III SA/PO 1128/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję ZUS odmawiającą zwolnienia z opłacania składek, uznając błędną wykładnię przepisów przez organ.
Spółka z o.o. złożyła wniosek o zwolnienie z opłacania składek za luty 2021 r., powołując się na kod PKD 85.59.B. ZUS odmówił, twierdząc, że spółka nie prowadziła tej działalności w lutym 2021 r., gdyż kod został zmieniony w styczniu 2021 r. Sąd uchylił decyzję, stwierdzając, że organ błędnie zinterpretował przepisy, uzależniając prawo do zwolnienia od aktualnego wpisu w KRS, zamiast od faktycznie prowadzonej działalności i spełnienia wymogu spadku przychodów.
Spółka z o.o. ubiegała się o zwolnienie z opłacania składek za luty 2021 r., wskazując jako przeważającą działalność kod PKD 85.59.B, który był objęty wsparciem w ramach Tarczy COVID-19. Organ rentowy odmówił, argumentując, że spółka zmieniła kod PKD na 82.30.Z w styczniu 2021 r., co uniemożliwiło porównanie przychodów z analogicznym okresem roku poprzedniego. Spółka podnosiła, że faktycznie kontynuowała działalność edukacyjną, a zmiana kodu miała na celu lepsze odzwierciedlenie jej profilu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję ZUS, uznając, że organ błędnie zinterpretował przepisy rozporządzenia. Sąd podkreślił, że kluczowe jest faktyczne prowadzenie działalności objętej wsparciem na dzień 15 listopada 2020 r. oraz spadek przychodów, a nie aktualny wpis w rejestrze KRS w miesiącu, za który wnioskowano o zwolnienie. Sąd wskazał również na naruszenie przepisów proceduralnych, w tym brak należytego pouczenia strony przez organ.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, spółka spełnia warunki, jeśli faktycznie prowadziła działalność objętą wsparciem na dzień 15 listopada 2020 r. i odnotowała spadek przychodów, nawet jeśli kod PKD w rejestrze uległ zmianie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ błędnie zinterpretował przepisy, uzależniając prawo do zwolnienia od aktualnego wpisu w KRS, zamiast od faktycznie prowadzonej działalności i spełnienia wymogu spadku przychodów. Kluczowe jest prowadzenie działalności na dzień 15 listopada 2020 r. i spadek przychodów, a nie aktualny wpis w rejestrze.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (20)
Główne
Dz.U. 2021 poz. 371 art. § 10 § ust. 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19
Przepis nie wymaga, aby przychód z działalności kwalifikowanej był porównywany do przychodu z tej samej działalności w roku poprzednim; wystarczy porównanie z przychodem z działalności w roku poprzednim, nawet jeśli kod PKD uległ zmianie.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
ustawa o COVID-19 art. art. 31zy § ust. 1
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
ustawa o COVID-19 art. art. 31zo
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
ustawa o COVID-19 art. art. 31zo § ust. 10
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
k.p.a. art. art. 123
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. art. 180
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. art. 10 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. art. 79a § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. art. 12 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz. U. z 2015 roku, poz. 1800 art. § 14 § ust. 1 lit. c
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ błędnie zinterpretował przepisy rozporządzenia, uzależniając prawo do zwolnienia od aktualnego wpisu w KRS, zamiast od faktycznie prowadzonej działalności. Kluczowe jest prowadzenie działalności objętej wsparciem na dzień 15 listopada 2020 r. i spadek przychodów, a nie aktualny wpis w rejestrze. Organ naruszył przepisy proceduralne, nie informując strony o przesłankach odmowy i nie umożliwiając jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.
Odrzucone argumenty
Organ argumentował, że spółka nie spełnia warunków, ponieważ zmieniła kod PKD przeważającej działalności w styczniu 2021 r., co uniemożliwiło porównanie przychodów z analogicznym okresem roku poprzedniego.
Godne uwagi sformułowania
literalna wykładnia przedmiotowego przepisu prowadzi do wniosku, że przychód z kwalifikowanej działalności jest przyrównywany do przychodu z działalności w roku poprzednim. nie sposób jest domniemywać istnienia kolejnego warunku przyznania zwolnienia od opłacania składek. stawianie wymogu przyznania zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek polegającego na tym, by w lutym 2021 roku w rejestrze REGON lub w ewidencji CEIDG została ujawniona jako przeważająca działalność określona tym samym kodem wymienionym w rozporządzeniu co dnia [...] listopada 2020 r., jest nadmiernym warunkiem, niedającym się wyinterpretować z analizowanego przepisu § 10 ust. 2 rozporządzenia. organ nie poinformował strony nie tylko należycie i wyczerpująco o okolicznościach faktycznych i prawnych, ale w ogóle nie podjął jakichkolwiek kroków w celu udzielenia takiej informacji stronie
Skład orzekający
Marek Sachajko
przewodniczący
Robert Talaga
sprawozdawca
Walentyna Długaszewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia z opłacania składek ZUS w ramach Tarczy COVID-19, zwłaszcza w kontekście zmian kodów PKD i wymogu spadku przychodów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okresów i przepisów wprowadzonych w związku z pandemią COVID-19.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania przepisów Tarczy COVID-19 i pokazuje, jak ważne jest prawidłowe rozumienie przepisów przez organy administracji oraz jak sąd może korygować ich błędne interpretacje. Pokazuje też znaczenie przepisów proceduralnych.
“ZUS odmówił zwolnienia z ZUS przez zmianę kodu PKD? Sąd wyjaśnia, kiedy pomoc faktycznie się należy.”
Sektor
edukacja
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Po 1128/21 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2022-01-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-07-28 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Marek Sachajko /przewodniczący/ Robert Talaga /sprawozdawca/ Walentyna Długaszewska Symbol z opisem 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a ustaw Hasła tematyczne Zabezpieczenie społeczne Sygn. powiązane I GSK 916/22 - Wyrok NSA z 2022-11-15 Skarżony organ Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2325 art. 3 § 1 , art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2021 poz 371 § 10 ust. 2 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 Dz.U. 2020 poz 256 art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 12, art. 79a Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Sentencja Dnia 26 stycznia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Asesor WSA Robert Talaga (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 stycznia 2022 roku sprawy ze skargi [...] Sp. z.o.o w [...] na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] w [...] z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od [...] lutego do [...] lutego 2021r. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] w [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] w [...] na rzecz strony skarżącej kwotę [...]- ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie UZASADNENIE Pismem z dnia [...] marca 2021 roku [...] spółka z o.o. w [...] złożyła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o zwolnienie z obowiązku z opłacania składek dla płatników prowadzących [...] listopada 2020 roku działalność w branżach określonych w rozporządzeniu. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 roku, znak: [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w [...] odmówił spółce prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za okres od dnia [...] lutego 2021 roku do dnia [...] lutego 2021 roku. Według organu podany we wniosku wiodący kod PKD nie został potwierdzony w otrzymanym z GUS wykazie według stanu na ostatni dzień okresu rozliczeniowego, w którym nastąpił spadek przychodu lub na ostatni dzień miesiąca go poprzedzającego. W związku z powyższym nie przysługiwało spółce prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za miesiąc luty 2021 roku. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy spółka podkreśliła, że na dzień [...] listopada 2020 roku przeważający przedmiot działalności gospodarczej był oznaczony kodem PKD [...] "Pozaszkolne formy edukacji" i spółka otrzymała dwukrotnie pozytywną decyzję stwierdzającą prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek w okresach wcześniejszych. Każdorazowo podczas ubiegania się o zwolnienie z opłacania składek spółka posiadała PKD [...] "Pozaszkolne formy edukacji" w dacie, od której przepisy prawne uzależniały możliwość nabycia prawa do zwolnienia (30 września 2020 roku, [...] listopada 2020 roku). Natomiast kod PKD [...] został kodem wpisany jako właściwy dla przeważającej działalności spółki dopiero dnia [...] stycznia 2021 r., a spółka uzupełniając wnioski - zgodnie z wymogiem odniesienia przeważającego PKD do dnia [...] września 2020 roku w ramach Tarczy 6.0 i wymogiem odniesienia przeważającego PKD do dnia [...] listopada 2020 roku w ramach Tarczy 7.0 i 8.0 - posiadała kod [...] jako kod stanowiący o przeważającej działalności. Decyzją z dnia [...] maja 2021 roku, znak: [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w [...] utrzymał w mocy decyzję z [...] kwietnia 2021 r. znak: [...] odmawiającą prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek należnych za okres od dnia [...] lutego 2021 r. do dnia [...] lutego 2021 r. W uzasadnieniu organ nie zanegował, iż na dzień [...] listopada 2020 roku zgodnie z rejestrem REGON spółka prowadziła przeważającą działalność oznaczoną kodem PKD 85.59.B, który został wymieniony wśród kodów umożliwiających zwolnienie z opłacania składek za okres od dnia [...] lutego 2021 r. do dnia [...] lutego 2021 roku. Kolejnym wymogiem było to, aby "przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub we wrześniu 2020 r." We wniosku [...] z dnia [...] marca 2021 roku strona złożyła oświadczenie, że "przychód z przeważającej działalności uzyskany w lutym 2021r. był niższy o co najmniej 40% w porównaniu do przychodu uzyskanego w lutym 2020 roku". Z informacji przekazanych przez Urząd Statystyczny wynikało, iż wnioskiem z KRS z dnia [...] stycznia 2021 roku, do GUS przekazane zostały dane stanowiące podstawę zmiany przeważającej działalności na określoną kodem [...] "Działalność związana z organizacją targów, wystaw i kongresów". Wnioskiem tym podmiot wykreślił kod PKD spośród kodów działalności drugorzędnej. Również z danych zawartych w KRS wynikało, iż wśród kodów PKD obowiązujących w lutym 2021 roku zabrakło wskazanego przez spółkę kodu [...] Z uwagi na okoliczność, iż w lutym 2021 roku spółka nie prowadziła działalności z kodem PKD [...] (została ona wykreślona [...] stycznia 2021 roku) nie można było uznać, iż przychód z działalności prowadzonej na podstawie zadeklarowanego prze spółkę PKD i jednocześnie wynikającego z rejestru REGON, uzyskany w lutym 2021 roku był niższy o co najmniej 40% w stosunku do przychodu uzyskanego z tej działalności w lutym 2020 roku, bowiem spółka nie prowadziła działalności o takim PKD w lutym 2021 roku. Nie został więc spełniony warunek wynikający z przepisów prawa przez co nie przysługiwało stronie prawo do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres od dnia [...] lutego 2021 roku do dnia [...] lutego 2021 roku. Pismem z dnia [...] czerwca 2021 roku pełnomocnik [...] spółka z o.o. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2021 roku, nr [...], której zarzucił naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego, w szczególności przepisu § 10 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. 2021, poz. 371) poprzez jego błędną i zawężającą wykładnię, w związku z uznaniem, że spółce, nie przysługuje prawo do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres od dnia [...] lutego 2021 roku do dnia [...] lutego 2021 roku, gdyż w lutym 2021 roku nie prowadziła działalności oznaczonej kodem PKD [...], ponieważ działalność ta została wykreślona [...] stycznia 2021 r. z wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego w wyniku zmiany w przedmiotowym rejestrze przeważającej działalności na określoną kodem PKD [...] i tym samym, nie można było uznać, iż przychód z tej działalności prowadzonej na podstawie PKD wskazanego we wniosku [...] z dnia [...] marca 2021 r. i jednocześnie wynikającego z rejestru REGON, uzyskany w lutym 2021 r. był niższy o co najmniej 40% w stosunku do przychodu uzyskanego z tej działalności w lutym 2020 r. 2) przepisów prawa procesowego, w szczególności przepisu art. 7 i art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. 2018, poz. 2096; dalej: "KPA") polegające na niepodjęciu czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym na częściowym nieodniesieniu się do przedstawionych wyjaśnień, a w szczególności na pominięciu w wydanej decyzji przywołanego przez skarżącą orzecznictwa sądu administracyjnego, a także - naruszenie przepisu art. 77 § 1 KPA i art. 80 KPA poprzez wydanie decyzji w oparciu o niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego i brak rzeczywistej weryfikacji prowadzonej przez Stronę skarżącą działalności gospodarczej. 3) zasady równości wobec prawa unormowanej w art. 32 Konstytucji RP poprzez pominięcie aspektu faktycznie prowadzonej przez dany podmiot działalności. W ocenie strony skarżącej powyższe naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem przyjęty sposób weryfikacji uprawnienia do skorzystania ze zwolnienia, skutkował wykluczeniem z dostępu do pomocy spółki jako podmiotu, który w rzeczywistości spełniał wszelkie warunki do jej otrzymania. Jednocześnie strona skarżąca wniosła o - uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i uchylenie w całości decyzji poprzedzającej zaskarżoną decyzję, - przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ, oraz - zasądzenie od organu kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. W ocenie strony skarżącej organ niesłusznie uzależnił zatwierdzenie prawa do skorzystania ze zwolnienia z opłacenia składek za luty 2021 r. od wpisu w rubryce w KRS w miesiącu, za który spółka wnioskowała o zwolnienie z opłacenia składek. W rzeczywistości nieustannie do dnia dzisiejszego spółka prowadzi działalność, która skupia się na organizowaniu targów, spotkań, szkoleń i konferencji w tematyce marketingu i uważa, że tego typu działalność też mieści się w klasyfikacji o kodzie PKD [...], który to wskazano we wniosku [...] Z formalnego punktu widzenia jednak kod [...] jest bardziej pasujący do tych czynności dlatego Spółka dokonała aktualizacji swojego zgłoszenia statystycznego w odpowiednich rejestrach. Nie oznacza to jednak, że spółka zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej czy zmieniła przedmiot tej działalności na całkiem inny. Dodatkowo, kod PDK który obecnie jest traktowany jako przeważający również uprawnia Spółkę do zastosowania zwolnienia zgodnie z normą prawną zawartą w § 10 ust. 2 Rozporządzenia. W ocenie skarżącej wiążący powinien być punkt odniesienia prowadzenia przez nią przeważającej działalności o kodzie PKD [...] (ujawnionej w rejestrze REGON) na dzień [...] listopada 2020 r., a przy tym - taki wymóg był jak najbardziej spełniony. Norma zawarta w przepisie § 10 ust. 2 Rozporządzenia w zw. z § 10 ust. 3 Rozporządzenia, powinna być odkodowana w ten sposób, iż zwolnienie z opłacenia składek za okres od [...] lutego 2021 r. do [...] lutego 2021 r., przysługuje tym podmiotom, które faktycznie prowadzą działalność oznaczoną kodami wskazanym w przepisie i prowadziły taką działalność najpóźniej od dnia [...] listopada 2020 r. Obecnie wskazany jako przeważający kod PKD również uprawnia do zastosowania zwolnienia z opłacania składek stosownie do § 10 ust. 2 Rozporządzenia, zaś wskazany we wniosku [...] kod PKD [...] wypełniał przesłankę, od której przepis § 10 ust. 3 Rozporządzenia uzależniał możliwość nabycia prawa do zwolnienia. Jednocześnie naruszony został przepis art. 80 KPA, gdyż organ dokonał ostatecznie oceny nie na podstawie całego materiału dowodowego, lecz na podstawie danych statystycznych. Strona skarżąca postawiała również zarzut naruszenia art. 8 KPA, gdyż organ przeprowadził postępowanie naruszając zasadę równego traktowania, bowiem wydanie odmownej decyzji w oparciu o sprawdzenie zapisu w odpowiedniej rubryce KRS, doprowadziło do nierównego dostępu do pomocy. Strona skarżąca w sposób ciągły prowadzi jedną i tą samą działalność i w rzeczywistości spełniała warunki otrzymania pomocy w postaci zwolnienia z opłacenia składek za okres od [...] lutego 2021 r. do [...] lutego 2021 r. Sama zmiana kodu PKD, mająca na celu jedynie większe dopasowanie statystyczne eto rzeczywiście prowadzonej działalności gospodarczej, nie może przesądzać o odmowie prawa do zwolnienia. W odpowiedzi na skargę Zakład wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2021 r. poz. 137) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie, zgodnie z 134 p.p.s.a., sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych w granicach danej sprawy, której skarga dotyczy, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola według powyższych kryteriów wykazała, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zostały podjęte z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz procesowego w stopniu obligującym do wyeliminowania ich z obrotu prawnego. W niniejszej sprawie kognicji Sądu poddana została decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymująca w mocy własną decyzję odmawiającą spółce [...] spółka z.o.o. prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres od [...] lutego 2021 r. do [...] lutego 2021 r. Podstawę materialnoprawną zakwestionowanego rozstrzygnięcia stanowi § 10 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. z 2021 r. poz. 371, dalej rozporządzenie). Wskazane rozporządzenie wydane zostało na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w 31zy ust. 1 ustawy [...], które w wersji aktualnej na dzień złożenia przez stronę skarżącą wniosku ([...] marca 2021 r.) stanowiło, że Rada Ministrów może, w celu przeciwdziałania [...], w drodze rozporządzenia, określić inne okresy zwolnienia z tytułu nieopłaconych składek, niż określone w art. 31zo ust. 1-3 dla wszystkich albo niektórych płatników składek, którzy byli uprawnieni do zwolnienia z tytułu nieopłaconych składek na podstawie art. 31zo ust. 1-3, lub objąć tym zwolnieniem innych płatników składek, mając na względzie okres obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, skutki nimi wywołane, ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej wynikające z tych stanów oraz obszary życia gospodarczego i społecznego w szczególny sposób dotknięte konsekwencjami COVID-19. Realizując tak zakreślone upoważnienie ustawowe, Rada Ministrów wydała wspomniane wcześniej rozporządzenie z dnia 26 lutego 2021 r., które ma zastosowanie w niniejszej sprawie. Stosownie bowiem do § 17 rozporządzenia, do wniosków złożonych na podstawie § 1 ust. 1, § 4 ust. 1, § 7 ust. 1 oraz § 10 ust. 1 rozporządzenia z dnia [...] lutego 2021 r. przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia i nierozpatrzonych stosuje się przepisy dotychczasowe, z wyjątkiem terminu przesłania deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych, do którego stosuje się przepisy niniejszego rozporządzenia. Zgodnie z § 10 ust. 2 rozporządzenia, zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia [...] lutego 2021 r. do dnia [...] lutego 2021 r. wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten okres, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień [...] listopada 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: 49.32.Z, 49.39.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem [...] listopada 2020 r. Zdaniem organu, stronie nie przysługuje zwolnienie ze składek za wnioskowany okres z tego powodu, że w miesiącu lutym 2021 roku, t.j. w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o zwolnienie z obowiązku uiszczenia składek, skarżąca nie prowadziła działalności gospodarczej oznaczonej uprawniającym kodem PKD 85.59 B (została ona bowiem wykreślona dnia [...] stycznia 2021 roku). Wobec powyższego, w ocenie Zakładu, brak było możliwości porównania spadku przychodów uzyskanych z tej działalności. Wnioskująca spółka dokonała zmiany w ewidencji CEIDG dnia [...] stycznia 2021 roku, zmieniając kod PKD przeważającej działalności z 85.59B na 82.30.Z, co wskazało na zmianę profilu prowadzonej działalności. Fakt ten nie pozwolił na spełnienie warunku uzyskania w lutym 2021 r. przychodu niższego co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego z tej samej działalności we wrześniu 2020 r. Natomiast skarżąca w toku postępowania podnosiła, m.in. że zarówno przed zmianą wpisu do ewidencji CEIDG, jak i po dokonanej zmianie prowadziła działalność gospodarczą, która została uznana w rozporządzeniu za działalność podlegającą wsparciu (objętą również przedmiotowym rozporządzeniem). W rozpoznawanej sprawie nie jest kwestionowane, że na dzień [...] listopada 2020 r. skarżąca miała wpisaną w ewidencji CEIDG przeważającą działalność gospodarczą oznaczoną kodem, który uprawniał do otrzymania pomocy w postaci zwolnienia ze składek za wnioskowany okres na podstawie § 10 ust. 2 rozporządzenia. Na marginesie należy tylko wskazać, że odwołanie do klasyfikacji PKD w treści art. § 10 ust. 2 rozporządzenia ma charakter domniemania prawnego zakładającego, że widniejący w systemach ewidencyjnych lub statystycznych kod PKD "przeważającej działalności" przedsiębiorcy odpowiada stanowi rzeczywistemu. Istotne jest precyzyjne ustalenie, jaką faktycznie przeważającą działalność gospodarczą (według PKD) wnioskodawca na dzień [...] listopada 2020 r. prowadził, a nie jaki rodzaj przeważającej działalności figurował, czy to w rejestrze REGON, czy też w ewidencji CEIDG. W sytuacji rozbieżności pomiędzy wpisem, a faktycznie wykonywaną działalnością, pierwszeństwo zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej statuowaną w art. 7 k.p.a. należy przyznać rzeczywiście wykonywanej działalności. Nie zależy ona od wpisu do rejestru, choć wpis taki potraktowany został przez ustawodawcę jako domniemanie prawne mające na celu uproszczenie postępowania ulgowego. Okoliczność prowadzenia przez stronę na dzień [...] listopada 2020 r. dominującej działalności o kodzie wymienionym w treści rozporządzenia nie budziła jednak wątpliwości organu i nie była powodem odmowy przyznania wnioskowanego zwolnienia. Zdaniem Sądu, wbrew temu co wynika z zaskarżonej decyzji, przepis § 10 ust. 2 rozporządzenia nie przewiduje warunku, aby przychód uzyskany w okresie, w porównaniu do którego nastąpił spadek przychodu był również przychodem z "tej samej", tj. kwalifikowanej odpowiednim PKD działalności. Przepis art. § 10 ust. 2 rozporządzenia stanowi o tym, że przychód uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku z tej działalności ma być niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego. W końcowej części tego przepisu ustawodawca nie powtórzył zwrotu "z tej działalności", zatem literalna wykładnia przedmiotowego przepisu prowadzi do wniosku, że przychód z kwalifikowanej działalności jest przyrównywany do przychodu z działalności w roku poprzednim. Przywołana zatem w uzasadnieniu rozstrzygnięcia okoliczność, że w miesiącu lutym 2021 roku, płatnik składek nie prowadził tej samej przeważającej działalności co dnia [...] listopada 2020 roku, pozostaje bez znaczenia i jest nadmiernym warunkiem stawianym przez organ. Gdyby intencją ustawodawcy było przyrównanie przychodu z działalności kwalifikowanej do przychodu z tego rodzaju działalności to w końcowej części użyłby sformułowania "tej działalności", a skoro tego nie uczynił, to nie sposób jest domniemywać istnienia kolejnego warunku przyznania zwolnienia od opłacania składek. Wobec powyższego Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza § 10 ust. 2 rozporządzenia poprzez jego błędną wykładnię. Sąd podzielił stanowisko przyjmowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym w analogicznych sprawach, że skoro ustawodawca wymaga, aby płatnik składek prowadził na dany dzień określony rodzaj działalności i ten wymóg, zgodnie z § 10 ust. 2 rozporządzenia lub art. 31zo ust. 10 ustawy COVID-19, weryfikuje się w oparciu o dane z rejestru REGON, a nie ustanawia takiego obowiązku na inny dzień, to nie można od wnioskodawców wymagać spełnienia dodatkowych, pozaustawowych kryteriów (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 17 grudnia 2021 roku, sygn. akt III SA/Łd 708/21; wyrok WSA w Łodzi z 28 lipca 2021 r., sygn. akt III SA/Łd 395/21; WSA w Szczecinie z 29 kwietnia 2021 r., sygn. akt I SA/Sz 247/21; WSA w Bydgoszczy z 25 maja 2021 r., sygn. I SA/Bd 175/21, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www. orzeczenia.nsa.gov.pl). Jeśli zamiarem ustawodawcy byłoby, aby określony kod działalności został ujawniony we właściwym rejestrze także w odniesieniu do innych okresów, w porównaniu do których następuje spadek przychodów, wówczas powinien on zawrzeć taki wymóg w treści przepisów, nie zaś wskazywać, że oceny spełnienia warunku w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień [...] listopada 2020 r. Zdaniem Sądu, stawianie wymogu przyznania zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek polegającego na tym, by w lutym 2021 roku w rejestrze REGON lub w ewidencji CEIDG została ujawniona jako przeważająca działalność określona tym samym kodem wymienionym w rozporządzeniu co dnia [...] listopada 2020 r., jest nadmiernym warunkiem, niedającym się wyinterpretować z analizowanego przepisu § 10 ust. 2 rozporządzenia. Ponownie oceniając spełnienie przez stronę przesłanek zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek za okres od [...] lutego 2021 r. do [...] lutego 2021 r. organ przedstawi swoje stanowisko w uzasadnieniu odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a., wskazując, jakimi przesłankami kierował się podejmując dane rozstrzygnięcie z poszanowaniem zasady równości wobec prawa wszystkich wnioskodawców ubiegających o zwolnienie od obowiązku uiszczenia składek. W ocenie Sądu należy zwrócić również uwagę, że w następstwie złożenia przez skarżącą spółkę wniosku z dnia [...] marca 2021 roku doszło do wszczęcia postępowania administracyjnego do którego z mocy oraz art. 123 u.s.u.s. oraz mocy art. 180 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 roku, poz. 256 ze zm.), dalej jako k.p.a., miały zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym zasady ogólne, stanowiące między innymi, że organy administracji publicznej powinny: stać na straży praworządności (art. 7 k.p.a.), prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.), wypełniać wobec stron obowiązki informacyjne (art. 9 k.p.a.), zapewnić stronom udział w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.), a także działać wnikliwie i szybko (art. 12 § 1 k.p.a.). Norma postępowania zawarta w art. 9 k.p.a. zobowiązuje organ do udzielania stronie niezbędnych wyjaśnień i wskazówek z urzędu, a nie tylko na wniosek, a to wszystko w celu ochrony strony przed negatywnymi konsekwencjami braku wiedzy co do obowiązującego prawa. Wbrew nakazowi wynikającemu z przywołanego przepisu art. 9 k.p.a., organ nie poinformował strony nie tylko należycie i wyczerpująco o okolicznościach faktycznych i prawnych, ale w ogóle nie podjął jakichkolwiek kroków w celu udzielenia takiej informacji stronie, nie wezwał jej do złożenia wymaganych dokumentów, które mogły mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, i nie czuwał tym samym, aby strona nie poniosła szkody na skutek swojej nieświadomości prawnej. Na skutek takiego działania organu doszło do naruszenia obowiązku wynikającego z art. 79a § 1 k.p.a., zgodnie z którym w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania dokumentacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepis ten stanowi konkretyzację i uzupełnienie obowiązków wynikających z art. 10 § 1 k.p.a., a jego celem jest zapobieganie sytuacjom, w których strona dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je łatwo uzyskać, a z powodu braku odpowiedniej wiedzy o potrzebnych dowodach bądź o sposobie oceny wcześniej przedstawionych dowodów - nie korzysta z takiej możliwości. Chodzi przy tym o to, aby strona nie została zaskoczona negatywnym rozstrzygnięciem sprawy oraz zmuszona do zaskarżenia decyzji i przedstawiania tych dodatkowych dowodów dopiero na etapie zaskarżania rozstrzygnięć (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 23 maja 2019 roku, sygn. akt II SA/Sz 239/19, z dnia 11 lutego 2021 roku, sygn. akt I SA/Sz 864/20, dostępne w bazie CBOSA). Z akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy wynika, że organ I instancji przed wydaniem decyzji odmownej ani nie umożliwił stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów (art. 10 § 1 k.p.a.), ani tym bardziej nie wyjaśnił jej przesłanek, które nie zostały spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem skarżącego. Naruszenie przepisów art. 10 § 1 i art. 79a § 1 k.p.a. uniemożliwiło zatem skarżącej spółce uzyskanie wiedzy w kwestii jej prawa do uzyskania zwolnienia z opłacania należności składkowych za luty 2021 roku. W efekcie braku stosownej informacji skierowanej do skarżącej przedwcześnie odmówiono jej prawa do zwolnienia opłacania należności z tytułu składek za luty 2021 roku. Reasumując, w ocenie sądu o nieprawidłowości postępowania organu świadczy zarówno powierzchowne prowadzenie sprawy jak i nieprawidłowe uzasadnienie wydanych decyzji. Ponieważ wskazane powyżej wady miały istotny wpływ na wynik sprawy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie I sentencji wyroku, uchylając zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą (skarżącej wyjaśnić należy, że sąd nie ma kompetencji do merytorycznego przyznania wsparcia, tą bowiem posiada wyłącznie organ). Natomiast w punkcie II sentencji wyroku postanowiono o zwrocie kosztów postępowania, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 roku, poz. 1800 ze zm.). W ponownym postępowaniu organ będzie związany przedstawioną w niniejszym uzasadnieniu oceną prawną (art. 153 p.p.s.a.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI