III SA/Po 1097/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę rolnika na odmowę wszczęcia postępowania o przyznanie pomocy finansowej na zakup nawozów, uznając, że wniosek złożono po terminie materialnoprawnym.
Rolnik złożył wniosek o pomoc finansową na zakup nawozów mineralnych po terminie określonym w rozporządzeniu. Organ pierwszej instancji odmówił wszczęcia postępowania, a organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Rolnik zaskarżył postanowienia do WSA, argumentując, że termin powinien być liczony zgodnie z przepisami K.p.a. dotyczącymi terminów procesowych, a nadanie wniosku w placówce pocztowej w ostatnim dniu terminu powinno być uznane za zachowanie terminu. Sąd uznał jednak, że termin na złożenie wniosku był terminem materialnoprawnym, którego uchybienie skutkuje odmową wszczęcia postępowania i nie podlega przywróceniu ani liczeniu według przepisów procesowych.
Sprawa dotyczyła skargi K. G. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w P. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej na dofinansowanie zakupu nawozów mineralnych. Rolnik złożył wniosek w placówce pocztowej w dniu 31 maja 2022 r., jednak wniosek wpłynął do biura ARiMR dopiero 2 czerwca 2022 r. Organ pierwszej instancji odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na § 13zo ust. 3 i 4 rozporządzenia, zgodnie z którym wniosek należało złożyć do dnia 31 maja 2022 r., a za datę złożenia uznaje się datę wpływu do biura. Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie, odrzucając argumentację skarżącego o zastosowaniu art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a. (nadanie pisma w placówce pocztowej). Skarżący wniósł skargę do WSA, powtarzając zarzuty dotyczące błędnej wykładni prawa i niezastosowania przepisów K.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, uznając, że termin na złożenie wniosku o pomoc finansową był terminem materialnoprawnym, a nie procesowym. Sąd podkreślił, że uchybienie terminowi materialnoprawnemu skutkuje wygaśnięciem prawa do ubiegania się o pomoc i nie podlega przywróceniu ani liczeniu według przepisów K.p.a. dotyczących terminów procesowych. Sąd wskazał również, że przepisy dotyczące stanu epidemii nie miały zastosowania, gdyż wniosek został złożony po odwołaniu stanu epidemii.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Termin na złożenie wniosku o pomoc finansową na zakup nawozów, określony w rozporządzeniu, jest terminem materialnoprawnym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że termin ten, którego uchybienie skutkuje niemożnością uzyskania pomocy, ma charakter materialnoprawny i nie podlega przywróceniu ani liczeniu według przepisów K.p.a. dotyczących terminów procesowych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
Rozporządzenie art. 13zo § 3
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Określa termin na złożenie wniosku o pomoc finansową do dnia 31 maja 2022 r. i stanowi, że za datę złożenia wniosku uznaje się datę jego wpływu do biura powiatowego Agencji.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 61a § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Rozporządzenie art. 13zo § 4
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
W przypadku złożenia wniosku po dniu 31 maja 2022 r. nie wszczyna się postępowania w sprawie przyznania pomocy.
ustawa o ARiMR art. 10a § 1
Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Stanowi podstawę do stosowania przepisów K.p.a. w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji, z pewnymi wyłączeniami, ale nie zmienia to oceny materialnoprawnego charakteru terminu.
ustawa o ARiMR art. 4 § 6
Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Delegacja ustawowa dla Rady Ministrów do określenia szczegółowego zakresu i sposobów realizacji zadań ARiMR, w tym warunków i trybu udzielania wsparcia, co obejmuje również zakreślenie terminu na złożenie wniosku.
k.p.a. art. 57 § 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy sposobu obliczania terminów procesowych, w tym nadania pisma w placówce pocztowej. Sąd uznał, że nie ma zastosowania do terminów materialnoprawnych.
ustawa COVID-19 art. 15zzzzzn2
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Dotyczy uchybienia terminom w okresie stanu epidemii. Nie miał zastosowania, gdyż wniosek złożono po odwołaniu stanu epidemii.
P.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Termin na złożenie wniosku o pomoc finansową jest terminem materialnoprawnym, a nie procesowym. Uchybienie terminowi materialnoprawnemu skutkuje odmową wszczęcia postępowania i nie podlega przywróceniu. Definicja daty złożenia wniosku jako daty wpływu do biura jest wiążąca dla terminów materialnoprawnych.
Odrzucone argumenty
Termin na złożenie wniosku powinien być liczony zgodnie z art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a. (nadanie pisma w placówce pocztowej). Organ powinien był zbadać zgodność rozporządzenia z Konstytucją. Zastosowanie przepisów K.p.a. w postępowaniu przed organami ARiMR.
Godne uwagi sformułowania
termin materialnoprawny, którego uchybienie skutkuje odmową wszczęcia postępowania nie podlega przywróceniu ani liczeniu według przepisów prawa procesowego nie ma zastosowania art. 57 ust. 5 pkt 2 K.p.a. dotyczący obliczania terminów procesowych
Skład orzekający
Marzenna Kosewska
przewodniczący
Izabela Paluszyńska
sprawozdawca
Piotr Ławrynowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja terminów materialnoprawnych w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w kontekście wniosków o dotacje i pomoc finansową."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów rozporządzenia dotyczącego pomocy na nawozy, ale zasady dotyczące terminów materialnoprawnych są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego dla rolników tematu pomocy finansowej i terminów jej uzyskania, a także pokazuje subtelne rozróżnienie między terminami materialnoprawnymi a procesowymi, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej.
“Rolniku, uważaj na terminy! Sąd wyjaśnia, kiedy wniosek o pomoc finansową jest spóźniony.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Po 1097/22 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2023-03-29 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2022-11-24 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Izabela Paluszyńska /sprawozdawca/ Marzenna Kosewska /przewodniczący/ Piotr Ławrynowicz Symbol z opisem 6559 Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Środki unijne Sygn. powiązane I GSK 741/23 - Wyrok NSA z 2026-01-21 Skarżony organ Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2000 art. 61a par. 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2015 poz 187 par. 13zo ust. 3 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (sprawozdawca) Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz Protokolant: sekr. sąd. Agnieszka Kosakowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2023 r. sprawy ze skargi K. G. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia 7 października 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej oddala skargę. Uzasadnienie W dniu 02 czerwca 2022 r. (data prezentaty) do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. wpłynął wniosek K. G. (dalej także jako wnioskodawca, skarżący) o udzielenie pomocy finansowej na dofinansowanie zakupu w okresie od dnia 1 września 2021 r. do dnia 15 maja 2022 r. nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez. Wniosek został oddany w placówce pocztowej Poczty Polskiej w S. w dniu 31 maja 2022 r. (data stempla pocztowego). Kierownik Biura Powiatowego ARMiR w G. postanowieniem z 01 września 2022 r. nr [...], powołując się na art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm., dalej jako K.p.a.) w związku z § 13zo ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r. poz. 187 z późn. zm., dalej jako Rozporządzenie), odmówił wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia wnioskowanej pomocy finansowej. Uzasadniając napisał, że zgodnie z § 13zo ust. 3 Rozporządzenia wniosek składa się do dnia 31 maja 2022 r. Z uwagi na fakt, że wniosek złożony został w dniu 02 czerwca 2022 r. tj. po upływie terminu, należało odmówić wszczęcia postępowania. W terminowo wniesionym zażaleniu wnioskodawca, zastępowany przez zawodowego pełnomocnika, wniósł o uchylenie postanowienia w całości i wydanie decyzji o przyznaniu pomocy finansowej, zgodnie z wnioskiem. Pełnomocnik zarzucił: 1. naruszenie art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 10a ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 1505 ze zm., dalej: ustawa o ARiMR) w zw. z art. 87 Konstytucji poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji nieprawidłowe uznanie, że wniosek został złożony po terminie; 2. naruszenie art. 4 ust. 6 ustawy o ARiMR w zw. z art. 92 ust. 1 Konstytucji poprzez wydanie postanowienia odmawiającego wszczęcie postępowania na podstawie § 13zo ust. 3 zdanie drugie Rozporządzenia, w sytuacji, gdy delegacja ustawowa określona w art. 4 ust. 6 ustawy o ARiMR nie daje uprawnień do ustalania innego niż przyjęte w ustawie sposobu liczenia zachowania terminu na złożenie wniosku; 3. nieprawidłowe zastosowanie §13zo ust. 4 w zw. z § 13zo ust. 3 zdanie drugie Rozporządzenia, a w konsekwencji nieprawidłowe uznanie, że wniosek został złożony po terminie; 4. naruszenie art. 57 §5 pkt 2 w zw. z art. 1 pkt 1 w zw. z art. 3 K.p.a. w zw. z art. 10a ustawy o ARiMR poprzez niezastosowanie przepisów K.p.a. w postępowaniu przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych, w sytuacji gdy wyłączenie stosowania K.p.a., w takiej sytuacji może mieć miejsce jedynie w przypadku wystąpienia okoliczności, o których mowa w art. 3 K.p.a. lub drogą ustawową. Uzasadniając zażalenie pełnomocnik podkreślił, że udzielenie przedmiotowej pomocy finansowej odbywa się na podstawie §13zo Rozporządzenia. Rozporządzenie zostało wydane na podstawie delegacji wyrażonej w art. 4 ust. 6 ustawy o ARiMR. W myśl art. 10a ust. 1 ustawy o ARiMR, jeżeli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 79a oraz art. 81. W ocenie pełnomocnika powyższe oznacza, że do spraw rozstrzyganych przez ARiMR zastosowanie znajduje art. 57 §5 pkt 2 K.p.a., zgodnie z treścią którego "Termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym". Pełnomocnik ocenił, że w zastanym stanie faktycznym wnioskodawca dochował terminu wskazanego w §13zo ust. 3 zdanie pierwsze Rozporządzenia, składając w dniu 31 maja 2022 r. wniosek w placówce pocztowej operatora pocztowego. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w P. postanowieniem z 07 października 2022 r. nr [...], wskazując na art. 144 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ wyższego stopnia nie zgodził się z tezą, że organ I instancji podczas weryfikacji wniosku dokonał błędnej wykładni prawa, gdyż w § 13zo ust. 3 Rozporządzenia jednoznacznie określono, iż wniosek, o którym mowa w ust. 2, składa się raz do dnia 31 maja 2022 r. Za datę złożenia wniosku uznaje się datę wpływu tego wniosku do biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego. Organ podkreślił, że Agencja nie jest organem uprawnionym do oceny zgodności aktów prawnych z Konstytucją, a wręcz jest zobowiązana wydawać orzeczenia na podstawie i w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa. Przy czym ocenił, że przepis jest jednoznaczny. Dalej napisał, że zgodnie z § 13zo ust. 4 rozporządzenia w przypadku złożenia wniosku po dniu 31 maja 2022 r. nie wszczyna się postępowania w sprawie przyznania pomocy. Okolicznością bezsporną jest zaś, że wniosek strony wpłynął do Biura Powiatowego ARiMR w dniu 02 czerwca 2022 r. Zdaniem dyrektora oddziału ARiMR przepisy art. 57 § 5 K.p.a. są bez znaczenia w sprawie, bowiem termin na złożenie wniosku jest terminem materialnoprawnym. Przywracanie terminu jest instytucją procesową, zgodnie z art. 58 § 1 i 2 K.p.a. mającą na celu ochronę strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do podjęcia czynności procesowej przez uczestników postępowania, jednakże instytucji tej nie można zastosować do terminów materialnoprawnych dokonania czynności procesowych. Terminy prawa materialnego podlegają przywróceniu tylko wyjątkowo i jedynie wówczas, gdy taką możliwość przewidują przepisy określające dany termin. Ponieważ termin składania wniosków jest terminem wynikającym z prawa materialnego, nie mają do niego zastosowania przepisy art. 58-60 K.p.a., mówiące o zasadach przywrócenia terminu. Uchybienie terminu materialnego wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw i obowiązków o charakterze materialnym. Na opisane rozstrzygnięcie K. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zastępowany przez tego samego zawodowego pełnomocnika, domagając się uchylenia obu postanowień wydanych w sprawie, w całości a także zasądzenia kosztów postępowania. Pełnomocnik powtórzył zarzuty zawarte w zażaleniu. Nadto zarzucił naruszenie art. 107 § 3 w zw. z art. 11 K.p.a. poprzez nie odniesienie się przez organ II instancji do zarzutów zażalenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. W piśmie procesowym z 19 grudnia 2022 r. pełnomocnik skarżącego ocenił, że obowiązkiem organu jest zbadanie zgodności danej normy z powszechnie obowiązującymi normami prawa, w szczególności wyższego rzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Oba postanowienia wydane w sprawie są zgodne z prawem, przez co skarga podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei w art. 3 § pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej jako P.p.s.a.) ustawodawca stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 P.p.s.a.). Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga dotyczy postanowienia Dyrektora Oddziału ARiMR z 21 lipca 2022 r. utrzymującego w mocy postanowienie Kierownika Biura ARiMR o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej na dofinansowanie zakupu w okresie od dnia 1 września 2021 r. do dnia 15 maja 2022 r. nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez. Przede wszystkim Sąd zaznacza, że stan faktyczny w niniejszej sprawie jest bezsporny. Skarżący oddał wniosek w placówce pocztowej Poczty Polskiej w dniu 31 maja 2022 r. (data stempla pocztowego). Wniosek wpłynął do siedziby organu I instancji w dniu 02 czerwca 2022 r.(data prezentaty). Spór dotyczy oceny prawnej organów obu instancji, czy wniosek został złożony po terminie. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonego postanowienia stanowiły przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r. poz. 187 z późn. zm., dalej także jako Rozporządzenie). Zgodnie z § 13zo ust. 1 rozporządzenia w 2022 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu: 1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, 2) będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia nr 702/2014, 3) któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku spowodowanymi epidemią COVID-19, 4) który do dnia złożenia wniosku o tę pomoc złożył wniosek o przyznanie płatności w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w 2022 r. - na dofinansowanie zakupu w okresie od dnia 1 września 2021 r. do dnia 15 maja 2022 r. nawozów mineralnych innych niż wapno nawozowe i wapno nawozowe zawierające magnez od podmiotów prowadzących działalność w zakresie obrotu lub sprzedaży nawozów. W myśl § 13zo ust. 2 rozporządzenia ww. pomoc finansowa jest przyznawana w drodze decyzji kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego, na wniosek tego producenta złożony na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję na jej stronie internetowej. Przepisem § 13zo ust. 3 rozporządzenia określono, że wniosek o przyznanie pomocy składa się raz do dnia 31 maja 2022 r. Za datę złożenia wniosku uznaje się datę wpływu tego wniosku do biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego. W przypadku złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 2, po dniu 31 maja 2022 r. nie wszczyna się postępowania w sprawie przyznania pomocy (§ 13zo ust. 4 rozporządzenia). W ocenie Sądu prawidłowo organy obu instancji przyjęły, że z uwagi na treść § 13zo ust. 3 Rozporządzenia, w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 57 ust. 5 pkt 2 K.p.a. Przepisy Rozdziału 10. K.p.a., pt. "Terminy", w tym powołany art. 57 § 5 pkt 2, dotyczą bowiem terminów procesowych, tj. sposobu ich obliczania oraz zagadnienia przywracania terminów procesowych. Określony w § 13zo ust. 3 Rozporządzenia termin "do dnia 31 maja 2022 r." na złożenie wniosku o przyznanie pomocy finansowej na dofinansowanie zakupu nawozów mineralnych jest terminem materialnoprawnym. Z jego upływem nie ma bowiem możliwości realizacji prawa do uzyskania wnioskowanej pomocy (por. wyrok WSA w Poznaniu z 15 listopada 2022 r. III SA/Po 671/22, dostępny w bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie internetowej Naczelnego Sądu Administracyjnego, dalej jako CBOSA), a właściwy organ Agencji zobowiązany jest na podstawie § 13zo ust. 4 rozporządzenia odmówić wszczęcia postępowania. Tutejszy Sąd w wyroku z 22 marca 2022 r. III SA/Po 1421/21 (na gruncie analogicznego - § 13v ust. 9 rozporządzenia) stwierdził, iż wymóg złożenia wniosku w terminie określonym przepisami wykonawczymi jest niewątpliwie jednym z warunków uzyskania pomocy, jakie musi spełnić producent rolny. Termin ten jest terminem prawa materialnego, nie podlegającym przywróceniu, niezależnie od przyczyn jego uchybienia. Wobec czego, skutkiem jego uchybienia jest wygaśnięcie praw i obowiązków o charakterze materialnym, w tym przypadku wygaśnięcie uprawnienia do ubiegania się o pomoc finansową na podstawie wskazanych wyżej przepisów. Powyższe stanowisko Sąd orzekający w niniejszym składzie w pełni podziela również na gruncie § 13zo ust. 3 Rozporządzenia. Dodatkowo należy wskazać, że Rozporządzenie zostało wydane na podstawie art. 4 ust. 6 ustawy o ARiMR. Zgodnie z tym przepisem Rada Ministrów miała określić, w drodze rozporządzenia, szczegółowy zakres i sposoby realizacji zadań wymienionych w ust. 1, w tym warunki i tryb udzielania wsparcia w ramach tych zadań, mając na względzie priorytety polityki państwa w zakresie rolnictwa, rozwoju wsi i rynków rolnych oraz efektywne wykorzystanie środków finansowych. W ocenie Sądu, skoro powyższy przepis upoważnia Radę Ministrów do określenia warunków i trybu udzielenia wsparcia w zakresie zadań realizowanych przez Agencję, to niewątpliwie mieści się w pojęciu "określenia warunków udzielenia wsparcia" również zakreślenie nieprzekraczalnego terminu, do upływu którego wnioskodawca może złożyć wniosek o daną pomoc finansową, w tym określenie w jaki sposób ustala się upływ tego terminu. Biorąc pod uwagę, że termin określony w § 13zo ust. 3 Rozporządzenia ma charakter terminu materialnego, którego uchybienie skutkuje odmową wszczęcia postępowania (§ 13zo ust. 4 Rozporządzenia), w sprawie nie mógł znaleźć zastosowania art. 57 ust. 5 pkt 2 K.p.a. dotyczący obliczania terminów procesowych. Sąd zaznacza, że zgodnie z art. 10a ust.1 ustawy o ARiMR, jeżeli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 79a oraz art. 81. Biorąc pod uwagę brzmienie powyższego przepisu oraz fakt, iż zgodnie z § 13zo ust. 2 Rozporządzenia pomoc na dofinansowanie zakupu nawozów mineralnych jest przyznawana w drodze decyzji, w tego rodzaju sprawach – jeżeli przepisy ustawa o ARiMR lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej, zastosowanie znajdą przepisy K.p.a., w tym art. 57 dotyczący sposobu obliczania terminów procesowych. Wskazany przepis mógłby przykładowo znaleźć zastosowanie w sytuacji złożenia w terminie do 31 maja 2022 r. wniosku zawierającego określone braki formalne (wym. w § 13zo ust. 5 Rozporządzenia), a organ na podstawie art. 64 § 2 K.p.a. wyznaczyłby wnioskodawcy 7-dniowy termin do usunięcia tychże braków formalnych. Wówczas faktycznie należałoby badać zachowanie przez stronę terminu (procesowego) do usunięcia braków formalnych wniosku w zgodzie z normami określonymi w art. 57, w tym jego § 5 ust. 2 K.p.a. Inaczej rzecz się ma, gdy mamy do czynienia – jak w niniejszej sprawie – z niedochowaniem terminu prawa materialnego określonym w § 13zo ust. 3 Rozporządzenia. Skoro prawodawca uzależnił możliwość przyznania wsparcia od daty wpływu wniosku do biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego, i to do dnia 31 maja 2022 r., to niedopuszczalnym jest odstąpienie od powyższego warunku i zastosowanie instytucji obliczania terminów procesowych. Warto zaznaczyć, że w uchwale z 29 października 2012 r. II GPS 3/12 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów stwierdził, że jeżeli termin (jego niezachowanie) ma wpływ na sytuację materialnoprawną podmiotu, którego dotyczy, przez to, że np. powoduje wygaśnięcie lub ograniczenie jego praw lub obowiązków o charakterze materialnoprawnym, to mamy do czynienia z terminem materialnym. Z kolei terminy procesowe są terminami dotyczącymi czynności procesowych, podejmowanych przez podmioty postępowania administracyjnego (sądowego) w celu wywołania określonych skutków dla tego postępowania (procesu). NSA w wyroku z 15 lipca 2008 r. II GSK 256/08 (CBOSA) zwrócił uwagę, że istotnym kryterium rozróżnienia rodzaju terminu na gruncie konkretnej sprawy powinno być to, czy jego uchybienie wyłącza, lub nie, powstanie stosunku prawnego materialnego, czy też ogranicza się jedynie do bezskuteczności procesowej czynności, co może dopiero wpływać na sytuację materialnoprawną jednostki. Skoro na gruncie przepisów § 13zo ust. 3 i 4 Rozporządzenia niedochowanie wymogu złożenia do dnia 31 maja 2022 r. wniosku, tj. jego wpływu do właściwego biura powiatowego Agencji, skutkuje odmową wszczęcia postępowania, a zatem powoduje definitywne wykluczenie wnioskodawcy z możliwości otrzymania dofinansowania do zakupu nawozów mineralnych, o których mowa w § 13zo ust. 1 in fine Rozporządzenia, to mamy do czynienia z uchybieniem terminu materialnoprawnego, którego to uchybienia nie da się konwalidować żadną instytucją prawa procesowego np. poprzez złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Sąd podkreśla, że w sprawie nie mamy do czynienia z uchybieniem terminu procesowego, ale z niedochowaniem przez skarżącego materialnoprawnego wymogu złożenia wniosku o dofinansowanie (jego wpływu do biura powiatowego Agencji) do dnia 31 maja 2022 r., który to wymóg znajduje oparcie w treści ustawowego przepisu delegacyjnego – art. 4 ust. 6 ustawy o ARiMR. W ocenie Sądu, nawiązując do przepisu delegacyjnego: art. 4 ust. 6 ustawy o ARiMR, jednym z dopuszczalnych elementów określania warunków udzielania wsparcia w postaci dofinansowania producentom rolnym zakupu nawozów mineralnych (podobnie jak np. na mocy § 13zb Rozporządzenia – pomoc udzielana producentom świń na wyrównanie kwoty obniżonego dochodu, czy zgodnie z § 13ze Rozporządzenia – pomoc finansowa udzielana rodzinom rolniczym z dziećmi w czasie pandemii na zakup sprzętu komputerowego) było określenie wymogu złożenia wniosku w ściśle określonym terminie, na warunkach sformułowanych w Rozporządzeniu. Zważywszy, że określony w § 13zo ust. 3 Rozporządzenia termin na złożenie wniosku jest terminem prawa materialnego, nie można uznać aby sposób jego obliczania zawarty w zd. 2. tegoż przepisu kolidował z art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a., regulującym sposób obliczania terminów procesowych. Niedopuszczalne byłoby w związku z tym – czego oczekuje skarżący – pominięcie przy ustaleniu zachowania terminu do złożenia wniosku w przedmiotowej sprawie normy określonej w § 13zo ust. 3 zd. 2. Rozporządzenia i w jej miejsce zastosowania normy określonej w art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a. Sąd mając na względzie powyższe nie mógł również uwzględnić zarzutu naruszenia art. 57 § 5 pkt 2 w zw. z art. 1 pkt 1 w zw. z art. 3 K.p.a. w zw. z art. 10a ust. 1 ustawy o ARiMR poprzez niezastosowanie przepisów K.p.a. w zakończonym postępowaniu przed organami Agencji. Jak już Sąd wyjaśnił, przepis art. 10a ust. 1 ustawy o ARiMR stanowi podstawę do stosowania przepisów K.p.a. w niniejszej sprawie w zakresie wskazanym w tym przepisie, lecz nie zmienia to oceny, że ze względu na materialnoprawny charakter terminu określonego w § 13zo ust. 3 zd. 1. Rozporządzenia, do obliczania, czy skarżąca zachowała ów termin składając wniosek, należało zastosować § 13zo ust. 3 zd. 2. Rozporządzenia, ściśle z nim związany, a nie – dotyczący terminów procesowych – art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a. Sąd zaznacza, że z uwagi na odwołanie z dniem 16 maja 2022 r. na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. w tej sprawie – Dz. U. poz. 1027) oraz dopuszczenie się przez skarżącego uchybienia terminu do złożenia przedmiotowego wniosku po tej dacie, w niniejszej sprawie nie mógł znaleźć zastosowania przepis art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095, dalej: ustawa COVID-19). Zgodnie z art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy COVID-19 w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. W ocenie Sądu choć powołany przepis dotyczy uchybienia nie tylko terminów procesowych, ale i terminów prawa materialnego, to ma zastosowania jedynie do zdarzeń, które miały miejsce w okresie stanu epidemii. W niniejszej sprawie, jak już Sąd wspomniał, do złożenia wniosku po upływie terminu doszło zaś po odwołaniu stanu epidemii – 02 czerwca 2022 r. Uwzględniając powyższe Sąd oddalił skargę, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI