III SA/Po 120/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę Stowarzyszenia na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę tymczasowego obiektu budowlanego (domku holenderskiego) wraz z tarasem. Obiekt został zlokalizowany na działce nr ewidencyjny [...] bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ nadzoru budowlanego wszczął postępowanie legalizacyjne, wstrzymał roboty budowlane i wezwał inwestora do złożenia wniosku o legalizację oraz przedłożenia dokumentacji. Inwestor D. M. nie skorzystał z tej możliwości. W związku z tym, na podstawie art. 49e pkt 1 Prawa budowlanego, organ I instancji wydał decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu. Sąd administracyjny, powołując się na art. 170 i 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podkreślił, że sprawa była już prawomocnie rozstrzygnięta wyrokiem WSA w Poznaniu z dnia 13 lutego 2025 r. sygn. akt: II SA/Po 723/24, który oddalił skargę na postanowienie wstrzymujące roboty budowlane. Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały procedurę legalizacyjną i wobec braku wniosku o legalizację, decyzja o rozbiórce była uzasadniona. Sąd odrzucił zarzuty skarżącego dotyczące błędnej kwalifikacji obiektu jako tymczasowego oraz naruszenia przepisów proceduralnych, wskazując na wyczerpujące zebranie materiału dowodowego i prawidłową ocenę prawną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWskazanie na konsekwencje braku wniosku o legalizację samowoli budowlanej oraz na związanie sądu wcześniejszymi prawomocnymi orzeczeniami w tej samej sprawie.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku wniosku o legalizację i prawomocności wcześniejszego orzeczenia.
Zagadnienia prawne (3)
Czy tymczasowy obiekt budowlany (domek holenderski) o określonych wymiarach, posadowiony na bloczkach betonowych, może być zakwalifikowany jako altana działkowa zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, obiekt o wymiarach 305 cm x 880 cm i wysokości 280 cm, wraz z tarasem, nie spełnia definicji altany działkowej zgodnie z ustawą o ROD, a jego budowa wymagała pozwolenia na budowę lub zgłoszenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wymiary obiektu przekraczają definicję altany działkowej zawartą w ustawie o ROD, a także nie spełnia on warunków zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 4 Prawa budowlanego. Obiekt został zakwalifikowany jako tymczasowy obiekt budowlany wymagający pozwolenia na budowę.
Jakie są konsekwencje niezłożenia wniosku o legalizację samowoli budowlanej w wyznaczonym terminie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W przypadku niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 49e pkt 1 Prawa budowlanego, który obliguje organ do wydania decyzji o rozbiórce, gdy inwestor nie złoży wniosku o legalizację. Podkreślono, że legalizacja jest uprawnieniem inwestora, a jej brak skutkuje nakazem rozbiórki.
Czy sąd administracyjny jest związany oceną prawną i wskazaniami zawartymi w poprzednim prawomocnym orzeczeniu dotyczącym tej samej sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd administracyjny jest bezwzględnie związany oceną prawną i wskazaniami zawartymi w poprzednim prawomocnym orzeczeniu dotyczącym tej samej sprawy, zgodnie z art. 153 P.p.s.a.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący i organ administracji publicznej oraz sąd orzekający ponownie w tej samej sprawie nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu.
Przepisy (19)
Główne
p.b. art. 28 § 1
Prawo budowlane
Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31.
p.b. art. 48
Prawo budowlane
Procedura legalizacyjna samowoli budowlanej.
p.b. art. 49e § 1
Prawo budowlane
Organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie.
p.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania.
p.p.s.a. art. 170
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wiązanie prawomocnego orzeczenia.
Pomocnicze
p.b. art. 29 § 2
Prawo budowlane
Nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia budowa altan działkowych i obiektów gospodarczych, o których mowa w ustawie z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych.
p.b. art. 29 § 1
Prawo budowlane
Nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia budowa tymczasowych obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce - w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy.
p.b. art. 3 § 5
Prawo budowlane
Definicja tymczasowego obiektu budowlanego.
ustawa ROD art. 2 § 9a
Ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych
Definicja altany działkowej.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Ocena materiału dowodowego.
k.p.a. art. 138 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ II instancji.
p.u.s.a. art. 1 § 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres uprawnień sądów administracyjnych.
p.u.s.a. art. 1 § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres uprawnień sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 3 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada proporcjonalności i ograniczenia praw.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak złożenia przez inwestora wniosku o legalizację samowoli budowlanej. • Prawomocność wcześniejszego orzeczenia sądu w tej samej sprawie. • Obiekt nie spełnia definicji altany działkowej i wymagał pozwolenia na budowę.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego podniesione przez skarżącego Stowarzyszenie. • Kwalifikacja obiektu jako tymczasowego obiektu budowlanego. • Niewłaściwa wykładnia definicji 'obiektu budowlanego', 'budynku', 'budowli', 'tymczasowego obiektu budowlanego'.
Godne uwagi sformułowania
legalizacja samowoli budowlanej prowadzona w oparciu o art. 48 p.b. jest uprawnieniem inwestora, od którego w dużym stopniu zależy, czy w stosunku do obiektu budowlanego zostanie orzeczony nakaz rozbiórki, czy nie. • To od decyzji inwestora zależy czy zostanie wszczęta procedura legalizacji samowoli budowlanej. • Sąd jest bezwzględnie związany oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi wcześniej w orzeczeniu sądu.
Skład orzekający
Izabela Bąk-Marciniak
przewodniczący sprawozdawca
Katarzyna Witkowicz-Grochowska
członek
Tomasz Grossmann
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wskazanie na konsekwencje braku wniosku o legalizację samowoli budowlanej oraz na związanie sądu wcześniejszymi prawomocnymi orzeczeniami w tej samej sprawie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wniosku o legalizację i prawomocności wcześniejszego orzeczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje konsekwencje braku działania inwestora w procesie legalizacji samowoli budowlanej i podkreśla znaczenie prawomocności orzeczeń sądowych.
“Samowola budowlana: brak wniosku o legalizację to pewna rozbiórka obiektu.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.