III SA/Po 124/26

III SA/Po 124/26 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2026-02-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-01-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Bąk-Marciniak /przewodniczący sprawozdawca/
Monika Świerczak
Wojciech Rowiński
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Wojciech Rowiński Protokolant starszy sekretarz sądowy Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2026 r. sprawy ze skargi M. N. i J. N. na uchwałę Rady Miasta Gniezna z dnia 27 września 2002 r. nr XL/388/2002 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu zabudowy mieszkaniowej i usługowej przy ul. Wierzbiczany w Gnieźnie oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Rada Miasta Gniezna działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 446, dalej jako "u.s.g.") oraz art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (obecnie: Dz. U. 2024.1130 ze zm., dalej jako "u.p.z.p.") podjęła w dniu 27 września 2002 r. uchwałę Nr XL/388/2002 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu zabudowy mieszkaniowej i usługowej przy ul. Wierzbiczany w Gnieźnie (Dz.Urz. Woj. Wielkopolskiego poz. 368).
Skargę na powyższą uchwałę wywiedli do Sądu M. N. i J. N. wnosząc o stwierdzenie jej nieważności części w jakiej na rysunku (mapie), stanowiącym załącznik nr 1 do tej Uchwały, ustalono minimalną linię zabudowy usługowej w odległości 2 cm (zwymiarowana jako 20 metrów) od granicy między działkami objętymi planem i nieobjętymi planem działkami oznaczonymi jako T-K (tereny kolei) oraz zasądzenie od Organu na rzecz skarżących kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że M. i J. N. są właścicielami nieruchomości położonej w Gnieźnie przy ul. Dożynkowej, dla której Sąd Rejonowy w [...], prowadzi księgę wieczystą o numerze: [...] - działka nr 14/15 ([...]).
Wskazano, że od strony południowej nieruchomość Skarżących graniczy z działką nr 16/1, stanowiącą obszar kolejowy w rozumieniu art. 4 pkt 8 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2025 r. poz. 1234) - dalej: u.t.k.)
Na będącym integralną częścią Planu rysunku (mapie w skali 1:1000), ustalona jest m.in. "minimalna linia zabudowy usługowej", biegnąca na działce Skarżących w odległości 2 cm (co odpowiada 20 metrom w rzeczywistości) od południowej granicy ich działki. Granica ta oddziela nieruchomość Skarżących od stanowiącej obszar kolejowy działki nr 16/1.
Konsekwencją ustalenia minimalnej linii zabudowy w odległości 20 metrów od granicy między działką Skarżących i działką nr 16/1 jest niemal całkowite pozbawienie Skarżących możliwości wykonywania (zgodnie z art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, Dz. U. z 2025 r. poz. 1071, z późn. zm.) przysługującego im prawa własności nieruchomości - w szczególności możliwości wznoszenia jakichkolwiek budowli i budynków - na ok. 600 m˛, a więc na niemal połowie należącej do nich nieruchomości (1335 m˛).
W ocenie skarżących obecnie obowiązujące ustalenia Planu w sposób radykalny, a przy tym całkowicie nieuzasadniony, godzą w istotę przysługującego Skarżącym i chronionego normami obowiązującej RP prawa własności przedmiotowej nieruchomości. W przypadku nieruchomości gruntowej, tym bardziej przeznaczonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele budowlane, istotą przysługującego do niej prawa własności jest bowiem możliwość wykorzystania jej zgodnie z przeznaczeniem, tj. posadowienie na niej budowli lub budynków.
Zgodnie z przepisami powszechnie obowiązującymi, w szczególności zgodnie z art. 53 ust. 2 u.t.k., budowle i budynki mogą być usytuowane w odległości nie mniejszej niż 10 m od granicy obszaru kolejowego (z tym, że odległość ta od osi skrajnego toru nie może być mniejsza niż 20 metrów).
Zdaniem skarżących powszechnie obowiązujące przepisy (poza art. 53 ust. 3 u.t.k., który z racji usługowego przeznaczenia nieruchomości Skarżących nie znajduje do niej zastosowania) nie przyznają (ani też w dacie uchwalania Planu nie przyznawały) radzie gminy kompetencji do ustalania większych, aniżeli określone obecnie w art. 53 ust. 2 u.t.k., odległości od granicy obszary kolejowego (ani od osi skrajnego toru), w których nie byłoby dopuszczalne sytuowanie budowli czy budynków,
Wbrew stanowisku Organu, przedstawionemu w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, użyty w art. 53 ust. 2 u.t.k. zwrot "odległości nie mniejszej niż" nie określa minimalnej odległości, w jakiej od granicy obszaru kolejowego (czy osi skrajnego toru) nie mogą być sytuowane budowle czy budynki. Tym samym nie można obszaru kolejowego, z tym że odległość ta od osi skrajnego toru nie może być mniejsza niż 20 m, z zastrzeżeniem ust. 4".
Skarżący stwierdzili, że Rada Miasta Gniezna nie posiadała kompetencji do przyjęcia w Planie postanowień (dotyczących odległości) odmiennych aniżeli wprost określone w § 4a ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 5 maja 1999 r. w sprawie określenia odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew lub krzewów, elementów ochrony akustycznej, wykonywanie robót ziemnych, budynków lub budowli w sąsiedztwie linii kolejowych oraz sposobu urządzania i utrzymywania zasłon odśnieżnych i pasów przeciwpożarowych, które są tożsame z określonymi aktualnie w art. 53 ust. 2 u.t.k.
Działanie przez organ władzy publicznej bez podstawy prawnej jest oczywistym naruszeniem art. 7 Konstytucji i istotnym naruszeniem zasad sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w rozumieniu art. 28 ust. 1 u.p.z.p., powodującym nieważność uchwały rady gminy w całości lub części.
Ponadto wskazano, że w § 5 ust. 2 Planu Rada Miasta Gniezna ustaliła, które oznaczenia graficzne na rysunku (mapie) stanowiącej załącznik nr 1 do Uchwały są obowiązującymi ustaleniami Planu. W żadnym z siedmiu punktów składających się na ten ustęp nie postanowiono jednak, by obowiązującym ustaleniem Planu była minimalna odległość linii zabudowy od obszaru kolejowego. W § 5 ust. 2 pkt 4 Planu jest bowiem mowa tylko o minimalnej odległości linii zabudowy od krawędzi jezdni. W świetle § 5 ust. 2 Planu nie można zatem stwierdzić, że minimalna linia zabudowy od obszaru kolejowego jest obowiązującym ustaleniem Planu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Za całkowicie bezzasadny organ uznał zarzut Skarżących, dotyczący braku kompetencji Rady Miasta Gniezna do ustalenia minimalnej linii zabudowy w odległości 20 metrów od granicy obszaru kolejowego. Przepisy ogólne, zarówno obowiązujące w dacie uchwalenia Planu (Rozporządzenie z 1999 r., § 4a), jak i obecne (art. 53 ust. 2 ustawy o transporcie kolejowym), stanowią o odległości "nie mniejszej niż" 10 m od granicy obszaru kolejowego oraz "nie może być mniejsza niż" 20 m od osi skrajnego toru. Wobec tego, ustawodawca określił minimalne granice bezpieczeństwa, których plan miejscowy nie może naruszyć. Nie stanowią one jednak maksymalnego ograniczenia dla władztwa planistycznego Gminy.
Rada Miasta Gniezna działała w ramach swojego władztwa planistycznego, które uprawniają do ustalania konkretnych sposobów zagospodarowania terenu, w tym wprowadzania większych odległości ochronnych w celu należytej realizacji ładu przestrzennego i zapewnienia bezpieczeństwa publicznego. Ustalenie linii zabudowy w odległości 20 m od granicy obszaru kolejowego jest konsekwencją obowiązku zachowania 20 m od osi skrajnego toru, co było obowiązujące już w 2002 r. i zostało potwierdzone w uzgodnieniu z zarządcą linii kolejowej. Ponadto orzecznictwo sądów administracyjnych potwierdza, że plan miejscowy może ustalać większe linie zabudowy niż wynikające z odległości minimalnych określonych w przepisach odrębnych, o ile jest to uzasadnione celem publicznym, takim jak bezpieczeństwo ruchu kolejowego. Gmina bowiem dysponuje tzw. władztwem planistycznym, w granicach którego może samodzielnie kształtować i prowadzić politykę przestrzenną na swoim terenie, w tym stanowić o zasadach jego zagospodarowania.
Zdaniem organu nieuzasadniony jest również zarzut przekroczenia władztwa planistycznego i naruszenia prawa własności. Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.p.z.p., to właśnie ustalenia miejscowego planu kształtują sposób wykonywania prawa własności, a ograniczenia te są dopuszczalne, o ile służą interesowi publicznemu. Wprowadzone ograniczenie jest proporcjonalne do chronionej wartości, jaką jest bezpieczeństwo ruchu kolejowego na linii o znaczeniu państwowym. Podkreślono, że strefa wyłączona z zabudowy (ok. 590 m˛) nie uniemożliwia zagospodarowania działki zgodnie z jej przeznaczeniem, gdyż pole terenu między obiema liniami zabudowy (od strony ul. Dożynkowej i od strony kolejowej) wynosi 577 m˛, co jest powierzchnią wystarczającą do realizacji inwestycji usługowej. Plan nie zawiera innych szczegółowych, restrykcyjnych wskaźników zagospodarowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Kontrola ta, stosownie do art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634), zwanej dalej p.p.s.a., obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, a zgodnie z art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. także na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5 podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.
Uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., sąd stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały one wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.). Unormowanie to nie określa, jakiego rodzaju naruszenia prawa są podstawą do stwierdzenia przez sąd nieważności uchwały, doprecyzowanie przesłanek określających kompetencje sądu administracyjnego w tym względzie następuje w ustawach samorządowych.
Przepis art. 28 ust. 1 u.p.z.p. przewiduje, że nieważność uchwały rady gminy w całości lub w części powodują istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie. W rozpatrywanym przypadku Sąd nie doszukał się takich naruszeń.
Przedmiotem kontroli sądowej jest uchwała Rady Miasta Gniezna z 27 września 2002 r. Nr XL/388/2002 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu zabudowy mieszkaniowej i usługowej przy ul. Wierzbiczany w Gnieźnie.
Skarżący są właścicielami nieruchomości położonej w Gnieźnie przy ul. Dożynkowej - działka nr 14/15, która jest objęta zakresem zaskarżonej uchwały. Skarżący nabyli nieruchomość po wejściu w życie zaskarżonego Planu.
Zgodnie z art. 101 u.s.g. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Podstawą uwzględnienia skargi może być wyłącznie naruszenie obiektywnego porządku prawnego. W konsekwencji naruszenie interesu prawnego (uprawnienia) skarżącego przesądza o skutecznym uruchomieniu kontroli sądowej, ale samo przez się nie implikuje jeszcze uwzględnienia skargi. Stwierdzenie nieważności uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego może nastąpić tylko w razie stwierdzenia określonych, stypizowanych naruszeń prawa.
Strona skarżąca, jako właściciel nieruchomości położonej w obszarze zaskarżonego planu miejscowego ma legitymację do uruchomienia sądowej kontroli przedmiotowej uchwały w zakresie zasad i trybu sporządzania planu oraz w zakresie ustaleń dotyczących tej nieruchomości. Ustalenia planu kształtują i zarazem ograniczają sposób wykonywania przysługującego stronie skarżącej prawa, wobec czego przesłanka wspomnianej legitymacji w postaci naruszenia interesu prawnego strony jest w sposób niebudzący wątpliwości spełniona. Zakres możliwości realizowania tego prawa, determinuje przy tym interes prawny strony skarżącej oraz naruszenie tego interesu.
Władztwo planistyczne jest wynikającą z przepisów u.p.z.p. kompetencją gminy do samodzielnego i zgodnego z jej interesami kształtowania polityki przestrzennej. W świetle art. 3 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 u.p.z.p. gmina w ramach wykonywania władztwa planistycznego uprawniona jest do jednostronnego rozstrzygania o ustaleniu przeznaczenia terenów, rozmieszczeniu inwestycji celu publicznego oraz określeniu sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenów. Tego rodzaju kompetencja nie może być jednak realizowana w sposób dowolny. Przy wykonywaniu władztwa planistycznego gmina uwzględnić musi kryteria wymienione w art. 1 ust. 2, 3 i 4 u.p.z.p. Pośród ustawowych kryteriów wymienia się m.in. prawo własności, konieczność ważenia interesu publicznego i interesów prywatnych, czy wymagania ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury. Oczywiście największe kontrowersje w praktyce budzi zakres dopuszczalnej ingerencji prawodawcy lokalnego w prawo własności, które z jednej strony kształtowane jest przecież ustaleniami planu miejscowego (art. 6 u.p.z.p.) z drugiej zaś podlega konstytucyjnej ochronie przed nadmiernym ograniczeniem (art. 64 ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP).
Zgodnie z ustaleniami przedmiotowego planu miejscowego, działka nr 14/15, należąca do skarżących przeznaczona jest pod teren zabudowy usługowej o symbolu U. Na załączniku graficznym planu, w ramach ww. jednostki usługowej wskazane zostały dodatkowe elementy dotyczące zagospodarowania przestrzennego omawianej działki - w południowej części wskazano zasięg terenu o podwyższonym poziomie wód gruntowych, a w północnej i południowej części działki ustalono przebieg "minimalnych linii zabudowy usługowej". Powyższe linie zabudowy na terenie analizowanej działki zostały wyznaczone w stosunku do ulicy dojazdowej o symbolu XKD, czyli ul. Dożynkowej oraz w stosunku do południowej linii rozgraniczającej terenu U, stanowiącej jednocześnie południową granicę przedmiotowej działki. Odległość linii zabudowy została wyznaczona w stosunku do południowej linii rozgraniczającej terenu i zwymiarowana na rysunku planu jako 20 m.
Teren sąsiadujący od południa z działką nr 14/15, a więc obszar względem, którego wyznaczono podważaną linię zabudowy, pod względem ewidencyjnym obejmuje działkę nr 16/1, ark. 200 stanowiącą teren kolejowy będący jednocześnie terenem zamkniętym. W obrębie przedmiotowego obszaru kolejowego przebiega czynna linia kolejowa nr 353 Poznań-Skandawa, będąca linią kolejową o znaczeniu państwowym.
Zgodnie z art. 53 ust. 2 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (t.j Dz. U. z 2024 r. poz. 697 ze zm.), budowle i budynki mogą być usytuowane w odległości nie mniejszej niż 10 m od granicy obszaru kolejowego, z tym że odległość ta od osi skrajnego toru nie może być mniejsza niż 20 m z zastrzeżeniem ust. 4.
Cytowany wyżej przepis wszedł w życie wraz z nowelizacją ww. aktu dokonaną z dniem 1 stycznia 2007 r. Natomiast w czasie procedowania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu zabudowy mieszkaniowej i usługowej przy ul. Wierzbiczany w Gnieźnie, w kwestii odległości budynków od terenów kolejowych zastosowanie miały przepisy ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym (t.j. Dz. U. Nr 96, poz. 591 ze zm.). Zgodnie z art. 42 obowiązującej wówczas ustawy: "(...) stawianie budynków i budowli w sąsiedztwie linii kolejowych może mieć miejsce w odległości nie zakłócającej działania urządzeń do eksploatacji linii kolejowych, a także nie powodującej zagrożenia bezpieczeństwa i prawidłowego ruchu kolejowego". Ponadto w tym czasie obowiązywały przepisy Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej, z dnia 5 maja 1999 r. w sprawie określenia odległości warunków dopuszczających usytuowanie drzew lub krzewów, elementów ochrony akustycznej, wykonywanie robót ziemnych, budynków lub budowli w sąsiedztwie linii kolejowych oraz sposobu urządzania i utrzymywania zasłon odśnieżnych i pasów przeciwpożarowych (Dz. U. Nr 47, poz. 476 ze zm.).
Zgodnie z § 4a obowiązującego wówczas rozporządzenia: "budynki i budowle mogą być usytuowane w odległości nie mniejszej niż 10 m od granicy obszaru kolejowego, z tym że odległość ta od osi skrajnego toru nie może być mniejsza niż 20 m". Wobec powyższego obowiązujące wówczas przepisy były w przedmiotowym zakresie tożsame z obecnymi regulacjami.
Nawiązując do poczynionych wyżej rozważań należy podkreślić, że analizowane przepisy ogólne mówią wprost o zachowaniu odległości "nie mniejszej niż". Wobec tego, akt prawa miejscowego, jakim jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, uwzględniając w swych postanowieniach różnorodne uwarunkowania przestrzenne może na danym terenie wprowadzić odległość większą niż wskazane przez ustawodawcę wartości minimalne.
Wyznaczenie linii zabudowy jest obligatoryjnym elementem treściowym planu miejscowego (art. 15 ust. 1 pkt 6 u.p.z.p.). Nie ma przy tym podstaw do uznania, że wyznaczona w planie miejscowym linia zabudowy ma odpowiadać odległościom wskazanym w art. 53 ustawy o transporcie kolejowym. Wskazane w powołanym przepisie odległości mają charakter jedynie minimalny, tak więc plan miejscowy może określać linię zabudowy w większej odległości od drogi. W orzecznictwie trafnie zwraca się uwagę, że sprzeczność planu miejscowego z przepisem zachodziłaby wyłącznie wtedy, gdyby plan ten ustalał mniejszą odległość, niż została przewidziana w ustawie lub gdyby przepis ustalał bezwzględnie jedną obowiązującą odległość w sposób sztywny (wyrok NSA z dnia 27.09.2017 r., II OSK 156/16 - CBOSA).
W toku prowadzonej procedury planistycznej związanej ze sporządzeniem przedmiotowego planu miejscowego, projekt planu wprowadzający analizowaną linię zabudowy podlegał uzgodnieniom z Zarządcą linii kolejowej - PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Zakład Linii Kolejowych w Poznaniu. Pismem z dnia 12 lipca 2002 r., Zarządca uzgodnił projekt planu przy zachowaniu wskazanych w ww. piśmie warunków. Wśród określonych wówczas warunków znalazła się wytyczna, zgodnie z którą zagospodarowanie terenów sąsiadujących z terenami kolejowymi musi uwzględniać przepisy przywołanego wyżej Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 5 maja 1999 r. W przedmiotowym planie miejscowym zastosowano przywołane przepisy prawa ogólnego poprzez ustalenie takiej linii zabudowy od terenu kolejowego, która spełnia zarówno warunek dotyczący odsunięcia zabudowy o co najmniej 10 m od terenu kolejowego, jak i oddalenia budynków o co najmniej 20 m od osi skrajnego toru.
Należy zgodzić się z organem, że wprowadzone na przedmiotowej działce linie zabudowy nie stanowią przeszkody w zagospodarowaniu działki zgodnie z ustalonym w planie przeznaczeniem, a więc poprzez realizację na niej zabudowy usługowej, gdyż w obrębie przedmiotowej działki, pole terenu pomiędzy obiema wyznaczonymi liniami zabudowy wynosi aż 577 m˛. Co więcej, przedmiotowy plan miejscowy nie zawiera w swoich regulacjach innych szczegółowych ograniczeń, np. w postaci wskaźników zagospodarowania terenu i parametrów budowalnych, które znacznie ograniczałyby powierzchnię lokalizowanych budynków w ramach wspomnianych 577 m˛. Ograniczenia w sytuowaniu budynków we wspomnianej części działki wynikają w takim przypadku jedynie z przepisów odrębnych, takich jak minimalne odległości sytuowania budynków od granic działek określone w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1225 ze zm.).
Przepis art. 53 ust. 2 wprowadza zasadę, że budynki i budowle mogą być sytuowane w odległości nie mniejszej niż 10 m od granicy obszaru kolejowego, z tym że odległość ta od osi skrajnego toru nie może być mniejsza niż 20 m, w myśl zaś ust. 4 wymogu tego nie stosuje się do budynków i budowli przeznaczonych do prowadzenia ruchu kolejowego i utrzymania linii kolejowej oraz do obsługi i przewozu osób i rzeczy i budynków i budowli istniejących, stanowiących zabytki. Przepisy te określając odległości od granicy obszaru kolejowego nie mogą więc mieć jakiegokolwiek zastosowania do sytuowania budynków i budowli w granicy obszaru kolejowego. Przewidziana z kolei w art. 57 ustawy o transporcie kolejowym możliwość odstępstwa od warunków usytuowania odnosi się tylko do budynków i budowli określonych w art. 53 i wykonywania robót ziemnych określonych na podstawie art. 54, nie dotyczy więc budynków, budowli i robót ziemnych w granicach obszaru kolejowego.
Zwrot "obszar kolejowy" zdefiniowany został w art. 4 pkt 8 ustawy o transporcie kolejowym. Oznacza on powierzchnię gruntu określoną działkami ewidencyjnymi, na której znajduje się droga kolejowa, budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do zarządzania, eksploatacji i utrzymania linii kolejowej oraz przewozu osób i rzeczy. W dotychczasowym orzecznictwie przyjęto, że definicja ustawowa "obszaru kolejowego" nie pozwala na żadne odstępstwa od ściśle określonego charakteru tego obszaru, w definicji tej określono w sposób pozytywny wszelkie obiekty, które mogą się na nim znajdować, co oznacza zakaz sytuowania wszelkich innych, a próby rozszerzenia tego pojęcia nie znajdują uzasadnienia (zob. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2010 r., sygn. akt II OSK 249/09 - LEX nr 597510, z dnia 7 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 1276/12 - LEX nr 1396123, z dnia 23 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1866/19 - LEX nr 3041350). Sąd podziela ten pogląd i przedstawioną w tych orzeczeniach argumentację, że sytuowanie na obszarze kolejowym innych niż wymienione w art. 4 pkt 8 ustawy o transporcie kolejowym budynków, budowli i urządzeń jest wykluczone.
Wbrew argumentacji skargi przyjęte w kwestionowanym Planie odległości linii zabudowy, jakkolwiek większe od odległości minimalnych, nie mogą być również odczytywane w kategoriach naruszenia art. 31 ust. 3 Konstytucji, a więc nieuzasadnionego ograniczenia prawa własności. Nie można więc uznać, by stanowiły one wyraz nadmiernej ingerencji w prawo własności w sposób naruszający istotę tego prawa, a w konsekwencji naruszały granice władztwa planistycznego.
Odstępstwo od warunków usytuowania budynków i budowli określonych w art. 53 ust. 2 u.t.k. może prowadzić jedynie do usytuowania takich obiektów w odległości mniejszej niż 10 metrów od granicy obszaru kolejowego, a nawet bezpośrednio przy granicy z takim obszarem. Odstępstwo takie nie może jednak prowadzić do usytuowania budowli wewnątrz obszaru kolejowego. Odstępstwa od warunków usytuowania budynków i budowli jako wyjątki od ustanowionych reguł nie mogą być bowiem interpretowane rozszerzająco. (wyrok NSA z 8.09.2021 r., II OSK 319/21, LEX nr 3223917).
Należy zwrócić uwagę, że celem norm wyrażonych w art. 53 ust. 1 ustawy z 2003 r. o transporcie kolejowym jest wyeliminowanie zagrożenia dla bezpieczeństwa ruchu kolejowego, podróżnych i mienia, jakie mogą powodować inne obiekty w obrębie infrastruktury kolejowej.
Nie zasługiwał na uwzględnienie również zarzut dotyczący rozbieżności między częścią graficzną a tekstową Planu. Plan miejscowy stanowi całość - tekst i rysunek. Część graficzna stanowi tym samym integralną część ustaleń planu miejscowego, W art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p, ustawodawca określił, że linie zabudowy stanowią jeden z obowiązkowo określanych elementów planu miejscowego. Ponadto § 7 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 17 grudnia 2021 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. poz. 2404), wskazuje wprost, że linie zabudowy muszą zostać zawarte właśnie w części graficznej planu. Nie jest w związku z powyższym możliwe traktowanie linii zabudowy wyznaczonych na rysunku planu jako elementu o charakterze fakultatywnym, niestanowiącego obowiązującego ustalenia planu. Oznaczenie linii zabudowy na rysunku planu w odległości 20 m w sąsiedztwie czynnej linii kolejowej ma na celu zapewnienie bezpieczeństwa ruchu kolejowego, co jest wartością nadrzędną i co stanowi konieczność wynikającą z przepisów powszechnie obowiązujących. Intencja i cel tego graficznego oznaczenia są jednoznaczne i wiążące.
W tym stanie rzeczy zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku. W konsekwencji Sąd skargę oddalił na zasadzie art. 151 p.p.s.a.