III SA/Po 1104/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2023-03-29
NSAAdministracyjneWysokawsa
awans zawodowynauczyciel mianowanyKarta Nauczycielapraca na uczelniumowy cywilnoprawnedoświadczenie zawodoweinterpretacja przepisówsądownictwo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego, uznając, że okres pracy na uczelni na podstawie umów cywilnoprawnych powinien być zaliczony do wymaganego stażu.

Skarżąca, nauczycielka języka angielskiego, ubiegała się o stopień nauczyciela mianowanego, spełniając wymóg posiadania stopnia doktora, ale organ odmówił nadania stopnia, uznając, że nie przepracowała wymaganych 5 lat na uczelni na podstawie umowy o pracę. Sąd administracyjny uchylił decyzję, stwierdzając, że przepis Karty Nauczyciela dotyczący okresu pracy na uczelni nie ogranicza się do umów o pracę, a liczy się faktyczne doświadczenie dydaktyczne.

Sprawa dotyczyła odmowy nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego skarżącej, która posiadała stopień doktora nauk humanistycznych i była zatrudniona jako nauczyciel języka angielskiego w szkole. Organ administracji odmówił nadania stopnia, ponieważ skarżąca nie legitymowała się wymaganym pięcioletnim okresem pracy na uczelni na podstawie umowy o pracę. Przez lata pracowała jako lektor na uczelni wyższej na podstawie umów cywilnoprawnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał stanowisko organu za błędne. Sąd podkreślił, że przepis art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela, który stanowi o wymogu posiadania co najmniej 5-letniego okresu pracy w uczelni, nie precyzuje, że musi to być praca na podstawie umowy o pracę. Istotne jest faktyczne doświadczenie zawodowe i dydaktyczne zdobyte na uczelni, a nie tylko forma zatrudnienia. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, wskazując, że skarżąca spełniła przesłanki do uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, okres pracy na uczelni wyższej świadczony na podstawie umów cywilnoprawnych może być zaliczony do wymaganego 5-letniego okresu pracy, jeśli pozwalał na zdobycie doświadczenia dydaktycznego porównywalnego z pracą nauczyciela akademickiego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepis art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela nie ogranicza zaliczania okresu pracy na uczelni wyłącznie do umów o pracę. Kluczowe jest faktyczne doświadczenie zawodowe i dydaktyczne, a nie formalna podstawa zatrudnienia, ponieważ ratio legis przepisu jest zapewnienie szkole wykwalifikowanej kadry.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (21)

Główne

Karta Nauczyciela art. 9a § ust. 5

Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Karta Nauczyciela art. 9b § ust. 7 pkt 2

Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela

P.s.w.n. art. 117 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

P.s.w.n. art. 127 § ust. 2

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a-c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 239 § § 1 pkt 1 litb d

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 210 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Karta Nauczyciela art. 9a § ust. 3

Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela

P.s.w. art. 118 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym

P.s.w.n. art. 116 § ust. 1 pkt 1 – 4

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

P.s.w.n. art. 115 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

P.s.w.n. art. 114

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

u.f.z.o.

Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych

u.s.u.s. art. 8 § ust. 2 a

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędna interpretacja przez organy pojęcia "praca w szkole wyższej" w art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela, która powinna obejmować również pracę na podstawie umów cywilnoprawnych, a nie tylko umów o pracę. Istotne jest faktyczne doświadczenie zawodowe i dydaktyczne zdobyte na uczelni, a nie tylko formalna podstawa zatrudnienia.

Godne uwagi sformułowania

ratio legis tego przepisu sprowadzającego się do zatrudniania w szkole wysoko wykwalifikowanej kadry nauczycielskiej Sformułowanie "okres pracy" nie został ograniczony do pracy wykonywanej w ramach stosunku pracy.

Skład orzekający

Marzenna Kosewska

przewodniczący

Izabela Paluszyńska

sprawozdawca

Piotr Ławrynowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisu dotyczącego zaliczania okresu pracy na uczelni na podstawie umów cywilnoprawnych do stażu wymaganego do awansu zawodowego nauczycieli akademickich."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nauczycieli akademickich ubiegających się o stopień nauczyciela mianowanego na podstawie art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu kariery zawodowej nauczycieli akademickich i pokazuje, jak sądy mogą interpretować przepisy w sposób korzystny dla pracowników, uwzględniając faktyczne doświadczenie ponad formalne wymogi.

Praca na uczelni na "zlecenie" liczy się do awansu nauczyciela mianowanego?

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Po 1104/22 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-03-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Paluszyńska /sprawozdawca/
Marzenna Kosewska /przewodniczący/
Piotr Ławrynowicz
Symbol z opisem
6190 Służba Cywilna, pracownicy mianowani, nauczyciele
Skarżony organ
Kurator Oświaty
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Dnia 29 marca 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (sprawozdawca) Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 marca 2023 roku sprawy ze skargi B. W. na decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia 23 września 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia 17 czerwca 2022 r. nr [...]
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 23 września 2022r. nr [...] Kurator Oświaty (dalej: organ) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021r., poz. 735 ze zm.) oraz art. 9 b ust. 7 pkt 2 w zw. z art. 9a ust. 5 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. Karta Nauczyciela (Dz.U. z 2021r., poz. 1762 ze zm.) po rozpoznaniu odwołania B. M. (dalej: skarżąca) od decyzji Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia 17 czerwca 2022r. w sprawie odmowy nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W przedmiotowej sprawie wnioskiem z 9 maja 2022r. dyrektor Zespołu Szkół [...] w [...] zwróciła się do Dyrektora Wydziału Oświaty Urzędu Miasta [...] o wydanie aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego skarżącej na podstawie art. 9 a ust. 5 ustawy Karta Nauczyciela. We wniosku podano, że skarżąca została zatrudniona w szkole od 1.04.2022r. jako nauczyciel języka angielskiego. Do wniosku dołączono:
- zaświadczenie z dnia 6 maja 2022r. o pełnieniu funkcji lektora języka angielskiego w Wyższej Szkole [...] w [...] od 1 września 2010r.,
- dyplom licencjata w kierunku filologia w specjalności filologia angielska na Wydziale [...] w Wyższej Szkole [...] w [...] wraz z suplementem (nr dyplomu [...] z dnia 27.10.2020r.),
- dyplom magistra filologii w zakresie filologii litewskiej na Uniwersytecie [...] w [...] (nr [...] z dnia 12 sierpnia 1993r.),
- dyplom uzyskania stopnia naukowego doktora nauk humanistycznych w zakresie językoznawstwa uzyskany na Wydziale Neofilologii Uniwersytetu [...] w [...] z 15 czerwca 2004r.,
- zaświadczenie o zatrudnieniu w Zespole Szkół [...] w [...] na stanowisku nauczyciela języka angielskiego na podstawie umowy o pracę na czas określony od 1 kwietnia 2022r.
Następnie uzupełniono dokumenty o zaświadczenie o zatrudnieniu z Wyższej Szkoły [...] z siedzibą w [...] z dnia 30 maja 2022r. , w którym zaświadcza się, że skarżąca zatrudniona jest jako lektor języka angielskiego w ramach umów cywilnoprawnych ze wskazaniem terminów obowiązywania tych umów. Wezwana przez organ do złożenia dokumentów potwierdzających co najmniej 5 – cio letni okres pracy na uczelni wyższej przedłożyła ponownie zaświadczenie z 30 maja 2022r. oraz kopie trzech umów o pracę zawartych między nią a prorektorem Uniwersytetu [...] w [...]
- umowę zawartą dnia 12 lutego 2019r. na stanowisku starszego wykładowcy na okres od 22 lutego 2019r. do 30 września 2019r.,
- umowę zawartą w dniu 7 czerwca 2019r. na stanowisku starszego wykładowcy na okres od 1 października 2019r. do 30 września 2020r.,
- umowę zawartą w dniu 29 września 2020r. na stanowisku starszego wykładowcy w grupie pracowników dydaktycznych na okres od 1 października 2020r. na czas nieokreślony.
Prezydent Miasta [...] wskazując na treść art. 9a ust. 5 Kart Nauczyciela podał, że skarżąca spełnia przesłankę bycia nauczycielem akademickim oraz przesłankę dotyczącą stopnia naukowego. Zatrudniona jest ona bowiem na uczelni wyższej oraz posiada stopień doktora nauk humanistycznych w zakresie językoznawstwa. Zdaniem organu nie spełnia ona jednak przesłanki co najmniej 5 – cio letniego okresu pracy w szkole wyższej. Wykonywała ona bowiem pracę na uczelni wyższej w latach 2010 – 2022 na podstawie umów cywilnoprawnych a przepis art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela winien być interpretowany wąsko. Do stażu pracy na uczelni wyższej w świetle powyższego przepisu zaliczyć można jedynie pracę wykonywaną na podstawie umowy o pracę, a więc wynikającą ze stosunku pracy. Potwierdzeniem tego jest także przepis art. 117 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz.U. z 2022r., poz. 574), który stanowi, że nawiązanie stosunku pracy z pracownikiem uczelni, a więc z nauczycielem akademickim, następuje na podstawie umowy o pracę. Nie zalicza się zatem pracy wykonywanej na podstawie umów cywilnoprawnych lub wolontariatu.
W odwołaniu skarżąca, reprezentowana przez fachowego pełnomocnika zarzuciła naruszenie art. 9 a ust. 3 Karty Nauczyciela poprzez błędną interpretację znajdującego się w tym przepisie terminu "praca w szkole wyższej" jako li tylko dopuszczającego pracę świadczoną na podstawie umowy o pracę, podczas gdy w ocenie wnioskodawczyni ustawodawca w tymże przepisie dopuszcza możliwość także pracy na podstawie innych stosunków prawnych. Z uwagi na powyższe wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie jej stopnia nauczyciela mianowanego.
Organ II instancji utrzymując w mocy decyzje organu I instancji w uzasadnieniu podał, że nie jest sporne, iż skarżąca posiada stopień naukowy doktora nauk humanistycznych w zakresie językoznawstwa i została zatrudniona w Zespole Szkół [...] w [...] od 1 kwietnia 2022r. na czas określony. Zdaniem Kurator Oświaty skarżąca nie potwierdziła spełnienia określonego w art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela warunku pięcioletniego okresu pracy w szkole wyższej na stanowisku nauczyciela akademickiego. Z dokumentów wynika, że w latach 2010-2022 wykonywała pracę na rzecz Wyższej Szkoły [...] na podstawie umów cywilnoprawnych a umowy o pracę zawarte z Uniwersytetem [...] w [...] nie potwierdzają, że przesłanka pięcioletniego okresu pracy w szkole wyższej na stanowisku nauczyciela akademickiego została spełniona. W dniu nawiązania stosunku pracy w Zespole Szkół [...] w [...] Organ powołując przepisy aktualnej i wcześniejszej ustawy o szkolnictwie wyższym podał, że treść stosunku pracy nauczycieli akademickich, będących pracownikami uczelni wyznaczała nie tyle wola stron, ile przede wszystkim ówczesne przepisy Prawa o szkolnictwie wyższym. Do pracowników zatrudnionych na podstawie umów cywilnoprawnych nie ma zastosowania art. 115 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce wskazujący na obowiązki nauczycieli akademickich. Organ podał, że wskazany w odwołaniu art. 9a ust. 3 Karty Nauczyciela nie ma zastosowania w sprawie. Zastosowanie znalazł art. 9 a ust. 5 tej ustawy. Kurator Oświaty powołując się na wyrok WSA we Wrocławiu z 30 marca 2022r. (IV SA/Wr 611/21) podał, że wymagany okres pracy w szkole wyższej winien być związany z zatrudnieniem na stanowisku nauczyciela akademickiego, a nie na jakimkolwiek stanowisku w szkole wyższej. W jego ocenie skarżąca udokumentowała zatrudnienie w szkole wyższej na podstawie umowy o pracę na stanowisku nauczyciela akademickiego w wymiarze krótszym niż pięć lat, co uniemożliwia nadanie jej stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego.
W terminowo wniesionej skardze skarżąca reprezentowana przez fachowego pełnomocnika wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzuciła jej naruszenie art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela poprzez błędną interpretację znajdującego się w tym przepisie terminu "praca w szkole wyższej" jako li tylko dopuszczającego pracę świadczoną na podstawie umowy o pracę, podczas gdy w ocenie wnioskodawczyni ustawodawca w tymże przepisie dopuszcza możliwość także pracy na podstawie innych stosunków prawnych. Podała, ze stan faktyczny został ustalony prawidłowo a spór dotyczy jedynie interpretacji art. 9 a ust. 5 Karty Nauczyciela. Swoje stanowisko poparła wyrokiem WSA w Białymstoku z dnia 29 listopada 2018r. (II SA/Bk 476/18), w którym sąd stwierdził, że ustawodawca w karcie nauczyciela posługuje się pojęciem okresu pracy a nie stosunku pracy, dlatego ów okres dokumentowany może być różnymi formami zatrudnienia, także umową zlecenia. Zdaniem skarżącej istotnym z punktu widzenia tego przepisu jest doświadczenie zawodowe nauczyciela a nie podstawa prawna stosunku łączącego nauczyciela z daną uczelnia wyższą, bowiem jasnym jest, iż użyty w przepisie czas (5 lub 3 lata) ma służyć budowaniu kompetencji pedagogicznych nauczyciela i to jest jego istotna.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wniósł również o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
Pismem z dnia 15 grudnia 2022r. skarżąca podała, że nie żąda przeprowadzenia rozprawy.
W związku z powyższym sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. 2022r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023r., poz. 259 – dalej jako p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu w niniejszej sprawie lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 135 p.p.s.a Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Z tych względów mimo braku wniosku uchylenie decyzji może objąć nie tylko decyzję zaskarżoną ale również i ją poprzedzającą.
Mając na uwadze tak zakreślony zakres kognicji Sąd uznał, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę materialnoprawną do wydania zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 9 a ust. 5 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. Karta Nauczyciela (tj. Dz.U. 2021.1762), zgodnie z którym Nauczyciele akademiccy, posiadający stopień naukowy oraz legitymujący się co najmniej 5-letnim okresem pracy w uczelni, z dniem nawiązania stosunku pracy w szkole uzyskują stopień nauczyciela mianowanego.
W niniejszej sprawie stan faktyczny był niesporny. Skarżąca jest nauczycielem akademickim, posiada stopień naukowy, nawiązała stosunek pracy w szkole. Jedynym kwestionowanym warunkiem do uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego było "legitymowanie się przez skarżącą co najmniej 5 – cio letnim okresem pracy w uczelni".
Zatrudnienie na umowę o pracę na Uniwersytecie [...] w [...] na stanowisku starszego wykładowcy od 22 lutego 2019r. trwa/trwało mniej niż 5 lat. Zatrudnienie w Wyższej Szkole [...] w [...], która jest niepubliczną uczelnią zawodową wpisaną do rejestru niepaństwowych uczelni pod nr [...], w okresie od 26.09.2010r. do 30.05.2022r. jako lektor języka angielskiego na podstawie umów cywilnoprawnych, nie zostało przez organ uznane za wskazany w w/w przepisie "okres pracy w uczelni". Stanowisko to Sąd ocenił jako błędne.
Wyjaśnić należy, że zakresem ścieżki awansowej nauczycieli wskazanej w art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela objęci są nauczyciele akademiccy dotychczas niezatrudnieni w szkole, którzy posiadają stopień naukowy oraz legitymują się co najmniej 5-letnim okresem pracy w szkole wyższej. Ponadto, przepis ten zawiera zupełne przesłanki materialnoprawne do wydania decyzji mającej charakter stricte deklaratoryjny, gdyż potwierdza jedynie fakt uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego z mocy prawa, a dniem uzyskania tego stopnia jest data zatrudnienia w szkole.
Jak wskazano w uzasadnieniu do projektu aktu wprowadzającego art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela tj. ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2203): "zmiana ta ułatwi pozyskiwanie do pracy w szkole nauczycieli akademickich legitymujących się nierzadko wysokim poziomem kwalifikacji i kompetencji oraz znaczącym dorobkiem zawodowym". Istotne było więc posiadane doświadczenie zawodowe nauczyciela a nie forma zatrudnienia.
W niniejszej sprawie skarżąca legitymowała się bardzo dużym doświadczeniem zawodowym. Uzyskała stopień naukowy, przez wiele lat pracowała ze studentami na niepublicznej uczelni wyższej jako lektor języka angielskiego. Obecnie została zatrudniona w szkole jako nauczyciel języka angielskiego.
W czasie wykonywania pracy lektora języka angielskiego na uczelni od 2010 do 2022r. prowadziła zajęcia dydaktyczne, i wypracowała bardzo dużą ilość godzin.
Zgodnie z art. 127 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U.2022.574 t.j.)
Roczny wymiar zajęć dydaktycznych wynosi:
1) do 240 godzin dydaktycznych - dla pracownika badawczo-dydaktycznego,
2) do 180 godzin dydaktycznych - dla pracownika badawczo-dydaktycznego zatrudnionego na stanowisku profesora,
3) do 360 godzin dydaktycznych - dla pracownika dydaktycznego,
4) do 540 godzin dydaktycznych - dla pracownika dydaktycznego zatrudnionego na stanowisku lektora lub instruktora, jeżeli statut uczelni przewiduje takie stanowisko
- przy czym 1 godzina dydaktyczna wynosi 45 minut.
W czasie obowiązywania tej ustawy (1.10.2018r.) skarżąca przeprowadzała rocznie: 320, 358, 264, 200 godzin dydaktycznych a w latach wcześniejszych nawet 520 godzin rocznie..
Organ wskazywał na treść art. 117 w związku z art. 116 ust. 1 pkt 1 – 4 oraz art. 115 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, zgodnie z którymi: Nawiązanie stosunku pracy z pracownikiem uczelni następuje na podstawie umowy o pracę (art. 117 ust.1). Nauczyciela akademickiego zatrudnia się na stanowisku:
1) profesora;
2) profesora uczelni;
3) adiunkta;
4) asystenta. (art. 116 ust. 1 )
Do podstawowych obowiązków nauczyciela akademickiego będącego pracownikiem:
1) dydaktycznym - należy kształcenie i wychowywanie studentów lub uczestniczenie w kształceniu doktorantów;
2) badawczym - należy prowadzenie działalności naukowej lub uczestniczenie w kształceniu doktorantów;
3) badawczo-dydaktycznym - należy prowadzenie działalności naukowej, kształcenie i wychowywanie studentów lub uczestniczenie w kształceniu doktorantów.
2. Nauczyciel akademicki jest obowiązany do uczestniczenia w pracach organizacyjnych na rzecz uczelni oraz stałego podnoszenia kompetencji zawodowych.
Cytując te przepisy organ nie wskazał w jaki sposób uzasadniają one uznanie, że w świetle art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela tylko zatrudnienie na umowę o pracę może być uznane za wskazany w tym przepisie 5 – cio letni staż pracy na uczelni. Skarżąca będąc zatrudniona jako lektor na uczelni spełniała formalne warunki do uznania jej za pracownika dydaktycznego. Jak wynikało z zaświadczenia w aktach administracyjnych wypracowywała wiele godzin dydaktycznych ze studentami.. Spełniała również warunki do uznania jej za pracownika dydaktycznego na uczelni, do którego przepis art. 115 ust. 1 odnosi się w pkt 1 a nie we wszystkich punktach. Zgodnie z art. 114 ustawy: Nauczycieli akademickich zatrudnia się w grupach pracowników:
1) dydaktycznych;
2) badawczych;
3) badawczo-dydaktycznych.
Mogła również być zatrudniona na stanowisku profesora uczelni, adiunkta czy asystenta (art.116 ust. 2 pkt 2 – 4), posiadała bowiem stopień doktora nauk humanistycznych od 2004r. To, że z uwagi na brak zatrudnienia na umowę o pracę nie mogła być uznana w latach 2010 – 2022 za nauczyciela akademickiego w świetle w/w ustawy o szkolnictwie wyższym i nauce, czy wcześniej w świetle ustawy z dnia 27 lipca 2005r. prawo o szkolnictwie wyższym (t.j. Dz.U. 2017.2183 – art. 118 ust. 1) nie oznaczało, że nie nabyła doświadczenia takiego jak osoby zatrudnione na uczelni na umowę o pracę, które umożliwia zastosowanie wobec niej art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela. Organ nie pozyskał od skarżącej umów cywilnoprawnych na podstawie których w latach 2010 – 2022 zatrudniona była jako lektor języka angielskiego na uczelni wyższej. Nie kwestionował jednak, że zajmowała się nie jakąkolwiek pracą na uczelni a właśnie pozwalająca na zdobycie dużego doświadczenia pracą dydaktyczną (lektor języka obcego) i formalnie spełniała warunki do podjęcia zatrudnienia jako nauczyciel akademicki.
Stanowisko organu o wąskim rozumieniu art. 9a ust. 5 karty Nauczyciela jest prawidłowe o tyle, że legitymowanie się 5 – cio letnim okresem pracy na uczelni nie może dotyczyć pracy o innym charakterze niż ta którą wykonują nauczyciele akademiccy, wówczas bowiem byłoby to sprzeczne z ratio legis tego przepisu sprowadzającego się do zatrudniania w szkole wysoko wykwalifikowanej kadry nauczycielskiej. To jednak czy praca ta była wykonywana formalnie na podstawie stosunku cywilnoprawnego, czy umowy o pracę nie ma istotnego znaczenia. W cytowanym przez organ wyroku WSA we Wrocławiu z 30 marca 2012r. (IV SA/Wr 611/21) rozważana była kwestia zaliczenia do okresu pracy na uczelni okresu trwania studiów doktoranckich a więc zupełnie innej sytuacji niż ta, która miała miejsce w niniejszej sprawie..
Słusznie skarżąca podała, że ustawodawca w przepisie tym nie zawarł sformułowania "okres pracy w charakterze nauczyciela akademickiego", czy okres "pracy na podstawie stosunku pracy", podczas gdy w tym samym przepisie odwołał się do "nawiązania stosunku pracy w szkole". Nie ma więc żadnych racjonalnych powodów, by w sytuacji takiej jaka miała miejsce w przedmiotowej sprawie rozumienie tego przepisu zawęzić do osób zatrudnionych jako nauczyciele akademiccy na umowę o pracę.
Należy zwrócić uwagę, że uczelnie zatrudniają nauczycieli na podstawie umów o dzieło czy umów zlecenia, co uważane jest za dopuszczalne (por. Dopuszczalność zatrudnienia nauczyciela akademickiego na podstawie umowy o dzieło. Wojciech Radkiewicz, Białostockie Studia Prawnicze. 2020 vol. 25 nr 1). W niniejszej sprawie nie są znane przyczyny uzasadniające takie właśnie zatrudnienie skarżącej, mimo, że jak wskazano wyżej formalne warunki uznania jej za nauczyciela akademickiego w czasie zatrudnienia w WSB spełniała i legitymowała się co najmniej 5 – cio letnim okresem pracy na uczelni. Sformułowanie "okres pracy" nie został ograniczony do pracy wykonywanej w ramach stosunku pracy. Pojęcie "okres pracy", "pracownik" nie zawsze ogranicza się do stosunku pracy z kodeksu pracy. Przykładowo wskazać można, że zgodnie z art. 8 ust. 2 a ustawy z dnia o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U.2022.1009) za pracownika, w rozumieniu ustawy, uważa się także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy. Przy spełnieniu więc określonych warunków w innych ustawach za pracownika uznaje się osoby zatrudnione na podstawie umów cywilnoprawnych.
Sumując Sąd uznał, że zawężenie brzmienia art. 9 a ust. 5 Karty Nauczyciela do legitymowania się co najmniej 5 – cio letnim okresem pracy w uczelni w charakterze nauczyciela akademickiego zatrudnionego tylko na umowę o pracę stanowiło naruszenie w/w przepisu.
Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji – kierując się normą określoną w art. 153 P.p.s.a. - uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu wyroku i wynikające z niej wskazania co do dalszego postępowania.
Mając powyższe na względzie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 P.p.s.a. orzeczono jak w wyroku. Sąd nie zawarł orzeczenia o kosztach, gdyż strona skarżąca była zwolniona od kosztów sądowych (art. 239 § 1 pkt 1 litb d p.p.s.a.) i będąc reprezentowana przez fachowego pełnomocnika nie zgłosiła żądania zwrotu innych kosztów (art. 210 § 2 p.p.s.a).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI