III SA/Po 118/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2007-04-02
NSApodatkoweWysokawsa
cłozwrot cłaCEFTAprodukty pochodząceprodukty niepochodząceuszelnianie czynneguma do żuciaprawo celneumowy międzynarodoweinterpretacja przepisów

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę spółki domagającej się zwrotu cła od surowców użytych do produkcji gumy do żucia, uznając, że przepis CEFTA dopuszczający zwrot cła w okresie przejściowym dotyczy tylko określonych grup towarów.

Spółka "A" domagała się zwrotu cła od surowców importowanych z zagranicy, które zostały użyte do produkcji gumy do żucia, a następnie wyeksportowane. Organy celne odmówiły zwrotu, powołując się na przepisy CEFTA zakazujące zwrotu cła od surowców niepochodzących użytych do produkcji produktów pochodzących. Po uchyleniu przez NSA wyroku WSA, który przychylił się do stanowiska spółki, sprawa wróciła do ponownego rozpoznania. WSA, związany wykładnią NSA, uznał, że przepis CEFTA dopuszczający zwrot cła w okresie przejściowym dotyczy tylko określonych grup towarów, a guma do żucia do nich nie należy, co skutkowało oddaleniem skargi.

Sprawa dotyczyła wniosku spółki "A" Sp. z o.o. o zwrot cła od surowców importowanych z zagranicy, które zostały zużyte do produkcji gumy do żucia, a następnie wyeksportowane. Organy celne odmówiły zwrotu części cła, argumentując, że zgodnie z art. 15 pkt 1 Protokołu Dodatkowego nr 4 do CEFTA, zwrot cła od surowców niepochodzących użytych do produkcji produktów pochodzących jest generalnie zakazany. Spółka odwoływała się do art. 15 pkt 6 tego Protokołu, który wprowadzał wyjątek dla pewnych grup towarów, twierdząc, że guma do żucia, klasyfikowana jako produkt rolny, powinna być objęta tym wyjątkiem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu początkowo uchylił decyzję organu celnego, interpretując przepis art. 15 pkt 6 jako dopuszczający zwrot cła z pewnymi zastrzeżeniami. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił jednak wyrok WSA, wskazując na potrzebę systemowej i celowościowej wykładni przepisów umów międzynarodowych, a nie tylko językowej. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, WSA, związany wykładnią NSA, uznał, że art. 15 pkt 6 Protokołu nr 7 do CEFTA dopuszcza zwrot cła tylko w odniesieniu do ściśle określonych grup towarów, a guma do żucia do nich nie należy. W związku z tym skarga spółki została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten dopuszcza zwrot cła tylko w odniesieniu do ściśle określonych grup towarów, a guma do żucia do nich nie należy.

Uzasadnienie

Sąd, związany wykładnią NSA, uznał, że art. 15 pkt 6 Protokołu nr 7 do CEFTA stanowi wyjątek od ogólnej zasady zakazu zwrotu cła, ale ten wyjątek dotyczy tylko towarów klasyfikowanych w określonych działach Zharmonizowanego Systemu. Guma do żucia, klasyfikowana do pozycji 2106, nie mieści się w tych działach, co oznacza, że nie można od niej żądać zwrotu cła na podstawie tego przepisu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

k.c. art. 133 § § 1

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 roku - Kodeks celny

Prot. CEFTA art. 15 § p. 1

Protokołu Dodatkowego nr 4 do Środkowoeuropejskiej Umowy o Wolnym Handlu CEFTA

Prot. CEFTA art. 15 § p. 6

Protokołu Dodatkowego nr 4 do Środkowoeuropejskiej Umowy o Wolnym Handlu CEFTA

Konw. Wiedeńska art. 31 § ust. 4

Konwencja Wiedeńska o Prawie Traktatów z 1969 roku

Pomocnicze

k.c. art. 121 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 roku - Kodeks celny

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 8 marca 2001 roku w sprawie gospodarczych procedur celnych art. 91 § p. 2

Prot. CEFTA art. 15 § p. 5

Protokołu Dodatkowego nr 4 do Środkowoeuropejskiej Umowy o Wolnym Handlu CEFTA

Ord. pod. art. 233 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa

PPSA art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konst. RP art. 87

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konst. RP art. 91 § pkt. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konw. Wiedeńska art. 31 § ust. 1

Konwencja Wiedeńska o Prawie Traktatów z 1969 roku

Konw. Wiedeńska art. 31 § ust. 3 ppkt. b

Konwencja Wiedeńska o Prawie Traktatów z 1969 roku

Konw. Wiedeńska art. 32

Konwencja Wiedeńska o Prawie Traktatów z 1969 roku

Konw. Wiedeńska art. 33 § ust. 3

Konwencja Wiedeńska o Prawie Traktatów z 1969 roku

Konw. Wiedeńska art. 33 § ust. 4

Konwencja Wiedeńska o Prawie Traktatów z 1969 roku

PPSA art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 190

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 80

Ustawa z dnia 28 grudnia 1989 roku Prawo celne

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepis art. 15 pkt 6 Protokołu nr 7 do CEFTA dopuszcza zwrot cła tylko w odniesieniu do ściśle określonych grup towarów, a guma do żucia do nich nie należy. Wykładnia systemowa i celowościowa umów międzynarodowych jest kluczowa dla prawidłowego ustalenia ich treści.

Odrzucone argumenty

Spółka argumentowała, że art. 15 pkt 6 Protokołu nr 4 do CEFTA powinien być interpretowany szerzej, dopuszczając zwrot cła od surowców niepochodzących użytych do produkcji produktów rolnych, takich jak guma do żucia. Wykładnia językowa przepisu art. 15 pkt 6 w zestawieniu z art. 15 pkt 1 powinna być decydująca.

Godne uwagi sformułowania

Sama wykładnia językowa nie może mieć decydującego znaczenia do ustalenia treści normy prawnej zawartej art. 15 pkt 1 i 6 protokołu nr 4 Układu Europejskiego oraz art. 15 Protokołu 7 do Środkowoeuropejskiej umowy o wolnym handlu. Traktat należy interpretować w dobrej wierze, zgodnie ze zwykłym znaczeniem, jakie należy przypisywać użytym w nim wyrazom w ich kontekście, a także w świetle jego przedmiotu i celu.

Skład orzekający

Mirella Ławniczak

przewodniczący

Katarzyna Wolna-Kubicka

sprawozdawca

Szymon Widłak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów umów o wolnym handlu (CEFTA) dotyczących zwrotu cła, znaczenie wykładni systemowej i celowościowej w prawie międzynarodowym, zasady stosowania przepisów przejściowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zwrotu cła w ramach umowy CEFTA i konkretnej klasyfikacji towarów. Okres obowiązywania niektórych przepisów (do 31.12.1998) może ograniczać bezpośrednie zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy złożonej interpretacji przepisów umów międzynarodowych i ich wpływu na praktykę gospodarczą. Pokazuje, jak różne metody wykładni mogą prowadzić do odmiennych rozstrzygnięć.

Zwrot cła z UE: Jak interpretacja przepisów CEFTA wpłynęła na producenta gumy do żucia?

Dane finansowe

WPS: 190 299,2 PLN

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Po 118/07 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2007-04-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-02-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Katarzyna Wolna-Kubicka /sprawozdawca/
Mirella Ławniczak /przewodniczący/
Szymon Widłak
Symbol z opisem
6305 Zwrot należności celnych
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka ( spr.) As. sąd. Szymon Widłak Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 kwietnia 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zwrotu należności celnych. o d d a l a s k a r g ę /-/ Szymon Widłak /-/ M.Ławniczak /-/ K. Wolna-Kubicka KS d WSA/wyr. 1- sentencja wyroku
Uzasadnienie
Dyrektor Urzędu Celnego decyzją z dnia [...], Nr [...]– wydaną na podstawie art. 121 § 1 p. 2 i art. 133 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997roku - Kodeks celny (Dz. U. nr 23 poz. 117 ze zmian.), § 91 p. 2 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 8 marca 2001 roku w sprawie gospodarczych procedur celnych (Dz. U. Nr 18, poz. 214) oraz art. 15 Protokołu Dodatkowego nr 4 do Środkowoeuropejskiej Umowy o Wolnym Handlu CEFTA (Dz. U. z 1996 roku, Nr 158, poz. 809) orzekł o zwrocie "A" Sp. z o.o. cła w kwocie 106.078,00 z( i odmówi( zwrotu cła w kwocie 67.622,40 zł.
W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że zgodnie z dokumentami SAD strona zaimportowała towary, na które nie został wystawiony dowód pochodzenia towarów określony w umowach międzynarodowych, a wyżej wymienione towary, jako tzw. "towary niepochodzące" zużyte zostały do wytworzenia gumy do żucia – produktu klasyfikowanego w dziale poniżej 25 Zharmonizowanego Systemu, na który wystawiono dowód pochodzenia towarów EUR 1.
W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka "A" wniosła o jej uchylenie w części dotyczącej odmowy zwrotu cła od towarów przywiezionych z zagranicy i zużytych przy wyrobie towarów wywiezionych w obrocie towarowym z zagranicą i orzeczenie co do istoty sprawy, zarzucaj(c naruszenie art. 133 Kodeksu celnego w związku z art. 15 Protokołu Dodatkowego nr 4 do Środkowoeuropejskiej Umowy o Wolnym Handlu CEFTA.
W uzasadnieniu odwołania Spółka wskazała, iż jest producentem gumy do żucia. Produkty eksportowane przez Spółkę są w dużej mierze wytwarzane z surowców sprowadzanych z zagranicy, głównie z krajów europejskich, ale także amerykańskich. Od początku działalności produkcyjnej Spółka otrzymywała na podstawie art. 80 Prawa celnego zwrot cła od surowców, wykorzystanych do produkcji eksportowanych towarów, co pozwalało na ustalanie cen na konkurencyjnym poziomie i tym samym zwiększenie eksportu. We wnioskach o zwrot cła spółka domaga(a się zwrotu cła importowego od surowców zużytych przy wyrobie gumy do żucia w wysoko(ci 204.631,16 zł na podstawie art. 133 § 1 Kodeksu celnego. Wnioski te Spółka następnie skorygowała na kwotę 190.299,20 zł. Zdaniem Spółki organ celny I instancji niesłusznie uznał, że nie przysługuje jej zwrot cła importowego od tzw. towarów niepochodzących, bowiem art. 15 p. 6 Protokołu Dodatkowego nr 4 do Środkowoeuropejskiej Umowy o Wolnym Handlu CEFTA wprowadza na okres przejściowy wyjątek od wynikającego z p. 1 tego przepisu zakazu zwrotu cła. Wyjątek ten odnosi się do wszystkich tzw. materia(ów niepochodzących, wprowadzając ograniczenia zwrotu cła jedynie w stosunku do produktów z działów 25 – 97, do których nie jest zaliczana guma do żucia. Produkt ten zaliczany jest do produktów rolnych i klasyfikowany pod pozycją 2106. Z art. 15 p. 5 powołanego wyżej Protokołu Dodatkowego wynika, że przepisy zawarte w punktach od 1 do 4 nie wykluczają systemu refundacji eksportowych dla produktów rolnych.
Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 133 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 roku - Kodeks celny (Dz. U. nr 75 poz. 802 z 2001 roku ze zmian.), art. 15 Protokołu 7 dotyczącego definicji pojęcia "produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej w zw. z art. 1 Protokołu Dodatkowego nr 4 sporządzonego w Jasnej, stanowiących załącznik do sporządzonej w Krakowie w dniu 21.12.1992 r. Środkowoeuropejskiej Umowy o Wolnym Handlu CEFTA (Dz. U. Nr 158, poz. 809) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że zgodnie z art. 121 § 1 p. 2 Kodeksu celnego procedura uszlachetniania czynnego w systemie ceł zwrotnych pozwala na poddanie na polskim obszarze celnym procesom uszlachetniania towarów dopuszczonych do obrotu ze zwrotem lub umorzeniem cła należnego do zapłacenia za takie towary, jeżeli zostaną one wywiezione poza polski obszar celny w postaci produktów kompensacyjnych. Jak wynika z okoliczności niniejszej sprawy, procesy uszlachetniania, którym poddane zostały zaimportowane materiały niepochodzące, stanowiły tzw. wystarczającą obróbkę (przetworzenie) w rozumieniu artykułu 6 protokołu. Uzyskany więc produkt kompensacyjny (guma do żucia) uważany jest w świetle tego przepisu, za pochodzący z Polski. W konsekwencji stanowić może przedmiot preferencyjnych środków taryfowych w krajach, z którymi Polska zawarła stosowne umowy o wolnym handlu. Stosownie jednak do postanowień art. 15 pkt 1 Protokołu nr 7 do Środkowoeuropejskiej Umowy o Wolnym Handlu materia(y niepochodzące użyte do wytworzenia produktów pochodzących z Państwa - Strony lub jednego z krajów wymienionych w art. 4, dla których dowód pochodzenia jest wystawiony zgodnie z postanowieniami części V, nie będą w Państwie - Stronie przedmiotem zwrotu bądź zwolnień z żadnego rodzaju ceł.
Przepis art. 15 pkt 1 wprowadza więc ogólną zasadę zakazu zwrotu cła od surowców niepochodzacych użytych do wytworzenia produktów pochodzących, mogących korzystać z preferencji w Państwach – Stronach lub krajach objętych kumulacją wielostronną. Zgodnie zaś z art. 15 punkt 6 Protokołu, niezależnie od postanowień punktu 1, Państwo – Strona może stosować ustalenia o zwrocie bądź zwolnieniach z cła lub obciążeń o podobnych skutkach w odniesieniu do materiałów użytych do wytworzenia produktów pochodzących, które są klasyfikowane w działach od 25 do 49, od 64 do 97 oraz od 50 do 63 Zharmonizowanego Systemu i to z ograniczeniami dotyczącymi wysokości zwracanych kwot. Tym samym organ odwoławczy uznał za błędną interpretację przepisu art. 15 punkt 6 Protokołu przyjętą przez Spółkę "A". Jednocześnie wskazał, iż analizowany przepis ma na celu ograniczenie opłacalności importu materiałów niepochodzących w ten sposób ochronę rynku wewnętrznego krajów będących stronami powyższych umów, przed towarami pochodzącymi z krajów, które do tych umów nie przystąpiły. Ustanowiony zakaz zwrotu cła ma zapobiec sytuacji, w której materiały niepochodzące korzystałyby na obszarze Państw – Stron umowy o Wolnym Handlu CEFTA oraz państwa objętych kumulacją wielostronną z takich samych preferencji, co materiały pochodzące z tych państw.
Po rozpatrzeniu skargi spółki "A" Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 20 maja 2005 roku uchylił decyzję organu II instancji w zakresie w jakim utrzymała ona w mocy decyzję organu I instancji o odmowie zwrotu cła (sygn. akt 3/I S.A./Po 2070/02).
Tym samym Sąd nie podzielił stanowiska organów celnych odnośnie konieczności zinterpretowania przepisu art. 15 punkt 6 Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego oraz Protokołu Dodatkowego nr 4 do Środkowoeuropejskiej Umowy o Wolnym Handlu CEFTA w ten sposób, iż dopuszcza on zwrot cła tylko w odniesieniu do produktów klasyfikowanych w określonych działach Taryfy celnej i to wyłącznie do określonej wysokości. Zdaniem Sądu wykładnia językowa przepisu art. 15 punkt 6 w zestawieniu z art. 15 punkt 1 powyższych aktów prawnych wskazuje na to, że interpretacja omawianego przepisu stosowana przez organy celne nie jest prawidłowa. Użycie w punkcie 6 określenia niezależnie od postanowień punktu 1 oznacza, iż punkt 6 reguluje kwestię zwrotu cła odmiennie od punktu 1. Punkt 6 dopuszcza zatem możliwość zwrotu cła z pewnym zastrzeżeniem. Ograniczenia następujące po słowach: z następującym zastrzeżeniem należy - zgodnie z regułami języka polskiego - rozumieć w ten sposób, że stanowią one wyjątek w stosunku do ogólnej zasady dopuszczalności zwrotu cła zawartej w pierwszej części zdania. W Układzie zawartym ze Wspólnotami Europejskimi ust. 6 art. 15 lit. a i b nie używa określenia zwrot cła, tylko utrzymuje się cło do określonej wysokości. Skoro pod lit. a i b wprowadza się wyjątek (z następującym zastrzeżeniem) od zasady zawartej w zdaniu poprzednim, oznacza to, że ust. 1 dopuszcza możliwość stosowania zwolnień lub zwrotu cła, z wyjątkiem utrzymania cła w stosunku do określonych produktów. W ocenie Sądu także wykładnia celowościowa może przemawiać za stanowiskiem prezentowanym przez stronę skarżącą, skoro się zważy, że importerzy przez szereg lat korzystali z możliwości zwrotu cła w oparciu o przepis art. 80 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 roku Prawo celne (Dz. U. z 1994 roku, Nr 71, poz. 312 ze zmian.) i wskazane było wprowadzenie pewnego okresu przejściowego na dostosowanie się polskich producentów do nowych zasad zwrotu cła.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Dyrektor Izby Celnej zarzucił naruszenie prawa materialnego – przez błędną wykładnię art. 15 pkt 1 i pkt 6 umowy o wolnym handlu CEFTA w zw. z art. 87 i art. 91 pkt. 1 Konstytucji RP oraz art. 31 ust. 1, ust. 3 ppkt. b, ust. 4, art. 32 i art. 33 ust. 3 i 4 Konwencji Wiedeńskiej o Prawie Traktatów z 1969 roku oraz art. 2 § 2 Kodeksu Celnego, jak również naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, czyli art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) poprzez nierozpatrzenie sprawy przez Sąd w jej granicach. Zdaniem organu celnego Sąd uznając prymat wykładni językowej nie ustalił prawidłowo przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie nie biorąc pod uwagę, że przy interpretowaniu norm zawartych w umowach międzynarodowych wzrasta znaczenie wykładni systemowej oraz celowościowej i z tego względu niedopuszczalne było założenie, iż pkt. 6 art. 15 Protokołu znosi generalny zakaz zwrotu cła od towarów niepochodzących, za wyjątkiem niektórych grup towarów, od których należny jest zwrot częściowy.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 listopada 2006 roku uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania (sygn. akt I GSK 3218/05). W ocenie Sądu II instancji zasadny okazał się zarzut skargi kasacyjnej dotyczący wykładni art. 15 pkt. 1 i pkt. 6 Protokołu Nr 7 umowy o wolnym handlu CEFTA, który wprowadza ogólną zasadę zakazu zwrotu cła od surowców niepochodzących użytych od wytworzenia produktów pochodzących, mogących korzystać z preferencji celnych w państwach – stronach lub krajach objętych kumulacją wielostronną.
W uzasadnieniu wyroku z dnia 28 listopada 2006 roku (sygn. akt I GSK 3218/05) wydanego w niniejszej sprawie wyraził pogląd, iż sama wykładnia językowa nie może mieć decydującego znaczenia do ustalenia treści normy prawnej zawartej art. 15 pkt 1 i 6 protokołu nr 4 Układu Europejskiego oraz art. 15 Protokołu 7 do Środkowoeuropejskiej umowy o wolnym handlu.
Środkowoeuropejska umowa o wolnym handlu, sporządzona w Krakowie w dniu 21 grudniu 1992 roku została zawarta jako porozumienie przejściowe mające na celu stworzenie strefy wolnego handlu miedzy Polską, Węgrami, Czechami, Słowacją i Słowenią (tekst w języku polskim – Dz. U. nr 129, poz. 637). W preambule umowy strony zadeklarowały znoszenie przeszkód w ich wzajemnym handlu, zgodnie z zasadami GATT i postanowiły, że żadne postanowienia CEFTA nie mogą być interpretowane jako zwolnienie Państw – Stron z ich wzajemnych zobowiązań wynikających z Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu.
Przywołany Układ ogólny GATT odnosi się do taryf celnych jako do instrumentu regulującego wymianę towarową między państwami pełniąc w tym zakresie funkcję gwarancyjną poprzez wprowadzanie zasady równego traktowania nakazującej państwom członkowskim likwidację barier i przeszkód pogarszających sytuację dóbr importowanych w stosunku do produktów krajowych oraz poprzez wprowadzanie klauzuli najwyższego uprzywilejowania wyrażającej zakaz dyskryminacji towarów importowanych (eksportowanych).
Normatywna treść Protokołu 7 do Środkowoeuropejskiej umowy o wolnym handlu (CEFTA) odpowiada treści Protokołu 4 Układu Europejskiego. Taka zbieżność jest konsekwencją zawierania przez Polskę umów o wolnym handlu z uwzględnieniem norm prawnych Układu Europejskiego, a w szczególności zakazu cła za towary niepochodzące.
Zgodnie z art. 15 pkt 1 protokołu nr 7 do Środkowoeuropejskiej umowy o wolnym handlu ( znowelizowanego protokołem dodatkowym nr 4, który wszedł w życie z dniem 1 stycznia 1997 roku), materiały niepochodzące użyte w Państwie – Stronie do wytworzenia produktów pochodzących przeznaczonych na eksport nie będą przedmiotem zwrotu lub zwolnienia z cła, niezależnie od charakteru prawnego jaki te zwolnienia przyjmują (np.: refundacja ulgi, częściowe lub całkowite zwolnienia z płatności). Tym samym wskazany przepis wprowadził ogólna zasadę zakazu zwrotu cła od surowców niepochodzacych użytych do wytworzenia produktów pochodzących mogących korzystać z preferencji w państwach – Stronach lub krajach objętych kumulacją wielostronną, co oznacza że w świetle postanowień umowy obniżone bądź zerowe stawki celne odnoszą się jedynie do produktów pochodzących z państw CEFTA. Przepis art. 15 pkt 6 tegoż Protokołu wskazuje jednak, że "niezależnie od postanowień punktu 1, Polska może stosować ustalenia o zwrocie bądź zwolnieniach z cła lub obciążeń o podobnych skutkach, w odniesieniu do materiałów użytych do wytworzenia produktów pochodzących, z następującym zastrzeżeniem: a) w odniesieniu do produktów klasyfikowanych w działach od 25 do 49 i od 64 do 97 Zharmonizowanego Systemu utrzymuje się cło do wysokości 5% lub poziomu stosowanego w Polsce, jeśli jest niższy; b) w odniesieniu do produktów klasyfikowanych w działach od 50 do 63 Zharmonizowanego Systemu utrzymuje się cło do wysokości 10% lub poziomu stosowanego w Polsce, jeśli jest niższy. Postanowienia tego punktu stosuje się do 31 grudnia 1998, mogą one być zmienione za obopólnym porozumieniem".
Zgodnie z wykładnią Naczelnego Sądu Administracyjnego do tych przepisów zastosowanie znajduje art. 31 ust 4 Konwencji o prawie traktatów z dnia 23 maja 1969 roku (Dz. U. z 1990 roku, Nr 74, poz. 439) który wskazuje, że traktat należy interpretować w dobrej wierze, zgodnie ze zwykłym znaczeniem, jakie należy przypisywać użytym w nim wyrazom w ich kontekście, a także w świetle jego przedmiotu i celu. Dopuszczalne jest zatem przypisanie "specjalnego znaczenia" wyrazowi, gdy ustalono, że "był taki zamiar stron" przy różnych wynikach interpretacji analizowanych wyrażeń, gdy owo "specjalne znaczenie" realizuje cel, dla którego strony zawarły umowę.
W tej sytuacji należy przyjąć, że zawarte w art. 15 pkt 1 i pkt 6 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego oraz w art. 15 Protokół nr 7 do Środkowoeuropejskiej umowy o wolnym handlu CEFTA wyrażenia mają swój normatywny ‘kontekst", który oprócz tekstu Protokołu, łącznie z jego wstępem i załącznikami, obejmuje również każde porozumienie i dokument związany z przedmiotem regulacji, a także wszelkie normy prawa międzynarodowego mające zastosowanie w stosunkach między stronami (szerzej por: A. Kozłowski "Interpretacja traktatu międzynarodowego w świetle jego kontekstu" Warszawa 2002, s. 50 i następne). Sprawia to, że art. 15 pkt 6 Protokołu należy traktować jak część zawartej w tym artykule normy prawnej stanowiący wyjątek od ogólnej zasady wprowadzającej zakaz zwrotu cła od towarów niepochodzących, a nie jak przepis znoszący generalny zakaz zwrotu lub zwolnienia z cła od towarów niepochodzących.
Taka koncepcja jest konsekwencją poglądu, iż niezasadne jest ograniczanie wyniku interpretacji przepisów art. 15 pkt 1 i 6 protokołu nr 4 Układu Europejskiego oraz art. 15 protokołu 7 do Środkowoeuropejskiej umowy o wolnym handlu wyłącznie do wykładni językowej wskazującej, że interpretacja rozszerzająca wyjątek prowadzi do zniesienia zasady zakazu zwrotu lub zwolnień, podczas gdy te same wyrażenia w ramach tej samej wykładni można rozumieć w sposób wskazujący, że niezależnie od obowiązywania zakazu zwrotu (nie jego zniesienia) dopuszcza się w okresie przejściowym zwrot częściowy cła, przy czym uszczegółowienie znaczenia przepisu wyrażeniem "z zastrzeżeniem" oznacza, że wyjątek ma zastosowanie tylko niektórych grup towarów klasyfikowanych w działach w 25 do 49 i od 64 do 97 oraz od 50 do 63 Zharmonizowanego Systemu. Wnioski płynące z tej wykładni aprobowane są w literaturze przedmiotu (por. A. Sołtysińska, P. Czubik "CEFTA Środkowoeuropejska Strefa Wolnego Handlu, komentarz "Kraków 1996, s. 71) i są spójne z wymogiem wyraźnego i jasnego określenia pozycji i podpozycji w dyspozycji przepisów dotyczących taryf celnych dopuszczających wyjątkowe regulacje.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skargę należało oddalić.
Uchylenie zaskarżonego wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania skutkuje powrotem do takiej sytuacji, która istniała przed wydaniem wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu. Zgodnie jednak z treścią art. 190 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270) wojewódzki sąd administracyjny, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie ma on zatem całkowitej swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia, albowiem może odstąpić od wykładni prawa zawartej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego jedynie w wyjątkowych sytuacjach, np. gdy na skutek zmiany stanu faktycznego sprawy ustalonego w wyniku jej ponownego rozpoznania ustalono konieczność zastosowania przepisów prawa odmiennych od wyjaśnionych przez NSA, albo też w przypadku zmiany stanu prawnego po wydaniu orzeczenia (zob. m. in. red. T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 577 oraz wyrok SN z 09.07.1998 r., I PKN 226/98, OSNAP 1999/15/486).
W tych okolicznościach Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając ponownie niniejszą sprawę na podstawie tych samych przepisów zobowiązany był uwzględnić wykładnię Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartą w uzasadnieniu wyroku z dnia 28 listopada 2006 roku (sygn. akt I GSK 3218/05) dotyczącą konstrukcji i znaczenia spornego art. 15 pkt 6 protokołu nr 7 w zw. z art. 1 protokołu dodatkowego nr 4 sporządzonego w dniu 13 września 1996 roku, stanowiących załączniki do Środkowoeuropejskiej umowy o wolnym handlu CEFTA (Dz. U. nr 158, poz. 809). Przepis ten wskazuje, że "niezależnie od postanowień punktu 1, Polska może stosować ustalenia o zwrocie bądź zwolnieniach z cła lub obciążeń o podobnych skutkach, w odniesieniu do materiałów użytych do wytworzenia produktów pochodzących, z następującym zastrzeżeniem: a) w odniesieniu do produktów klasyfikowanych w działach od 25 do 49 i od 64 do 97 Zharmonizowanego Systemu utrzymuje się cło do wysokości 5% lub poziomu stosowanego w Polsce, jeśli jest niższy; b) w odniesieniu do produktów klasyfikowanych w działach od 50 do 63 Zharmonizowanego Systemu utrzymuje się cło do wysokości 10% lub poziomu stosowanego w Polsce, jeśli jest niższy. Postanowienia tego punktu stosuje się do 31 grudnia 1998, mogą one być zmienione za obopólnym porozumieniem".
Przyjęta w tym względzie wykładnia uznaje za niedopuszczalne wywiedzenie z art. 15 pkt 6 cytowanego Protokołu, że w odniesieniu do nie wymienionych w nim grup towarów "cło nie utrzymuje się w ogóle", a tym samym możliwy jest jego zwrot. Taki wniosek wiązałby się ze zniesieniem generalnej zasady zakazu zwrotu cła wprowadzonego umową międzynarodową. Przyjęte rozumienie cytowanego przepisu oznacza więc dopuszczenie w okresie przejściowym częściowego zwrotu cła, przy czym ma to zastosowanie tylko do niektórych grup towarów klasyfikowanych w działach od 25 do 49 i od 64 do 97 oraz od 50 do 63 Zharmonizowanego Sytemu.
Ponieważ w niniejszej sprawie w ramach pozwolenia zaimportowane zostały tzw. "materiały niepochodzące" (nie spełniające wymogów przewidzianych w art. 2 cytowanego protokołu), które po uiszczeniu należności celnych dopuszczono do obrotu i poddano procesom uszlachetniania (przetworzenia) uzyskując produkt kompensacyjny w postaci gumy do żucia sklasyfikowanej do pozycji 2106 Taryfy celnej, organ celny zasadnie odmówił zwrotu cła stwierdzając, że guma do żucia jak produkt sklasyfikowany w Dziale poniżej 25 Zharmonizowanego Systemu, na który wystawiono dowód pochodzenia towarów EUR 1, nie jest objęty zakresem zastosowania spornego przepisu art. 15 pkt 6 cytowanego Protokołu Nr 7 do Środkowoeuropejskiej umowy o wolnym handlu CEFTA.
Z powyższych względów Sąd uznał, że organy celne wydały decyzje zgodne z prawem, co skutkuje tym, że skarga wniesiona przez "A" spółka z o.o. jest nieuzasadniona.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
/-/Sz. Widłak /-/M. Ławniczak /-/K. Wolna - Kubicka
KS d

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI