III SA/PO 1086/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2023-03-29
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pomoc finansowarolnictwoARiMRterminpostępowanie administracyjnewniosekproducent świńrozporządzenieKPA

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie pomocy finansowej dla producentów świń, uznając wniosek za złożony po terminie.

Spółka złożyła wniosek o pomoc finansową dla producentów świń, jednak Biuro Powiatowe ARiMR odmówiło wszczęcia postępowania, uznając wniosek za złożony po terminie (wpłynął 18 lipca 2022 r., termin upływał 15 lipca 2022 r.). Spółka argumentowała, że wniosek został nadany w placówce pocztowej przed terminem i powoływała się na przepisy K.p.a. dotyczące zachowania terminu. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że termin do złożenia wniosku był terminem materialnoprawnym, a jego uchybienie skutkuje brakiem możliwości uzyskania pomocy, niezależnie od przepisów K.p.a. o terminach procesowych.

Spółka [...] Sp. z o.o. złożyła wniosek o udzielenie pomocy finansowej dla producentów świń, jednak Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. odmówił wszczęcia postępowania, wskazując na § 9b ust. 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 kwietnia 2022 r., zgodnie z którym wniosek złożony po 15 lipca 2022 r. nie podlega rozpoznaniu. Wniosek wpłynął do właściwego Biura Powiatowego w P. w dniu 18 lipca 2022 r., mimo że został nadany w placówce pocztowej w dniu 11 lipca 2022 r. i wpłynął do Biura Powiatowego w Ś. (niewłaściwego ze względu na siedzibę spółki) w dniu 12 lipca 2022 r. Organ II instancji utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Spółka wniosła skargę do WSA w Poznaniu, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a., w tym art. 65 § 2 i art. 57 § 5 pkt 2, argumentując, że wniosek został złożony z zachowaniem terminu, a fakt złożenia go do niewłaściwego biura nie powinien mieć znaczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę. Sąd podkreślił, że termin do złożenia wniosku (§ 9b ust. 2 Rozporządzenia) jest terminem materialnoprawnym, a nie procesowym. Uchybienie tego terminu, rozumianego jako data wpływu wniosku do właściwego biura, skutkuje wygaśnięciem prawa do ubiegania się o pomoc i nie podlega przywróceniu ani nie można stosować do niego przepisów K.p.a. o terminach procesowych, w tym art. 57 § 5 pkt 2. Sąd zaznaczył, że przepis § 9b ust. 2 zdanie drugie Rozporządzenia, definiujący datę złożenia wniosku jako datę wpływu do właściwego biura, ma pierwszeństwo przed ogólnymi przepisami K.p.a. Sąd odrzucił również argumentację spółki dotyczącą możliwości zastosowania przepisów ustawy COVID-19, wskazując, że uchybienie terminu nastąpiło po odwołaniu stanu epidemii.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Termin do złożenia wniosku o pomoc finansową, określony w § 9b ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów, jest terminem materialnoprawnym. Jego uchybienie skutkuje wygaśnięciem prawa do ubiegania się o pomoc i nie podlega przywróceniu ani nie można do niego stosować przepisów K.p.a. o terminach procesowych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że termin do złożenia wniosku o pomoc finansową jest terminem materialnoprawnym, ponieważ jego niezachowanie powoduje wygaśnięcie prawa do uzyskania pomocy. W związku z tym, przepisy K.p.a. dotyczące terminów procesowych, w tym art. 57 § 5 pkt 2, nie mają zastosowania. Kluczowe jest, aby wniosek wpłynął do właściwego biura ARiMR przed upływem terminu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

k.p.a. art. 61a § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Rozporządzenie art. 9b § 2

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 kwietnia 2022 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka nadzwyczajnej pomocy dostosowawczej dla producentów jabłek oraz producentów świń

Rozporządzenie art. 9b § 3

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 kwietnia 2022 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka nadzwyczajnej pomocy dostosowawczej dla producentów jabłek oraz producentów świń

P.p.s.a. art. 119 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa o ARiMR art. 6c § 1

Ustawa z dnia 09 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

Pomocnicze

k.p.a. art. 57 § 5

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 65 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

ustawa o ARiMR art. 10a § 1

Ustawa z dnia 09 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

ustawa o ARiMR art. 10a § 6

Ustawa z dnia 09 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

ustawa COVID-19 art. 15zzzzzn2

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Termin do złożenia wniosku o pomoc finansową jest terminem materialnoprawnym, a nie procesowym. Za datę złożenia wniosku uznaje się datę wpływu do właściwego biura ARiMR, zgodnie z § 9b ust. 2 Rozporządzenia. Uchybienie terminu materialnoprawnego skutkuje wygaśnięciem prawa do uzyskania pomocy i nie podlega przywróceniu ani nie można stosować do niego przepisów K.p.a. o terminach procesowych. Przepisy ustawy COVID-19 nie mają zastosowania, gdyż uchybienie terminu nastąpiło po odwołaniu stanu epidemii.

Odrzucone argumenty

Wniosek został złożony z zachowaniem terminu, ponieważ został nadany w placówce pocztowej przed upływem terminu. Zastosowanie art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a. i art. 65 § 2 K.p.a. do oceny zachowania terminu. Możliwość zastosowania przepisów ustawy COVID-19 do przedłużenia terminu.

Godne uwagi sformułowania

termin do złożenia wniosku jest terminem materialnoprawnym Za datę złożenia wniosku uznaje się datę wpływu tego wniosku do biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta świń uchybienie terminu materialnego wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw i obowiązków o charakterze materialnym

Skład orzekający

Marzenna Kosewska

przewodniczący

Izabela Paluszyńska

sprawozdawca

Piotr Ławrynowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja terminów materialnoprawnych w postępowaniach administracyjnych, zwłaszcza w kontekście wniosków o pomoc finansową i specyficznych przepisów wykonawczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego rozporządzenia dotyczącego pomocy dla producentów świń, ale zasady interpretacji terminów są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji terminów w postępowaniu administracyjnym, co jest kluczowe dla praktyków. Choć fakty są specyficzne, zasady prawne mają szersze zastosowanie.

Termin materialnoprawny czy procesowy? Kluczowa różnica w sprawach o pomoc finansową.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Po 1086/22 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-03-29
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-11-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Paluszyńska /sprawozdawca/
Marzenna Kosewska /przewodniczący/
Piotr Ławrynowicz
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 61a par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Dnia 29 marca 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (sprawozdawca) Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 marca 2023 roku sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na postanowienie Dyrektora W. Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia 16 września 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia pomocy finansowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. postanowieniem z 16 sierpnia 2022 r. nr 11 (znak sprawy [...]), wskazując na art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm., dalej jako K.p.a.) oraz § 9b ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 kwietnia 2022 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka nadzwyczajnej pomocy dostosowawczej dla producentów jabłek oraz producentów świń (Dz. U. z 2022 r. poz. 879 z późn. zm., dalej także jako Rozporządzenie), odmówił [...] sp. z o.o. w P. (dalej także jako wnioskodawczyni, skarżąca) wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia pomocy finansowej producentowi świń, który zgłosił do dnia 15 lipca 2022 r. oznakowanie świń urodzonych w jego gospodarstwie od dnia 1 kwietnia 2022 r. do dnia 30 czerwca 2022 r. w ramach mechanizmu "Nadzwyczajna pomoc dostosowawcza dla producentów świń".
Uzasadniając napisał, że zgodnie z § 9b ust. 2 Rozporządzenia wniosek o udzielenie pomocy składa się raz w terminie do 15 lipca 2022 r. Za datę złożenia wniosku uznaję się datę wpływu tego wniosku do biura powiatowego ARiMR właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta świń. Termin złożenia wniosku uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem wniosek został złożony bezpośrednio w kancelarii Biura Powiatowego, lub dostarczony za pośrednictwem Poczty Polskiej bądź innego operatora pocztowego lub firmy kurierskiej, o ile przesyłka wpłynęła do Biura Powiatowego najpóźniej w dniu 15 lipca 2022 r. W przypadku złożenia wniosku (tj. wpływu wniosku do biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta świń) po dniu 15 lipca 2022 r. nie wszczyna się postępowania w sprawie przyznania pomocy (§ 9b ust. 3 Rozporządzenia).
Dalej organ I instancji napisał, że w dniu 18 lipca 2022 r. do Biura Powiatowego w P. wpłynął wniosek skarżącej, przekazany zgodnie z właściwością z Biura Powiatowego ARiMR w Ś.. Organ I instancji ocenił, że producent nie spełnił jednego z warunków przyznania pomocy.
W terminowo wniesionym zażaleniu wnioskodawczyni, zastępowana przez zawodowego pełnomocnika, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przekazanie sprawy organowi I instancji celem rozpoznania wniosku o udzielenie pomocy. Pełnomocnik zarzucił naruszenie przepisów postępowania:
1) art. 65 § 2 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie, prowadzące do uznania przez organ I instancji, że skarżąca, składając wniosek o udzielenie pomocy finansowej do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ś. nie dochowała terminu, w przypadku gdy wniosek został złożony z zachowaniem terminu,
2) art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie, prowadzące do uznania przez organ I instancji, że termin złożenia wniosku za pośrednictwem operatora pocztowego uważa się za zachowany, o ile wniosek wpłynął do organu przed dniem upływu terminu, nie zaś w przypadku nadania wniosku w placówce operatora pocztowego przed dniem upływu terminu,
3) art. 6 K.p.a. poprzez jego niewłaściwą wykładnię, prowadzącą do zastosowania przez organ I instancji normy prawnej niższego rzędu, wbrew normie prawnej wyższego rzędu.
Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w P. postanowieniem z 16 września 2022 r. nr [...], wskazując na art. 144 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Uzasadniając napisał, że organy I i II instancji zobowiązane są działać w zgodzie z wyrażoną w art. 6 K.p.a. zasadą praworządności, rozpoznając wniosek o przyznanie pomocy na podstawie i w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa.
Organ wyższego stopnia nie zgodził się z tezą, że organ I instancji podczas weryfikacji wniosku dokonał błędnej wykładni prawa, gdyż w § 9b ust. 2 wskazano jednoznacznie, że wniosek o udzielenie pomocy składa się raz w terminie do dnia 15 lipca 2022 r. na formularzu udostępnionym na stronie internetowej Agencji. Za datę złożenia wniosku uznaje się datę wpływu tego wniosku do biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta świń. Natomiast zgodnie z ust 3 tego samego paragrafu, w przypadku złożenia wniosku o udzielenie pomocy po dniu 15 lipca 2022 r., nie wszczyna się postępowania w sprawie o przyznanie tej pomocy.
Dalej organ wyższego stopnia ocenił, mając na uwadze charakter przedmiotowego przepisu, że termin na złożenie przedmiotowego wniosku jest terminem materialnoprawnym. Przepisy art. 57 § 5 K.p.a. są bez znaczenia w sprawie, bowiem instytucji przywracania terminu nie można stosować do terminów materialnoprawnych. Uchybienie terminu materialnego wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw i obowiązków o charakterze materialnym.
Na opisane rozstrzygnięcie [...] sp. z o.o. w P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zastępowana przez tego samego zawodowego pełnomocnika, domagając się uchylenia obu postanowień wydanych w sprawie, w całości a także zasądzenia kosztów postępowania. Pełnomocnik zarzucił naruszenie:
1) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie wskazanego przepisu i błędne utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji o odmowie wszczęcia postępowania, w tym poprzez pominięcie przez organ II instancji istotnych dla sprawy okoliczności dotyczących wadliwości postanowienia organu I instancji;
2) art. 138 § 2 K.p.a. poprzez niezastosowanie wskazanego przepisu oraz nieuchylenie w całości postanowienia organu I instancji i nieprzekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, mimo iż postanowienie organu I instancji nie odpowiadało przepisom prawa;
3) art. 10a ust. 1 w zw. z art. 10a ust. 6 pkt 5 ustawy z dnia 09 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 1505; dalej także jako ustawa o ARiMR) poprzez niezastosowanie wskazanego przepisu prowadzące do uznania przez organ II instancji, że przepisy K.p.a. nie mają zastosowania do postępowania w sprawie udzielenia pomocy finansowej o którą ubiegała się skarżąca;
4) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy oraz poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego, a na skutek pobieżnej oceny tego materiału - niedostrzeżenie istotnych dla sprawy okoliczności dotyczących wadliwości postanowienia wydanego przez organ I instancji.
Uzasadniając skargę pełnomocnik napisał, że skoro wniosek został złożony 11 lipca 2022 r. a zatem przed upływem terminu wskazanego w przepisach Rozporządzenia, to termin do złożenia wniosku został zachowany, przy czym bez znaczenia – zdaniem pełnomocnika – pozostaje fakt złożenia wniosku do Biura Powiatowego ARiMR w Ś., zamiast do Biura Powiatowego ARiMR w P.. Pełnomocnik zaznaczył, że wniosek wpłynął do Biura Powiatowego ARiMR w Ś. przed upływem wyznaczonego terminu. W przepisach Rozporządzenia nie wyłączono wprost stosowania przepisów K.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Oba postanowienia wydane w sprawie są zgodne z prawem, przez co skarga podlega oddaleniu.
Rozpoznanie niniejszej sprawy nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej jako P.p.s.a.). Na podstawie obu ww. przepisów, sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, między innymi gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty, przy czym w trybie uproszczonym Sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. W kontrolowanej sprawie zaistniała ww. przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.
Skarga dotyczy postanowienia Dyrektora Oddziału ARiMR w P. z 16 września 2022 r., utrzymującego w mocy postanowienie Kierownika Biura ARiMR w P. z 16 sierpnia 2022 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej producentowi świń, w trybie § 9a i nast. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 kwietnia 2022 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka nadzwyczajnej pomocy dostosowawczej dla producentów jabłek oraz producentów świń (Dz. U. z 2022 r. poz. 879 z późn. zm.).
Przede wszystkim Sąd zaznacza, że stan faktyczny w niniejszej sprawie jest bezsporny. Skarżący oddał wniosek w placówce pocztowej Poczty Polskiej w dniu 11 lipca 2022 r. (data stempla pocztowego), przy czym przesyłka została zaadresowana do Biura Powiatowego w Ś. ARiMR, dokąd wpłynęła już 12 lipca 2022 r. (data prezentaty na wniosku). Następnego dnia tj. 13 lipca 2022 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ś. przekazał wniosek, według właściwości, Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w P. (data stempla pocztowego), gdzie wniosek wpłynął 18 lipca 2022 r. (data prezentaty na wniosku). Poza sporem jest także to, że organem właściwym do otrzymania wniosku jest Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P.. Spółka od 2013r. ma siedzibę w P., Spór dotyczy oceny prawnej organów obu instancji, że wniosek został złożony po terminie.
Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonego postanowienia stanowiły przepisy Rozporządzenia. Zgodnie z przepisami § 9a Rozporządzenia, ARiMR udziela pomocy producentowi świń, który: 1) jest producentem rolnym w rozumieniu stosownych przepisów; 2) w dniu 01 kwietnia 2022 r. prowadził gospodarstwo w rozumieniu stosownych przepisów, w którym były utrzymywane świnie; 3) zgłosił do dnia 15 lipca 2022 r., zgodnie z przepisami ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz. U. z 2021 r. poz. 1542), oznakowanie świń urodzonych w jego gospodarstwie od dnia 1 kwietnia 2022 r. do dnia 30 czerwca 2022 r.; 4) realizuje co najmniej jedno z działań wymienionych w załączniku do rozporządzenia.
Kluczowe w niniejszej sprawie są przepisy §9b ust. 1-3 Rozporządzenia, zgodnie z którymi pomoc jest udzielana w drodze decyzji administracyjnej wydawanej przez kierownika biura powiatowego Agencji (ust. 1). Wniosek o udzielenie pomocy składa się raz w terminie do dnia 15 lipca 2022 r. na formularzu udostępnionym na stronie internetowej Agencji. Za datę złożenia wniosku uznaje się datę wpływu tego wniosku do biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta świń (ust. 2). W przypadku złożenia wniosku o udzielenie pomocy po dniu 15 lipca 2022 r., nie wszczyna się postępowania w sprawie o przyznanie tej pomocy (ust. 3).
W ocenie Sądu prawidłowo w zaskarżonym postanowieniu odmówiono zastosowania art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a. oraz słusznie odmówiono zastosowania art. 65 § 1 i § 2 K.p.a. W konsekwencji Sąd stwierdza, że organy obu instancji zgodnie z prawem uznały, że wniosek został złożony po terminie.
Zgodnie z art. 57 §5 pkt 2 K.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym.
Sąd stwierdza, że określony w § 9b ust. 2 Rozporządzenia termin "do dnia 15 lipca 2022 r." na złożenie wniosku o przyznanie pomocy finansowej przez producenta świń, jest terminem materialnoprawnym. Z jego upływem nie ma bowiem możliwości realizacji prawa do uzyskania wnioskowanej pomocy (por. wyrok WSA w Poznaniu z 15 listopada 2022 r. III SA/Po 671/22, dostępny w bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie internetowej Naczelnego Sądu Administracyjnego, dalej jako CBOSA), a właściwy organ Agencji zobowiązany jest na podstawie § 9b ust. 3 Rozporządzenia, odmówić wszczęcia postępowania.
Sąd zaznacza, że pojęcie "termin" jest określeniem wieloznacznym, może być rozumiany jako ściśle określona data (jak w sprawie niniejszej) lub określony przedział czasowy, okres na dokonanie konkretnej czynności. Przepisy zawarte w rozdziale 10 K.p.a. - "Terminy", w szczególności powołany w skardze art. 57 K.p.a., dotyczą terminów rozumianych jako okres, w którym należy dokonać jakiejś czynności np.: wnieść odwołanie od decyzji. Regulacje te odnoszą się wyłącznie do terminów ustanowionych treścią K.p.a.
Nadto w sprawie nie ma zastosowania ogólny przepis zawarty w art. 57 K.p.a., określający sposób obliczania terminu proceduralnego wyznaczonego innymi przepisami K.p.a., bowiem jego stosowanie wyłącza wprost przepis szczególny, tj. § 9b ust. 2 Rozporządzenia.
Wymóg złożenia wniosku w terminie określonym przepisami wykonawczymi jest niewątpliwie jednym z warunków uzyskania pomocy, jakie musi spełnić producent rolny. Termin ten jest terminem prawa materialnego, nie podlegającym przywróceniu, niezależnie od przyczyn jego uchybienia. Wobec czego, skutkiem jego uchybienia jest wygaśnięcie praw i obowiązków o charakterze materialnym, w tym przypadku wygaśnięcie uprawnienia do ubiegania się o pomoc finansową na podstawie wskazanych wyżej przepisów.
Dodatkowo należy wskazać, że Rozporządzenie zostało wydane na podstawie art. 6c ustawy o ARiMR. Zgodnie z art. 6c ust. 1 ustawy o ARiMR Rada Ministrów, w przypadku gdy przepisy Unii Europejskiej dotyczące Wspólnej Polityki Rolnej określają obowiązek podjęcia działań lub przewidują możliwość realizacji uprawnień przez państwo członkowskie lub właściwy organ państwa członkowskiego, lub agencję płatniczą, lub agencję interwencyjną w zakresie rynków objętych Wspólną Polityką Rolną, może, w drodze rozporządzenia: 1) wyznaczyć ARiMR jako jednostkę organizacyjną wykonującą określone obowiązki lub uprawnienia; 2) określić zadania realizowane przez Agencję, mające na celu wykonanie obowiązków lub uprawnień, o których mowa w pkt 1, lub sposób i tryb realizacji tych zadań. W ocenie Sądu, skoro powyższym przepisem upoważniono Radę Ministrów do określenia sposobu i trybu udzielenia wsparcia w zakresie zadań realizowanych przez Agencję, to niewątpliwie mieści się w tym pojęciu również zakreślenie nieprzekraczalnego terminu, do upływu którego wnioskodawca może złożyć wniosek o daną pomoc finansową, w tym określenie w jaki sposób ustala się upływ tego terminu. A także określenie, że do nieprzekraczalnego terminu wniosek należy złożyć do organu właściwego.
Zgodnie z art. 65 § 1 w zw. z § 2 K.p.a., jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Co mogłoby być istotne w realiach niniejszej sprawy, zgodnie z § 2 tego artykułu, podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu.
Sąd zaznacza, że przed upływem terminu tj. przed upływem 15 lipca 2022 r. wniosek został wniesiony do organu niewłaściwego jak i przekazany przez organ niewłaściwy – organowi właściwemu w sprawie. Rzecz jednak w tym, że w § 9b ust. 2 zdanie drugie Rozporządzenia zastrzeżono, że za datę złożenia wniosku uznaje się datę wpływu tego wniosku do biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta świń. W sprawie jest natomiast poza sporem, że wniosek wpłynął do biura powiatowego ARiMR w P. dopiero w dniu 18 lipca 2022 r.
Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 10a ust.1 ustawy o ARiMR, jeżeli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 79a oraz art. 81. Biorąc pod uwagę brzmienie powyższego przepisu oraz fakt, iż zgodnie z § 9b ust. 1 Rozporządzenia pomoc jest przyznawana w drodze decyzji, w tego rodzaju sprawach – jeżeli przepisy ustawy o ARiMR lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej, zastosowanie znajdują poszczególne przepisy K.p.a., w tym art. 57 dotyczący sposobu obliczania terminów procesowych. Wskazany przepis mógłby przykładowo znaleźć zastosowanie w sytuacji złożenia w terminie wniosku, zawierającego określone braki formalne, a organ na podstawie art. 64 § 2 K.p.a. wyznaczyłby wnioskodawcy 7-dniowy termin do usunięcia tychże braków formalnych. Wówczas faktycznie należałoby badać zachowanie przez stronę terminu (procesowego) do usunięcia braków formalnych wniosku w zgodzie z normami określonymi w art. 57, w tym jego § 5 ust. 2 K.p.a.
Inaczej rzecz się ma, gdy mamy do czynienia – jak w niniejszej sprawie – z niedochowaniem terminu prawa materialnego (określonym w § 9b ust. 2 Rozporządzenia). Skoro prawodawca uzależnił możliwość przyznania wsparcia, od daty wpływu wniosku do biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego, i to do dnia 15 lipca 2022 r., to niedopuszczalnym jest odstąpienie od powyższego warunku i zastosowanie instytucji obliczania terminów procesowych.
Warto zaznaczyć, że w uchwale z 29 października 2012 r. II GPS 3/12 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów stwierdził, że jeżeli termin (jego niezachowanie) ma wpływ na sytuację materialnoprawną podmiotu, którego dotyczy, przez to, że np. powoduje wygaśnięcie lub ograniczenie jego praw lub obowiązków o charakterze materialnoprawnym, to mamy do czynienia z terminem materialnym. Z kolei terminy procesowe są terminami dotyczącymi czynności procesowych, podejmowanych przez podmioty postępowania administracyjnego (sądowego) w celu wywołania określonych skutków dla tego postępowania (procesu). NSA w wyroku z 15 lipca 2008 r. II GSK 256/08 (CBOSA) zwrócił uwagę, że istotnym kryterium rozróżnienia rodzaju terminu na gruncie konkretnej sprawy powinno być to, czy jego uchybienie wyłącza, lub nie, powstanie stosunku prawnego materialnego, czy też ogranicza się jedynie do bezskuteczności procesowej czynności, co może dopiero wpływać na sytuację materialnoprawną jednostki.
Sąd podkreśla, że w sprawie nie mamy do czynienia z uchybieniem terminu procesowego, ale z niedochowaniem przez skarżącego materialnoprawnego wymogu złożenia wniosku o dofinansowanie (jego wpływu do biura powiatowego Agencji) do dnia 15 lipca 2022 r., który to wymóg znajduje oparcie w treści ustawowego przepisu delegacyjnego – art. 6c ust. 1 pkt 2 ustawy o ARiMR.
Sąd zaznacza, że z uwagi na odwołanie z dniem 16 maja 2022 r. na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. w tej sprawie – Dz. U. poz. 1027) oraz dopuszczenie się przez skarżącą spółkę uchybienia terminu do złożenia przedmiotowego wniosku – po ww. dacie, w niniejszej sprawie nie mógł znaleźć zastosowania przepis art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095, dalej: ustawa COVID-19).
Zgodnie z art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy COVID-19 w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów:
1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej,
2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki,
3) przedawnienia,
4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie,
5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony,
6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju
- organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu.
W ocenie Sądu powołany przepis dotyczy uchybienia nie tylko terminów procesowych, ale i terminów prawa materialnego, to ma zastosowanie jedynie do zdarzeń, które miały miejsce w okresie stanu epidemii. W niniejszej sprawie, jak już Sąd wspomniał, do złożenia wniosku po upływie terminu doszło zaś po odwołaniu stanu epidemii.
Uwzględniając powyższe Sąd oddalił skargę, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI