarżąca kontynuuje leczenie psychiatryczne w warunkach ambulatoryjnych, przestrzega wszystkich zaleceń lekarskich w tym przyjmuje regularnie środki (leki) psychotropowe, że brak jakichkolwiek przeciwskazań do prowadzenia pojazdów zgodnie z kategorią prawa jazdy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje:
Skarga jest bezzasadna i podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej jako P.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 P.p.s.a.).
Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1268 z późn. zm., dalej jako u.k.p.) w brzmieniu obowiązującym w datach wydania obu decyzji w sprawie, zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Zacytowany przepis pozostaje w ścisłym związku z art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. (w niezmienionym brzmieniu), zgodnie z którym badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia.
Z treści obu ww. przepisów nie wynika wprost, jakie zastrzeżenia co do stanu zdrowia są wystarczające, aby skierować kierowcę na przedmiotowe badanie. Oznacza to, że właściwy organ administracji, po otrzymaniu informacji poddającej w wątpliwość należytą zdolność psychofizyczną kierowcy, powinien przeprowadzić postępowanie celem oceny, czy w konkretnym przypadku zastrzeżenia te są rzeczywiście tego rodzaju, że uzasadniają wydanie decyzji w oparciu o powołane wyżej przepisy. Sformułowanie, że mają być one uzasadnione oznacza zatem przede wszystkim, że powinny być one oparte na wiarygodnych podstawach (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 07 maja 2021 r., I OSK 3022/18; Lex). Organ powinien mieć przy tym na względzie cel ustawy, którym jest zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym i w sytuacji gdy uzyska wiarygodne informacje, że stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami powinien wydać decyzję o skierowaniu na badanie lekarskie.
W niniejszej sprawie organ orzekał w oparciu o dowód w postaci opinii sądowo – psychiatrycznej wydanej przez biegłego lekarza psychiatrę. Opinia ta stanowi wiarygodne źródło informacji o stanie zdrowia skarżącego. Lekarz psychiatra stwierdził, że skarżąca, wskutek podejrzenia choroby psychicznej [...] oraz [...] zagraża bezpośrednio życiu i zdrowiu innych osób. Organ wydając zaskarżoną decyzję właściwe uargumentował swoje stanowisko, powołując się na opinię lekarza psychiatry – biegłego sądowego, która została sporządzona w sposób jasny i czytelny. Wnioski wskazane przez lekarza psychiatrę w opinii były wiążące dla organu, który nie ma wiedzy specjalistycznej z zakresu psychiatrii i niedyspozycję zdrowotną strony postępowania może stwierdzić jedynie w oparciu o opinię biegłego specjalisty.
Sąd zaznacza, że do wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie nie jest konieczne stwierdzenie w postępowaniu administracyjnym, że stan zdrowia kierowcy uniemożliwia kierowanie pojazdami. Istotne jest to, aby istniały zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy. Zgodnie natomiast z art. 3 ust. 1 u.k.p., posiadanie uprawnień do kierowania pojazdami warunkuje zarówno sprawność fizyczna, jak i psychiczna. Tym samym Sąd uznaje, że organy administracji publicznej w sposób wyczerpujący zebrały materiał dowodowy w sprawie, dokonały jego wnikliwej analizy, a opinia sądowo – psychiatryczna usprawiedliwiała wydanie zaskarżonej decyzji.
Sąd podziela stanowisko Kolegium, że okoliczność, iż skarżąca przebywała w szpitalu w dacie wydania decyzji i nie ma możliwości poddania się badaniom, nie uzasadnia odstąpienia od wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie, względnie zawieszenia postępowania. Istnienie uzasadnionych i poważnych zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierowcy – co zostało zdaniem Sądu należycie wykazane w sprawie – stanowi przesłankę wydania skierowania na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W interesie publicznym jest zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym. Sąd podkreśla przy tym, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie nie przesądza o istnieniu przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów w przypadku konkretnego kierowcy. Służy ona tylko do wyjaśnienia istniejących, uzasadnionych wątpliwości, przez uprawnionych w tym zakresie lekarzy, zabezpieczając w najdalej idący sposób interes strony, zainteresowanej dalszym legitymowaniem się uprawnieniami do kierowania pojazdami.
Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.