I GSK 1190/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2019-02-05
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek akcyzowyrygor natychmiastowej wykonalnościOrdynacja podatkowazaległości podatkowesytuacja finansowamajątek podatnikapostępowanie podatkowekontrola sądowaWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym.

Spółka złożyła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., które utrzymało w mocy postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej wysokie zobowiązanie w podatku akcyzowym. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących nadawania rygoru. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły spełnienie przesłanek z art. 239b § 1 pkt 2 i § 2 O.p., tj. brak majątku spółki wystarczającego na zabezpieczenie zobowiązania oraz uprawdopodobnienie jego niewykonania, biorąc pod uwagę pogarszającą się sytuację finansową spółki.

Sprawa dotyczyła skargi wniesionej przez "A" Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej spółce zobowiązanie w podatku akcyzowym na łączną kwotę 15.647.092 zł. Spółka zarzucała naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 239b § 1 i § 2 w związku z art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 217 § 2 O.p. Skarżąca kwestionowała prawidłowość ustaleń organów co do braku majątku wystarczającego na zabezpieczenie zobowiązania oraz uprawdopodobnienia jego niewykonania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę. Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo zastosowały przepisy Ordynacji podatkowej, stwierdzając spełnienie przesłanek do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. Analiza sprawozdań finansowych spółki za lata 2016 i 2017, danych z rejestrów nieruchomości i pojazdów, a także informacji o innych zaległościach podatkowych, potwierdziła brak majątku spółki pozwalającego na ustanowienie hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego o odpowiedniej wartości. Ponadto, pogarszająca się kondycja finansowa spółki, w tym spadek przychodów i strata bilansowa w 2017 r., uprawdopodobniały ryzyko niewykonania zobowiązania. Sąd podkreślił, że postępowanie dowodowe w zakresie nadania rygoru nie wymaga dokładnego ustalenia stanu majątkowego, a wystarczające jest uprawdopodobnienie braku możliwości wykonania zobowiązania. Argumenty spółki dotyczące przyczyn pogorszenia jej sytuacji finansowej, w tym działań organów podatkowych, nie miały wpływu na rozstrzygnięcie, gdyż przepisy te nie różnicują czynników prowadzących do takiej sytuacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ podatkowy prawidłowo nadał decyzji nieostatecznej rygor natychmiastowej wykonalności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły brak majątku spółki wystarczającego na zabezpieczenie zobowiązania podatkowego oraz uprawdopodobniły ryzyko jego niewykonania, biorąc pod uwagę pogarszającą się sytuację finansową spółki i wysokość zaległości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

O.p. art. 239a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 239b § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 239b § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 239b § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

O.p. art. 121 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 180

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 217 § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe prawidłowo ustaliły spełnienie przesłanek z art. 239b § 1 pkt 2 i § 2 O.p. (brak majątku wystarczającego na zabezpieczenie i uprawdopodobnienie niewykonania zobowiązania). Analiza sprawozdań finansowych i innych danych potwierdza pogarszającą się sytuację finansową spółki. Postępowanie dowodowe w zakresie nadania rygoru nie wymaga dokładnego ustalenia stanu majątkowego. Przyczyny pogorszenia sytuacji finansowej nie mają wpływu na ocenę zasadności nadania rygoru.

Odrzucone argumenty

Organ I instancji oparł ustalenia na nieaktualnym sprawozdaniu finansowym za 2016 r. Nie zbadano aktualnej sytuacji finansowej spółki. Pogorszenie sytuacji finansowej spółki zostało spowodowane przez działania organów podatkowych. Organy pominęły okoliczność, że przed zastosowaniem zabezpieczenia sytuacja finansowa spółki była bardzo dobra.

Godne uwagi sformułowania

dla nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności konieczne jest kumulatywne spełnienie dwóch przesłanek uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu, nie dającym pewności, lecz tylko wiarygodność pewnych twierdzeń rygory uznania ich twierdzeń za udowodnione są złagodzone i odformalizowane nie nakłada na organ podatkowy obowiązku dokładnego i wyczerpującego ustalenia stanu majątkowego podatnika wystarczające jest wykazanie, że nie posiada on takiego majątku, który z uwagi na swą wartość umożliwiałby ustanowienie na nim stosownego zabezpieczenia nie różnicują czynników świadczących o nieposiadaniu majątku [...] na zawinione przez podatnika, względnie przez niego spowodowane, czy też od niego niezależne, lecz odnoszą się do ogólnie do czynników obiektywnie występujących w sprawie

Skład orzekający

Małgorzata Kowalska

sprawozdawca

Małgorzata Łuczyńska

przewodniczący

Monika Krzyżaniak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących nadawania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznych, w szczególności przesłanek z art. 239b § 1 pkt 2 i § 2 O.p., oraz zakresu postępowania dowodowego w tym zakresie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku majątku i uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania podatkowego. Orzeczenie opiera się na analizie konkretnych danych finansowych i majątkowych spółki.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego z punktu widzenia praktyki podatkowej zagadnienia nadawania rygoru natychmiastowej wykonalności, co ma bezpośrednie przełożenie na płynność finansową przedsiębiorców. Analiza finansowa i majątkowa spółki jest szczegółowa.

Czy rygor natychmiastowej wykonalności decyzji podatkowej może sparaliżować firmę? WSA w Łodzi wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 15 647 092 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Łd 929/18 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2019-02-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-10-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Małgorzata Kowalska /sprawozdawca/
Małgorzata Łuczyńska /przewodniczący/
Monika Krzyżaniak
Symbol z opisem
6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne
Podatek akcyzowy
Sygn. powiązane
I GSK 1190/19 - Wyrok NSA z 2023-02-17
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 201
art. 121, art. 122, art. 180, art. 187 par. 1, art. 191, art. 217 par.2, art. 239a, art. 239b par. 1 pkt 2 i par. 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Dnia 5 lutego 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Asesor WSA Małgorzata Kowalska (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Blanka Kuźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2019 roku sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. z [...] nadające rygor natychmiastowej wykonalności decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. z [...] określającej Przedsiębiorstwu [...] "A" Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. zobowiązania podatkowe w podatku akcyzowym.
Jak wynika z akt sprawy, decyzją z [...] Naczelnik [...] Urzędu Celno - Skarbowego w Ł. określił Przedsiębiorstwu [...] "A’ Sp. z o. o. w Ł. zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za miesiące od stycznia do listopada 2012 r. w łącznej kwocie 15.647.092 zł. Strona złożyła odwołanie od powyższego orzeczenia.
Postanowieniem z [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. – G. nadał decyzji z [...] rygor natychmiastowej wykonalności, wskazując jako podstawę podjętego rozstrzygnięcia przepisy art. 239b § 1 pkt 2 oraz § 2 i 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm.) – dalej "O.p.".
W zażaleniu na powyższe postanowienie spółka zarzuciła Naczelnikowi Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł.-G. naruszenie art. 239b § 1 i § 2 w związku z art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 217 § 2 O.p., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz umorzenie postępowania, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Powołanym na wstępie postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu przytoczył treść art. 239a i art. 239b § 1 i 2 O.p. i podkreślił, że dla nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności konieczne jest kumulatywne spełnienie dwóch przesłanek. Pierwszą jest istnienie przynajmniej jednej z czterech okoliczności wskazanych w art. 239b § 1 O.p. Drugą – określoną w art. 239b § 2 O.p. jest uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Organ wyjaśnił, że w związku z zastosowaniem przez ustawodawcę w powyższym przepisie sformułowania "uprawdopodobni" przyjmuje się, że organy podatkowe nie są zobowiązane do wykazania okoliczności za pomocą przewidzianych przepisami procedury podatkowej dowodów, a rygory uznania ich twierdzeń są złagodzone i odformalizowane.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wskazał następnie, że w rozpatrywanej sprawie podstawę nadania rygoru natychmiastowej wykonalności stanowiła przesłanka, o której mowa w art. 239b § 1 pkt 2 O.p., zgodnie z którą decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności w sytuacji, gdy strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. Organ wyjaśnił, że swoje ustalenia Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. – G. oparł na sprawozdaniu finansowym spółki za 2016 r. Według stanu na 31 grudnia 2016 r. suma jej aktywów wynosiła 1.772.935,04 zł, w tym rzeczowe aktywa trwałe - 41.326,87 zł i zapasy w kwocie 297.832,22 zł. Oznacza to, że Spółka nie posiadała majątku odpowiadającego wysokości ciążących na niej zaległości podatkowych w łącznej kwocie należności głównej 15.647.092 zł. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zwrócił uwagę, że sprawozdanie finansowe za 2017 r. zostało złożone przez spółkę 28 czerwca 2018 r., a zatem organ I instancji, wydając [...] zaskarżone postanowienie, nie mógł dysponować danymi wynikającymi z tego sprawozdania, dlatego dane te mogą podlegać ocenie dopiero na etapie rozpatrywania zażalenia na powyższe rozstrzygnięcie. Podkreślił, że dane zawarte w tym sprawozdaniu potwierdzają nie istnienie po stronie spółki majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. W 2017 r. suma aktywów spółki uległa bowiem zmniejszeniu do kwoty 1.353.636,43 zł, w tym rzeczowych aktywów trwałych do kwoty 28.978,18 zł, a zapasów do kwoty 59.428,64 zł.
W dalszej kolejności organ wskazał, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Ł. – G. ustalił, że "A" Sp. z o.o. nie figuruje w elektronicznym rejestrze Ksiąg Wieczystych Ministerstwa Sprawiedliwości jako właściciel jakichkolwiek nieruchomości. Natomiast posiada udziały wynoszące: 1/10 części w prawie użytkowania wieczystego działki gruntu położonej przy ul. A nr 7 oznaczonej nr ewid. 39/10 (KW [...]) oraz 1/5 części w prawie użytkowania wieczystego działki gruntu położonej w Ł. przy ul. B 107 oznaczonej nr ewid. 39/2 (KW [...]). Prawa te obciążone są hipoteką umowną łączną w wysokości odpowiednio 25.740.000 zł oraz 294.000 zł. Z kolei dane zawarte w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców nie wskazują, aby spółka posiadała jakikolwiek pojazd pozwalający na stwierdzenie, że w sprawie nie zaistniała przesłanka, o której mowa w art. 239b § 1 pkt 2 O.p.
Biorąc pod uwagę powyższe - w ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. - przesłanka wynikająca z art. 239b § 1 pkt 2 O.p. została w sprawie spełniona. Organ zaznaczył jednocześnie, że w celu nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności nie musi wykazać tego, jakimi dokładnie składnikami majątkowymi podatnik dysponuje, czy też jaka jest ich dokładna wartość. Wystarczające jest wykazanie, iż strona nie posiada takiego majątku, który z uwagi na swoją wartość umożliwiałby ustanowienie na nim hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego, oraz, że stan ten uprawdopodobnia niewykonanie zobowiązań.
Organ II instancji stwierdził, że analiza pogarszających się danych finansowych spółki w zestawieniu z wysokością ciążących na niej zaległości w podatku akcyzowym w łącznej kwocie 15.647.092 zł, potwierdza obawę, że jej obecna sytuacja nie daje gwarancji ich dobrowolnej spłaty. Organ wyjaśnił, że strona w 2017 r. osiągnęła przychody netto ze sprzedaży w wysokości 2.847.653,49 zł, podczas gdy w 2016 r. przychody te wyniosły 36.083.572,74 zł, tj. 92 % więcej. Rok 2016 spółka zakończyła zyskiem bilansowym netto w wysokości 245.318,23 zł. Z kolei na koniec 2017 r. odnotowała stratę bilansową w wysokości 221.240,26 zł, która ma być pokryta z kapitału zapasowego spółki. Spadkowi uległa również suma aktywów spółki, która na 31 grudnia 2016 r. wynosiła 1.772.935,04 zł, a na koniec 2017 r. zmalała do kwoty 1.353.636,43 zł. Ponadto ze złożonych zeznań (CIT-8) w latach 2015-2017 wynika, iż: w roku 2015 strona osiągnęła dochód w kwocie 4.925.603,16 zł, w roku 2016 osiągnęła dochód w kwocie 1.322.749,02 zł, zaś w roku 2017 odnotowała stratę w wysokości 182.515,17 zł. Zdaniem organu powyższe dane jednoznacznie potwierdzają zaistnienie w sprawie przesłanki z art. 239b § 2 O.p. Dodatkowo jej istnienie potwierdza również wydanie wobec spółki przez Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Ł. decyzji z [...] w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za okres od maja do listopada 2014 r. w łącznej wysokości 25.639.252 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę w kwocie 3.836.777 zł. Zasadność dokonania powyższego zabezpieczenia była przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w wyroku z 2 lutego 2018 r. sygn. akt I SA/Łd 704/17, który oddalił skargę spółki. Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. obawę, że strona, przy obecnej sytuacji materialnej i finansowej nie sprosta realizacji ciążących na niej należności publicznoprawnych, potęguje także fakt, iż spółka posiada również zaległości w podatku od towarów i usług za okres luty - grudzień 2012 r. w wysokości należności głównej 35.977.458 zł.
Podsumowując Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. uznał, że zebrany w sprawie materiał był wystarczający do stwierdzenia przesłanek określonych w art. 239b § 1 pkt 2 i § 2 O.p. i wydania zaskarżonego postanowienia.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższe postanowienie wniosła PPHTU "A". Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 239b § 1 i § 2 w zw. z art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 217 § 2 O.p., wnosząc o jego uchylenie w całości wraz z poprzedzającym je postanowieniem Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. oraz zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ I instancji oparł swe ustalenia, co do zaistnienia przesłanek uzasadniających nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, na sprawozdaniu finansowym za 2016 r., podczas gdy jego postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności zostało wydane [...]. Zdaniem strony skarżącej dla rzetelnego ustalenia stanu faktycznego, w szczególności dla stwierdzenia, czy w niniejszej sprawie istnieją przesłanki do nadania decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. rygoru natychmiastowej wykonalności konieczne było zwrócenie się do spółki o przedstawienie aktualnych wyników finansowych. W rozpatrywanej sprawie nie zbadano jednak aktualnej sytuacji finansowej spółki i nie udowodniono, że w związku z nią istnieje prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania.
Ponadto w treści skargi zaznaczono, że w niniejszej sprawie organy podatkowe, uzasadniając potrzebę nadania rygoru natychmiastowej wykonalności i wskazując na trudną sytuację spółki, pominęły okoliczność, że pogorszenie jej sytuacji finansowej zostało spowodowane przez działania organów podatkowych. Pełnomocnik skarżącej wskazał, że decyzją z [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Ł. dokonał zabezpieczenia przybliżonej kwoty zobowiązań podatkowych w podatku VAT za okres kwiecień – listopad 2014 r. w łącznej wysokości 25.639.252 zł. Powyższe skutkuje zaś naruszeniem zasady zaufania, o której mowa w art. 121 O.p. Zdaniem wnoszącego skargę organy nie wzięły pod uwagę okoliczności, że przed zastosowaniem zabezpieczenia sytuacja finansowa spółki przedstawiała się bardzo dobrze, gdyż nie przeanalizowały danych dotyczących sytuacji przedsiębiorcy. W niniejszej sprawie organ podatkowy, nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, oparł się jedynie na fragmentarycznych danych dotyczących majątku trwałego spółki oraz na nieaktualnym sprawozdaniu finansowym.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia oraz uznając niezasadność zarzutów skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2018 r., poz.1302 ze zm.) – dalej "p.p.s.a." sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji lub jak w sprawie niniejszej postanowienia, tj. ich zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Przeprowadzając kontrolę w wyżej zakreślonych granicach sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 239a O.p. decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Z kolei, stosownie do art. 239b § 1 O.p. decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy: organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych (pkt 1) lub strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia (pkt 2), lub strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości (pkt 3), lub okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące (pkt 4). Przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane (art. 239b § 2 O.p.).
Z treści powyższych przepisów wynika, że dla nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności konieczne jest kumulatywne spełnienie dwóch przesłanek – istnienie przynajmniej jednej z czterech okoliczności wskazanych w art. 239b § 1 O.p. oraz uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Podkreślić należy, że fakt zaistnienia którejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 239 b § 1 O.p. organ podatkowy obowiązany jest ustalić przez udowodnienie, natomiast dla wykazania spełnienia warunku określonego w art. 239b § 2 O.p. wystarczające jest uprawdopodobnienie, które jest środkiem zastępczym dowodu, nie dającym pewności, lecz tylko wiarygodność pewnych twierdzeń. Uprawdopodobnienie na gruncie art. 239b § 2 O.p. oznacza wykazanie w oparciu o znane fakty i okoliczności, że zachodzi prawdopodobieństwo, iż skutek w postaci wykonania zobowiązania podatkowego, wynikającego z decyzji wymiarowej, nie wystąpi. Jednocześnie ustawa nie wprowadza żadnych dodatkowych warunków formalnych odnośnie sposobu uprawdopodobnienia przez organ braku wykonalności zobowiązania. Przyjmuje się więc, że organy podatkowe nie są zobowiązane do wykazania okoliczności za pomocą przewidzianych przepisami procedury podatkowej dowodów, a rygory uznania ich twierdzeń za udowodnione są złagodzone i odformalizowane (por. wyroki: NSA z 5 września 2018 r. sygn. akt II FSK 2752/16, LEX nr 2554521; WSA: w Poznaniu z 25 kwietnia 2018 r. sygn. akt I SA/Po 1224/17, LEX nr 2497040, w Białymstoku z 5 grudnia 2018 r. sygn. akt I SA/Bk 609/18, LEX nr 2603721).
W kontrolowanej sprawie podstawą nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej zobowiązanie w podatku akcyzowym były art. 239b § 1 pkt 2 i § 2 O.p, zgodnie z którymi rygor natychmiastowej wykonalności może zostać nadany decyzji nieostatecznej w sytuacji, gdy strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, a jednocześnie organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Zaznaczyć należy, że przedmiotowa regulacja nie nakłada na organ podatkowy obowiązku dokładnego i wyczerpującego ustalenia stanu majątkowego podatnika. Organ podatkowy nie jest zobligowany do wykazania, jakimi dokładnie składnikami majątkowymi podatnik dysponuje. Wystarczające jest wykazanie, że nie posiada on takiego majątku, który z uwagi na swą wartość umożliwiałby ustanowienie na nim stosownego zabezpieczenia (por. wyroki: NSA z 3 sierpnia 2018 r. sygn. akt II FSK 2071/16, LEX nr 2558824; WSA w Gliwicach z 11 kwietnia 2018 r. sygn. akt I SA/Gl 144/18, LEX nr 2487452). W ocenie sądu organy prawidłowo przyjęły, że w niniejszej sprawie ziściły się przesłanki określone w art. 239b § 1 i § 2 O.p. Wykazały bowiem w sposób dostateczny, że strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, wskazując przy tym na ryzyko niewykonania zobowiązania określonego w decyzji podatkowej.
Z akt sprawy wynika, że organy orzekające w sprawie dokonały analizy sytuacji finansowej spółki i jej możliwości płatniczych w zestawieniu w wysokością zaległości w podatku akcyzowym wynikających z decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. z [...]. Dokumenty zgromadzone w toku postępowania potwierdzają istnienie przesłanki braku majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy. Ustalając przedmiotowe okoliczności organy zasadnie sięgnęły do sprawozdań finansowych spółki za 2016 i 2017 rok. Wynika z nich, iż na dzień 31 grudnia 2016 r. suma jej aktywów wynosiła 1.772.935,04 zł, w tym rzeczowe aktywa trwałe - 41.326,87 zł i zapasy w kwocie 297.832,22 zł. Natomiast w 2017 r. suma aktywów spółki uległa zmniejszeniu do kwoty 1.353.636,43 zł, w tym rzeczowych aktywów trwałych do kwoty 28.978,18 zł, a zapasów do kwoty 59.428,64 zł. Wprawdzie, co podnosi strona skarżąca, organ I instancji, wydając decyzję nakładającą rygor natychmiastowej wykonalności, oparł się jedynie na danych wynikających ze sprawozdania finansowego za 2016 r., jednakże, co słusznie zauważył organ II instancji, organ ten nie mógł dysponować danymi ze sprawozdania za 2017 r. Sprawozdanie za 2017 r. zostało bowiem złożone przez "A" Sp. z o.o. dopiero 28 czerwca 2016 r., podczas gdy postanowienie nakładające rygor natychmiastowej wykonalności zostało wydane przez organ I instancji [...]. Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że organ II instancji rozpatrując sprawę ponownie uwzględnił dane finansowe spółki za 2017 r. obrazujące jej bieżącą kondycję finansową i wykazał na ich podstawie, że ulega ona pogorszeniu. Niezasadnym jest zatem zarzut niezbadania aktualnej sytuacji finansowej spółki, w kontrolowanym postanowieniu organ uwzględnił całość posiadanych przez siebie danych dotyczących aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej spółki, zaś strona w złożonym zażaleniu nie przedstawiła danych bardziej aktualnych niż te na których oparł się organ II instancji.
Należy również zauważyć, że organy orzekające w sprawie, badając stan majątkowy spółki nie poprzestały na pozyskaniu sprawozdań finansowych spółki. Z treści wydanych w sprawie rozstrzygnięć wynika bowiem, że analizie poddano również zeznania spółki o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za lata 2015-2017, z których wynika, że dochody spółki z każdym rokiem zmniejszały się, a rok 2017 zakończył się stratą w kwocie 182.515,17 zł. Ponadto w sprawie ustalono, że "A" Sp. z o.o. nie figuruje w elektronicznym rejestrze Ksiąg Wieczystych Ministerstwa Sprawiedliwości jako właściciel żadnej nieruchomości. Posiada jedynie ułamkową część w prawach użytkowania wieczystego dwóch działek gruntu położonych w Ł., lecz prawa te obciążone są hipoteką umowną łączną w wysokości 25.740.000 zł oraz 294.000 zł. Jednocześnie na podstawie danych zawartych w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców ustalono, że spółka nie jest właścicielem pojazdu, który pozwalałby na stwierdzenie, że w sprawie nie zaistniała przesłanka określona w art. 239 b § 1 pkt 2 O.p. Dodatkowo Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. słusznie zwrócił uwagę, że na fakt braku majątku i prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania wynikającego z decyzji podatkowej wskazują również znacznych rozmiarów zaległości spółki w zapłacie podatku od towarów i usług, na dowód czego przywołał stosowne decyzje organów podatkowych.
Uwzględniając powyższe z cała pewnością stwierdzić należy, że organy na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego słusznie uznały, że strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej zaległości podatkowej w podatku akcyzowym wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałaby z pierwszeństwa zaspokojenia. Ustalenia powyższe w zestawieniu ze stale pogarszającą się sytuacją finansową spółki oraz wysokimi zaległościami podatkowymi także z innych tytułów prowadzą, jak słusznie przyjęły organy do wniosku, że istnieje znaczne prawdopodobieństwo, iż zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. z [...] nie zostanie wykonane. Nie zasługują zatem na uwzględnienie zarzuty naruszenia art. 239b § 1 pkt 2 i § 2 O.p.
W ocenie sądu w niniejszej sprawie postępowanie zostało przeprowadzone z poszanowaniem reguł, o których mowa w art. 122, art. 180 oraz art. 187 § 1 O.p. Organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Wyczerpująco zebrano, a następnie rozpatrzono całość materiału dowodowego. Ocena okoliczności sprawy została dokonana na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Ocena ta nie wykracza poza granice art. 191 O.p. i nie nosi cech dowolności, jest prawidłowa, logiczna i zgodna z doświadczeniem życiowym, zaś wnioski z niej płynące konsekwentne, jasne i zrozumiałe. Zdaniem sądu materiał dowodowy sprawy był kompletny i pozwalał na wydanie podjętego rozstrzygnięcia. Wbrew temu co twierdzi strona skarżąca, zaskarżone postanowienie zostało należycie uzasadnione i spełnia wymogi wynikające z art. 217 § 2 O.p. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia przedstawiono stan faktyczny sprawy i mające zastosowanie w sprawie przepisy oraz dokonano ich poprawnej wykładni, odwołując się do stosownego orzecznictwa sądów administracyjnych. Organ w wystarczającym stopniu wyjaśnił przesłanki, którymi kierował się, podejmując takie a nie inne rozstrzygnięcie, jak również odniósł się do argumentacji zażalenia.
Podkreślić wreszcie należy, że strona skarżąca nie podważyła ustaleń organów podatkowych co do jej sytuacji majątkowej i prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania podatkowego. Spółka nie wskazała majątku, który mógłby stanowić zabezpieczenie wykonania zobowiązań podatkowych w wysokości 15.647.092 zł wraz z odsetkami wynikających z decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. z [...] Tymczasem ciężar dowodu co do ewentualnej wadliwości ustaleń organu w tym zakresie obciążał stronę. Podkreślić trzeba, że postępowanie dowodowe w sprawie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności nie musi prowadzić do dokładnego ustalenia stanu majątkowego i ujawnienia wszystkich posiadanych przez podatnika składników majątkowych, zwłaszcza w sytuacji, gdy sam podatnik nie wykazał żadnych należących do niego składników majątku (por. wyroki : NSA z 20 grudnia 2011 r. sygn. akt III FSK 1156/10, LEX nr 1151271; WSA w Gliwicach z 19 maja 2017 r. sygn. akt I SA/Gl 157/17, LEX nr 2314956). W treści skargi do sądu strona podniosła co prawda, że sytuacja finansowa spółki przedstawiała się bardzo dobrze, jednakże na potwierdzenie tych twierdzeń powołała się na dane z lat 2013-2015, podczas gdy - jak już wyżej wskazano - w kolejnych latach sytuacja finansowa przedsiębiorstwa ulegała istotnemu pogorszeniu. W tej sytuacji nie sposób uznać, by przedstawione przez stronę dane historyczne skutecznie podważyły ustalenia organu podatkowego co do aktualnego braku po stronie skarżącej majątku, który z uwagi na jego wartość czyniłby uprawnionym przyjęcie, że umożliwia ustanowienie na nim hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego, ani tego, że aktualna kondycja finansowa przedsiębiorstwa nie wskazuje na możliwość wykonania zobowiązania. W ocenie sądu strona skarżąca nie podważyła tym samym prawidłowości ustaleń organów w zakresie ryzyka niewykonania zobowiązania wynikającego z decyzji podatkowej.
Końcowo wskazać trzeba, że argumenty strony skarżącej, iż organy pominęły okoliczność, iż pogorszenie sytuacji finansowej spółki zostało spowodowane przez działania organów podatkowych, pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Organ, nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności w oparciu o art. 239 b § 1 pkt 2 oraz art. 239b § 2 O.p., nie jest bowiem uprawniony ani zobowiązany do badania, jakie przyczyny doprowadziły do pogorszenia sytuacji finansowej podatnika. Powołane przepisy nie różnicują czynników świadczących o nieposiadaniu majątku o wartości odpowiadającej zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę oraz o występowaniu ryzyka niewykonania zobowiązania podatkowego na zawinione przez podatnika, względnie przez niego spowodowane, czy też od niego niezależne, lecz odnoszą się do ogólnie do czynników obiektywnie występujących w sprawie (por. wyroki NSA: z 13 lipca 2018 r. sygn. akt II FSK 1991/16, LEX nr 2549565 i z 8 sierpnia 2018 r. sygn. akt II FSK 2202/16, LEX nr 2564519). Niezbadanie zatem przyczyn, z powodu których doszło do pogorszenia sytuacji finansowej spółki, w żadnym razie nie może stanowić o naruszeniu art. 239b § 1 pkt 2 oraz § 2 O.p. ani wskazywanej przez stronę zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych wyrażonej w art. 121 O.p.
Z powyższych względów, wobec braku uzasadnionych podstaw do uwzględnienia skargi, w oparciu o art. 151 p.p.s.a., należało skargę oddalić.
EC

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI