III SA/Po 110/25

III SA/Po 110/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-05-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-02-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Marek Sachajko /przewodniczący sprawozdawca/
Mirella Ławniczak
Walentyna Długaszewska
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
II GSK 1805/25 - Wyrok NSA z 2026-03-19
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 145
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 20 maja 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko (spr.) Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędzia WSA Mirella Ławniczak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 maja 2025 roku sprawy ze skargi W. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 stycznia 2025 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu niezarejestrowania pojazdu w terminie I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia 3 grudnia 2024 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 100,- (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 15 stycznia 2025 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako "organ odwoławczy" lub "organ II instancji), w wyniku rozpatrzenia odwołania W. L. (dalej jako "skarżący", "strona") utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] (dalej jako "organ I instancji") z 3 grudnia 2024 r., w przedmiocie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej za naruszenie obowiązku złożenia wniosku o rejestrację pojazdu w terminie 30 dni.
Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie sprawy.
Decyzją z 3 grudnia 2024 r. organ I instancji nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 500 zł za naruszenie obowiązku złożenia wniosku o zarejestrowanie pojazdu w terminie 30 dni do dnia nabycia.
W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego, organ II instancji decyzją z 15 stycznia 2025 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przywołał przepis art. 73 aa ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2024 r., poz. 1251 z późn. zm.), dalej jako "p.r.d." lub "ustawa", z którego wynika dla właściciela pojazdu obowiązek złożenia wniosku o rejestrację pojazdu w terminie 30 dni m. in. od dnia nabycia pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Odnosząc się do sprawy Kolegium wskazało, że skarżący nabył przedmiotowy pojazd [...] w dniu 29 lipca 2024 r. W dniu 29 sierpnia 2024 r. skarżący złożył wniosek o zarejestrowanie tego pojazdu.
Brak dopełnienia obowiązku zgłoszenia rejestracyjnego kupionego pojazdu prowadzi do zastosowania sankcji o której mowa w treści art. 140 mb ust. 1 p.r.d., zgodnie z którym kto będąc właścicielem pojazdu obowiązanym do złożenia wniosku o rejestrację pojazdu w terminie, o którym mowa w art. 73aa ust. 1, nie złoży tego wniosku w terminie, podlega karze pieniężnej w wysokości 500 zł.
Organ wskazał, że nie znalazł okoliczności unormowanych w art. 189 f k.p.a. stanowiących podstawę do odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej skarżącemu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący podniósł, że w dniu 5 sierpnia 2024 r. udał się do organu I instancji w celu zarejestrowania pojazdu, ale nie został przyjęty albowiem nie zgłosił wizyty w urzędzie w formie elektronicznej. Wskazał, że zarejestrował wizytę w urzędzie tydzień przed terminem rejestracji. Jednodniowe opóźnienie w zarejestrowaniu pojazdu nie wynikało z niedbalstwa skarżącego. Wskazał też, że Wydział Komunikacji w [...] funkcjonuje wyłącznie w systemie elektronicznej rejestracji wizyt. Okoliczność ta w znacznym stopniu ogranicza możliwość swobodnego wyboru terminu wizyty.
Do skargi skarżący załączył dokument rezerwacji terminu wizyty w urzędzie (bilet) na dzień 29 sierpnia 2024 r.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 powołanej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Z powyższych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu jedynie pod kątem czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz czy jest zgodny z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Ponadto zgodnie z art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 500 zł za naruszenie obowiązku zarejestrowania pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 30 dni od dnia zakupu pojazdu.
Bezspornym jest, że skarżący nabył przedmiotowy pojazd [...] w dniu 29 lipca 2024 r. W dniu 29 sierpnia 2024 r. złożył wniosek o zarejestrowanie tego pojazdu – czyli dzień po ustawowym terminie.
W tym stanie faktycznym organy uznały, że zachowanie skarżącego podlega odpowiedzialności administracyjnej w postaci kary pieniężnej na podstawie art. 140mb ust. 1 w związku z art. 73aa ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz.U. z 2024, poz. 1251).
Zgodnie z art. 73aa ust. 1 p.r.d. właściciel pojazdu jest obowiązany złożyć wniosek o jego rejestrację w terminie 30 dni od dnia:
1) nabycia pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2) dopuszczenia do obrotu przez organ Krajowej Administracji Skarbowej pojazdu sprowadzonego z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej;
3) sprowadzenia pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej.
Zgodnie z art. 140 mb ust. 1 p.r.d., kto będąc właścicielem pojazdu obowiązanym do złożenia wniosku o rejestrację pojazdu w terminie, o którym mowa w art. 73aa ust. 1, nie złoży tego wniosku w terminie, podlega karze pieniężnej w wysokości 500 zł.
Bezsporne jest, że skarżący nie dopełnił wyżej opisanego obowiązku w ustawowym terminie. Termin ten został przekroczony o jeden dzień.
Podkreślić należy, że zarówno w odwołaniu od decyzji Starosty [...] z 3 grudnia 2024 r., jak i w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący podniósł tożsame argumenty. Mianowicie, że udał się do organu I instancji w dniu 5 sierpnia 2024 r. w celu zarejestrowania pojazdu. Nie został jednak przyjęty albowiem nie zgłosił zamierzonej wizyty urzędzie w formie elektronicznej. Zarejestrował wizytę w urzędzie tydzień przed terminem rejestracji. W konkluzji wskazał, że jednodniowe opóźnienie w zarejestrowaniu pojazdu nie wynikało z niedbalstwa skarżącego. Jako dowód powyższych twierdzeń skarżący dołączył do skargi wydruk zawierający termin rezerwacji na dzień 29 sierpnia 2024 r.
Sąd dokona poniżej analizy kontrolowanej judykacyjnie sprawy z perspektywy naruszenia przez organy wzorców postępowania administracyjnego.
Na wstępie należy wskazać, że organy administracji publicznej, rozpoznając indywidualną sprawę administracyjną zobowiązane są do przestrzegania zarówno konstytucyjnej (art. 2 i art. 7 Konstytucji), jak i ustawowej (art. 6 k.p.a.) zasady praworządności. Zgodnie z tą zasadą organy w trakcie postępowania administracyjnego zobowiązane są działać na podstawie przepisów prawa, a więc także na podstawie przepisów prawa procesowego, które wyznaczają wzorce postępowania. Podkreślić należy, że w art. 7 k.p.a. unormowana została zasada ogólna prawdy obiektywnej. Z zasady tej wynika obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co jest podstawą właściwego zastosowania normy prawa materialnego. Tak więc organy administracji mają obowiązek dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego i swoje stanowisko wyrazić w uzasadnieniu podjętej decyzji. Realizację tej zasady zapewniają przede wszystkim przepisy regulujące postępowanie dowodowe. Rozwinięciem tej zasady są uregulowania Działu II Rozdziału 4 k.p.a., dotyczące dowodów. Sąd stwierdza, że organy administracji publicznej obu instancji przeprowadziły postępowanie sprzecznie z wzorcami normatywnymi, tak w zakresie zasad naczelnych, jak i zasad dowodowych postępowania administracyjnego. Należy też wskazać, że zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Ponadto zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać materiał dowodowy, a więc podjąć ciąg czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego i następnie go rozpatrzyć. W ramach tych, na mocy art. 78 § 1 k.p.a. powinien uwzględnić żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu, ale tylko takie, którego przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Dokładne ustalenie stanu faktycznego możliwe jest tylko na podstawie wszystkich istotnych dowodów, które mają obowiązek przedstawić strony z uwagi na sporny charakter postępowania i poprzez wyjaśnienie wszystkich nasuwających się w sprawie wątpliwości. Z kolei art. 80 k.p.a. nakłada na organ powinność oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Organ może odmówić wiary określonym dowodom, jednakże dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej ich oceny, co winno mieć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. W sytuacji, gdy wyniki postępowania dowodowego zawierają sprzeczne ustalenia, organ ma obowiązek ustosunkować się do tych sprzeczności przez wskazanie dowodów, które przyjął jako podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, oraz uzasadnienie, dlaczego innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Ponadto w ocenie Sądu spełnienie normy wynikającej z przepisu art. 8 k.p.a. wymaga prowadzenia postępowania administracyjnego w taki sposób, aby w szczególności w uzasadnieniu decyzji przekonać stronę, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody. Dopełnieniem tej zasady jest uregulowanie art. 9 zd. pierwsze k.p.a., że organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz art. 11 k.p.a., że organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. W konsekwencji możliwość dokonania oceny legalności postępowania organu powinna znaleźć odzwierciedlenie w decyzji, której wymogi formalne określa art. 107 § 1 i 3 k.p.a. (ten ostatni określa elementy składowe uzasadnienia decyzji). Uzasadnienie decyzji ma, bowiem na celu wykazanie procesu myślowego, który doprowadził do ustalenia treści rozstrzygnięcia. Pamiętać należy, że uzasadnienie (faktyczne i prawne) stanowi integralną część decyzji. Zatem w ocenie Sądu nie podlega jedynie jej osnowa, ale decyzja jako całość, łącznie z jej uzasadnieniem.
Zdaniem WSA w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy przeprowadziły postępowanie administracyjne sprzecznie zarówno z zasadami naczelnymi, zasadami dowodowymi. Ponadto decyzje wydane przez organy nie są zgodne z wzorcami normatywnymi wskazanymi w szczególności w art. 107 § 1 i 3 k.p.a.
WSA stwierdza, że powyższe uchybienia tj. zarówno w zakresie ustalenia stanu faktycznego (także z perspektywy dowodowej) jak również uchybienia w zakresie uzasadnień decyzji organów obu instancji, stanowią naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący podnosił okoliczności braku faktycznej możliwości rejestracji pojazdu w ustawowym terminie już w odwołaniu, ale organ II instancji nie odniósł się do tego zarzutu.
Organy ponownie rozpoznając sprawę zobowiązane będą do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego na okoliczność zasad rejestracji pojazdów w Wydziale Komunikacji w Starostwie [...], a w szczególności wskazania czy istniała faktyczna możliwość rejestracji pojazdu bez wcześniejszej rezerwacji wizyty w organie oraz czy w ww. okresie czasu tj. od dnia 29 lipca 2024r. (data zakupu samochodu) do dnia 29 sierpnia 2024 r. (daty złożenia wniosku o rejestrację pojazdu) istniała ograniczona możliwość złożenia wniosku przez skarżącego o rejestrację pojazdu. W ramach postępowania organy umożliwią skarżącemu aktywny udział w tym postępowaniu. Po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego i dokonaniu ustaleń w ww. zakresie organ wyda rozstrzygnięcie, które uzasadni - biorąc pod uwagę przedmiot postępowania administracyjnego - zgodnie z wymogami normatywnymi wskazanymi w szczególności w art. 107 § 1 i 3 k.p.a.
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania WSA stwierdził, że zaistniały normatywne podstawy do zastosowania w niniejszej sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i 135 p.p.s.a.
O kosztach postępowania, uwzględniając wysokość wpisu od skargi (100 zł) orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.