III SA/PO 1084/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził nieważność części uchwały Rady Miejskiej w Wolsztynie dotyczącej regulaminu Pływalni Miejskiej, uznając, że zapis o korzystaniu z atrakcji na własne ryzyko użytkownika wykracza poza delegację ustawową.
Prokurator Rejonowy w Wolsztynie zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w Wolsztynie dotyczącą zasad korzystania z Pływalni Miejskiej, kwestionując zapis o korzystaniu z atrakcji wodnych na własne ryzyko użytkownika. Sąd uznał, że ten zapis narusza przepisy Kodeksu cywilnego i wykracza poza delegację ustawową zawartą w ustawie o samorządzie gminnym. W konsekwencji, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej tego zapisu.
Sprawa dotyczyła skargi Prokuratora Rejonowego w Wolsztynie na uchwałę Rady Miejskiej w Wolsztynie z dnia 30 marca 2022 r. nr XXXIX/507/2022, która ustalała zasady i tryb korzystania z obiektu Pływalni Miejskiej. Prokurator zakwestionował pkt 25 załącznika do uchwały, stanowiący regulamin ogólny, w którym zawarto zapis: "Korzystanie z atrakcji wodnych odbywa się na własne ryzyko użytkownika. Osoby o niestabilnym stanie zdrowia powinny korzystać z atrakcji ze szczególną ostrożnością (lub po konsultacji ze swoim lekarzem).". Skarżący zarzucił istotne naruszenie art. 435 Kodeksu cywilnego w związku z przepisami Konstytucji oraz zasadami techniki prawodawczej, wskazując, że zapis ten wyłącza odpowiedzialność cywilną i przekracza delegację ustawową wynikającą z art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym. Sąd administracyjny zgodził się ze stanowiskiem prokuratora. Stwierdził, że delegacja ustawowa pozwala jedynie na uregulowanie zasad i trybu korzystania z obiektów, a nie na wyłączanie odpowiedzialności cywilnej, która jest regulowana przepisami Kodeksu cywilnego. Podkreślono, że taki zapis wykracza poza upoważnienie ustawowe i jest niezgodny z prawem. Drugie zdanie pkt 25, dotyczące osób o niestabilnym stanie zdrowia, uznano za mające charakter wyłącznie informacyjny, a nie prawny, co również stanowi naruszenie. W związku z tym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części obejmującej pkt 25 regulaminu, zgodnie z art. 147 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, taki zapis wykracza poza delegację ustawową.
Uzasadnienie
Delegacja z art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. pozwala na ustalenie zasad i trybu korzystania z obiektów, ale nie na wyłączanie odpowiedzialności cywilnej, która jest regulowana przepisami Kodeksu cywilnego. Uregulowanie tej kwestii w akcie prawa miejscowego bez stosownego upoważnienia jest niezgodne z prawem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (10)
Główne
u.s.g. art. 40 § ust. 2 pkt 4
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Przepis ten upoważnia organy gminy do wydawania aktów prawa miejscowego w zakresie zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów użyteczności publicznej. Nie obejmuje on jednak kwestii odpowiedzialności cywilnej ani wyłączania jej.
p.p.s.a. art. 147 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis ten stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności aktu prawa miejscowego w całości lub części, jeżeli narusza prawo.
Pomocnicze
K.c. art. 435
Kodeks cywilny
Reguluje odpowiedzialność prowadzącego przedsiębiorstwo za szkody wyrządzone przez jego ruch, chyba że nastąpiła siła wyższa lub wina poszkodowanego/osoby trzeciej.
K.c. art. 415
Kodeks cywilny
Ogólna zasada odpowiedzialności deliktowej za szkodę wyrządzoną z winy.
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej art. 118 § § 118
Zakazuje powtarzania przepisów innych aktów normatywnych w akcie prawa miejscowego.
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej art. 143 § § 143
Nakazuje odpowiednie stosowanie zasad techniki prawodawczej do projektów aktów prawa miejscowego.
u.s.g. art. 18 § ust. 2 pkt 15
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Określa kompetencje rady gminy.
u.s.g. art. 41
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Dotyczy wydawania przez organy gminy aktów prawa miejscowego.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada praworządności.
Konstytucja RP art. 94
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Reguluje stanowienie prawa powszechnie obowiązującego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zapis regulaminu o korzystaniu z atrakcji na własne ryzyko użytkownika wykracza poza delegację ustawową z art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. Wyłączenie odpowiedzialności cywilnej w akcie prawa miejscowego jest niezgodne z przepisami Kodeksu cywilnego i brakiem odpowiedniego upoważnienia ustawowego. Drugie zdanie pkt 25 regulaminu ma charakter informacyjny, a nie prawny, co również stanowi naruszenie delegacji.
Godne uwagi sformułowania
Korzystanie z atrakcji wodnych odbywa się na własne ryzyko użytkownika. Delegacja ustawowa z art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. pozwala jedynie na uregulowanie zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów użyteczności publicznej. Nie obejmuje ona zatem kwestii odpowiedzialności z tytułu naruszenia tych zasad i tego trybu. Uregulowanie takiej kwestii w akcie prawa miejscowego wykracza poza delegację ustawową z art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. przez powtórzenie przepisów innych aktów normatywnych, czego zakazuje § 118 załącznika do rozporządzenia w sprawie zasad techniki prawodawczej.
Skład orzekający
Mirella Ławniczak
przewodniczący
Walentyna Długaszewska
sprawozdawca
Arkadiusz Skomra
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu delegacji ustawowej dla aktów prawa miejscowego dotyczących zasad korzystania z obiektów użyteczności publicznej oraz zakazu wyłączania odpowiedzialności cywilnej w takich aktach."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przypadku uchwały rady gminy i regulaminu pływalni, ale zasady interpretacji delegacji ustawowej mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne określenie zakresu upoważnienia ustawowego przy tworzeniu prawa miejscowego i jak łatwo można je przekroczyć, co prowadzi do nieważności uchwały. Jest to istotne dla samorządów i prawników zajmujących się prawem administracyjnym.
“Czy regulamin basenu może zwalniać gminę z odpowiedzialności? Sąd administracyjny odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Po 1084/22 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2023-03-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-11-21 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Arkadiusz Skomra Mirella Ławniczak /przewodniczący/ Walentyna Długaszewska /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6359 Inne o symbolu podstawowym 635 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Samorząd terytorialny Skarżony organ Rada Gminy Treść wyniku Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 259 147 par. 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2022 poz 559 art. 40 ust. 2 pkt 4 Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.) Sentencja Dnia 31 marca 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Asesor sądowy WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 marca 2023 roku sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Wolsztynie na uchwałę Rady Miejskiej w Wolsztynie z dnia 30 marca 2022 r. nr XXXIX/507/2022 w przedmiocie ustalenia zasad i trybu korzystania z obiektu Pływalni Miejskiej stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części załącznika Regulamin ogólny – Rozdział Zasady bezpieczeństwa pkt 25 Uzasadnienie Prokurator Rejonowy w W. wniósł skargę na uchwałę Rady Miejskiej w W. z 30 marca 2022 r. nr [...] w sprawie ustalenia zasad i trybu korzystania z obiektu Pływalni Miejskiej w W. (Dz. Urz. Woj. W.. z 2022 r., poz. [...]) w części obejmującej pkt [...] załącznika do uchwały. Załącznik do uchwały stanowi regulamin ogólny zasad i trybu korzystania z obiektu (§ 1 uchwały). Jako podstawę prawną wydania uchwały Rada Miejska w W. powołała w uchwale art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 40 ust. 2 pkt 4 i art. 41 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2022 r., poz. 559), dalej: "u.s.g.". Skarżący zarzucił istotne naruszenie art. 435 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r., poz. 1740 ze zm.), dalej: "K.c." w zw. z art. 7 i art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), § 115 i § 135 w zw. § 143 oraz § 118 i § 137 w zw. z § 143 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej (Dz. U. z 2016 r., poz. 283), dalej: "załącznik do rozporządzenia w sprawie zasad techniki prawodawczej", polegające na zawarciu w § 25 regulaminu zapisu z przekroczeniem delegacji ustawowej, że "korzystanie z atrakcji wodnych odbywa się na własne ryzyko użytkownika", co jest sprzeczne z art. 435 K.c. stanowiącym, że prowadzący na własny rachunek przedsiębiorstwo lub zakład wprawiany w ruch za pomocą sił przyrody (pary, gazu, elektryczności, paliw płynnych itp.) ponosi odpowiedzialność za szkodę na osobie lub mieniu, wyrządzoną komukolwiek przez ruch przedsiębiorstwa lub zakładu, chyba że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą nie ponosi odpowiedzialności. Skarżący wniósł na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259), dalej: "p.p.s.a.", o stwierdzenie nieważności załącznika do zaskarżonej uchwały w części obejmującej pkt 25. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje. Skarga jako zasadna zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego. Zgodnie z § 143 załącznika do rozporządzenia w sprawie zasad techniki prawodawczej, do projektów aktów prawa miejscowego stosuje się odpowiednio zasady wyrażone w dziale V. Zaskarżoną uchwałę wydano na podstawie art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. stanowiącym, że na podstawie u.s.g. organy gminy mogą wydawać akty prawa miejscowego w zakresie zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów użyteczności publicznej. Oznacza to, że na podstawie art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. nie można wydać aktu prawa miejscowego w innym niż określony w tym przepisie zakresie. Dana kwestia należy do tego innego zakresu, jeżeli jest już uregulowana przez przepis prawa powszechnie obowiązującego. Uregulowanie takiej kwestii w akcie prawa miejscowego wykracza poza delegację ustawową z art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. przez powtórzenie przepisów innych aktów normatywnych, czego zakazuje § 118 załącznika do rozporządzenia w sprawie zasad techniki prawodawczej. W innym zakresie niż określony w art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy jedynie na podstawie upoważnień ustawowych (art. 40 ust. 1 u.s.g.). Uregulowanie danej kwestii bez upoważnienia ustawowego stanowi istotne naruszenie art. 40 ust. 1 u.s.g. Skarżący zakwestionował pkt 25 regulaminu o treści: "Korzystanie z atrakcji wodnych odbywa się na własne ryzyko użytkowników. Osoby o niestabilnym stanie zdrowia powinny korzystać z atrakcji ze szczególną ostrożnością (lub po konsultacji ze swoim lekarzem).". Zakwestionowany przez skarżącego przepis regulaminu istotnie narusza prawo. Pierwsze zdanie pkt 25 regulaminu bezprawnie wyłącza odpowiedzialność cywilną z tytułu szkód, regulowaną w art. 415 K.c. Delegacja ustawowa z art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. pozwala jedynie na uregulowanie zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów użyteczności publicznej. Nie obejmuje ona zatem kwestii odpowiedzialności z tytułu naruszenia tych zasad i tego trybu. Tym samym organ przekroczył w tym zakresie delegację ustawową naruszając istotnie art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. Żaden inny przepis ustawy nie upoważnia organu do określenia odpowiedzialności, o której mowa w pkt 25 regulaminu. Bez stosownego upoważnienia jest to niezgodne z prawem (por.: wyrok o sygn. akt II SA/Op 602/06 - dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Drugie zaś zdanie pkt 25 regulaminu o treści "Osoby o niestabilnym stanie zdrowia powinny korzystać z atrakcji ze szczególną ostrożnością (lub po konsultacji ze swoim lekarzem)." ma charakter wyłącznie informacyjny, a nie prawny (nie ma charakteru prawnego nakazu czy zakazu), przez co również istotnie narusza art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. Skoro zakwestionowany pkt 25 regulaminu istotnie narusza art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g., skutkuje to stwierdzeniem nieważności zaskarżonej uchwały w tej części na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI